)
WROCŁAW / STUTTGART Prof. dr hab. inż. Jan Koch – były dziekan Wydziału Mechanicznego PWr. i kierownik istniejącego przy Politechnice Wrocławskiej Wrocławskiego Centrum Transferu Technologii – został odznaczony medalem honorowym Uniwersytetu w Stuttgarcie. Uhonorowano go w uznaniu zasług we współpracy i wymianie naukowej między Politechniką Wrocławską a Uniwersytetem w Stuttgarcie. Prof. Koch był przez ponad 30 lat inicjatorem współpracy między obu uczelniami. Uniwersytet w Stuttgarcie przyjmował co roku od 5 do 10 pracowników PWr. na staże naukowe. Stażyści z PWr. otrzymywali za pośrednictwem Uniwersytetu w Stuttgarcie stypendia fundowane przez DAAD. Przez ponad 20 lat prof. Koch w semestrze letnim prowadził w stuttgarckiej uczelni gościnne wykłady z wybranych zagadnień konstrukcji obrabiarek.
GDAŃSK W dniach 18−19 listopada ub.r. na Wydziale Filologiczno−Historycznym Uniwersytetu Gdańskiego odbyła się międzynarodowa konferencja historyków skandynawistów „Polska – Norwegia 1905−2005”, zorganizowana przez Katedrę Skandynawistyki i Instytut Historii UG oraz Gdańskie Towarzystwo Naukowe. Wiodącym hasłem spotkania była setna rocznica rozwiązania unii między Norwegią i Szwecją oraz utworzenie suwerennego Królestwa Norwegii w 1905 i równocześnie trzeciego państwa neutralnego na Półwyspie Skandynawskim. Uczestnicy omawiali m.in. rozwój stosunków dyplomatycznych i gospodarczych między Polska i Norwegią, budowanie przez Norwegię państwa dobrobytu w latach 60. i 70., udział Polaków w walkach w Norwegii podczas II wojny światowej, reakcje Norwegów na utworzenie niepodległej Polski w 1918−21.
)
KRAKÓW 25 listopada odbyła się konferencja poświęcona polskim i ukraińskim badaniom przyrodniczym w Karpatach Wschodnich, zorganizowana przez Wydział Ogrodniczy krakowskiej Akademii Rolniczej. Polscy i ukraińscy uczeni przedstawili wyniki badań nad reliktową i endemiczną florą Świdowca, płazami Czarnohory i Świdowca, kózkowatymi i biegaczowatymi Karpat Wschodnich. Mówiono o lasach i leśnictwie na Ukrainie oraz charakterystyce rzeźby stoków Karpat Wschodnich. Konferencji towarzyszyła wystawa fotografii i prac malarskich studentów Wydziału Ogrodniczego oraz koncert „Zapomniane piękno Czarnohory i Huculszczyzny” w wykonaniu studenckiego zespołu „Śleboda” z UJ, specjalizującego się w muzyce huculskiej.
)
POZNAŃ 28 listopada Wielką Galą Słowa, poświęconą nieśmiertelnej poezji Adama Mickiewicza, zakończył się Międzynarodowy Festiwal Sztuki Słowa Verba Sacra. Pięćdziesiąta prezentacja z cyklu Verba Sacra rozpoczęła się od wręczenia nagród laureatkom tegorocznego konkursu na artystyczną interpretację tekstu klasycznego i biblijnego: Annie Kutkowskiej – Grand Prix im. Mieczysława Kotlarczyka, Jadwidze Grygierczyk – Nagrody Specjalnej im. Romana Brandstaettera. Słowo wstępne o dziele i życiu Mickiewicza wygłosiła prof. Zofia Trojanowiczowa (Zakład Literatury Romantyzmu IFP UAM). Wybitni aktorzy zaprezentowali publiczności utwory ukazujące wszechstronność talentu poetyckiego patrona Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. W Roku Mickiewiczowskim, ogłoszonym z okazji 150. rocznicy śmierci wieszcza, przypadła także 50. rocznica nadania poznańskiemu uniwersytetowi jego imienia.
SOSNOWIEC Wydawnictwo Library of America to instytucja typu non−profit, której celem jest zachowanie prac najwybitniejszych pisarzy amerykańskich. 29 listopada uroczyście przekazano w darze Bibliotece Anglistycznej Uniwersytetu Śląskiego 130 woluminów Library of America. Zestaw książek obejmuje dzieła m.in.: Thoreau, Faulknera, Hawthorne’a, Jamesa, Melville’a, jak również wybory amerykańskiej poezji, reportaży oraz dokumentów historycznych. Konsul Kenneth Fairfax zachęcał zgromadzonych w czytelni pracowników i studentów filologii angielskiej do sięgania po literaturę amerykańską. Przybliżył polskim studentom system edukacji uniwersyteckiej w Stanach Zjednoczonych. Podkreślił, iż szkolnictwo wyższe w USA opiera się na zasadach wolnego rynku i konkurencji. Zapewnił, że uczelnie amerykańskie są otwarte dla studentów z Polski, a każda instytucja szkolnictwa wyższego dysponuje własnym programem stypendialnym.
GDAŃSK W ramach obchodów 30−lecia Instytutu Psychologii Uniwersytetu Gdańskiego, w dniach 5−6 grudnia odbyła się „Ogólnopolska jubileuszowa konferencja naukowa Przeszłość – teraźniejszość – przyszłość”. Podczas spotkania przedstawiono najważniejsze kierunki badań, jakie prowadzą gdańscy psychologowie, m.in.: deformacje w spostrzeganiu ludzi, psychologia i prawo, osobowość a działanie, kobiecość i męskość, specyficzne trudności w uczeniu się. W skład Instytutu Psychologii UG wchodzi 8 zakładów. Kadrę naukowo−dydaktyczną tworzy 4 profesorów tytularnych, 6 doktorów habilitowanych, 30 doktorów i 18 magistrów.
)
TORUŃ Tegoroczną Miss Polski została Renata Nowak, studentka dwóch kierunków w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika. 20−letnia Miss pochodzi z Bydgoszczy, jest studentką II roku ekonomii na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania. W tym roku akademickim rozpoczęła również studia europeistyczne na Wydziale Prawa i Administracji. Gala Miss Polski odbyła się 6 grudnia w Teatrze Muzycznym w Gdyni.
