Siedlce
W ramach projektu Centrum Komputerowe Dużej Mocy Akademia Podlaska zakupiła i wdrożyła wysoko wydajny klaster obliczeniowy. Superkomputer oparty jest na 17 dwuprocesorowych serwerach obliczeniowych HP RX2600, wyposażonych w procesory Intel Itanium2 1,3 GHz oraz macierz dyskową HP MSA 1000
o pojemności 1000 GB. Klaster będzie wykorzystywany m.in. do tworzenia i testowania oprogramowania równoległego dla potrzeb zaawansowanych obliczeń naukowych i inżynierskich, jak również stworzy doskonałą platformę umożliwiającą prowadzenie publicznie dostępnych szkoleń w systemie e-learning. Jednym z pierwszych zadań, jakie w związku z wdrożeniem klastra stawia przed sobą uczelnia, jest przyłączenie superkomputera do Krajowego Klastra Linuksowego, działającego od końca 2004 roku pod nazwą Clusterix.
Opole
W 1949 r. komunistyczne Chiny postanowiły „wyzwolić” Tybet. Rozpoczęła się, trwająca do dziś, okupacja tego kraju. W wyniku „rewolucji kulturalnej”, podczas której zwalczano wszelkie przejawy „starego myślenia i obyczajów”, zginęło 1,2 mln Tybetańczyków (1/6 narodu), zburzono ponad 6 tys. klasztorów, a w wyniku przesiedleń Tybetańczycy są mniejszością etniczną we własnym kraju. Tybet uznawany jest za jedno z najgorszych miejsc na naszej planecie pod względem poszanowania podstawowych wolności i praw człowieka. O tym wszystkim, ale też o unikalnej kulturze i religiach Tybetu podczas Dni Tybetu mówili tybetolodzy, sinolodzy, kulturoznawcy, historycy i znawcy religii z różnych ośrodków naukowych w Polsce. Imprezę zorganizowało Naukowe Koło Orientalistyki przy współpracy Koła Naukowego Psychologów UO.
Katowice
14 marca podczas centralnych obchodów jubileuszu 75-lecia Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach odbyła się uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa Krystianowi Zimermanowi, który w latach 1975-77 studiował w tej uczelni. Wielka międzynarodowa kariera znakomitego pianisty rozpoczęła się od zwycięstwa w Konkursie Chopinowskim w 1975 r. Artysta występował z największymi orkiestrami symfonicznymi świata, współpracując z tak znakomitymi dyrygentami, jak: Claudio Abbado, Herbert von Karajan, Leonard Bernstein i Pierre Boulez. Nagrał ponad 20 albumów, za które uzyskiwał prestiżowe nagrody. W 1985 otrzymał nagrodę Accademia Chigiana w Sienie, jako najlepszy młody muzyk roku, zaś w 1994 - nagrodę Fundacji Muzycznej Leonie Sopnning w Kopenhadze. W styczniu 2005 roku Krystian Zimerman został odznaczony orderem francuskiej Legii Honorowej. Doktorat honorowy katowickiej akademii jest pierwszym przyjętym przez Krystiana Zimermana i jednocześnie drugim w historii katowickiej AMuz., po doktoracie nadanym w 2003 roku Henrykowi Mikołajowi Góreckiemu.
Wrocław
Wykład połączony z prezentacją multimedialną i koncertem to propozycja Zakładu Muzykologii Uniwersytetu Wrocławskiego, skierowana do szerokiego grona odbiorców. 14 marca, podczas pierwszego spotkania w ramach Wrocławskiego Forum Muzykologicznego, dr Joanna Subel z Akademii Muzycznej, związana również z Instytutem Kulturoznawstwa UWr., mówiła o elementach zaczerpniętych z kultur egzotycznych w kompozycjach XX wieku. Towarzyszył jej Zbigniew Subel, pierwszy perkusista Filharmonii Wrocławskiej, który prezentował możliwości różnych instrumentów perkusyjnych. W Oratorium Marianum dr hab. Marta Kierska-Witczak z AMuz. mówiła o „Obecności wybranych form monodii średniowiecznej w literaturze chóralnej w aspekcie praktyki wykonawczej”. Ilustracją wykładu był występ zespołu kameralnego „Consonanza”.
Warszawa
W Centrum Badań Kosmicznych PAN przy międzynarodowej współpracy jest przygotowywana aparatura dla stacji orbitalnej ISS. Jest to urządzenie do badania zjawisk plazmowych w otoczeniu stacji i przez nią generowanych. ISS jest największym obiektem umieszczonym przez człowieka w kosmosie i powoduje zaburzenia plazmowe, które mogą przeszkadzać w funkcjonowaniu aparatury naukowej na zewnątrz stacji, zakłócać działania instrumentów w jej wnętrzu oraz utrudniać pracę kosmonautów. Zespół pomiarowej aparatury plazmowej przygotowują uczeni z siedmiu krajów. Polski wkład to anteny elektryczne i magnetyczne oraz elektronika do analizy mierzonych sygnałów. Całe urządzenie zostanie w 2006 roku przewiezione do stacji ISS „kosmiczną ciężarówką” Progress, a następnie zamontowane na zewnątrz stacji przez kosmonautę.
Łódź
W dniach 15-18 marca naukowcy z Politechniki Łódzkiej przebywali w Moskwie na 8th International Salon of Industrial Property - Archimedes 2005. Zaprezentowali tam wysokotemperaturowy tester lutowności do zastosowań przemysłowych, za który uzyskali nagrodę główną - Grand Prix wystawy i Złoty Medal. Nagrodzony tester został opracowany przez zespół pod kierunkiem prof. Dominika Sankowskiego. W skład zespołu weszli pracownicy trzech jednostek naukowych: Katedry Informatyki Stosowanej z PŁ, Zakładu Inżynierii Spajania Politechniki Warszawskiej i Przemysłowego Instytutu Elektroniki w Warszawie. Wcześniej rozwiązanie zostało nagrodzone na Światowej Wystawie Wynalazków, Badań i Nowych Technologii „Brussels Eureka” - 2004.
Częstochowa
16 marca nadano tytuł doktora honoris causa Politechniki Częstochowskiej prof. Edwardowi St. Kempie z Politechniki Wrocławskiej. Jest on wybitnym specjalistą z zakresu gospodarki osadami ściekowymi. Wychodząc od zagadnień inżynierii procesowej (chemicznej) i klasyfikacji klasycznych paliw stałych, sformułował zasady oryginalnej systematyki osadów ściekowych. Zajął się również intensywnie tlenową stabilizacją osadów. Był ekspertem i doradcą WHO oraz innych organizacji ONZ. Dorobek prof. Kempy to ponad 310 publikacji naukowych, 15 książek i skryptów, 340 ekspertyz i opinii technicznych, 100 obszernych recenzji książek w czasopismach naukowych i technicznych oraz 5 wdrożonych patentów. Wypromował 8 doktorów nauk technicznych.
Poznań
Porozumienie o wspólnym przeciwdziałaniu narkomanii i terroryzmowi podpisała Akademia Wychowania Fizycznego w Poznaniu i Komenda Wojewódzka Policji w Poznaniu. Porozumienie nakłada na uczelnię obowiązek niezwłocznego powiadomienia policji w przypadku podejrzenia, że na terenie AWF może być prowadzona produkcja narkotyków, znajdują się surowce do ich produkcji, dochodzi do prób dystrybucji narkotyków lub przebywają osoby, których działania mogą mieć charakter terrorystyczny. W takim wypadku policja będzie miała prawo wejść na teren uczelni bez wezwania. Komenda Wojewódzka Policji wyraziła także zainteresowanie przeprowadzeniem w Zakładzie Fizjologii AWF badań wydolnościowych funkcjonariuszy policji.
Warszawa
62 polskie wynalazki, nagrodzone w 2004 roku na międzynarodowych wystawach i targach wynalazków w Brukseli, Budapeszcie, Genewie, Paryżu, Seulu, Szanghaju, Tokio i Katowicach, zaprezentowano na XII Giełdzie Polskich Wynalazków 31 marca - 10 kwietnia w Muzeum Techniki w Warszawie. Największe sukcesy zanotowano na Światowym Salonie Wynalazków, Badań i Nowej Techniki „Brussels Eureka” - 2004, gdzie Polska zdobyła po raz pierwszy najwyższe wyróżnienie Grand Prix. Otrzymał je zespół prof. Zbigniewa Religi z Fundacji Rozwoju Kardiochirurgii z Zabrza za opracowanie, przy współpracy Instytutu Metalurgii i Inżynierii Materiałowej PAN, pneumatycznej komory wspomagania serca. Siedem medali zdobyli naukowcy z Politechniki Łódzkiej, m. in.: za BIOCEL - celulozowy materiał opatrunkowy oraz tkaniny przeciwbakteryjne i terapeutyczne. Legnicki oddział Instytutu Metali Nieżelaznych w Gliwicach zdobył medal za opracowanie instalacji do odzyskiwania tlenków cynku z odpadów.
Siedlce
W dniach 1-3 kwietnia w Akademii Podlaskiej odbyła się II Ogólnopolska Konferencja Twórców Gier Komputerowych, zorganizowana przez Koło Naukowe Informatyków GENBIT. Pierwszy dzień wypełniły wystąpienia i prezentacje przedstawicieli firm z branży gier komputerowych. Odbył się też panel dyskusyjny z udziałem m. in.: Ziemowita Poniewierskiego (Tanhauser Gate), Kamila Bilczyńskiego (People Can Fly) i Wojciecha Pazdura (Wydawnictwo 3D). Drugiego dnia swe osiągnięcia w zakresie grafiki komputerowej oraz inżynierii i projektowania gier przedstawili m.in. studenci i asystenci z PJWSTK w Warszawie i UMCS w Lublinie. Studenci informatyki AP prezentowali grę będącą elementem jednego z projektów grupowych. Trzeciego dnia odbył się drużynowy konkurs TGK COMPO 2005, którego celem było stworzenie tematycznej gry. Udział wzięło w nim 9 czteroosobowych drużyn. Zwyciężył zespół z Politechniki Świętokrzyskiej w Kielcach.
Kraków/Ostrawa
W dniach 4-7 kwietnia w Ostrawie (Czechy) odbyły się „15th Annual Vojtech Jarnik International Mathematical Competition”. W zawodach tych brało udział 92 studentów z 22 uczelni europejskich, w tym z 8 polskich szkół wyższych. Zawody odbywały się w dwóch kategoriach. W I kategorii (studenci I i II roku, 49 uczestników) wygrał Paweł Januszewski (IM UJ) zdobywając maksymalną możliwą liczbę 40 pkt. Drugie miejsce zajęli Marcin Pilipczuk (UW) i Aleksander Zabłocki (UW) z wynikiem 37 pkt. W II kategorii (studenci wyższych lat, 43 uczestników) wygrał Andras Nemeth (Budapeszt) zdobywając 40 pkt. (max. 40). Drugie miejsce zajął Milivoje Lukic (Belgrad) z wynikiem 39 pkt., a trzecie Jakub Byszewski (IM UJ) z wynikiem 37 pkt.
