W lubelskim miasteczku akademickim, pośród kilku innych pomników poświęconych założycielom Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, stoi popiersie Józefa Mazurkiewicza (1904-77), historyka państwa i prawa polskiego.
Uczony urodził się w Kurowie. Studiował prawo i historię w KUL. Doktoryzował się w UJK we Lwowie w roku 1933. Do wybuchu wojny i w latach 1945-51 pracował w adwokaturze, w l. 1938-39 był posłem na Sejm RP. Wojnę spędził w oflagu. Od 1946 wykładał historię ustroju Polski i prawa polskiego w KUL.
Pierwszym polskim uniwersytetem, który po II wojnie światowej rozpoczął działalność, był Katolicki Uniwersytet Lubelski. Powołano m.in. Wydział Prawa i Nauk Społeczno-Ekonomicznych, gdzie pracę podjął właśnie dr Józef Mazurkiewicz. Dynamiczny rozwój prawa w KUL został pod koniec lat 40. zahamowany przez komunistów. W 1952 prawo w KUL ostatecznie zlikwidowano. Powróciło dopiero w roku 1981.
W roku 1949 dr Józef Mazurkiewicz przeniósł się na UMCS, gdzie dostał stanowisko zastępcy profesora i został kierownikiem Katedry Historii i Prawa Polskiego. Pierwsze posiedzenie Rady Wydziału Prawa UMCS powierzyło mu w tym samym roku prowadzenie wykładów i ćwiczeń z historii ustroju Polski. W dokumentach wydziału z roku 1956 Mazurkiewicz figuruje jako docent, od 1962 jako profesor. W latach 1956-64 był prodziekanem i dziekanem Wydziału Prawa, od 1970 kierował Instytutem Historii i Teorii Państwa i Prawa UMCS. W 1971 został profesorem zwyczajnym.
Józef Mazurkiewicz zainaugurował i prowadził badania ustroju miast prywatnych w XVIII i XIX wieku. Wykorzystywał do tego księgi hipoteczne i notarialne. Jest autorem pionierskiej monografii Jurydyki lubelskie. Opublikował Dzieje Lublina. Badał ustrój i prawa tego miasta. W dziesięciolecie UMCS podsumowywał jego działalność.
Autorem popiersia Józefa Mazurkiewicza jest artysta rzeźbiarz Sławomir Mieleszko (ur. 1938), profesor w Instytucie Sztuk Pięknych UMCS.
(fig)