)
W Polsce istnieje wiele fundacji, ale tylko niektóre z nich zajmują się pomocą dla młodzieży akademickiej. W artykule tym zostały przedstawione te fundacje, które unowocześniają system edukacji oraz wspierają młodych ludzi. Celem artykułu jest przybliżenie pojęcia fundacji oraz pokazanie możliwości, jakie stwarzają fundacje młodym ludziom w sferze rozwoju intelektualnego i pomocy materialnej.
Obowiązująca ustawa o fundacjach z 6 kwietnia 1984 r. nie określa pojęcia fundacji. Biorąc jednak pod uwagę treść zawartych w niej przepisów prawnych, moglibyśmy powiedzieć, że: fundacja jest to ustanowiona wolą założycieli osoba prawna, realizująca na zasadach określonych w statucie ważne cele społeczne lub gospodarczo użyteczne, zwłaszcza w takich dziedzinach jak: ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska i zabytków.
Istniejące fundacje związane z nauką i oświatą można podzielić na dwa rodzaje: te, których działalność polega wyłącznie na prowadzeniu placówek oświatowych i te, które starają się oddziaływać na system edukacyjny w szerszym kontekście.
Należy uznać, że o wiele większe znaczenie mają fundacje zaliczone do drugiej grupy, to znaczy te, których celem nie jest tylko działalność stricte edukacyjna (prowadzenie konkretnej placówki oświatowej), ale te, które koncentrują się przede wszystkim na reformowaniu, unowocześnianiu całego systemu edukacyjnego.
W naszym społeczeństwie przeważa opinia, wyrażana przez zdecydowaną większość obywateli, że obecnie młodzi ludzie mają mniejsze szanse na sukces niż mieli ich rówieśnicy kilka czy kilkanaście lat temu (sukces rozumiany jako dobrobyt materialny, pozwalający na dostatnie życie bez troski i kłopotów, dobra praca, możliwości awansu zawodowego itp.). Można przypuszczać, że opinia na temat tej sytuacji wynika z obserwacji rzeczywistości, na którą składają się: pogłębiające się rozwarstwienie społeczne, rosnące koszty edukacji, wolnorynkowe ceny mieszkań oraz trudności, jakie napotykają absolwenci szkół poszukujący pracy.
Wszystko to z pewnością nie pozostaje bez wpływu na postrzeganie przyszłości przez młodych ludzi. W związku z takim stanem rzeczy wiele fundacji stara się pomagać młodemu pokoleniu w osiągnięciu sukcesów życiowych poprzez organizację szkoleń, konkursów, fundowanie stypendiów oraz nagród za wybitne osiągnięcia. Do takiego typu instytucji należy
która rozpoczęła swoją działalność 18 października 1996 roku, a powołana została w 125. rocznicę otwarcia Banku Handlowego w Warszawie S.A.
Swoje cele statutowe realizuje w dwóch sferach programowych: edukacja, czyli: innowacje w edukacji, edukacja ekonomiczna, dziedzictwo kulturowe i tradycje, twórczość artystyczna dzieci i młodzieży oraz rozwój lokalny. Działalność statutowa fundacji polega na udzielaniu wsparcia instytucjom non profit na przedsięwzięcia mieszczące się w tych dwóch kręgach programowych. Fundacja organizuje konkursy, funduje nagrody oraz stypendia. Dla studentów chcących realizować swoje pomysły na przedsięwzięcia gospodarcze fundacja organizuje konkurs „Wokulski”. Adresowany jest on do studentów, którzy ukończyli trzeci rok studiów, a także do studentów studiów podyplomowych, którzy nie ukończyli 27 lat. Celem konkursu jest promocja przedsiębiorczości wśród młodzieży akademickiej. Zadaniem uczestników jest napisanie biznesplanu dla przedsiębiorstwa, które rozpoczyna swoją działalność od podstaw. Drugim konkursem jest „Start do kariery”, skierowany również do studentów, którzy ukończyli trzeci rok studiów i napiszą esej na jeden z wybranych tematów. Autorzy najlepszych prac otrzymują nagrody pieniężne z przeznaczeniem na zakup sprzętu komputerowego lub dofinansowanie wybranego kursu podnoszącego kwalifikacje zawodowe. Wszystkie działania fundacji mają na celu zachęcić młodych ludzi do pracy, która zostanie doceniona i nagrodzona.