Szczecin
W dniach 4-5 kwietnia odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa „Rzemiosło tradycyjne w architekturze XXI wieku”, zorganizowana przez Instytut Architektury i Planowania Przestrzennego Wydziału Budownictwa i Architektury Politechniki Szczecińskiej. Była ona częścią projektu „Traditional Craft in 21st Century Architecture”, przygotowanego w ramach programu europejskiego „Culture 2000”. Przedmiotem konferencji była rola rzemiosł tradycyjnych i sztuki rękodzieła w zachowaniu dziedzictwa kulturowego. Uczestnicy podkreślali, że rękodzieło z jednej strony zanika, a z drugiej zdobywa zainteresowanie rynku budowlanego swoją niepowtarzalnością. Mimo wysokiej ceny rękodzieła, może się dla niego znaleźć miejsce w architekturze współczesnej, gdyż daje ono możliwość regionalnego zindywidualizowania budownictwa. Niestety, wycieczka na Kaszuby pokazała uczestnikom konferencji, że tożsamość regionalna bywa rozłączna ze stosowanymi technikami budowlanymi.
Wrocław
6 kwietnia Paweł Gawrychowski, Jakub Łopuszański i Tomasz Wawrzyniak z III roku informatyki Uniwersytetu Wrocławskiego zajęli 5. miejsce i zdobyli srebrny medal (przyznano 4 złote medale) w ACM International Collegiate Programming Contest, uważanych za mistrzostwa świata w programowaniu zespołowym. Oprócz medali otrzymali dyplomy, upominki i 2,1 tys. dolarów do podziału. Rozwiązali 7 z 10 zadań dotyczących programowania. O jeden problem więcej udało się pokonać jedynie chińskiej drużynie. W Szanghaju reprezentowanych było 78 uczelni z 71 krajów. Z Polski, oprócz zespołu Uniwersytetu Wrocławskiego do finału zakwalifikowała się drużyna Uniwersytetu Warszawskiego. W eliminacjach startowało ponad 4 tys. trzyosobowych drużyn z 1,6 tys. uczelni z całego świata. Opiekunem wrocławskich informatyków jest doktorant Marcin Wrzeszcz.
Koszalin
Mgr Tadeusz Sznajderski, starszy wykładowca w Katedrze Integracji Europejskiej Wydziału Ekonomii i Zarządzania Politechniki Koszalińskiej, otrzymał nagrodę „Europejski Mikrofon” za audycje dotyczące integracji europejskiej. - Audycje w Polskim Radiu Koszalin traktuję komplementarnie z zajęciami dla studentów - mówi laureat. Co tydzień wyjaśniał słuchaczom funkcjonowanie instytucji unijnych, porównywał szanse Polski z innymi krajami członkowskimi, pokazywał mechanizmy finansowania w ramach poszczególnych programów UE. Konkurs dla dziennikarzy zajmujących się problematyką unijną organizowany jest przez ministra Jarosława Pietrasa, szefa Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej, oraz Klub Dziennikarzy Europejskich.
Gdańsk
Stacja Morska Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego zdobyła ASCOBANS AWARD 2005, międzynarodową nagrodę za promowanie i wspomaganie inicjatyw edukacyjnych związanych z ochroną małych waleni Bałtyku i Morza Północnego. Nagrodę ustanowiono podczas ubiegłorocznego posiedzenia Komitetu Doradczego Porozumienia o Ochronie Małych Waleni Bałtyku i Morza Północnego (ASCOBANS). W tym roku 13 kwietnia w Breście w czasie dorocznego spotkania Komitetu Doradczego ASCOBANS nagrodę przyznano po raz pierwszy. Stacja Morska UG od dawna prowadzi akcję „Ratujemy Bałtyckie Morświny”. Prowadzone są badania naukowe nad tymi ssakami. Planuje się także uruchomienie na terenie stacji morświnarium.
Łódź
12 kwietnia doktorat honoris causa Politechniki Łódzkiej otrzymał prof. Ryszard Tadeusiewicz, rektor Akademii Górniczo-Hutniczej. Prof. Andrzej Materka w laudacji zwrócił uwagę na rzadką umiejętność laureata „znajdowania związków, niewidocznych dla większości ludzi, pomiędzy pozornie odległymi od siebie zjawiskami i koncepcjami”. Prof. Tadeusiewicz specjalizuje się w dziedzinie biocybernetyki, informatyki oraz automatyki. Jest autorem kilkuset oryginalnych publikacji z zakresu rozpoznawania i rozumienia obrazów, rozpoznawania mowy i sygnałów akustycznych, systemów sensorycznych oraz systemów wizyjnych robotów przemysłowych. Prekursor badań w dziedzinie sztucznych sieci neuronowych i ich zastosowań. Wypromował łącznie 50 doktorów (w AGH, Akademii Ekonomicznej i Akademii Medycznej).
Warszawa
13 kwietnia wmurowano kamień węgielny pod nowy gmach dydaktyczny Szkoły Głównej Handlowej. Powierzchnia obiektu wyniesie 9700 m2, zaś powierzchnia części naziemnej - 6448 m2. Na trzech podziemnych kondygnacjach zlokalizowany będzie parking na 118 aut. W obiekcie znajdą się m. in.: 3 aule, 12 sal seminaryjnych, 10 sal wykładowych, 8 pracowni komputerowych i pomieszczenia administracyjne. Przed budynkiem będą klomby o powierzchni 252 m2, a nad salą konferencyjną - zielony taras o powierzchni 190 m2. Nowy obiekt ma być oddany do użytku w drugiej połowie 2006 r. Będzie nosił nazwę Budynek C, która ma nawiązywać do 100-lecia SGH.
Lublin
13 kwietnia wręczono tytuły profesorów honorowych Mieczysławowi Jarońcowi z Kent State University w USA i Fernando Gonzalez-Caballero z Uniwersytetu w Granadzie (Hiszpania). Prof. Jaroniec został wyróżniony za wieloletnią współpracę z lubelskimi chemikami w dziedzinie fizykochemii zjawisk powierzchniowych, adsorpcji, chromatografii adsorpcyjnej, syntezy nowych adsorbentów i badania ich właściwości, a także za wkład w kształcenie kadry naukowej Wydziału Chemii UMCS. Prof. Gonzalez-Caballero wyróżniono za współpracę z Wydziałem Chemii w zakresie zjawisk międzyfazowych ze szczególnym uwzględnieniem procesu flotacji i oddziaływań międzyfazowych, wkład w kształcenie młodej kadry oraz promocję wydziału na arenie międzynarodowej.
Toruń
15 kwietnia w Instytucie Geografii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika odbyło się seminarium „Nowe metody monitoringu zlodzenia rzek w aspekcie ochrony przed powodziami zatorowymi”. Seminarium zorganizował Zakład Kriologii i Badań Polarnych. Uczestnicy spotkania prezentowali wyniki obserwacji i pomiarów zjawisk lodowych, techniczne możliwości ingerencji w przebieg zlodzenia oraz lodołamania, omawiali także wykorzystanie Internetu w zbieraniu i przekazywaniu informacji o sytuacji lodowej na rzekach. W dyskusji, która odbyła się na zakończenie seminarium, udział wzięli m.in. przedstawiciele Regionalnych Zarządów Gospodarki Wodnej oraz Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej.
Warszawa
Prof. Teofil Mazur, emerytowany profesor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, uhonorowany został 14 kwietnia Medalem im. Michała Oczapowskiego za wybitny wkład w rozwój nauk rolniczych. Prof. Mazur jest wybitnym specjalistą z zakresu chemii rolnej, nawożenia roślin i gleby oraz przyrodniczych podstaw melioracji. Jest także twórcą olsztyńskiej szkoły chemii rolnej. Związany był z olsztyńską ART, w której pełnił m.in. funkcję rektora. Ustanowiony w 1989 Medal im. Oczapowskiego jest najwyższym wyróżnieniem przyznawanym przez Wydział Nauk Rolniczych, Leśnych i Weterynaryjnych PAN za wybitne osiągnięcia w rozwoju nauk rolniczych. Patron Medalu Michał Oczapowski (1788-1854), dyrektor Instytutu Agronomicznego na Marymoncie, stworzył podstawy nowoczesnych nauk rolniczych w Polsce.
Szczecin
15 kwietnia nadano tytuł doktora honoris causa szczecińskiej Akademii Rolniczej prof. A. F. Dubasowi z AR w Poznaniu. Uczony znaczną część swej pracy poświęcił poznaniu biologii oraz aklimatyzacji produkcji kukurydzy w Polsce. Jego prace spowodowały zasadniczy zwrot w uprawie kukurydzy w naszym kraju. Wykształcił 8 doktorów nauk rolniczych, z których jeden uzyskał tytuł naukowy profesora. Jest członkiem Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów, był członkiem Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego. Jest członkiem Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, American Society of Agronomy, European Society for Agronomy, Polskiego Towarzystwa Agronomicznego, Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Rolnictwa NOT oraz Polskiego Związku Producentów Kukurydzy. Otrzymał doktoraty honorowe Akademii Techniczno-Rolniczej w Bydgoszczy i Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.
Poznań
16 kwietnia w Politechnice Poznańskiej odbyły się zawody Sumo Robotów i Festiwal Robotów zorganizowany przez Studenckie Koło Automatyki i Robotyki. Zawody Sumo Robotów, już po raz drugi organizowane w PP, ściągnęły z całej Polski studentów - konstruktorów robotów. Małe roboty (wymiary 200 x 200 mm, waga do 3 kg) walczyły ze sobą według reguł sumo. Był zatem sędzia, mata do walki sumo, a imprezę i roboty prezentowały studentki w kostiumach gejsz. Malutkie roboty o groźnych nazwach: TirKiller, Grabarz, Python, Mechaniczna Pomarańcza, toczyły zaciekłe boje o pierwsze miejsce. I nagrodę - wycieczkę do siedziby firmy oraz płatne praktyki w zakładach Volkswagena w Poznaniu - ufundowała firma Volkswagen Poznań. Zawody wygrali studenci z Politechniki Wrocławskiej. Prócz tego na festiwalu prezentowano roboty wykorzystywane jako detonujące bomby, używane w pracy policji, w przemyśle, a nawet jako zabawki dla dzieci.
Warszawa
Prof. Zbigniew Religa, wybitny kardiochirurg, profesor Śląskiej Akademii Medycznej oraz dyrektor Instytutu Kardiologii w Aninie, otrzymał 18 kwietnia dyplom doktora honoris causa Akademii Medycznej w Warszawie. Prof. Religa tworzył od podstaw kliniki kardiochirurgii w Zabrzu, Katowicach, Warszawie, Wrocławiu i Białymstoku. Jako pierwszy w Polsce przeprowadził udaną transplantację serca. Stworzył polski prototyp sztucznego serca i polskie zastawki biologiczne. W 1991 stanął na czele Rady Fundacji Rozwoju Kardiochirurgii w Zabrzu. Jest autorem wielu prac naukowych z zakresu kardiologii, kardiochirurgii i transplantologii. Zasiada w Senacie RP.