POZNAŃ/SŁUBICE 7 grudnia w auli Collegium Polonicum w Słubicach odbyła się uroczystość zakończenia jubileuszu 60−lecia Słubic. Była to okazja do uhonorowania wybitnych osób, które swymi działaniami i dokonaniami przyczyniły się do rozwoju miasta. Wśród wyróżnionych tytułami honorowych obywateli Słubic znalazło się 5 profesorów Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu: prof. Stanisław Lorenc (obecny rektor UAM), prof. Jerzy Siepak, prof. Waldemar Pfeiffer, prof. Stefan Jurga (były rektor UAM, obecnie wiceminister edukacji), prof. Jerzy Fedorowski (były rektor UAM). Wszyscy wyróżnieni uczeni wnieśli ogromny wkład w powstanie i działalność Collegium Polonicum, którego istnienie przyczyniło się do znacznego rozwoju miasta.
)
WARSZAWA W dniach 8−9 grudnia odbyły się obchody jubileuszu Wydziału Inżynierii Lądowej Politechniki Warszawskiej. Wydział powstał w 1826 jako jeden z trzech najstarszych wydziałów uczelni. Obecnie jego strukturę tworzą 4 instytuty: Mechaniki Konstrukcji Inżynierskich, Konstrukcji Budowlanych, Dróg i Mostów oraz Inżynierii Produkcji Budowlanej i Zarządzania, a także Zakład Zastosowań Informatyki w Inżynierii Lądowej. Wydział zatrudnia 156 pracowników naukowo−dydaktycznych, w tym 25 profesorów (16 z tytułem naukowym), 2 docentów, 7 adiunktów ze stopniem doktora habilitowanego i 85 adiunktów ze stopniem doktora, 80 osób personelu techniczno−administracyjnego. W trzech specjalnościach: konstrukcje budowlane i inżynierskie, inżynieria komunikacyjna oraz inżynieria produkcji budowlanej, kształci się tam 2,5 tys. studentów.
KATOWICE 13 grudnia, w 24. rocznicę wprowadzenia w Polsce stanu wojennego, Senat UŚ przyjął uchwałę, którą oddano hołd wszystkim twórcom i działaczom NSZZ „Solidarność” z roku 1980. „Chyląc czoło przed osobami, które poświęciły się sprawie wolności i solidarności, podkreślamy jednocześnie wkład pracowników i studentów Uniwersytetu Śląskiego w budowę demokratycznej Polski” – czytamy w uchwale Senatu UŚ. 13 grudnia 1981 jako jedyny urzędujący rektor polskich uczelni, aresztowany, a następnie internowany został prof. August Chełkowski, ówczesny rektor UŚ.
ŁÓDŹ 16 grudnia otwarto nowy budynek Studium Praktycznej Nauki Języków Obcych Politechniki Łódzkiej. Modernizacja pofabrycznego obiektu kosztowała ok. 8 mln zł; 75 proc. środków pochodziło z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Budynek o powierzchni ponad 2,5 tys. m2 został nowocześnie wyposażony. Jest w nim 28 sal dydaktycznych, sala komputerowa, sala konferencyjna na 100 osób, zaplecze socjalne dla lektorów i studentów. W całym budynku jest bezprzewodowy dostęp do Internetu. Studium prowadzi zajęcia na wszystkich wydziałach Politechniki Łódzkiej dla ok. 8 tys. studentów na studiach dziennych i zaocznych (ok. 500 grup), prowadzi również kursy języka polskiego dla studentów zagranicznych. Oferuje także kursy komercyjne, które przygotowują do europejskich egzaminów TELC z języków obcych oraz do innych egzaminów, m.in. na praktyki wakacyjne IAESTE. Studium Praktycznej Nauki Języków Obcych zatrudnia 86 pracowników dydaktycznych oraz 8 pracowników administracyjnych i technicznych.
)
KRAKÓW 19 grudnia podpisano umowę między Uniwersytetem Jagiellońskim a firmą BUDOSTAL 2 S.A. Przedsiębiorstwo pełni funkcję generalnego realizatora inwestycji, którego zadaniem będzie zaprojektowanie, wykonanie i przekazanie do użytkowania uczelni obiektu Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej wraz z zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą techniczną oraz dostarczeniem pierwszego wyposażenia o jakości poświadczonej międzynarodowym certyfikatem wg standardu TUV BQS. Wartość kontraktu wynosi 105 985 934,74 zł brutto. Termin zakończenia realizacji inwestycji przewidziany jest na 19 lutego 2008. Obiekty zostaną zlokalizowane na terenie Kampusu 600−lecia Odnowienia UJ. Łączna kubatura nowej siedziby Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej wyniesie około 87 200 m3, a powierzchnia netto 23 315 m2.
WARSZAWA W Warszawie stanie naturalnej wielkości model starożytnego grobowca egipskiego wezyra Meref Nebef z III tysiąclecia p.n.e. Prawdziwy grobowiec z unikatowymi reliefami i malowidłami odkryła w sąsiedztwie piramidy faraona Dżosera w Sakkarze polska ekipa archeologiczna pod kierownictwem prof. Karola Myśliwca z PAN. Model naturalnej wielkości, wykonany z tworzyw sztucznych – upamiętniający jedno z największych odkryć polskiej egiptologii – powinien stanąć w czerwcu 2006 w Pałacu Kultury i Nauki albo w Muzeum Ziemi PAN. Na ścianie grobowca znajdą się malowidła przedstawiające sceny z życia Meref Nebef. Powstała już dokumentacja projektu. Koszty budowy modelu pokryje PAN. Oryginalny grobowiec w Sakkarze nigdy nie będzie – ze względów konserwatorskich – udostępniony publiczności.
