Pomnik Ignacego Łukasiewicza

Politechnika Rzeszowska nosi imię Ignacego Łukasiewicza. W roku 2001 przed Zespołem Sal Wykładowych odsłonięto pomnik patrona uczelni.

Ignacy Łukasiewicz (1822-1882), farmaceuta, wynalazca lampy naftowej i pionier przemysłu naftowego w Europie, pochodził z ubogiej szlachty, urodził się w Zadusznikach koło Mielca. Kształcił się w rzeszowskim gimnazjum pijarskim. Pracował w aptekach w Łańcucie, Rzeszowie i Lwowie. Dwa lata przesiedział w lwowskim więzieniu za działalność konspiracyjną. W 1850 rozpoczął studia farmaceutyczne w UJ. Tu zainteresował się możliwościami wykorzystania ropy naftowej. Studiował potem chemię analityczną w uniwersytecie wiedeńskim, gdzie uzyskał magisterium farmacji.

Występująca na Podkarpaciu ropa naftowa wykorzystywana była dotąd jako lek dla zwierząt i smar. W roku 1852 Łukasiewicz, jako pierwszy na świecie, zastosował destylację frakcjonowaną, polegającą na wielokrotnym przeprowadzaniu ropy w stan pary i skraplaniu, by oddzielić składniki różniące się temperaturą wrzenia. W efekcie otrzymał naftę i skonstruował lampę naftową. Za narodziny polskiego i światowego przemysłu naftowego uważa się zapalenie pierwszej takiej lampy 31 lipca 1853 roku we Lwowie.

Lwowski aptekarz był znakomitym organizatorem. Z jego inicjatywy powstało na Podkarpaciu wiele destylarni i rafinerii. Trudnił się też reklamą i dystrybucją produktów naftowych w kraju i za granicą. Rozwinięte przezeń liczne spółki naftowe przyniosły z czasem duży zysk. Łukasiewicz finansował budowę szkół i szpitali, propagował zakładanie sadów oraz budowę dróg i mostów. Z dochodów kopalni w Bóbrce i rafinerii w Chorkówce wsparł znacząco powstanie styczniowe.

Autorem popiersia Łukasiewicza jest Władysław Kandefer (ur. 1921), artysta - rzeźbiarz z Iwonicza, absolwent zakopiańskiej szkoły Kenara i Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.

(fig)