W dniach 13−15 listopada, w połączeniu z uroczystymi obchodami 60−lecia polskiego środowiska akademickiego we Wrocławiu, w Politechnice Wrocławskiej odbyło się posiedzenie Prezydium i Zgromadzenia Plenarnego KRASP, a także wspólne posiedzenie Prezydium KRASP i Prezydium PAN.
Od ostatniego, niedawnego posiedzenia Zgromadzenia Plenarnego KRASP zaszło wiele zmian dotyczących naszej Konferencji i całego systemu szkolnictwa wyższego. Zmieniło się przede wszystkim „umocowanie prawne” KRASP. Mirosław Sawicki, minister edukacji narodowej, w piśmie z 27 października poinformował nas o braku zastrzeżeń co do trybu ukonstytuowania się KRASP jako konferencji, o której mowa w art. 54 ustawy „Prawo o szkolnictwie wyższym”. Mamy zatem, z formalnego punktu widzenia, nowy status prawny, mamy też prawa i obowiązki wynikające z przepisów ustawy.
Mamy nowy parlament, nowy rząd, nowe ministerstwo, nowego ministra. W imieniu KRASP złożyłem Panu Ministrowi gratulacje i życzenia, wspomniałem też o oczekiwaniach środowiska. Skupienie w jednym resorcie spraw edukacji, w tym szkolnictwa wyższego, i nauki wychodzi naprzeciw postulatom zgłaszanym przez środowisko akademickie, trudno dziś bowiem rozdzielać sprawy szkolnictwa wyższego i nauki. Mamy nadzieje, że sprawy szkolnictwa wyższego będą w sercu Ministerstwa i Pana Ministra, prof. Michała Seweryńskiego. Jesteśmy wdzięczni Panu Ministrowi, że przyjął zaproszenie i przybył na posiedzenie Prezydium KRASP, wysłuchał głosu rektorów i zadeklarował daleko idącą współpracę w realizacji zadań stojących przed uczelniami akademickimi i wsparcie dla inicjatyw podejmowanych przez KRASP.
Skuteczna praca naszych uczelni akademickich wymaga wsparcia o charakterze politycznym. Zgromadzenie Plenarne KRASP zwróciło się z apelem do Parlamentu i Rządu RP o nadanie – wśród priorytetów polityki gospodarczo−społecznej – odpowiednio wysokiej rangi sprawom edukacji i nauki. Wyrażając umiarkowaną satysfakcję z zapowiadanego podwyższenia nakładów na badania naukowe w budżecie na rok 2006 (wcześniejsze deklaracje mówiły o znacznie większym wzroście nakładów), zaapelowaliśmy o konsekwentną realizację – wynikającego z treści ustawy o zasadach finansowania nauki, a także z podjętych zobowiązań międzynarodowych – planu stałego zwiększania wydatków na badania naukowe. Istotne wsparcie dla rozwoju nauki w naszym kraju mogą też stanowić środki pozyskane na ten cel z Unii Europejskiej. Dlatego zaproponowaliśmy, aby w ramach funduszy przeznaczonych na programy operacyjne rozwoju regionalnego przeznaczać co najmniej 10 proc. środków na wspieranie szkolnictwa wyższego i nauki.
Od pewnego czasu wiele kontrowersji w środowisku akademickim budzi kwestia oceny parametrycznej jednostek naukowych. Nie chodzi przy tym o samą ideę – potrzeba obiektywizacji oceny jednostek nie jest bowiem kwestionowana. Zastrzeżenia budzi treść szczegółowych przepisów regulujących zasady oceny parametrycznej, zawartych w rozporządzeniu ministra nauki i informatyzacji z 4 sierpnia 2005, a przede wszystkim tryb wprowadzenia nowych zasad oceny. W związku z tym postulujemy opracowanie – w konsultacji ze środowiskiem naukowym – nowego rozporządzenia w tej sprawie, a do czasu jego wydania rozdzielanie środków według obowiązujących do tej pory zasad i danych za lata 2001−04, zawartych w ankietach przekazanych przez jednostki.
Najszerszym echem w mediach odbiła się uchwała Zgromadzenia Plenarnego w sprawie egzaminu maturalnego z matematyki. Przywołując argumenty od kilku lat powtarzane przez przedstawicieli KRASP oraz stanowisko innych gremiów występujących z podobnymi postulatami – zwróciliśmy się do ministra z wnioskiem o przywrócenie matematyki (na poziomie podstawowym) jako przedmiotu obowiązkowego na egzaminie maturalnym.
Wspólne posiedzenie Prezydiów KRASP i PAN było poświęcone przede wszystkim poszukiwaniu najwłaściwszych sposobów rozwiązywania problemów występujących w środowisku naukowym. Skoordynowane działania obu instytucji, podejmowane w poprzednich latach, przyniosły w kilku przypadkach bardzo dobre efekty i celowe byłoby rozszerzenie naszej współpracy. Postanowiliśmy powołać zespoły robocze, złożone z przedstawicieli KRASP i PAN, które zajmą się wybranymi sprawami: modelem kariery akademickiej, studiami doktoranckimi, finansowaniem nauki oraz wspólnymi inicjatywami na polu kontaktów z zagranicznymi instytucjami naukowymi.
Wyprzedzając, a w istocie antycypując wspólne decyzje KRASP i PAN, Prezydium KRASP postanowiło powołać zespół, którego zadaniem byłoby zaproponowanie modelu kariery akademickiej. Kierowania pracami tego zespołu podjął się prof. Franciszek Ziejka, Honorowy Przewodniczący KRASP. Intencją jest zaproszenie do współpracy i składu zespołu przedstawicieli PAN, PAU, Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułu Naukowego oraz być może innych instytucji.
Z modelem kariery akademickiej wiąże się ściśle zagadnienie kształcenia doktorantów. Tematyce tej była poświęcona specjalna sesja obrad Zgromadzenia Plenarnego, na której przedstawiono m.in. problemy związane z kształceniem młodych naukowców w Europie, a także specyficzne problemy występujące w naszym kraju. Mnogość dylematów i duże zainteresowane ze strony uczestników posiedzenia stanowią wyraźną wskazówkę, że powinniśmy kontynuować dyskusję na ten temat. Planujemy zorganizowanie w niedługim czasie ogólnopolskiej konferencji poświęconej kształceniu młodych naukowców, z udziałem wszystkich zainteresowanych gremiów, w tym także przedstawicieli środowiska doktorantów.