)
SOPOT 22 grudnia w Instytucie Oceanologii PAN odbyło się spotkanie załóg i uczestników rejsów badawczych w 20. rocznicę podniesienia bandery i rozpoczęcia eksploatacji statku badawczego r/v OCEANIA. W ciągu 20 lat OCEANIA zrealizowała 260 rejsów badawczych (w tym 18 na Spitsbergen i Morze Grenlandzkie), spędziła 3,4 tys. dni w morzu. W badaniach uczestniczyło 3,2 tys. naukowców, w tym 200 z zagranicy. Efektem wysiłku naukowców i załóg jest ogromna baza danych oceanograficznych, wiele prac naukowych, doktorskich i habilitacyjnych, a także bogata wymiana danych i współpraca międzynarodowa.
ŁÓDŹ 22 grudnia Łódzki Oddział Stowarzyszenia Elektryków Polskich uznał pracę Michała Bujacza „Stereofoniczne przedstawienie wirtualnych scen 3D – symulacja urządzenia wspomagającego niewidomych” za najlepszą pracę dyplomową wykonaną na Wydziale Elektrotechniki i Elektroniki Politechniki Łódzkiej w roku akademickim 2004/05. Autor opracował program symulacyjny, który umożliwiałby poruszanie się użytkownika po prostych scenach trójwymiarowych w oparciu o wspólny „kod dźwiękowy”. Drugie miejsce zajęła praca Przemysława Ignaciuka „ABR service flow control in ATM networks”. Trzecie przyznano Jakubowi Mielczarkowi za „Projekt układu służącego do komunikacji cyfrowej, tolerującego promieniowanie”.
)
WARSZAWA Trójka zwycięzców krajowych eliminacji będzie reprezentować Polskę w finale XVII edycji Konkursu Młodych Naukowców UE we wrześniu 2006 w Sztokholmie. Michał Marcinkowski z III LO im. Adama Mickiewicza we Wrocławiu przedstawi pracę z dziedziny matematyki – z zakresu geometrii trójkąta. Maciej Partycki – student I roku Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Warszawie, którego hobby jest żeglarstwo – zaprezentuje wyniki swych badań dotyczących fizyki pracy żagli. Tomasz Wdowik z IV LO im. Mikołaja Kopernika w Rzeszowie dokonał syntezy związku chemicznego, który jest potencjalnym lekiem zmniejszającym reakcję organizmu na adrenalinę. Polska, uczestnicząca już 12. raz w Konkursie Młodych Naukowców UE, ma bogaty dorobek: 13 głównych nagród – w tym 2 pierwsze, 5 drugich, 6 trzecich oraz 3 specjalne.
WARSZAWA Pierwsze miejsce i nagrodę 50 tys. zł w konkursie na projekt Centrum Nauki w Warszawie przyznano Pracowni Projektowej RAr−2 Laboratorium Architektury z Rudy Śląskiej. Zwycięski projekt jest świetnie wkomponowany w nadwiślańskie wybrzeże między nowoczesnym gmachem BUW a mostem Świętokrzyskim. Drugą nagrodę otrzymała duńska pracownia architektoniczna CF Moller, zaś trzecią nagrodą wyróżniono Studio EL, Pracownię Projektowo−Realizacyjną z Wrocławia. Jury konkursu przyznało także 3 wyróżnienia dla: Autorskiej Pracowni Architektury Kuryłowicz & Associates sp. z o.o. z Warszawy, firmy Superjednostka Szymon Majcherczyk, Pracownia Projektów Architektoniczno−Budowlanych z Bielska Białej oraz pracowni Mąka, Sojka – Architekci z Warszawy. Centrum Nauki Kopernik – nowoczesne i interaktywne centrum edukacji naukowej i kulturalnej – powinno być otwarte w 2008. W CNK będą się mieścić ekspozycje stałe i czasowe, sale wykładowe, laboratoria edukacyjne i planetarium. Około 300 interaktywnych urządzeń i ekspozycji pogrupowano w 6 działów: świat w ruchu, korzenie cywilizacji, człowiek i środowisko, światło, laboratorium nowych technologii, globalna wioska. Nad Wisłą obok budynku CNK, znajdzie się interaktywny Park Odkrywców.
)
WROCŁAW Papież Benedykt XVI powołał do godności biskupiej ks. prof. Andrzeja Siemieniewskiego z Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu. Ks. prof. Siemieniewski (na fot. przyjmuje gratulacje podczas spotkania opłatkowego wrocławskiego środowiska akademickiego) od wielu lat zaangażowany jest w ruchy odnowy Kościoła. Specjalizuje się w teologii duchowości. Rodowity wrocławianin z rodziny profesorskiej – jego matka, Teresa Siemieniewska, jest emerytowanym profesorem Wydziału Chemicznego Politechniki Wrocławskiej. Andrzej Siemieniewski w 1976 rozpoczął studia na Wydziale Podstawowych Problemów Techniki PWr. na kierunku fizyka. Po trzech latach przerwał studia i wstąpił do Metropolitalnego Wyższego Seminarium Duchownego we Wrocławiu. W 2005 uzyskał tytuł profesora.
ŁÓDŹ Fundacja Bankowa im. dr. Mariana Kantona Banku PEKAO S.A. ufundowała wyróżniającym się studentom Uniwersytetu Łódzkiego z kierunków ekonomicznych, administracyjnych i prawnych 10−miesięczne stypendia. Stypendia otrzymało 5 osób: dwie z Wydziału Ekonomiczno−Socjologicznego (kierunki: ekonomia oraz finanse i bankowość), dwie z Wydziału Prawa i Administracji (kierunki: prawo i administracja) i jedna z Wydziału Zarządzania. Wartość stypendium to 500 zł miesięcznie. Bogumiła Lipińska z Wydziału Prawa i Administracji otrzymała dodatkowo nagrodę rzeczową za działalność w Kole Praw Człowieka i współpracę z organizacjami praw człowieka.