Toruń
Dzień pamięci o holokauście i przeciwdziałaniu zbrodniom przeciw ludzkości „Pamięć dla przyszłości” zorganizowało 19 kwietnia Gimnazjum i Liceum Akademickie, działająca przy UMK szkoła dla wybitnie uzdolnionej młodzieży. Uczestnicy spotkania omawiali potrzebę dialogu chrześcijaństwa z judaizmem, uczniowie GiLA zaprezentowali Izrael postrzegany oczami młodzieży, a o świętym języku Laszon Hakodeszu opowiadała Ewa Soroczyńska z Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Gdańsku. Odbyła się także projekcja dokumentu Images before my eyes (reż. Josh Waletzky) oraz koncert muzyki klezmerskiej. Spotkaniom towarzyszyły dwie wystawy: „Żydzi Pomorza, Kujaw” (wystawa zbioru dokumentów) oraz „Izrael - kraj o wielu obliczach” (wystawa zdjęć Małgorzaty Jefimov).
Warszawa
Grzegorz Niedzwiedzki, student Wydzialu Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, wspólpracujacy z Panstwowym Instytutem Geologicznym w Warszawie, odkryl w Soltykowie w Górach Swietokrzyskich pierwsze na ziemiach polskich tropy prassaków sprzed 200 mln lat, zachowane w skalach wczesnojurajskich. Znaleziska tropów prassaków i ssaków z Soltykowa dostarczaja cennych informacji o zróznicowaniu i rozmiarach tych zwierzat w okresie wczesnej jury. Jak wykazaly badania prowadzone przez dr. Gerarda Gierlinskiego z PIG, slady odkryte w Soltykowie - nie wszystkie jeszcze zidentyfikowane - pozostawily zwierzeta wielkosci dzisiejszych ryjówek, szczurów oraz wydr. Wczesniej w Soltykowie odkryto i zidentyfikowano liczne tropy dinozaurów, m.in. drapieznych z grupy ceratozaurów oraz roslinozernych - zauropodów.
Warszawa
19 kwietnia rozstrzygnieto trzynasta edycje konkursu na najbardziej pozadanego przez studentów nauk ekonomicznych pracodawce, organizowanego przez AIESEC. W tym roku zwyciezca zostala firma PricewaterhouseCoopers. Drugie miejsce zajela firma Nestlé, a trzecie - PKO BP. W tegorocznym badaniu wzielo udzial 3584 studentów z 39 uczelni ksztalcacych na kierunkach ekonomicznych. Nad prawidlowoscia badania od samego poczatku czuwa Honorowa Rada Ekspertów pod przewodnictwem prof. Janiny Józwiak. Oprócz wylonienia pracodawcy, studenci wyrazali swoje zdanie m.in. na temat oczekiwan placowych. Najwieksze mieli studenci WSPiZ oraz SGH, którzy w pierwszej pracy chcieliby zarabiac powyzej 2,7 tys. zl (po roku odpowiednio ponad 4,5 oraz 4 tys. zl), a za place pozwalajaca utrzymac pozadany poziom zycia uznali ponad 7 tys. zl. Srednie oczekiwania studentów wygladaly jednak inaczej: 2 tys. zl na poczatek, 2,9 tys. zl po roku pracy, a za place pozwalajaca na oczekiwany poziom zycia uznano 4,9 tys. zl.
Opracowal Piotr Kieracinski
Wspólpraca: Czestochowa - Danuta Kulesza, Gdansk - Beata Czechowska-Derkacz, Koszalin - Andrzej Markiewicz, Kraków - Leszek Sliwa, Lublin - Elzbieta Mulawa-Pachol, Lódz - Ewa Chojnacka, Opole - Beata Zaremba, Poznan - Arkadiusz Cyman, Iwona Kawiak, Siedlce - Jacek Garbaczewski, Szczecin - Agnieszka Zimnicka, Torun - Kinga Nemere-Czachowska, Warszawa - Lech Kryszalowicz, Andrzej Markert, Jacek Polkowski, Wroclaw - Kazimiera Dabrowska.

Sa dziedziny, w których nasi naukowcy bryluja. Zespól z Politechniki Lódzkiej opracowal nowa technologie produkcji i wykorzystania diamentów. Uczonym udalo sie wyprodukowac najmniejsze diamenty na swiecie. Ich krysztalki maja wielkosc kilku milionowych czesci milimetra i moga tworzyc cieniutka warstwe np. na implantach medycznych. Dzieki temu sa one lepiej tolerowane przez organizm czlowieka i nieporównywalnie trwalsze. Nowatorska technologie lodzianie opracowali pierwsi na swiecie. Teraz w powstalym niedawno belchatowsko-kleszczowskim parku technologicznym uruchamiaja produkcje. Ulepszonymi wyrobami interesuja sie szpitale w calej Europie. Ale mimo tak duzego zainteresowania lodzianie nie staraja sie o europejski patent.
- Wykupilismy tylko ochrone na Polske - przyznaje dr Piotr Niedzielski z Instytutu Inzynierii Materialowej PL. - Na Europe zabraklo pieniedzy. Nie mówiac o tym, ze w naszym przypadku warto byloby rozszerzyc patent na Japonie i USA. Bo wlasnie tam naukowcy uznali warstwy diamentowe za wazne - mówi Niedzielski. (...)
Brak ochrony oznacza, ze identyczna produkcje moga uruchomic konkurenci we wszystkich krajach Europy oprócz Polski. - Przy obecnym rozwoju nauki na swiecie odtworzenie naszej technologii to kwestia czasu - martwi sie doktor. - Jedyne, jak mozemy sie bronic, to nie podawac dokladnych wyników naszej pracy. Nawet w publikacjach naukowych piszemy troche naokolo - zdradza.
(...) A jaki patent na rozwiazanie problemu ma polski rzad? Joanna Kulesza, rzecznik prasowy Ministerstwa Nauki i Informatyzacji, przyznaje, ze sprawa jest powazna, ale w obecnej chwili nie do rozwiazania. - Nie mamy zadnej mozliwosci, by finansowac patenty. Takze prawnej - wyjasnia. - Postepujemy zgodnie z ustawa o zasadach finansowania nauki, w których wymienione sa cele, na które mozemy przekazywac pieniadze. Ochrony patentowej tam nie ma. (Joanna Blewaska, Patent na forse, „Gazeta Wyborcza”, 2-3.04.2005)

Miliony komputerów i miliony komputerowców są w setkach rozmaitych uczelni, ale tylko w kilku miejscach na świecie programowana jest nasza przyszłość. Trzy z nich - Massachusetts Institute of Technology, Uniwersytet Stanforda i California Institute of Technology - nikogo nie dziwią. Ale mało kto wie, że na liście najlepszych z najlepszych jest też Uniwersytet Warszawski. W tym roku Wydział Informatyki UW ma szanse wyprzedzić amerykańskie giganty komputerowe. Na pewno nie w liczbie studentów i nie w wyposażeniu, ale w poziomie naukowym swoich absolwentów.
Najbardziej prestiżowe konkursy organizowane są przez portal informatyczny TopCoder oraz Association for Computing Machinery (ACM). (...) W obu od dobrych kilku lat do głównych rozgrywających należą Polacy. Więcej - w rankingu przygotowywanym przez TopCoder Uniwersytet Warszawski znalazł się w pierwszej piątce najlepszych uczelni świata kształcących informatyków. (...)
W rankingu TopCodera średnia wyciągnięta z pozycji 10 najlepszych zawodników z danego kraju wyznacza miejsce w rankingu krajów - Polska zaraz po USA zajmuje druga pozycję. Oprócz szkoły matematycznej dopracowaliśmy się polskiej szkoły informatyków. (...)
Czy to zmieni polską naukę? Nieznacznie. System był i zostanie przestarzały. Sukcesy informatyków nie robią wrażenia na zbiurokratyzowanej strukturze polskich uczelni. Jeśli coś się zmieni, to życie kilkudziesięciu, może kilkuset młodych ludzi, którzy odnajdą się gdzieś w Dolinie Krzemowej. (Paweł Górecki, Program na życie, „Newsweek”, 20-02.2005)
Ministerstwo Nauki i Informatyzacji
Biolog prof. Magdalena Fikus, zespół Działu Nauki „Gazety Wyborczej” oraz fizyk dr Paweł Napiórkowski zostali 25 kwietnia zwycięzcami konkursu „Popularyzator Nauki”, zorganizowanego przez Ministerstwo Nauki i Informatyzacji oraz Polską Agencję Prasową. Konkurs obejmował dwie kategorie: Naukowiec lub Instytucja Naukowa oraz Dziennikarz, Redakcja lub Instytucja Nienaukowa. W finale pierwszej edycji konkursu uczestniczyło 28 nominowanych naukowców i dziennikarzy.
- Popularyzacja nauki jest sama w sobie nauką - powiedział podczas uroczystości wręczania wyróżnień prof. Michał Kleiber, minister nauki i informatyzacji. Stwierdził też, że częścią misji uczonego powinna być umiejętność informowania społeczeństwa o własnych osiągnięciach.
Prof. Magdalena Fikus z Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN została wyróżniona za wieloletnią działalność na rzecz upowszechniania nauki. Była ona m.in. współorganizatorką wszystkich dotychczasowych festiwali nauki w Warszawie oraz Warszawskiej Kawiarni Naukowej, opracowała projekt polskiego udziału w Tygodniu Nauki w Austrii 2002 oraz we Francuskim Święcie Nauki 2004. Jest członkiem Rady Programowej w powstającym obecnie w Warszawie Centrum Nauki „Kopernik”.
Za dziennikarzy najbardziej zasłużonych na polu popularyzacji jury konkursu uznało zespół Działu Nauki „Gazety Wyborczej”, kierowany przez red. Sławomira Zagórskiego.
Nagrodę dodatkową, za najlepszą prezentację podczas „Dnia Nauki” w 2004 roku, otrzymał dr Paweł Napiórkowski z Laboratorium Ciężkich Jonów Uniwersytetu Warszawskiego. Prezentacja nosiła tytuł „Tajemnice twojego odkurzacza”.
Wśród 28 nominowanych byli także autorzy artykułów w „Forum Akademickim”, m.in. red. Andrzej Markert z Redakcji Naukowej PAP, który od wielu lat współpracuje z „Forum Akademickim, oraz prof. Włodzimierz Ostoja-Zagórski.