Instytucją wyznaczającą sobie podobne cele jest
która została założona 11 marca 1997 roku przez Aleksandra Gudzowatego.
Celem fundacji jest stworzenie warunków do pełnego rozwoju młodzieży uzdolnionej poprzez umożliwienie jej kształcenia się w najlepszych uczelniach krajowych i zagranicznych. W szczególności fundacja realizuje swój cel udzielając stypendiów, finansując krajowe i zagraniczne staże, kursy, przyznając nagrody i wyróżnienia za szczególne osiągnięcia naukowe.
Organizowany przez fundację „Konkurs stypendialny” ma na celu realizację marzeń młodych ludzi poprzez finansowanie studiów w najlepszych uczelniach krajowych i zagranicznych. Adresowany jest do uczniów, studentów oraz absolwentów, którzy są obywatelami polskimi i posiadają w chwili składania wniosku stałe miejsce zamieszkania w Polsce.
Misją fundacji jest wspieranie młodzieży uzdolnionej oraz zapewnienie jej odpowiednich warunków do rozwoju.
która została założona w maju 1991 roku przez Polsko-Amerykański Fundusz Przedsiębiorczości (PAFP) i Skarb Państwa, reprezentowany przez ministra szefa Urzędu Rady Ministrów. Cele statutowe fundacja realizuje poprzez udzielanie pomocy finansowej instytucjom zajmującym się kształceniem, przyznawaniem stypendiów, organizowaniem konferencji, konkursów oraz wspieraniem aktywnych metod nauczania.
Fundacja Edukacyjna Przedsiębiorczości realizuje wiele programów, a część z nich jest finansowana przez Polsko-Amerykańską Fundację Wolności. Wśród nich znajdują się programy adresowane do młodzieży akademickiej, np. „Program Edukacja Menedżerska”, którego celem jest wspieranie edukacji wyższej w dziedzinie ekonomii i zarządzania poprzez programy stypendialne, wydawnictwa, konferencje oraz konkursy. Program ma na celu wyrównanie szans edukacyjnych polskiej młodzieży z terenów wiejskich i małych miast, aby w przyszłości mogła sprostać wymaganiom krajowego i międzynarodowego rynku pracy. W efekcie realizacji tego programu przyznano 925 stypendiów. Następnym programem realizowanym przez fundację są „Stypendia Naukowe”, przyznawane najlepszym studentom na podstawie aplikacji uczelni o grant na utworzenie funduszu stypendialnego. Adresowane są do studentów studiujących na kierunkach ekonomicznych oraz w szkołach biznesu. W zależności od średniej studenci otrzymują stypendia w wysokości 50 lub 30 procent czesnego. Inną formą pomocy jest organizacja konkursów. Odbyła się już VIII edycja konkursu: „Przedsiębiorczość i Zarządzanie”, realizowana przez Polsko-Amerykańską Fundację Wolności, Fundację Bankową im. Leopolda Kronenberga oraz FEP. Uczelnię mógł reprezentować jeden zespół, składający się z 3-5 osób. W VIII edycji konkursu uczestniczyło 89 studentów z 19 uczelni państwowych i niepaństwowych. Zwycięzcy otrzymali nagrody pieniężne.
Fundacja Edukacyjna Przedsiębiorczości od pięciu lat jest także sponsorem i koordynatorem polskich zespołów uczestniczących w międzynarodowym konkursie „The Global Marketplace Internet Competition”. Rozgrywki odbywają się dwa razy w roku: wiosną i jesienią. Misją fundacji jest wspieranie rozwoju intelektualnego młodych ludzi, aby w przyszłości mieli większe szanse na rynku pracy.