WARSZAWA Dr Grzegorz Pojmański z Uniwersytetu Warszawskiego odkrył w nocy 4 stycznia 2006 nową kometę, która została oznaczona przez Międzynarodową Unię Astronomiczną symbolem C/2006 A1 (POJMANSKI). Kometa została zaobserwowana za pomocą automatycznego teleskopu ASAS, zaprojektowanego i zbudowanego przez dr. Pojmańskiego. ASAS (All Sky Automated Survey, czyli Automatyczny Przegląd Całego Nieba), zainstalowany w Obserwatorium Astronomicznym UW w Las Campanas w Chile, przeznaczony jest do rejestrowania gwiazd zmiennych na półkuli południowej. Polscy astronomowie mają na swoim koncie kilkanaście odkrytych komet. Jan Heweliusz w XVII w. odkrył ich aż 9. W XX w. Antoni Wilk odkrył 4 obiekty, a Lucjan Orkisz, Władysław Lis i Konrad Rudnicki – po jednej.
KATOWICE Szymon Nowara, student V roku politologii Uniwersytetu Śląskiego, zajął pierwsze miejsce w konkursie „Wizja pokoleniowa dla Śląska, Katowice 140 lat i co dalej”. Konkurs zorganizowało Górnośląskie Towarzystwo Gospodarcze z okazji 140−lecia nadania Katowicom praw miejskich. Praca Szymona Nowary Epistolograficzne próbki, czyli Katowice in spe miała formę listów do babci. Opisał wizję zmian widocznych w mieście: zielone dachy (technologia budowlana), plaże nad Rawą, system przejść nadziemnych. Do pracy dołączona była oprawiona muzycznie przez autora prezentacja wideo.
)
GDAŃSK Zainstalowany w Centrum Informatycznym Trójmiejskiej Akademickiej Sieci Komputerowej w Politechnice Gdańskiej klaster HOLK, przekroczył granicę rzeczywistej wydajności 1 biliona operacji na sekundę, uzyskując w pierwszych dniach stycznia w teście HPLinpack wynik 1,117 Tflop/s (Teraflopa). Oznacza to, że w ciągu sekundy jest w stanie wykonać ponad bilion operacji zmiennoprzecinkowych. Jest to najlepszy wynik uzyskany dotąd w Polsce przez superkomputer przeznaczony do zastosowań naukowych. HOLK został oddany do użytku w 2003. Oparto go na 256 procesorach Intel® Itanium® 2 i systemie operacyjnym Linux, a jego sumaryczną, teoretyczną moc obliczeniową oszacowano na 1,3 biliona operacji. Znalazł się wówczas na prestiżowej liście superkomputerów TOP500 z wynikiem 641 Gflop/s. Uzyskanie na nim rzeczywistej wydajności 1 Tflop/s stało się możliwe po rozbudowie do 288 procesorów, głównie jednak dzięki zainstalowaniu superszybkiej sieci wewnętrznej InfiniBand.
RZESZÓW Wydział Zarządzania i Marketingu Politechniki Rzeszowskiej otrzymał dokumenty potwierdzające przyznanie certyfikatu ISO 9001:2001 w zakresie świadczenia usług edukacyjnych. System wymusza stałe, regularne badanie zadowolenia klientów oraz ustalanie celów do osiągnięcia, przez co praca staje się bardziej wydajna. W praktyce oznacza to, że oczekiwania studentów będą rozpoznawane, a wydział dołoży wszelkich starań, aby je zaspokoić. Inne cechy wdrożenia systemu zarządzania jakością na wydziale to m.in.: stały nadzór i podnoszenie jakości procesów dydaktycznych, jasne i czytelne procedury postępowania oraz uporządkowanie zakresu uprawnień i odpowiedzialności na wszystkich stanowiskach. Wymiernym efektem systemu jest również skrócenie czasu załatwiania spraw, w tym także studenckich.
)
ŁÓDŹ Prof. Józef Giergiel z Wydziału Budowy Maszyn i Lotnictwa PRz. otrzymał 11 stycznia tytuł doktora honoris causa Politechniki Łódzkiej. Prof. Giergiel uważany jest za współtwórcę polskiej szkoły naukowej w zakresie tłumienia drgań w układach mechanicznych. Jest autorem metody identyfikacji modeli układów mechanicznych w warunkach wymuszenia losowego i udarowego. Monografia Identyfikacja układów mechanicznych (Wyd. PWN – 1987), napisana wspólnie z prof. T. Uhlem, jest uznawana za podstawowe dzieło krajowe z tego zakresu. Prof. Giergiel był promotorem 18 rozpraw doktorskich, a pod jego opieką naukową realizowano 11 rozpraw habilitacyjnych. Pięciu jego wychowanków legitymuje się tytułem profesora.
POZNAŃ 14 stycznia prof. dr hab. inż. Jan Węglarz, wybitny specjalista w dziedzinie informatyki i badań operacyjnych, otrzymał tytuł doktora honoris causa Politechniki Poznańskiej. Prof. Węglarz jest dyrektorem Instytutu Informatyki PP, pełnomocnikiem dyrektora Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN ds. Poznańskiego Centrum Superkomputerowo−Sieciowego, a także jednym z inicjatorów szerokopasmowej sieci naukowej PIONIER. Jest członkiem PAN, Polskiego Towarzystwa Informatycznego, American Mathematical Society oraz Operations Research Society of America. Obszarem pracy badawczej prof. Węglarza jest styk informatyki, badań operacyjnych i nauk decyzyjnych, a w szczególności problemy szeregowania zadań i rozdziału zasobów. Za badania w tym zakresie otrzymał m.in. Nagrodę Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Jest doktorem honorowym Politechniki Szczecińskiej, Akademii Górniczo−Hutniczej i Politechniki Częstochowskiej.
TYCHY W Wyższej Szkole Zarządzania i Nauk Społecznych realizowany jest projekt „Społeczna odpowiedzialność organizacji – aplikacja i implementacja sieci małych i średnich przedsiębiorstw w kontekście regionalnym”, kierowany przez dr. Roberta Geislera. Jest on częścią międzynarodowego projektu Corporate Social Responsibility – Application and Implementation in SME−networks of different regional contexts, koordynowanego przez Berliner−Brandenburg Institüt für Sozialwissenschaftliche Studies w Berlinie. Projekt został zatwierdzony przez UE w ramach programu Working Relations and Social Dialog – VP/2005/002. Podstawowym rezultatem jest analiza preferowanego przez politykę UE programu społecznej odpowiedzialności organizacji w regionie staroprzemysłowym – Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Zamierzeniem uczonych z WSZiNS jest zorganizowanie seminarium dla lokalnych działaczy, którego celem będzie pokazanie modelu społecznej odpowiedzialności organizacji oraz zastanowienie się nad jego implementacją w regionie i społeczności lokalnej.