Konkurs, jak zapewnił minister Kleiber, będzie kontynuowany w następnych latach.
ert
W tym roku wyjątkowo wiele osób ubiegało się o stypendia krajowe FNP dla młodych naukowców. Największą skutecznością wykazali się zootechnicy, którzy na 6 złożonych wniosków zdobyli aż 5 stypendiów. Jednak średni współczynnik sukcesu nie był aż tak wysoki - wyniósł 13,4 proc. - Na tej sali siedzi 102 zadowolonych laureatów, a to znaczy, że ponad 600 siedzi w domach niezadowolonych - powiedział prof. Maciej W. Grabski, prezes FNP, 2 kwietnia podczas uroczystości wręczania stypendiów w Zamku Królewskim w Warszawie. - Nie zawsze ten, kto przegrał, jest gorszy - mówił. - Pokażcie jednak swoim kolegom, że nie zostali przez Fundację pokrzywdzeni. Prezes FNP przytoczył dane statystyczne: łącznie z tegorocznymi laureatami było już 1300 młodych stypendystów FNP. W ocenie złożonych w tym roku 761 wniosków uczestniczyło 51 uczonych.
W przemówieniu prof. Grabski nawiązał do problematyki etycznej: - Uczciwość jest podstawową zasadą nauki, a podważanie zasad uczciwości obraca się przeciwko nauce. Powoływanie się na naukę dla osiągania doraźnych korzyści materialnych czy politycznych podważa jej autorytet. Profesor podkreślił znaczenie mistrzów, którzy powinni być sojusznikami sprawy i swoich młodych podopiecznych. Na koniec zacytował wypowiedź Jana Pawła II o roli wrażliwości moralnej w nauce, która pozwala zachować właściwe relacje między prawdą i pięknem.
Prof. Michał Kleiber, minister nauki, nazwał laureatów swoimi koleżankami i kolegami. Zachęcał ich, by nie wzbraniali się być ekspertami dla samorządów i polityków. - Oni potrzebują waszej wiedzy - mówił. - Jak władza próbuje sama coś budować, to się nie udaje. Nawiązując do wejścia Polskie do UE powiedział, że jesteśmy osadzeni w kontekście, który pozwala na umiarkowany optymizm co do przyszłości. Nauka jest Polsce i Europie potrzebna. - Społeczeństwo wiedzy stwarza dziś warunki do tego, aby jutro rozwijać idee i produkty, o których wczoraj nie myśleliśmy - podsumował.
Jarosław Woliński z Instytutu PAN w Jabłonnej, który zabrał głos w imieniu laureatów, był bardzo konkretny. Podkreślił, że atmosfera, w której pracują młodzi naukowcy nie zawsze jest przyjazna, a wynagrodzenia - kiepskie. Stypendia są nie tylko wyrazem uznania, ale także zrozumienia sytuacji młodych naukowców.
(pik)
Politechnika Gdańska
Politechnika Gdańska została laureatem Konkursu Generalnego Konserwatora Zabytków „Zabytek Zadbany”. Nagroda została przyznana za przeprowadzone w latach 2002-04 prace remontowo-konserwatorskie oraz modernizacyjne Gmachu Głównego uczelni. 18 kwietnia, podczas spotkania organizowanego z okazji Międzynarodowego Dnia Ochrony Zabytków, prof. Janusz Rachoń, rektor PG, odebrał pamiątkowy emblemat oraz dyplom z rąk ministra kultury.
Prace remontowo-konserwatorskie przeprowadzone zostały w ramach planu rewitalizacji historycznych obiektów uczelni z okazji jubileuszu 100-lecia politechniki w Gdańsku i 60-lecia Politechniki Gdańskiej. Główny nacisk położono na rewitalizację i modernizację poddaszy. Poza całkowitą wymianą zadaszenia, udało się wygospodarować dodatkowe przestrzenie dydaktyczne o unikalnym klimacie.
Przeprowadzona została również rewitalizacja wewnętrznych dziedzińców. Latem 2004 roku dziedzińce zostały przykryte szklanymi kopułami, zaś aktualnie trwają prace przygotowawcze do dalszego ich zagospodarowania. Docelowo będą służyć jako ogólnodostępne przestrzenie publiczne, mieszczące w sobie miejsce do wypoczynku oraz małą gastronomię. Pierwszym urządzeniem, które już pojawiło się na dziedzińcu południowym jest wahadło Foucaulta, które unaocznia fakt, że Ziemia obraca się wokół własnej osi (patrz: „FA” nr 4/2005, str. 11).
Kopuły zaprojektował dr inż. arch. Wiesław Czabański, konstruktorem modułu szkieletowego jest dr inż. Zbigniew Wilk, obaj są pracownikami politechniki. Nietypowe moduły konstrukcji wykonała firma MSE sp. z o.o. Konstrukcja szkieletowa kopuły waży 21 ton. Elementy składowe dźwigarów, zbudowanych z rur, zostały wygięte na gorąco na kształt łuku. Dźwigary są dwuczłonowe, połówki spawane, a następnie skręcane w całość. Powierzchnia całkowita kopuł wynosi około 900 m2. Rozmiary zadaszenia to 22,5 m x 22,5 m, powierzchnia pracująca dźwigarów ma 21 m długości.
W wyniku realizacji przedsięwzięcia uczelnia uzyska dodatkowe 2 tys. m2 powierzchni.
Beata Orzażewska
Nowe władze uczelni
Uniwersytety: UAM - prof. Stanisław Lorenc, UJ - prof. Karol Musioł, UŚ - prof. Janusz Janeczek, UO - prof. Stanisław Nicieja, UW - prof. Katarzyna Chałasińska-Macukow, USz. - prof. Waldemar Tarczyński, UZ - prof. Czesław Osękowski, UG - prof. Andrzej Ceynowa, UMK - dr hab. Andrzej Jamiołkowski, prof. UMK, UMCS - prof. Wiesław A. Kamiński, UŁ - prof. Wiesław Puś.
Politechniki: ATR w Bydgoszczy - prof. Zbigniew Skinder, PRz. - dr hab. inż. Andrzej Sobkowiak, prof. PRz., AGH - prof. Antoni Tajduś, PP - prof. Adam Hamrol, PSz. - prof. Włodzimierz Kiernożycki, PO - prof. Jerzy Skubis, PW - prof. Włodzimierz Kurnik, PG - prof. Janusz Rachoń, PŁ - prof. Jan Krysiński.
Inne: AM w Gdańsku - prof. Roman Kaliszan, AE w Poznaniu - prof. Witold Jurek, AR we Wrocławiu - prof. Michał Mazurkiewicz, AMuz. w Bydgoszczy - prof. Maria Murawska, ASP w Gdańsku - prof. Tomasz Bogusławski, PWSFTviT w Łodzi - prof. Tomasz Woźniak.
Nagroda Gospodarcza Prezydenta RP
11 kwietnia Kapituła Nagrody Gospodarczej Prezydenta RP pod przewodnictwem prof. Janiny Jóźwiak ogłosiła nominacje do nagrody w 2005 roku, dokonując wyboru spośród 168 zgłoszonych kandydatów. W kategorii „Wynalazek w dziedzinie produktu lub technologii” nominacje uzyskali: ALSTOM POWER Sp. z o.o., Oddział w Elblągu za Ciepłowniczo-kondensacyjną turbinę parową 7CK65, Centrum Mechanizacji Górnictwa KOMAG za Ramię górniczego kombajnu ścianowego, Przemysłowy Instytut Automatyki i Pomiarów za Antyterrorystyczny robot neutralizująco-wspomagający „Expert” oraz Zespół prof. Janusza Rachonia z Politechniki Gdańskiej i Polpharmy S.A. za Ostemax 70 comfort.
Spośród nominowanych prezydent Aleksander Kwaśniewski wybierze tegorocznych laureatów. Wręczenie nagród odbędzie się 20 czerwca na uroczystym koncercie z okazji „Dnia Polskiego” na Międzynarodowych Targach Poznańskich.
Szczegółowe informacje na temat regulaminów i zasad przyznawania nagród znajdują się na stronach internetowych www.prezydent.pl pod hasłem „Nagrody”.
(mer)
Akademia Techniczno-Rolnicza w Bydgoszczy
W Akademii Techniczno-Rolniczej w Bydgoszczy rozpoczęła się realizacja czterech projektów, na które uczelnia uzyskała dofinansowanie z unijnych funduszy strukturalnych: „Budowa części dydaktycznej Regionalnego Centrum Innowacyjności przy ATR w Bydgoszczy”, „Rozwój systemu monitoringu działalności proinnowacyjnej i transferu innowacji w ATR”, „Stypendia dla doktorantów ATR w formie refundacji kosztów badań” oraz „Transfer dobrych praktyk - szansą rozwoju innowacyjnego regionu”.
Wszystkie projekty zostały zgłoszone do konkursu w ramach ZPORR. Na budowę Regionalnego Centrum Innowacyjności uzyskano środki w wysokości 22 mln zł. Prócz wkładu wspólnotowego (16,6 mln zł z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego), środki na inwestycję pochodzić będą z budżetu Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego (2,7 mln zł) oraz dotacji Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu (1,9 mln zł).
Na pozostałe projekty uzyskano 928 254 zł, z czego na projekt dotyczący rozwoju systemu monitoringu działalności proinnowacyjnej i transferu innowacji - 210 000 zł, na projekt dotyczący refundacji kosztów badań doktorantów - 582 472 zł oraz na projekt w zakresie dobrych praktyk - 135 782 zł.
(elrud)
Uniwersytet Gdański
W 1977 roku powołano Morskie Laboratorium Terenowe UG w Helu, przekształcone w 1992 w Stację Morską. Znajduje się w strukturze Instytutu Oceanografii na Wydziale Biologii, Geografii i Oceanologii UG. Obecnie placówka zatrudnia 25 osób, część etatów finansowana jest przez Fundację Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego. Trzy osoby to pracownicy naukowi. Faktycznie w stacji prace badawcze prowadzi znacznie więcej osób, gdyż placówka jest otwarta na potrzeby badawcze całego środowiska naukowego kraju i stanowi oparcie terenowe dla wszystkich grup badawczych pracujących w tym rejonie.
Dzięki subwencjom m.in. Komitetu Badań Naukowych w ostatnich latach w stacji powstała nowoczesna część hodowlana - system akwaryjny i baseny hodowlane z obiegiem wody morskiej. Stacja posiada taksonomiczną kolekcję bałtyckiej i antarktycznej ichtiofauny, zawierającą rzadkie gatunki tej grupy zwierząt.
Stacja Morska UG ma ogromne zasługi nie tylko w badaniach, ale także ratowaniu bałtyckich fok, delfinów i morświnów. Stacja stanowi krajowe centrum badań ssaków morskich występujących w polskiej części Bałtyku. Wyposażona jest w nowoczesną aparaturę do hydroakustycznego nasłuchu i rejestracji odgłosów waleni, a do badań wędrówek fok posługuje się technikami telemetrii satelitarnej. Prowadzi prace nad restytucją foki szarej u polskich wybrzeży Bałtyku. Prowadzone są tam też badania nad rybami jesiotrowatymi.