Fundacją zagraniczną, która utworzyła przedstawicielstwo w Polsce i również pomaga młodym ludziom, jest
mająca prawną formę stowarzyszenia zarejestrowanego z siedzibą w Sant Agustin pod Bonn. Jako pierwsza z niemieckich fundacji politycznych utworzyła swoją filię w Polsce, a otwarcie nastąpiło 10 listopada 1989, w dwa miesiące po utworzeniu rządu Tadeusza Mazowieckiego i było to również pierwsze biuro fundacji w dawnym bloku wschodnim.
Fundacja Adenauera realizuje program stypendialny, który w Polsce obejmuje: trzymiesięczne stypendia dla ekspertów i naukowców oraz przyznawane co dwa lata stypendia dla studentów wyższych lat studiów, trwające minimum dwa semestry.
Stypendia dotyczą zagadnień prawnych, ekonomicznych i politologicznych, a staże odbywają się w Niemczech.
Nieco inny charakter ma ostatnia z przedstawianych placówek. Jest to
która w 2003 roku otrzymała tytuł „Instytucja Pro Publico Bono” za najlepszą inicjatywę obywatelską. Powstała jako instytucja, która ma realizować projekt zawarty w liście apostolskim Jana Pawła II. Cele, jakie stawia sobie fundacja do wypełnienia, przejawiają się w: upowszechnieniu znajomości dokumentów społecznego nauczania Kościoła, upowszechnieniu i komentowaniu nauczania Jana Pawła II, inicjowaniu debat nad problemami społecznymi, politycznymi, kulturowymi, naukowymi i religijnymi oraz kształtowaniu rozwoju świadomości obywatelskiej.
Ważną rzeczą jest działalność edukacyjna fundacji, która w każdym roku organizuje dwie edycje „Szkoły Zimowej” i „Szkołę Letnią”. „Szkoły Zimowe” organizowane są od 1992 roku w okresie ferii zimowych i odbywają się w dwóch kilkudniowych edycjach. Poświęcone są one aktywnym wydarzeniom kulturalnym i politycznym oraz nauczaniu społecznemu Kościoła katolickiego. Natomiast „Szkoła Letnia” organizowana jest od 1999 roku przy współpracy The Ethics and Public Policy Center. Zajęcia odbywają się w Krakowie przez trzy tygodnie lipca i prowadzone są w języku angielskim. Poświęcone są zagadnieniom demokracji oraz wyzwaniom, jakie stają przed współczesnymi demokracjami i gospodarką rynkową. Uczestniczą w nich, oprócz polskich studentów, również studenci ze Stanów Zjednoczonych oraz z Europy Środkowowschodniej. W obu szkołach, zarówno zimowej, jak i letniej, biorą udział studenci, doktoranci i klerycy z całego kraju. Zainteresowanie szkołami jest duże (ok. 4 kandydatów na miejsce). Fundacja organizuje również Debaty Milenijne, które odbywają się co miesiąc w Krakowie, Warszawie, Gdańsku, Poznaniu oraz Lublinie. Poświęcone są one bieżącym problemom życia publicznego.
Fundacja finansuje także stypendia św. Jacka, które są przewidziane dla studentów oraz młodzieży ponadgimnazjalnej z rodzin najuboższych.
W Polsce sektor pozarządowy, czyli fundacje, jak również stowarzyszenia, nie jest jeszcze postrzegany jako ważny element rozwoju życia społecznego. Natomiast w krajach zachodnich ma on ogromne znaczenie dla rozwoju nauki i gospodarki. Postrzegany jest tam jako źródło innowacji i rozwoju, a ponadto stanowi ważny teren do przeprowadzenia reform w różnych dziedzinach życia publicznego i prywatnego. Fundacje stanowią istotny element w kształtowaniu przyszłości młodych ludzi. Wspierają młodzież i starają się zapewnić odpowiednie warunki do jej rozwoju, co w przyszłości powinno dać jej większą szansę na rynku pracy. Mgr Justyna Indulska jest absolwentką (i doktorantką) prawa w KUL, studiów podyplomowych public relations w Wyższej Szkole Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie oraz zarządzania projektami europejskimi i prawa Unii Europejskiej w UMCS.
ogólnopolski miesięcznik