)
WARSZAWA Doc. Barbara Elgenking−Boni z Instytutu Socjologii i Filozofii PAN została laureatką za rok 2004 Nagrody im. prof. Łukasza Hirszowicza. Wyróżnienie otrzymała za całokształt twórczości poświęconej zagładzie Żydów polskich. Barbara Elgenking−Boni kieruje Centrum Badań nad Zagładą Żydów przy Instytucie Socjologii i Filozofii PAN. Prowadzi też wykłady i seminaria w Instytucie Kultury Uniwersytetu Warszawskiego, Szkole Nauk Społecznych, Szkole Wyższej Nauk Społecznych na temat warszawskiego getta i doświadczeń Holocaustu. Jest autorką kilku prac poświęconych dziejom warszawskiego getta.
)
Obchody 55−lecia powstania Wojskowej Akademii Technicznej były okazją do zaproszenia w dniach 12 i 13 stycznia prezydium Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich oraz Konferencji Rektorów Polskich Uczelni Technicznych. – Powstaliśmy jako uczelnia wojskowa, ale dziś kształcimy na wielu kierunkach i kilku unikatowych specjalnościach głównie studentów cywilnych – mówił, prezentując uczelnię, jej rektor gen. bryg. prof. Bogusław Smólski. W WAT na 6 wydziałach kształci się obecnie 6,5 tys. studentów, z czego tylko 200 to studenci w mundurach – wszyscy na V roku studiów. Wśród tych unikatowych specjalności są np.: kryptologia (tylko dwie uczelnie w Europie), meteorologia i broń biologiczna.
Jak zawsze, katalog spraw poruszanych podczas obu konferencji był bardzo szeroki: standardy kształcenia, kierunki polityki naukowej, współpraca międzynarodowa i projekt Study in Poland, sieć uczelni wolnych od uzależnień, zadania środowiskowych komisji akredytacyjnych i współpraca z PKA, ocena wewnętrzna nauczycieli akademickich, system informatyzacji uczelni.
Obecny na konferencji prof. Krzysztof Kurzydłowski, wiceminister odpowiedzialny za naukę, przedstawił planowany na 2006 budżet nauki. Ma on być o 15,6 proc. (czyli 400 mln zł) większy niż w roku ubiegłym. Ministerstwo planuje, że największy wzrost dotyczyć będzie projektów badawczych. Planowane jest także większe finansowanie grantów podoktorskich, badań za granicą i po powrocie oraz wprowadzenie nowych programów, np. konkursów na zatrudnienie młodych pracowników ze stopniem doktora w przemyśle. Rozwijany będzie również projekt Krajowego Programu Ramowego. W najbliższym czasie zaprezentowana zostanie koncepcja Narodowego Centrum Badawczego.
Żywą dyskusję wzbudziło opracowanie prof. Janusza Rachonia, rektora PG, na temat oceny parametrycznej, w którym autor pokazywał, że ocena ta w małym stopniu wpływa w rzeczywistości na finansowanie jednostek, a obowiązująca dotychczas zasada podziału środków pozwala przetrwać wszystkim podmiotom, niezależnie od jakości ich pracy. W zamierzeniach ministerstwa w ciągu kilku miesięcy zasady oceny parametrycznej zostaną jeszcze raz przedyskutowane. Zaczną obowiązywać i wpływać na finansowanie jednostek w drugiej połowie roku.
W trakcie posiedzenia Prezydium KRASP prof. Franciszek Ziejka, przewodniczący komisji mającej wypracować wnioski co do zmiany ścieżki kariery akademickiej, przedstawił jej skład. Członkami zespołu są prof.prof.: Osman Achmatowicz, Andrzej Koźmiński, Grzegorz Kurzyński, Janusz Lipkowski, Krzysztof Pawłowski, Henryk Samsonowicz, Janusz Sobieszczański, Piotr Sztompka, January Weiner, Piotr Węgleński, Jerzy Woźnicki. Zespół zaczął już pracę. W jego dyskusjach pojawiły się różne propozycje – od wydłużenia drogi awansu do tytułu profesorskiego (prof. Sztompka) do zniesienia habilitacji i wprowadzenia stanowiska docenta z rzeczywistymi konkursami na nie (prof. Samsonowicz). W marcu odbędzie się w Krakowie duża konferencja mająca kontynuować dyskusję na temat zmian w modelu kariery.
12 stycznia odbyło się w WAT seminarium Banku Światowego na temat finansowania szkolnictwa wyższego. Dwaj prelegenci zaprezentowali systemy funkcjonujące w ich krajach. Prof. Nicholas Barr z London School of Economics omówił system angielski, a prof. Daniel O’Hare, ekspert z Irlandii, system finansowania na Zielonej Wyspie. Są to systemy zupełnie odmienne. W UK studia są odpłatne, ale obowiązuje system centralnego planowania i wyznaczania uczelniom limitu przyjęć i wysokości czesnego, natomiast w Irlandii studenci nie płacą za naukę – studia są finansowane przez państwo.
Eksperci zachęcali, aby studia w Polsce mogły być – jak w UK – finansowane z bardzo tam powszechnego kredytu studenckiego, który jest spłacany dopiero po studiach. Spłata nie jest, jak u nas, określona kwotowo, a uzależniona od dochodów absolwenta. Wynosi 9 proc. powyżej 10 tys. funtów dochodu rocznego. Dodatkowo jest pomniejszana, jeśli absolwent podejmie pracę np. w szkole publicznej, lub całkowicie umarzana, jeśli przez 10 lat nie osiągnie dochodu przekraczającego 10 tys. funtów. W wyniku tych mechanizmów ok. 30 proc. kwot przeznaczonych na dofinansowanie kredytów jest umarzanych. Jak podkreślali polscy dyskutanci, w naszym kraju studenci mają duże obawy przed zaciąganiem kredytów, z uwagi na niepewność zatrudnienia i wysokości przyszłych dochodów. Wprowadzenie mechanizmów podobnych do tych z Wielkiej Brytanii z pewnością mogłoby rozwiązać tę kwestię.