Dr hab. Krzysztof Skóra, kierownik stacji, tłumaczy, że jego zespół jest za mały na samodzielne kierowanie dużymi grantami. Dlatego badacze z Helu uczestniczą głównie w dużych projektach międzynarodowych. Obecnie realizowane projekty dotyczą m.in.: liczenia małych waleni w Bałtyku i Morzu Północnym, systemu nasłuchu obecności morświnów, migracji fok w Bałtyku, śmieci w morzu. Niektóre projekty mają charakter lokalny, np. proprzyrodnicze zagospodarowanie cypla Półwyspu Helskiego czy ryby dla Zatoki Puckiej (ten ostatni to przykład współpracy z władzami lokalnymi, które go finansują).
Prowadzone przez pracowników stacji serie obserwacji biologicznych w rejonach Zatoki Puckiej i Gdańskiej pozwalają na śledzenie zmian w bioróżnorodności tych akwenów, dlatego też Stacja Morska w Helu w marcu 1994 została włączona do Europejskiej Sieci Morskich-Biologicznych Stacji Badawczych (MARS - Network) i uczestniczy w projektach badawczych tej struktury. Stacja reprezentuje Polskę w Porozumieniu o Ochronie Małych Waleni Bałtyku i Morza Północnego (ASCOBANS). Jako jednostka Europejskiego Centrum Doskonałości Badań, Edukacji i Rozwoju BALTDER, Stacja Morska w Helu jest realizatorem pakietu „Ginące gatunki bałtyckich ssaków morskich - zagrożenia, badania i działania ochronne”.
Stacja Morska UG realizuje także zadania dydaktyczne. Odbywają się tu ćwiczenia terenowe, praktyki wakacyjne i dyplomowe, kursy specjalistyczne, wykłady i seminaria. Prowadzone są także zajęcia dydaktyczne dla uczelni zagranicznych. Popularnością cieszy się „Błękitna Szkoła”, w ramach której odbywają się lekcje z zakresu ekologii morza i biologii organizmów morskich. „Sojusz z naturą” to projekt edukacyjny dla żołnierzy jednostek wojskowych, głównie Marynarki Wojennej. Za tego typu działalność Stacja Morska otrzymała w 2003 tytuł Promotora Ekologii. Istniejący w Stacji Morskiej ośrodek badań, hodowli i rehabilitacji fok szarych odwiedza rocznie ponad 400 tys. gości.
(mit)
Akademia Rolnicza we Wrocławiu
15 kwietnia rozpoczęto realizację projektu „System stypendialny dla doktorantów Akademii Rolniczej we Wrocławiu”. Projekt, finansowany ze środków Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (ZPORR) w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) oraz z budżetu państwa, jest skierowany do grupy 20 doktorantów wrocławskiej Akademii Rolniczej, których prace badawcze są zgodne z dziedzinami innowacyjnymi zawartymi w Strategii Rozwoju Województwa Dolnośląskiego oraz w Regionalnej Strategii Innowacyjności.
11 marca uczelnia została poinformowana, że wniosek zarekomendowano do objęcia dofinansowaniem ze środków UE. Obecnie organizatorzy projektu oczekują na podpisanie umowy pomiędzy uczelnią a władzami województwa dolnośląskiego. Projekt będzie realizowany do 31 grudnia 2006 roku. Jego wartość wynosi ponad 1,3 mln zł. Europejski Fundusz Społeczny finansuje 75 proc. tej kwoty, pozostałe 25 proc. - budżet państwa.
Wśród 20 uczestników projektu jest 4 doktorantów z Wydziału Rolniczego, 3 z Wydziału Medycyny Weterynaryjnej, 11 z Wydziału Nauk o Żywności oraz 2 z Wydziału Biologii i Hodowli Zwierząt. Stypendia, które otrzymają, zostaną przeznaczone na realizację badań do pracy doktorskiej, zakup niezbędnej literatury naukowej, prace projektowe i wdrożeniowe, udział w konferencjach naukowych, publikowanie prac oraz na wynagrodzenia. Jest to pierwsze przedsięwzięcie realizowane we wrocławskiej AR, współfinansowane z funduszy strukturalnych UE.
Mariusz Mielcarek
Politechnika Śląska
Bibliotekę Politechniki Śląskiej tworzono od podstaw w mieście pozbawionym tradycji akademickich. Na stanowisko dyrektora powołano wówczas inż. Tytusa Laskiewicza, ostatniego dyrektora Biblioteki Politechniki Lwowskiej. Działalność rozpoczęto w 6 pomieszczeniach o powierzchni 367 m2. Pierwszą załogę stanowiły 3 osoby, w tym woźny i introligator.
W połowie 1994 r. biblioteka uzyskała własny budynek o powierzchni użytkowej 4,5 tys. m2. W 1996 wdrożono nowoczesny, krajowy, zintegrowany system zarządzania biblioteką PROLIBŽ. W chwili obecnej w skład systemu biblioteczno-informacyjnego PŚ wchodzi Biblioteka Główna oraz sieć 65 bibliotek zakładowych. Osoby zatrudnione w bibliotekach sieci są pracownikami odpowiednich wydziałów, a Bibliotece Głównej podlegają tylko pod względem merytorycznym. Biblioteka działa w systemie wewnątrzuczelnianej samodzielności finansowej, oprócz bibliotekarzy musi więc zatrudniać pracowników obsługi. Musi też utrzymać budynek, którego jest głównym gospodarzem. W bibliotece jest zatrudnionych 77 osób, z tego 55 bibliotekarzy.
Biblioteka Główna PŚ jest jedynym tego typu nowoczesnym, publicznym ośrodkiem informacji naukowo-technicznej na Górnym Śląsku. Posiada dwie filie: w Katowicach i Rybniku. Oddziały najistotniejsze z punktu widzenia czytelników to: Udostępniania Zbiorów, Czasopism i Informacji Naukowej. W skład tego ostatniego wchodzi Ośrodek Informacji Patentowo-Normalizacyjnej oraz Ośrodek Wiedzy Technicznej ISA.
Biblioteka gromadzi zbiory ze wszystkich dziedzin leżących w obszarze zainteresowania uczelni. Zbiory biblioteczne liczą 802 640 woluminów, w tym: 485 252 woluminy książek, 100 517 woluminów czasopism (884 tytuły) i 202 078 jednostek inwentarzowych zbiorów specjalnych (norm, patentów i literatury firmowej). Biblioteka dysponuje pięcioma czytelniami z wolnym dostępem do zbiorów: czytelnią literatury technicznej (25 tys. woluminów), czytelnią literatury ogólnej (10 tys. woluminów), dwiema czytelniami czasopism (poprzedni i aktualny rocznik wszystkich prenumerowanych czasopism) i czytelnią literatury specjalnej (174 tys. j. inw.) oraz informatorium, gdzie skoncentrowano większość komputerów dostępnych dla czytelników. W czytelniach są 342 miejsca. W wypożyczalni zarejestrowano 24 391 czytelników, roczna ilość wypożyczeń przekracza 73 tys., a udostępnień w czytelniach - 545 tys.
Biblioteka organizuje również dostęp sieciowy do bibliograficznych baz danych, tak krajowych, jak i zagranicznych. Do najważniejszych należą: SCI Expanded, INSPEC, EL COMPENDEX, MEDLINE, BEILSTEIN, CHEMICAL ABSTRACTS, MATH, MathSciNet, INIS, US Patent, ESPACENET, UNICOVER, PUBSCIENCE. Wielką popularnością cieszy się dostęp do serwisów czasopism elektronicznych, obejmujących ok. 10 tys. tytułów i 14,5 tys. spisów treści, poprzez konsorcja takie, jak: Kluwer, Science Direct, EBSCOhost, Ingenta, Springer Link. Biblioteka oferuje również dostęp do krajowych baz: BAZTECH, Gospodarka, Nauki Społeczne, SYMPO, SAWIOS, Agro, Lex Polonica Prima, INTEGRAM, Espace Preces oraz bazy Biblioteki Narodowej i Ośrodka Przetwarzania Informacji. Dostęp ten jest możliwy zarówno z komputerów na terenie biblioteki, jak również całej uczelni. Działalność naukowa politechniki jest dokumentowana poprzez opracowywanie bibliografii dorobku naukowego pracowników i udostępnianie jej za pomocą dostępnej sieciowo bazy Dorobek.
Krzysztof Zioło
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
Ponad 20 wystawców z całej Polski wzięło udział w Toruńskim Kiermaszu Książek „Wiosna Wydawców 2005”, zorganizowanym w dniach 12-14 kwietnia w Auli Uniwersytetu Mikołaja Kopernika przez Biuro Promocji i Dystrybucji Wydawnictw Naukowych UMK.
W kiermaszu udział wzięły wydawnictwa uczelniane: UMK, UMCS, Uniwersytetu Wrocławskiego, Papieskiej Akademii Teologicznej, Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu Śląskiego, Uniwersytetu w Białymstoku, Uniwersytetu Gdańskiego, Akademii Bydgoskiej, Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji Towarzystwa Wiedzy Powszechnej we Wrocławiu, Wyższej Szkoły Humanistyczno-Ekonomicznej we Włocławku. Swoje książki prezentowały także wydawnictwa: Prószyński i S-ka, Helion, Marabut, Sejmowe, Książka i Wiedza, Neriton, DiG, Prawnicze LexisNexis, TNOiK „Dom Organizatora”.
W czasie kiermaszu odbyły się spotkania: z prof. Karolem Grűnbergiem i dr. Bolesławem Sprenglem, autorami książki Trudne sąsiedztwo. Stosunki polsko-ukraińskie w X-XX wieku, z ks. prof. Ireneuszem Werbińskim, autorem Problemów współczesnej hagiologii, oraz z dr. Markiem Jezińskim, autorem książki Marketing polityczny a procesy akulturacyjne. Przypadek III Rzeczpospolitej.
(knc)
Konkurs StatSoft 2004
Konkurs na najlepsze prace doktorskie i magisterskie przygotowane z zastosowaniem narzędzi statystyki i analizy danych zawartych w programach z rodziny STATISTICA jest organizowany corocznie przez firmy StatSoft, Inc. i StatSoft Polska. Na siódmą edycję konkursu StatSoft nadesłano ponad 30 prac z różnych dziedzin nauki.
W kategorii prac doktorskich najwyżej oceniono dwie prace: dr inż. Marzeny Marcinowskiej Efektywność wybranych metod szacowania udziału źródeł punktowych w zanieczyszczeniu wód powierzchniowych (promotor prof. Marek Nawalany, Wydział Inżynierii Środowiskiej Politechniki Warszawska) oraz dr inż. Izabeli Polewiak Porównanie wpływu uprawy zintegrowanej i tradycyjnej na porowatość warstwy ornej gleby - model matematyczny porowatości (promotor dr hab. Ryszard Walkowiak, Wydział Rolniczy AR w Poznaniu).
W kategorii prac magisterskich komisja najwyżej oceniła pracę mgr inż. Justyny Kolat Sekwencyjna alokacja w badaniach klinicznych (promotor dr Alicja Jokiel-Rokita, Wydział Podstawowych Problemów Techniki Politechniki Wrocławskiej).
