daleko idąca nowelizacja

Posiedzenia Prezydium i plenarne Rady Głównej odbyły się 13 i 14 kwietnia. Rada wybrała członków Komisji Dyscyplinarnej przy Radzie Głównej, której kadencja rozpocznie się 1 stycznia 2006. Kandydatów przedstawiły senaty uczelni kształcące na wydziałach prawa (14 uniwersytetów) oraz inne wybrane przez Radę drogą losowania. Komisja Dyscyplinarna jest najwyższym organem orzekającym w sprawach etycznych szkolnictwa wyższego, a jej głównym zadaniem jest dbałość o utrzymanie wysokiego morale środowiska akademickiego. Jest organem odwoławczym względem uczelnianych komisji dyscyplinarnych oraz organem pierwszej instancji w przypadku oceny nagannego zachowania osób sprawujących funkcje kierownicze. Jest umocowana w ustawie o szkolnictwie wyższym i działa na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie postępowania dyscyplinarnego wobec nauczycieli akademickich.

Głównym tematem dyskusji był Narodowy Plan Rozwoju na lata 2007-13. Wobec jego ogólnych sformułowań, trudno odnieść się do spraw szczegółowych. Taką kwestią są m.in. kwestie nauki i edukacji. Niepokój budzą propozycje niektórych rozwiązań dla obszaru szkolnictwa wyższego. Wdrożenie reguł rynkowych do tego sektora jest niezbędne, jednak prywatyzacja państwowego szkolnictwa wyższego, połączona z utworzeniem „spółek skarbu państwa”, nie wydaje się być trafnym pomysłem, bowiem spółki te nie mogą być wzorem do naśladowania. Rada przekazała uwagi o NPR, wskazując, że winien on być przedmiotem dalszych konsultacji.

Rada zapoznała się z projektami rozporządzeń ministra nauki i informatyzacji w sprawie kryteriów i trybu przyznawania i rozliczania środków finansowych na naukę, przeznaczonych na organizowanie i finansowanie projektów badawczych, projektów celowych i zadań z zakresu działalności wspomagającej badania oraz w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej Funduszu Nauki i Technologii Polskiej. Pierwszy z projektów został zaopiniowany pozytywnie. Do drugiego zgłoszono kilka uwag dotyczących potrzeby uwzględnienia ciał opiniodawczych przy pierwotnym podziale kwot, niepewności związanych z zasilaniem FNiTP wyłącznie z prywatyzacji oraz potrzeby wspierania rozwoju młodych kadr naukowych i upowszechniania oraz promocji osiągnięć naukowych. Zaopiniowano pozytywnie projekt standardów nauczania dla kierunku inżynieria biomedyczna, którego ustanowienie Rada zarekomendowała ministrowi edukacji. Rada pozytywnie odniosła się do wniosku rektora Akademii Ekonomicznej w Krakowie o utworzenie kierunku studiów o nazwie gospodarka i administracja publiczna za zgodą Państwowej Komisji Akredytacyjnej. Rada uzupełniła uchwałę w sprawie czasu trwania studiów, umiejscowienia i treści przedmiotów ogólnych w standardach kształcenia oraz zalecanego poziomu liczby godzin przedmiotów ogólnych, podstawowych i kierunkowych na studiach pierwszego stopnia. Jest to ważny dokument, który określa zasady przygotowywania nowych standardów kształcenia.

12 kwietnia miało miejsce spotkanie ministra edukacji oraz przedstawicieli Departamentu Szkolnictwa Wyższego i Rady Głównej z ekspertami przygotowującymi projekty standardów kształcenia. Tym samym powołani zostali eksperci dla wszystkich kierunków studiów (ich nazwiska dostępne są na stronie internetowej MENiS pod adresem: www.menis.gov.pl/menis_pl/listy_ministra/list_dla_ekspertow1.php). Eksperci podjęli się ważnego i trudnego zadania określenia ram nowoczesnego kształcenia w krótkim dokumencie, jakim mają być standardy. Podejmowane są konsultacje środowiskowe na poziomie szkół wyższych oraz instytucji i towarzystw naukowych, organizacji pracodawców i innych. Eksperci pełnią rolę koordynatorów i przygotowują standardy wspólnie z instytucjami nauczającymi oraz zatrudniającymi przyszłych absolwentów. Wyjaśnieniu kwestii przypisywania punktów ECTS przedmiotom określonym w standardach służyło spotkanie przedstawicieli Rady Głównej oraz Departamentu Szkolnictwa Wyższego MENiS z promotorami bolońskimi. Jest istotne, aby zasady przypisywania były spójne i jednakowo rozumiane przy formułowaniu standardów dla różnych kierunków studiów.

13 i 14 marca odbyły się dwa posiedzenia Sejmowej Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży w sprawie projektu ustawy „Prawo o szkolnictwie wyższym”. Projekt ma być sprawdzony pod względem poprawności legislacyjnej i trafić pod obrady Sejmu. Na ostatnich posiedzeniach posłowie zaproponowali daleko idącą nowelizację ustawy o stopniach i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, która znosi zatwierdzanie przez CK stopni doktora habilitowanego w obecnym kształcie. Zmiana zyskała jednoznaczne poparcie Komisji i zyska je zapewne w Parlamencie. Na jednostki spadnie więc obowiązek dogłębnej analizy rozprawy, dokumentacji oraz oceny kandydata, zanim otrzyma on najwyższy stopień naukowy. Będzie to istotne wyzwanie, bowiem CK zachowa prawo wstrzymywania lub zawieszania uprawnień w tym zakresie. Zwolennicy zniesienia habilitacji od dawna zarzucali instytucjom nadającym ten stopień naukowy i CK zbytni liberalizm, jest więc okazja wzmocnienia pozycji habilitacji, tak by stała się autentycznym sitem, przez które przejdą tylko ludzie naprawdę przygotowani do pełnienia kierowniczej roli w instytucjach akademickich i naukowych. Jeśli to nie nastąpi, habilitacja prawdopodobnie zniknie z naszego systemu szkolnictwa wyższego i nauki.