)
Współpraca pomiędzy uczelniami i instytucjami naukowymi a bankami ogranicza się często jedynie do prowadzenia rachunku rozliczeniowego, a możliwości są znacznie większe. Choćby wykorzystanie funduszy venture capital czy inwestycyjnych linii kredytowych – mówił Krzysztof Pietraszkiewicz, prezes Związku Banków Polskich, 12 grudnia ub.r. w Warszawie, na posiedzeniu II Forum Akademickiego (zbieżność nazwy z tytułem naszego miesięcznika). Forum jest podjętą przez ZBP inicjatywą spotkań bankowców ze środowiskiem akademickim i naukowym. Grudniowe posiedzenie poświęcone było intensyfikacji współpracy pomiędzy instytucjami finansowymi a sferą B+R. Na spotkaniu obecni byli przedstawiciele MEiN, RG JBR, KRASP i kilkunastu instytucji finansowych.
Nowe możliwości współpracy stwarza ustawa o innowacyjności, która weszła w życie 20 października ub.r. Wśród nich pojawił się kredyt technologiczny oferowany przez Bank Gospodarstwa Krajowego, który może być przeznaczony na zakup i wdrożenie nowych technologii. BGK przeznacza na ten cel 120 mln zł. Jeśli kredytobiorca spełni wymagane warunki, znaczna część kredytu jest umarzana. Przedstawiano także możliwości kredytowania innowacyjnych inwestycji przez fundusze wysokiego ryzyka i fundusze venture capital. Przedstawiciele banków podkreślali, że do każdego klienta starają się podchodzić indywidualnie i są gotowi dostosowywać oferowane produkty do jego potrzeb.
)
Pod koniec grudnia 2005 prof. Marek Jeżabek, dyrektor Instytutu Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego PAN i prof. Lyndon Evans, kierownik projektu LHC z Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych CERN w Genewie podpisali umowę dotyczącą rozszerzenia współpracy przy budowie wielkiego zderzacza hadronów LHC.
Umowa (ELQA) dotyczy wykonania prac elektryczno−energetycznych. Przez cały rok 2006 CERN będzie zatrudniać około 20 pracowników IFJ PAN (10 inżynierów i 10 techników). Polscy specjaliści będą zajmować się zabezpieczeniem jakości obwodów elektrycznych na łuku i we wszystkich sektorach wewnętrznych akceleratora LHC, wykonaniem i sprawdzeniem pomocniczych, wieloprzewodowych kabli elektrycznych, służących do zasilania magnesów korekcyjnych, ogniskujących i rozogniskujących (ogółem będzie potrzebne 23 km kabla 42−żyłowego i 80 m kabla 48−żyłowego). Ponadto będą pomagać załodze CERN przy hardware’owym uruchomieniu akceleratora LHC oraz przy projektowaniu i konstrukcji hardware’u i software’u potrzebnych do działalności zespołu ELQA.
Umowa w sprawie zespołu nadzorującego (Inspection Team) zawarta została na lata 2006−07. Przez ten czas w CERN przy budowie LHC będzie pracowało średnio 19 osób z Polski, z tego jedną trzecią będą stanowić inżynierowie, a dwie trzecie technicy. Ten zespół będzie wykonywał kontrolę połączeń rur próżniowych, połączeń rur dla ciekłego helu i azotu, a także wszystkich pozostałych połączeń między segmentami magnesu LHC (segment to ok. 15 m).
W dniach 24−25 listopada odbyła się w Politechnice Wrocławskiej Konferencja Prorektorów ds. Nauki i Rozwoju publicznych wyższych szkół technicznych. Celem posiedzenia było zintegrowanie wysiłków służących rozwojowi badań i wspierających wdrożenia. Potrzebne są zarówno działania natury formalnej i prawnej, jak też kreowanie nowych modeli działania środowisk badawczych.
Wprowadzeniem do dyskusji były referaty dotyczące prawnych i organizacyjnych uwarunkowań działalności badawczej i wdrożeniowej. Mec. Krzysztof Zuber mówił o prawie autorskim w kontekście badań i współpracy szkół wyższych z gospodarką. Krzysztof Szubski, dyrektor departamentu w Ministerstwie Edukacji i Nauki, mówił o kategoryzacji jednostek wg nowej ustawy o zasadach finansowania nauki oraz o problemach, jakie wynikają z tego dla szkół wyższych (finansowanie wydawnictw i bibliotek). Prof. Tadeusz Więckowski, prorektor PWr. ds. badań naukowych i współpracy z gospodarką, przedstawił wspólne inicjatywy technicznych szkół wyższych dotyczące rozwoju laboratoriów akredytowanych, sieci naukowych, projektów w ramach Krajowego Programu Ramowego. Prof. Jerzy Kaleta i prof. Mirosław Miller z PWr. mówili o spin−off i innych rozwiązaniach wynikających z innowacyjności prowadzenia badań w dziedzinach mających wpływ na rozwój społeczny i gospodarczy kraju.
Podczas dyskusji mówiono o trybie przyznawania funduszy na działalność statutową, zarządzaniu finansami uczelni i kosztach badań naukowych.
W wyniku ukonstytuowania się Kolegium Prorektorów ds. Nauki i Rozwoju publicznych wyższych szkół technicznych wybrano jego przewodniczącego, prof. Tadeusza Więckowskiego, oraz trzech wiceprzewodniczących: prof. Ryszarda Katulskiego (PG), prof. Tadeusza Kuliga (PW) i prof. Witolda Stępniewskiego (PL). Kolegium Prorektorów ds. Nauki i Rozwoju publicznych wyższych szkół technicznych będzie ciałem doradczym dla KRASP i KRPUT.