Nagrody, w wysokości 2 tys. zł każda, zostaną podzielone po połowie pomiędzy autorki i promotorów pracy. Jednocześnie WIŚ PW i WR poznańskiej AR otrzymają 20-stanowiskowe akademickie licencje roczne STATISTICA, a WPPT PWr. - 25-stanowiskową akademicką licencję roczną STATISTICA.
(mit)
Studenckie Forum BCC
Studenckie Forum Business Center Club zorganizowało w ośmiu ośrodkach w Polsce Festiwal Przedsiębiorczości BOSS. Edycja poznańska imprezy odbyła się w dniach 29 marca - 5 kwietnia w Akademii Ekonomicznej. Założeniem tej kilkudniowej imprezy była promocja przedsiębiorczych postaw wśród studentów. I choć tematycznie wydarzenie to było zbliżone do licznych konferencji naukowych na temat rozwoju przedsiębiorczości, jakie odbywają się ostatnio w całej Polsce, to istota tego festiwalu była zupełnie inna. Organizatorzy - Wielkopolskie Studenckie Forum BCC - postawili na praktykę.
W prowadzonych przez profesjonalne agencje szkoleniach wzięło aktywny udział ponad 300 studentów. Zakres tych szkoleń obejmował wiedzę, która jest przydatna młodemu przedsiębiorcy, a, niestety, rzadko można ją zdobyć podczas studiów. Szkolenia dotyczyły m.in.: asertywności, zakładania firmy, przeprowadzania negocjacji, pisania biznesplanów oraz zdobywania środków na otwarcie i finansowanie działalności gospodarczej.
Festiwal zakończyła wspólna debata przedstawicieli wielkopolskiego biznesu i polityki i studentów na temat „Sukces - motywuje czy wzbudza zazdrość”. Po stronie VIP-ów w debacie udział wzięli m.in.: Tomasz Kayser, wiceprezydent Poznania, Waldemar Witkowski, wicewojewoda Wielkopolski, Szczepan Gawłowski, prezes Zarządu Kreisel, Andrzej Głowacki, prezes Zarządu DGA S.A. oraz Józef Bejnarowicz, kanclerz Loży Wielkopolskiej BCC. Dialog pomiędzy studentami i przedsiębiorcami był niezwykle interesujący, lecz uczestnikom nie udało się stworzyć ani wspólnej definicji sukcesu, ani też jednoznacznie określić, co tworzy sukces i jakie są jego konsekwencje. Zgodzono się jedynie, że sukces wcale nie musi mieć podłoża ekonomicznego, ma wiele twarzy i trzeba na niego ciężko pracować przez wiele lat.
Impreza była urozmaicona licznymi atrakcjami o charakterze „atrybutów sukcesu”, m.in.: pokazem mody, jazdami próbnymi luksusowymi samochodami oraz wystawnym bankietem, który zakończył tegoroczny Festiwal Przedsiębiorczości BOSS w Poznaniu.
(Witold Kundzewicz
Polskie Towarzystwo Socjologiczne
18 marca Polskie Towarzystwo Socjologiczne rozstrzygnęło konkurs na najlepszą pracę magisterską z socjologii. Nagrodę im. Floriana Znanieckiego za rok 2004 otrzymali: I stopnia - mgr Marta Klekotko, II stopnia - mgr Kamila Biały, mgr Paweł Łuczeczko i mgr Magdalena Kowalczyk.
Martę Klekotko nagrodzono za pracę Młodzi Polacy jako obywatele. Studium socjologiczne nad obywatelskością młodzieży licealnej Górnego Śląska oraz Śląska Cieszyńskiego, napisaną pod kierunkiem Marka Szczepańskiego w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Śląskiego. Kamilę Biały nagrodzono za pracę Wizerunek ciała i modelowanie ciała jako wartości we współczesnej polskiej kulturze popularnej: motywy uczestnictwa i aranżacje czynności w komercyjnym klubie fitness i osiedlowej siłowni, przygotowaną pod kierunkiem Andrzeja Piotrowskiego w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Łódzkiego. Magdalenie Kowalczyk przyznano nagrodę za pracę Proces demokratycznej transformacji Niemiec Zachodnich po II wojnie światowej, której promotorem była Grażyna Skąpska w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Pawła Łuczeczko uhonorowano za pracę Antropologia współczesności. Historia i przyczyny powstania polskiej antropologicznej refleksji nad współczesnością, wypromowaną przez Włodzimierza Wincławskiego w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Na konkurs nadesłano 13 prac, w tym kilka z uczelni niepaństwowej - Collegium Civitas. Jury podkreśliło wysoki poziom prac zgłoszonych na konkurs. Równocześnie dało wyraz odczuciu, że powinno napływać więcej prac, z większej liczby ośrodków, zachęcając promotorów do propagowania idei konkursu. Niestety, od jakiegoś czasu PTS nie jest w stanie wypłacać nagród pieniężnych, co niewątpliwie ma wpływ na liczbę uczestników konkursów zarówno im. Znanieckiego, jak i Ossowskiego.
(rat)
Uniwersytet Jagielloński
W dniach 17-20 marca odbyło się w Krakowie 5. Międzynarodowe Sympozjum „Ikoniczność w języku i literaturze”, zorganizowane przez działającą przy Uniwersytecie Jagiellońskim Katedrę UNESCO do Badań nad Przekładem i Komunikacją Międzynarodową oraz uniwersytety w Amsterdamie i Zurychu, przy udziale przedstawicieli Akademii Sztuk Pięknych i Akademii Muzycznej w Krakowie. Podobnie jak wcześniejsze spotkania w tej serii (zainicjowanej w 1997 roku przez prof. Olgę Fischer z Amsterdamu i prof. Maxa Naennyego z Uniwersytetu w Zurychu), sympozjum poświęcone było omówieniu rozmaitych aspektów i przejawów podobieństwa między znakiem a jego znaczeniem. Zgromadziło około 60 prelegentów z 18 krajów. Dla wielu z nich krakowskie sympozjum nie było pierwszym spotkaniem z ikonicznością. Zjawisko to zdobywa sobie wśród przedstawicieli językoznawstwa i nauki o literaturze coraz więcej wiernych zwolenników.
W Krakowie po raz pierwszy do językoznawców i badaczy literatury dołączyli przedstawiciele świata muzyki i sztuk plastycznych. Celowość takiego poszerzenia perspektywy potwierdziły tytuły większości wystąpień, w których autorzy wskazywali na ikoniczne odwzorowania między znaczeniem a fonetycznym, morfologicznym i syntaktycznym kształtem wypowiedzi językowej, ale także na przejawy ikoniczności na poziomie tekstu literackiego - zarówno narracji, jak i opisu. Mówiono także o rozmaitych relacjach zachodzących między słowem a obrazem - w tej części sympozjum niezwykle inspirujące okazały się propozycje przedstawione przez projektantów przemysłowych i grafików z ASP. Szczególne zainteresowanie wzbudziło wystąpienie prof. Mieczysława Górowskiego, który mówił o semantycznej motywacji swoich słynnych plakatów. Przedstawiciele AMuz. pokazali interesujące zbieżności między opisami gramatyki języka naturalnego (zwłaszcza w ramach teorii kognitywnej) i opisami „gramatyki” utworu muzycznego - partytury i wykonania.
W sumie sympozjum stało się okazją do zademonstrowania - także uczestniczącym w obradach krakowskim studentom - celowości podejmowania w ramach humanistyki dobrze pojętych badań interdyscyplinarnych oraz płynących z nich dla nauki korzyści.
Konferencji towarzyszyła zorganizowana przez Wydział Form Przemysłowych wystawa prac studentów, wystawa Liberatury Katarzyny Bazarnik i Zenona Fajfera oraz koncert w wykonaniu Orkiestry Kameralnej studentów Akademii Muzycznej. Zorganizowane na zakończenie obrad warsztaty „przekładu” emocji na ruch i gest stanowiły dla uczestników pouczającą i inspirującą rozrywkę.
Elżbieta Tabakowska
Szkoła Główna Handlowa
Niezależne Zrzeszenie Studentów SGH po raz kolejny zorganizowało konferencję z cyklu „Exchange for Experience”. Tytuł tegorocznego spotkania, które odbyło się w dniach 4-9 kwietnia, to „Power of influence: when persuasion turns into manipulation”.
Niedziela upłynęła na odbieraniu uczestników z lotniska, dworców autobusowych i kolejowych oraz kwaterowaniu ich w domu studenckim „Sabinki”. Poniedziałek przeznaczony był na integrację grupy, która - jak się okazało - zdążyła się poznać i zaprzyjaźnić jeszcze przed zajęciami Team Building. We wtorek uczestnicy konferencji mogli poznać tajniki dobrych negocjacji w trakcie interesujących warsztatów przygotowanych przez Studenckie Koło Naukowe Negocjacji, Komunikacji i Psychologii. Bardzo ciekawy okazał się wykład G. Turniaka na temat tworzenia sieci znajomości, podtrzymywania kontaktów i szukania nowych. Uświadomił, jak ważne w późniejszych procesach przekonywania (np. do podpisania kontraktu) jest - wydawałoby się banalne - wysłanie maila z życzeniami urodzinowymi, czy od czasu do czasu maila informacyjnego, jednym słowem: podtrzymywanie kontaktów.
Dzień medialny, środa, rozpoczął się wykładem E. Bendyka z „Polityki”, który w przedstawił Internet jako technologię wolności z jednej strony oraz masowej manipulacji z drugiej.
W czwartek G. Kwapisz z firmy Ediko opowiadał o restrukturyzacji przedsiębiorstw na przykładzie jego firmy. Mogliśmy się dowiedzieć, jak należy motywować pracowników, wpływać na ich postawę, samopoczucie, stosunek do pracy, a nawet rodziny i znajomych.
W piątek po południu odbyła się dyskusja na temat manipulacji, jej aspektów etycznych i moralnych. Emocje wzbudził aspekt moralny emitowania w telewizji reklam skierowanych bezpośrednio do dzieci. Uczestnicy odwoływali się między innymi do argumentów psychologicznych. Przekonywali, że nieukształtowana osobowość dziecka ułatwia mediom manipulację. Zastanowiono się również nad zasadnością reklamowania używek, takich jak alkohol i papierosy. Jedni twierdzili, że każdy ma zdolność do formułowania krytycznych sądów i jest w stanie dokonać świadomego wyboru odnośnie tego, co konsumuje. Inni sądzili, że wiedza na temat szkodliwości używek jest zbyt niska. Korzystając z obecności reprezentanta Ukrainy, poruszono także aspekt agitacji wyborczej w zdominowanych przez państwo mediach. Wszyscy byli zgodni, że poglądy polityczne, a zarazem stopień, w jakim media kształtują nasz pogląd na temat rzeczywistości, zależą w dużej mierze od wykształcenia.
