Rozbudowa Gmachu Głównego Biblioteki Głównej Politechniki Warszawskiej 
spowodowała powstanie zmodernizowanej, nowoczesnej biblioteki.

Elżbieta Dudzińska

Dzięki staraniom władz uczelni oraz dotacjom finansowym Komitetu Badań Naukowych, Ministerstwa Edukacji Narodowej i Fundacji na rzecz Nauki Polskiej od 28 września 1999 pracownicy i studenci Politechniki Warszawskiej, jak również wszyscy zainteresowani naukami technicznymi, otrzymali dostęp do nowoczesnego warsztatu naukowo-edukacyjnego, jakim jest Biblioteka Główna Politechniki Warszawskiej w nowych pomieszczeniach.

Można powiedzieć, że rozbudowa Gmachu Głównego Biblioteki Głównej PW spowodowała powstanie zmodernizowanej, nowoczesnej biblioteki. Architekci Hanna i Sławomir Czajkowscy, we współpracy z prof. Konradem Kuczą–Kuczyńskim, mimo niełatwego zadania, jakim było zaprojektowanie biblioteki w ograniczonym metrażu, w budynku, w którym znajdują się władze uczelni, organizacje społeczne i sale wykładowe kilku wydziałów, stworzyli bibliotekę, która może się poszczycić spełnieniem warunków nowoczesnej biblioteki, określonych np. przez bibliotekarzy brytyjskich, na których powołuje się dyrektor Artur Jazdon („Forum Akademickie” nr 9/99).

WARSZTAT DLA WSZYSTKICH

Biblioteka w nowym kształcie jest wynikiem współpracy bibliotekarzy z architektami. W opracowanych założeniach programowych określono: rolę Biblioteki Głównej jako podstawowego warsztatu naukowego i edukacyjnego dla studentów i pracowników PW oraz jako I Centralnej Biblioteki Technicznej; rozbudowę funkcji informacyjnej; zmiany w świadczeniu usług, przede wszystkim udostępniania zbiorów (przejście do udostępniania prezencyjnego); zastosowanie ekonomicznego systemu przechowywania zbiorów.

Przewodnią ideą było stworzenie biblioteki, która ze względu na łączenie z funkcją naukowej biblioteki uczelnianej i I Centralnej Biblioteki Technicznej, byłaby warsztatem studiów oraz pracy naukowej dla studentów i pracowników naukowych nie tylko własnej uczelni, ale wszystkich zainteresowanych naukami technicznymi i podstawowymi. Dotychczasowe warunki lokalowe Biblioteki Głównej nie pozwalały nawet na otwarcie czytelni, spełniającej potrzeby użytkowników, a zbiory przechowywane były w sposób niezgodny zarówno z przepisami bhp, jak i funkcjonalnością pracy.

Największy nacisk położono w nowej bibliotece na usługi biblioteczno-informacyjne i dostęp do krajowych i światowych źródeł informacji. Pomieszczenia służące Bibliotece Głównej – Ośrodkowi Informacji Naukowej, zgodnie z tendencją światową, zostały wkomponowane w centrum Gmachu Głównego, tworząc miejsce nadające całemu otoczeniu atmosferę intelektualnej wymiany myśli.

OFERTA

Na pięciu kondygnacjach użytkownicy mają dostęp do: katalogów komputerowych i Internetu; ok. 30-40 tys. woluminów zbiorów w wolnym dostępie, zarówno książek, jak i czasopism, ustawionych w układzie rzeczowym (w tym największego w skali kraju zasobu czasopism z importu z zakresu nauk technicznych); wygodnych czytelni z 300 miejscami (przed rozbudową: 80 miejsc); wydzielonych stanowisk pracy indywidualnej i pokoju pracy zespołowej; czytelni specjalistycznych: np. informacyjnej CD-ROM, normalizacyjnej; czytelni unikatowych zbiorów kartograficznych (w trakcie organizacji); samoobsługowych kserografów na karty magnetyczne.

Dla wygody użytkowników wprowadzono wypożyczenia krótkoterminowe księgozbioru dydaktycznego i możliwość wypożyczania zbiorów nie tylko w wypożyczalniach, ale również ich części bezpośrednio w magazynie z wolnym dostępem. Zbiory w wolnym dostępie zabezpieczone są systemem elektronicznym i systemem kamer.
Większość zbiorów została umieszczona w nowoczesnych magazynach z zastosowaniem regałów kompaktowych. Kontakt magazynierów z czytelnikiem możliwy jest również za pośrednictwem interkomu. Realizacja zamówień odbywa się za pomocą dwóch pionów wind. Użytkownik, zamawiający zbiory do czytelni, zostaje poinformowany o nadejściu zamówienia za pomocą sygnalizacji elektronicznej na stolikach.

Pewnych problemów dostarcza nam jeszcze nie zakończony remont magazynów podstawowych, co spowodowało konieczność przechowywania części zbiorów, uniemożliwiający ich dostępność.

Biblioteka Główna PW jest kolejną biblioteką, której modernizacja umożliwia funkcjonowanie na poziomie europejskim.

UWAGA NA STANDARYZACJĘ

Oczywiście, oprócz warunków lokalowych, których poprawa pozwala na usprawnienie usług, o nowoczesności biblioteki świadczy przede wszystkim możliwość dostępu do krajowych i światowych źródeł informacji, a o tym decyduje zastosowanie nowoczesnych narzędzi informacyjnych. I w tym zakresie biblioteki polskie mają już niemałe osiągnięcia, choć również wiele jeszcze do zrobienia. Większość bibliotek naukowych szkół wyższych jest skomputeryzowana, pracuje nad wdrożeniem zintegrowanych systemów biblioteczno-informacyjnych, korzysta z dostępu do Internetu i świadczy usługi na podstawie własnych i zagranicznych baz danych. Na kierunek działań zwraca uwagę Artur Jazdon we wspomnianym przeze mnie artykule. Prawdą jest, że w tych działaniach należy zwrócić większą uwagę na standaryzację, co wydaje się warunkiem niezbędnym, zwłaszcza przy planowaniu budynku nowej biblioteki. Z doświadczenia wiemy, jak wiele uwarunkowań związanych zarówno z reakcją środowiska bibliotekarskiego, jak i użytkowników, trzeba będzie pokonać.

Trzeba życzyć użytkownikom, którzy mają prawo oczekiwać stałej poprawy usług biblioteczno-informacyjnych, aby funkcja bibliotek naukowych szkół wyższych, jako niezwykle ważnego czynnika w drodze do Unii Europejskiej, była właściwie rozumiana, bibliotekarzom nie brakło wytrwałości w działaniach, a decydenci zapewnili warunki finansowe ich realizacji.

Mgr Elżbieta Dudzińska jest dyrektorem Biblioteki Głównej Politechniki Warszawskiej i zastępcą przewodniczącego Rady Dyrektorów Bibliotek Szkół Wyższych.

Uwagi.