Astronomowie z Katedry Radioastronomii Centrum Astronomii UMK otrzymali Nagrodę Naukową im. Mikołaja Kopernika za cykl prac poświęconych poszukiwaniom i badaniom galaktycznych źródeł promieniowania maserowego metanolu. W skład zespołu wchodzą: prof. dr hab. Andrzej Kus, dr hab. Marian Szymczak, prof. UMK, mgr Eugeniusz Pazderski, mgr Andrzej Kępa, mgr Grzegorz Hrynek, dr Leszek Błaszkiewicz (absolwent Studium Doktoranckiego UMK, obecnie pracuje w Uniwersytecie Warmińsko−Mazurskim w Olsztynie).
Prace badawcze poprzedzone zostały budową odpowiedniej aparatury odbiorczej i analizującej własności promieniowania w zakresie fal centymetrowych. Pomiary na 32−metrowym radioteleskopie w Piwnicach trwały cztery lata, łącznie wykonano ponad 10 tys. godzin obserwacji. W rezultacie przebadano pas Drogi Mlecznej (naszej Galaktyki) o powierzchni 80 stopni kwadratowych. Zaobserwowano ponad 500 obiektów, z czego 140 to nowe, dotychczas nieznane źródła. Wykonany przegląd maserów metanolu dla nieba północnego należy w tej chwili do najlepszych przeglądów na świecie. Uzyskane wyniki umacniają wysoką pozycję astronomii toruńskiej i stanowią obok interferometrii VLBI doskonały przykład efektywnego wykorzystania 32−metrowego radioteleskopu do celów badawczych.
Osiągnięcie stało się możliwe dzięki dobrej współpracy całego zespołu pracowników Katedry Radioastronomii CA UMK. Źródła maserów metanolu stowarzyszone są z obszarami formacji masywnych gwiazd w naszej Galaktyce. Badania ich własności pozwalają określić warunki panujące w chmurach molekularnych, w których aktualnie ma miejsce formowanie młodych gwiazd i układów planetarnych. Toruńscy astronomowie wnieśli tu istotny, zauważalny w świecie wkład. Prace są nadal kontynuowane, koncentrują się na poznaniu własności nowo odkrytych, nieznanych dotąd obiektów.
)
3 stycznia wmurowano kamień węgielny pod nowy budynek Instytutu Oceanologii PAN w Sopocie. Pomieści on Zakład Ekologii Morza, Zakład Genetyki i Biotechnologii Morskiej, Dział Techniczny i Centrum Edukacji Morskiej wraz z salą konferencyjno−wykładową na 200 osób. Dwukondygnacyjny budynek o powierzchni 1,8 tys. m2 realizuje standardy architektoniczne obowiązujące w Sopocie. Położony jest na blisko hektarowej działce w pobliżu morza. Obiekt zostanie wyposażony w nowoczesny sprzęt laboratoryjno−badawczy i niezbędne urządzenia multimedialne oraz komputerowe. Jednym z celów inwestycji jest stworzenie warunków pracy Zakładowi Genetyki i Biotechnologii Morskiej, dawnemu gdyńskiemu Centrum Biologii Morza, włączonemu do struktury IO PAN.
Inwestycja finansowana jest przez Ministerstwo Edukacji i Nauki. Koszt samej budowy wynosi około 7 mln zł. Do tego dojdą koszty wyposażenia obiektu. Budowa zostanie zakończona w październiku 2006. Budynek zaprojektowała pracownia Profil Haliny i Władysława Sucharskich, a przetarg na budowę wygrała firma Przembud z Gdańska.
W Instytucie pracuje 170 osób (włącznie z załogą statku badawczego Oceania), w tym 13 profesorów, 7 doktorów habilitowanych i 45 doktorów. W 2005 realizowali oni 17 grantów i 15 SPUB−ów oraz 18 projektów UE i 8 programów pozaeuropejskich. Instytut ma prawa doktoryzowania i habilitowania w zakresie oceanologii. Prowadzi studium doktoranckie z 30 uczestnikami. Placówka wydaje m.in. kwartalnik „Oceanologia” w języku angielskim, a pracownicy publikują rocznie kilkadziesiąt artykułów z zakresu dynamiki i fizyki morza, chemii i ekologii morza, genetyki i biotechnologii organizmów morskich i innych pokrewnych dziedzin. Instytut ma dobrze rozwiniętą bazę techniczną (statek badawczy) i aparaturę badawczą oraz nowocześnie wyposażone laboratoria. Główne regiony badawcze to morza Północne i Spitsbergen oraz Bałtyk, na które organizuje kilkanaście rejsów rocznie.
W Uniwersytecie Jagiellońskim działa 6 własnych funduszy stypendialnych. 19 grudnia 2005 wręczono dyplomy ich laureatom. Spośród 1047 zgłoszeń kandydatów na rok akademicki 2005/06, w wyniku postępowania konkursowego rady funduszy przyznały stypendia 349 osobom. W ten sposób liczba wszystkich stypendystów od roku 1999 wzrosła do 1951.
Z Funduszu im. Stanisława Estreichera 10−miesięczne stypendia otrzymało 13 doktorantów i 8 studentów. W sumie od 1999, gdy dzięki Fundacji Kulturalnej Rodziny Pruszyńskich powstał fundusz, stypendia otrzymały 262 osoby.
Z nowo utworzonego Funduszu im. Florentyny Kogutowskiej przyznano 12 jednomiesięcznych stypendiów zagranicznych dla doktorantów UJ. Fundusz został utworzony w 2005 jako zadośćuczynienie ostatniej woli jego jedynego darczyńcy, Sir Arthura S. Armstronga ze Stanów Zjednoczonych, chcącego w ten sposób uczcić matkę swej żony, Florentynę Kogutowską.
Stypendystami Funduszu im. Adama Krzyżanowskiego, działającego dzięki Fundacji Kulturalnej Rodziny Pruszyńskich, zostało 15 osób. Od chwili powstania funduszu w 2000 stypendia otrzymało 105 laureatów.
W ramach Funduszu Królowej Jadwigi stypendia przyznano 70 osobom z Europy Środkowej i Wschodniej oraz Stypendium im. Józefa Dietla dla młodego uczonego z Rumunii. W ciągu 6 lat działalności funduszu stypendia otrzymało 671 osób.