Błażej Dobromilski
Wrocławskie Targi Książki Naukowej
W dniach 16-19 marca odbyły się XII Wrocławskie Targi Książki Naukowej, zorganizowane przez Oficynę Wydawniczą Politechniki Wrocławskiej. Jest to najstarsza, po warszawskiej ATENIE, branżowa impreza targowa wydawców książki naukowej. W tym roku na targach były 52 stoiska wydawców oraz 2 stoiska dodatkowe - kamienie szlachetne oraz czerpalnia papieru Art Papier z Gliwic. Swoje oferty zaprezentowało 60 wydawców, w większości (41) ze szkół wyższych.
![]() |
| Stoisko Wnt |
Tradycyjnie podczas otwarcia WTKN rozstrzygnięto konkurs na najtrafniejszą szatę edytorską książki naukowej. Nagrodę główną, puchar ministra edukacji narodowej i sportu, zdobyła książka Leszka A. Dobrzańskiego Metalowe materiały inżynierskie, której stronę graficzną stworzyła Joanna Niwińska, a opublikowały Wydawnictwa Naukowo-Techniczne. W kategorii książki popularnonaukowej zwyciężyła Ochrona przyrody Jerzego Wiśniewskiego i Dariusza J. Gwiazdowicza, opracowana graficznie przez Jacka Grześkowiaka, a wydana przez Wydawnictwo Akademii Rolniczej im. A. Cieszkowskiego w Poznaniu. W kategorii nauk technicznych nagrodzono Konstrukcje metalowe. Część II. Obiekty budowlane Mieczysława Łubińskiego i Wojciecha Żółtowskiego, której opracowanie graficzne wykonali Iwona Malicka i Andrzej Pilich, a opublikowało Wydawnictwo ARKADY. Nagrodę w kategorii nauk humanistycznych przyznano wydanej przez Muzeum Narodowe we Wrocławiu książce Ceramika i szkło polskie XX wieku. Katalog zbiorów Marii Jeżewskiej i Bogdana Góreckiego, a zredagowanej przez Mariusza Hermsnsdorfera, której opracowanie graficzne wykonał Jakub Korytka. W kategorii nauk ścisłych nagrodzono Statystykę pod red. Jana Paradysza, której szatę graficzną stworzył Maciej Kierzek, a wydało Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Poznaniu.
Jury pod przewodnictwem prof. Tadeusza Więckowskiego przyznało także 6 wyróżnień. Otrzymały je książki: Konrada Kuczy-Kuczyńskiego Zawód architekt. O etyce zawodowej i moralności architektury, projekt graficzny Danuta Czudek-Puchalska, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej; abpa Józefa Życińskiego Samotność wśród liberałów, projekt graficzny Marta i Zdzisław Kwiatkowscy, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej; Bożeny Szczepińskiej Ewangelie tylekroć tłumaczone... Studia o przekładach i przekładaniu, projekt graficzny Andrzej Taranek, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego; Barbary Tondos Styl zakopiański i zakopiańszczyzna, projekt graficzny Luiza Pindarl, zakład Narodowy im. Ossolińskich - Wydawnictwo Wrocław; Majdanek 1942. Księga zmarłych więźniów, red. Janina Kiełboń i Krzysztof A. Tarkowski, opr. graficzne Jerzy Durakiewicz, Wydawnictwo UMCS; Muzeum Narodowe w Warszawie. Arcydzieła malarstwa, red. Dorota Folga-Januszewska, Wyd. ARKADY.
Targom towarzyszyły liczne spotkania. Największym powodzeniem cieszyło się tradycyjnie to dotyczące prawa autorskiego. Mimo że prelegent był nieco skonfundowany faktem, że akurat w trakcie zmiany ustawy trudno mówić o jej treści, na sali wybuchła gorąca dyskusja, co i jak interpretować i jak należałoby rozwiązać. Prawo autorskie jeszcze długo będzie budziło liczne kontrowersje, a wydawcom sprawiało kłopoty. Sporo słuchaczy zgromadziło też spotkanie z kard. Henrykiem Gulbinowiczem, poświęcone osiągnięciom i zagrożeniom nauki i kultury.
(pik)
Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego
Akademia Muzyczna w Katowicach obchodzi jubileusz 75-lecia istnienia. Jest najstarszą wyższą uczelnią na Górnym Śląsku. Jej działalność zapoczątkowało założenie w 1929 r. przez Witolda Friemanna Państwowego Konserwatorium Muzycznego. Dotychczas mury uczelni opuściło 3650 absolwentów, w tym wybitne osobowości tej klasy, co: Krystian Zimerman, Wojciech Kilar, Henryk Mikołaj Górecki, Karol Stryja, Witold Szalonek, Marek Moś czy Marcin Dylla. Absolwentami katowickiej AMuz. są także znani wykonawcy estradowi, m.in. Krystyna Prońko i Stanisław Sojka. Obecnie w akademii kształci się blisko tysiąc osób, w tym: 461 studentów na jednolitych studiach magisterskich, 372 osoby na studiach zawodowych, 95 osób na studiach magisterskich uzupełniających; 30 osób to słuchacze studiów podyplomowych. W uczelni odbywa staż 3 obcokrajowców.
Kadrę uczelni tworzą 184 osoby, w tym 16 profesorów zwyczajnych, 14 profesorów nadzwyczajnych z tytułem naukowym, 17 profesorów AMuz., 11 adiunktów z habilitacją, 33 adiunktów z doktoratami, 30 asystentów, 10 starszych wykładowców z doktoratem, 26 starszych wykładowców, 25 wykładowców i 2 starszych kustoszy dyplomowanych. Katowicka AMuz. prowadzi studia na kierunkach: dyrygentura, kompozycja i teoria muzyki, edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej, jazz i muzyka estradowa, instrumentalistyka, wokalistyka. Uczelnia ma uprawnienia do nadawania stopnia doktora w zakresie kompozycji i teorii muzyki, instrumentalistyki i dyrygentury oraz stopnia doktora habilitowanego w zakresie instrumentalistyki.
Od 1 września 2004 studia w tej uczelni realizowane są na dwóch wydziałach: Kompozycji, Interpretacji, Edukacji Muzycznej i Jazzu oraz na Wydziale Wokalno-Instrumentalnym. W strukturze uczelni funkcjonują instytuty: Kompozycji, Dyrygentury i Teorii Muzyki, Chóralistyki, Edukacji Muzycznej, Fortepianu, Instrumentów Smyczkowych, Kameralistyki, Organów i Klawesynu, Instrumentów Dętych i Perkusji, Akordeonu, Gitary i Harfy oraz instytuty Jazzu i Muzyki Rozrywkowej oraz Wokalno-Aktorski. Zbiory Biblioteki Głównej AMuz. liczą ok. 120 tys. jednostek i należą do najbogatszych w kraju. Od 1968 r. istnieje Archiwum Śląskiej Kultury Muzycznej.
W katowickiej AMuz. przy Katedrze Organów i Klawesynu funkcjonuje Muzeum Organów Śląskich. Uczelnia ma własne wydawnictwo oraz czasopismo „Klucz”. W uczelni działają liczne zespoły muzyczne, m.in. Akademicka Orkiestra Symfoniczna, chóry uczelniany i kameralny, instrumentalne i wokalne zespoły kameralne.
Akademia Muzyczna w Katowicach jest członkiem Europejskiego Stowarzyszenia Konserwatoriów, Wyższych Szkół Muzycznych i Akademii Muzycznych (AEC). W 2001 przystąpiła do międzynarodowego programu SOCRATES, w ramach którego oferuje dwustronną wymianę pedagogów i studentów. Uczelnia opracowała, współfinansowany przez Unię Europejską, Projekt Centrum Nauki i Edukacji Muzycznej „Symfonia”, którego celem jest podwyższenie jakości i poziomu edukacji muzycznej w regionie, udostępnienie zbiorów muzycznych różnym środowiskom i rozwój nowych kierunków kształcenia. W ramach „Symfonii” powstanie m.in. sala audytoryjna o zmiennej aranżacji i akustyce. Rozpoczęcie realizacji projektu przewidziano na II kwartał 2005 r.
Uczelnia dysponuje czterema obiektami dydaktycznymi, w tym jednym z przełomu XIX i XX stulecia. W domu studenckim oferuje 150 miejsc w pokojach 2-osobowych. Niektóre pokoje wyposażone są w pianina.
JZJ
Uniwersytet Łódzki
Straty spowodowane w edukacji i pedagogice długą polityczną izolacją Polski od kultury zachodnioeuropejskiej wydawały się u progu lat 90. trudne do odrobienia. Niektóre ośrodki akademickie siłą inercji kontynuowały kształcenie nauczycieli do odmienionej rzeczywistości społeczno-gospodarczej na podstawie literatury specjalistycznej, która reprezentowała ortodoksyjną i wykluczającą inne typy dyskursów instrumentalną pedagogikę socjalistyczną. W 1992 r. zrodził się pomysł zachęcenia naukowców i nauczycieli-nowatorów do zerwania z tą teorią i praktyką. Tak zapoczątkowano odbywające się co 3 lata międzynarodowe konferencje „Edukacja alternatywna”.
W dniach 14-16 kwietnia odbyła się V Międzynarodowa Konferencja „Edukacja alternatywna - dylematy teorii i praktyki”, zorganizowana przez Katedrę Teorii Wychowania UŁ. Dominantami treściowymi tegorocznego spotkania, w którym wzięło udział 280 nauczycieli i naukowców, były: podjęcie wspólnej dyskusji wokół alternatywnych teorii i praktyk edukacyjnych na świecie po śmierci Jana Pawła II, podjęcie panoramicznej refleksji historycznej nad szkolnictwem alternatywnym, ze zwróceniem uwagi na aktualność jego rozwiązań we współczesnej i postnowoczesnej Polsce, oraz przedstawienie różnych modeli szkół alternatywnych i zróżnicowanych kulturowo podejść do wychowania. Przedmiotem wspólnej analizy były też niekonwencjonalne teorie, doświadczenia i metody prowadzenia badań w zakresie alternatywnej edukacji w kraju i poza jego granicami. Uczestnicy zapoznali się z najnowszymi technologiami w zakresie kształcenia na odległość oraz z interaktywnymi pomocami dydaktycznymi.
Ożywioną dyskusję wzbudził referat Davida Gribblea z Wielkiej Brytanii, autora książek o idealnych systemach kształcenia, który zaprezentował film z bezpłatnej szkoły publicznej w Szkocji, gdzie od ponad 20 lat nauczyciele pracują z uczniami bez stałego planu zajęć i podstaw programowych, a przewodnim motywem i treścią kształcenia jest sztuka i aktywność artystyczna. Nikt nie musi wybierać takiej szkoły, jednak atrakcyjność zajęć jest tak wysoka, że dzieci chcą się w niej uczyć. Mówi się w tym wypadku o modelu szkoły liberalnej czy „edukacji wolności”. Uczestnicy dyskusji podkreślali, że nie będzie to forma powszechna, jednak powinna istnieć możliwość takiego wyboru edukacji dzieci.
Dr hab. Roman Leppert, prof. Akademii Bydgoskiej, mówił o edukacji domowej, realizowaniu obowiązku szkolnego bez posyłania dzieci do szkoły. Rozwiązanie to pozwala m.in. zagospodarować bezrobotnych nauczycieli, a z drugiej strony daje szanse uczniom, którzy z różnych powodów nie chcą lub nie mogą chodzić do szkoły. Taka forma edukacji wymaga indywidualnego finansowania przez rodziców. Są już liczne przykłady na to, że wiele osób gotowych jest wybrać taką formę kształcenia swoich dzieci - w USA dotyczy to bardzo dużej grupy osób. W Polsce jest kilka (8) rodzin, które nie posyłają dzieci do szkół, lecz zgodnie z prawem realizują obowiązujący program w domu, uzyskując zaliczenia przed odpowiednią komisją.
To, co w czasie pierwszych konferencji przedstawiane było jako projekt, model czy próba wdrożeniowa w skali mikro, w czasie kolejnych spotkań znalazło swoje potwierdzenie w wynikach badań, dzięki którym można było dostrzec zarówno zalety, jak i trudności w upowszechnianiu określonych rozwiązań. Ważne też jest dla uczestników tych konferencji odsłanianie prawdy o pedagogice zmian, reform, innowacji i ich społecznym odbiorze, by ustrzec ewentualnych kontynuatorów przed niepotrzebnymi zagrożeniami.
Bogusław Śliwerski
PS Informacje o edukacji alternatywnej można znaleźć na stronie: www.alternatywna-edukacja.org.
Uniwersytet Wrocławski
1 kwietnia w sali Senatu UWr. Wolfgang Thierse, przewodniczący niemieckiego parlamentu, uroczyście przekazał bibliotece uniwersyteckiej kolekcję prasy światowej, która była wcześniej własnością biblioteki Bundestagu. Kolekcja obejmuje 29 tytułów gazet (w 4290 oprawionych woluminach) pochodzących z wielu krajów Europy, a nawet świata. Wśród nich znajdują się takie tytuły, jak: „Corriere della Sera”, „The Daily Telegraph”, „The Guardian”, „International Herald Tribune”, „La Libre Belgique”, „Le Monde”, „La Nation”, „Neue Zürcher Zeitung”, „The New York Times”, „Der Österreich Bericht”, „Izwiestia”, „Prawda”, „Die Presse”, „The Sunday Times”, „The Times”, „Trybuna Ludu”, „Welt am Sonntag”, „Die Welt Woche”, „Wiener Zeitung” i inne. Stan poszczególnych obiektów jest bardzo dobry i nie wymagają one żadnych zabiegów konserwatorskich.
Niektóre ciągi czasopism są kompletne i obejmują okres przekraczający nawet 100 lat, np. „The Times” 1854-2002 czy „Neue Zürcher Zeitung” 1900-2002. Inne tytuły reprezentują krótsze okresy, ale są także w miarę kompletne.
Przewodniczący Bundestagu, dokonując bliższej charakterystyki zbioru, wyraził zadowolenie, że może go przekazać uniwersytetowi w mieście swojego urodzenia - Wrocławiu.
Prof. Zdzisław Latajka, rektor UWr., dziękując za cenny dar, wręczył Wolfgangowi Thiersemu Medal Uniwersytetu Wrocławskiego. Grażyna Piotrowicz, dyrektor BUWr., podkreśliła, że żadna z polskich bibliotek, a być może żadna z bibliotek w Europie Środkowowschodniej, nie dysponuje tak wspaniałą kolekcją prasy.
(kada)
Wyższa Szkoła Dziennikarska im. Melchiora Wańkowicza
Warszawska Wyższa Szkoła Dziennikarska im. Melchiora Wańkowicza wychodzi z kłopotów. Kontrowersje wokół funkcjonowania zamiejscowych ośrodków WSD pojawiły się ponad 2 lata temu, gdy resort edukacji zakwestionował prawo uczelni do prowadzenia działalności dydaktycznej poza Warszawą oraz wytknął WSD braki kadrowe. Po ostrych sporach z ministerstwem i zamieszaniu wśród studentów, kierownictwo „Wańkowicza” zdecydowało o zaprzestaniu rekrutacji w ośrodkach zamiejscowych i postawieniu je w stan likwidacji. WSD prowadziła wówczas kształcenie w Lublinie, Radomiu, Kielcach, Białymstoku, Chełmie, Toruniu i w Gdyni.
Po 2 latach przerwy w naborze kandydatów i przeprowadzeniu programu naprawczego, uczelnia uzyskała wiosną 2004 r. zgodę ministerstwa edukacji na prowadzenie placówki zamiejscowej - w formie wydziału - w Lublinie (działa od października 2004). Obecnie w „Wańkowiczu” kształci się 700 osób. Jesienią 2004 uzyskano zgodę ministerstwa na wznowienie działalności w Radomiu, Kielcach i Białymstoku. Wydziały zamiejscowe WSD w tych miastach rozpoczną nabór kandydatów na rok akademicki 2005/06. W dwóch z tych ośrodków - Kielcach i Radomiu - uczelnia posiada własne obiekty dydaktyczne. - Uczelnia nie prowadzi już działalności w Chełmie, Toruniu i w Gdyni - powiedział dr Maciej Kledzik, dziekan WSD.
Aktualnie uczelnia kształci na kierunku politologia w Warszawie i Lublinie. Od października 2005 r. planowane jest uruchomienie studiów na kierunkach: w Warszawie - dziennikarstwo i komunikacja społeczna, a w Kielcach, Radomiu i Białymstoku - historia. Kadrę WSD stanowi obecnie 5 profesorów (2 w Kielcach, 2 w Warszawie, 1 w Lublinie), 11 doktorów habilitowanych (3 w Lublinie, 5 w Warszawie, 2 w Kielcach, 1 w Białymstoku) i 14 doktorów (8 w Warszawie, 6 w Lublinie).
- Problemy proceduralne mamy już za sobą. Pozytywna decyzja MENiS otwiera nam możliwość wznowienia rekrutacji w Radomiu - powiedział prof. Michał Kelles-Krauz, dziekan radomskiego wydziału WSD. Planuje się uruchomienie tam kilku specjalności, m.in.: dziennikarstwa, stosunków międzynarodowych, integracji europejskiej, administracji publicznej i historii. Prof. Kelles-Krauz podkreśla, że absolwenci „Wańkowicza” mogą kontynuować naukę na studiach podyplomowych lub (w innych uczelniach) na uzupełniających studiach magisterskich. Obecnie w radomskim ośrodku WSD 65 osób kontynuuje rozpoczęte przed laty studia. W ciągu 8 lat działalności studia w WSD w tym mieście ukończyło 1,7 tys. osób. Kadrę naukową wydziału radomskiego stanowi m.in. 4 wykładowców z tytułem profesora oraz 6 z tytułem doktora.
Mirosław Wąsik, (pik)
Polska Akademia Umiejętności
Rosjanie nie dotrzymują obietnic, fałszują historię i instrumentalizują prawdę, ale Rosja jest nowym demokratycznym państwem, w którym panuje wolność słowa i wyznania - twierdzi rusycysta, prof. Lucjan Suchanek, który marcowe seminarium w Polskiej Akademii Umiejętności poświęcił zagadnieniom współpracy Rosji i Polski. Krytyczny osąd polskiej polityki stanu, jak również opinia o braku umiejętności dyplomatycznych rodaków wzbudziły cichą akceptację u słuchających. Musimy rozliczyć i osądzić totalitaryzm komunistyczny - grzmiała prof. Anna Raźny z UJ, autorka Literatury wobec zniewolenia totalitarnego. Warłama Szałamowa świadectwo prawdy.
O wciąż żywej w ludzkich sercach historii mówił również prof. Jerzy Janik, fizyk z UJ, którego ojciec zginął w Katyniu. - Bałem się Rosji. Drżałem na samo słowo, ale mój strach przestał być wielki, gdy pojechałem tam i zobaczyłem, jak Gorbaczow zmienił ten kraj - mówił krakowski uczony. Ale taka pochwała Rosji nie zyskała akceptacji u prelegenta. Teza o wyzwolicielskiej roli Gorbaczowa nie jest niczym uzasadniona - replikował prof. Suchanek, który stanowczo podkreślał, że Polacy powinni przestać czuć się „wyzwolicielem ludów i narodów”, a stać się racjonalnymi partnerami dla potężnego i zwinnego sąsiada - Rosji.
Jola Workowska
Instytut Myśli Józefa Tischnera
Osoba jako podmiot indywidualny jest tak wielką zagadką, że bardzo niewielu krakowskich uczonych Sherlocków Holmesów decyduje się na analizę pism Edith Stein, Maxa Schelera, Dietricha von Hildebranda, Johna Crosbyego czy Karola Wojtyły
Seminarium „My i Inni. Dialektyka wspólnoty, wykluczenia i radykalnej inności” organizuje Instytut Myśli Józefa Tischnera, który od ponad pół roku zachęca studentów do aktywnego uczestnictwa w seminariach i konwersatoriach.
- Simmel błędnie ujmuje historię. To nie my ją tworzymy, ale ma ona swoją wewnętrzną historyczność - zdecydowanym głosem z polskim akcentem czyta student tekst po niemiecku. Spór Stein z Simmlem pokazuje, jak wielką rolę w kształtowaniu się wspólnoty - którą rozumiała jako wspólnotę podmiotów poznających się - przypisywała duchowi E. Stein. Kilkugodzinne analizy podmiotu wspólnotowego i indywidualnego zaowocowały zmniejszeniem szeregu uczestników seminarium.
- Z myśleniem jest tak, jak to przedstawił artysta na fresku „Tłocznia Mistyczna” - skomentował rząd pustych krzeseł prowadzący spotkanie prof. Czesław Porębski, profesor filozofii w Akademii Ekonomicznej w Krakowie i w Wyższej Szkole Europejskiej im. ks. Józefa Tischnera w Krakowie.
O tym, że myślenie jest trudną pracą, przekonała się osobiście najmłodsza siostrzenica Hildebranda, która w nowym semestrze pojawiła się na seminarium. Osoba jest jednością pozbawioną jakiegokolwiek elementu przypadkowego i dopiero we wspólnocie osiąga wypełnienie swoich istotnych potencji - czytała niemiecka studentka, a polski doktor filozofii z wielkim trudem odnajdywał właściwe znaczenie słów.
Związek podmiotu z jego społecznym i politycznym otoczeniem oraz literackie przykłady zmagań z dialektyką wspólnoty, wykluczenia i obcości (Kafka, Musil, Camus, Canetti, Roth, Werfel, Zweig, Rilke, Schulz) będą tematem kolejnych spotkań.
Już dziś wiadomo, że tłoku na seminarium nie będzie. Tworzenie każdej wspólnoty trzeba zacząć od analizy koncepcji człowieka. A to przecież nie jest cool temat.
Jola Workowska