Małopolski Fundusz im. Stanisława Pigonia utrzymuje się z wpłat dokonywanych przez instytucje oraz osoby prywatne. W tym roku dały one podstawę wypłaty 25 stypendiów doktoranckich, 98 dziesięciomiesięcznych stypendiów studenckich i 4 pięciomiesięcznych stypendiów studenckich Specjalne stypendia fundowane przez regionalne instytucje studentom z tych regionów wręczono studentowi AGH (fundowane przez Starostwo Powiatowe w Tarnowie), a Stypendium im. Wojciecha Borowiusza studentowi UMCS w Lublinie (fundowane przez parafię w Cmolasie). W ciągu 5 lat działalności funduszu ufundowano stypendia 575 osobom.
Rektorski Fundusz Stypendialny finansowany jest ze środków wypracowanych przez UJ. W tym roku stypendia otrzymało 80 pracowników naukowych uczelni i 22 olimpijczyków, studiujących na I roku w UJ. W ciągu 4 lat działalności funduszu stypendium przyznano 326 osobom.
Naukowcy trzech uczelni: polskiej (Uniwersytet Szczeciński), niemieckiej (Uniwersytet w Rostocku) oraz rosyjskiej (Uniwersytet im. Łomonosowa w Moskwie), wydadzą wkrótce pierwszy w Europie podręcznik do równoległej nauki dwóch języków w ujęciu komunikacyjnym z wykorzystaniem aspektów kulturowych poszczególnych narodów. Podręcznik jest częścią programu badawczego „Pragmatyka aktów mowy w języku polskim, rosyjskim i niemieckim. Studium pragmalingwistyczne”, realizowanego w ramach indywidualnej umowy między prof. Ursulą Kantorczyk z Uniwersytetu w Rostocku, prof. M. Bezjajewą z Uniwersytetu im. Łomonosowa i prof. Ewą Komorowską z Uniwersytetu Szczecińskiego.
Przedmiotem projektu badawczego są wybrane działania komunikacyjne w języku polskim, rosyjskim i niemieckim, rozpatrywane w aspekcie pragmalingwistycznym i pełnym zanurzeniu kulturowym tych języków. Uczone uwzględniają typowe zachowania komunikacyjne, takie jak: prośba, rada, propozycja, rozkaz, polecenie, żądanie itd., przedstawione w nowatorski sposób. Podręcznik budowany jest na zasadzie wzrastającego stopnia trudności opanowania materiału językowo−kulturowego w kręgach tematycznych, z sygnalizowaniem tzw. centralnych (podstawowych i koniecznych) i peryferyjnych (określonych sytuacją komunikacyjną) środków językowych, z uwzględnieniem wykładników językowych, odzwierciedlających specyfikę kulturową ze szczegółowymi opisami strategii komunikacyjnych, intencji, zagadnień presupozycji czy implikatur itd. Materiał językowy wprowadzony zostanie na zasadach kontrastowania. Planowany jest druk podręcznika w trzech wersjach językowych: polskiej, rosyjskiej, niemieckiej. Podręcznik znajdzie zastosowanie w uniwersytetach europejskich prowadzących kształcenie dwujęzyczne.
Prace nad przygotowaniem podręcznika trwają już od kilku lat, a otrzymanie Honorowego Stypendium im. Aleksandra von Humboldta przez prof. Ursulę Kantorczyk na 6−miesięczny pobyt w Uniwersytecie Szczecińskim stworzy dogodne warunki do sfinalizowania pracy.
Nagroda Naukowa im. Mikołaja Kopernika została ufundowana przez Miasto Kraków. Nagrodę przyznaje co pięć lat Polska Akademia Umiejętności w dziedzinach: astronomia, nauka o Ziemi, ekonomia, filozofia przyrody, medycyna, wojskowa sztuka obronna i prawo. Po raz pierwszy, po odnowieniu PAU, nagrody przyznano w 1995. 21 grudnia 2005 Nagrody im. Kopernika wręczono po raz trzeci.
W dziedzinie astronomii za 5 prac poświęconych źródłom promieniowania maserowego nagrodzono zespół z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu w składzie: prof. Andrzej J. Kus, dr Leszek P. Błaszkiewicz (obecnie pracuje w UWM), mgr Grzegorz Hrynek, mgr Andrzej Kępa, mgr Eugeniusz Pazderski, dr hab. Marian Szymczak.
W dziedzinie geodezji za model nutacji Ziemi niesztywnej nagrodę otrzymał prof. Aleksander Brzeziński (Centrum Badań Kosmicznych PAN, Warszawa) – indywidualna Nagroda Naukowa im. Mikołaja Kopernika Fundacji Miasta Krakowa.
Prof. Leszka Starkela (Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, Kraków) uhonorowano Nagrodą im. Mikołaja Kopernika w dziedzinie geografii fizycznej za monografię Historia dolnej Wisły i jej dopływów w czasie ostatnich 20 tysięcy lat (IGiPZ PAN, Warszawa 2001).
Prof. Andrzej Wojtyna (Akademia Ekonomiczna, Kraków) otrzymał nagrodę w dziedzinie ekonomii za książkę Szkice o polityce pieniężnej (Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2004).
Prof. Mieczysław Markowski (emerytowany historyk filozofii, mediewista) został nagrodzony w dziedzinie filozofii przyrody za 31 prac z lat 2000−04 dotyczących historii filozofii przyrody i astronomii w Uniwersytecie Jagiellońskim, a w szczególności kopernikanizmu.
Doc. dr. hab. Krzysztofa Wędzonego (Instytut Farmakologii PAN, Kraków) nagrodzono w dziedzinie medycyny za cykl 6 prac pod wspólnym tytułem Poszukiwanie nowych punktów uchwytu działania substancji łagodzących objawy schizofrenii.
Dr Wojciech Jakimowicz (Katedra Prawa UJ) otrzymał nagrodę w dziedzinie prawa za opracowanie monografii Publiczne prawa podmiotowe (Polskie Wydawnictwa Profesjonalne – Zakamycze, Kraków 2002).
W ub.r. minęła 40. rocznica podpisania przez papieża Pawła VI „Deklaracji o stosunku Kościoła do religii niechrześcijańskich Nostra aetate Soboru Watykańskiego II”, dokumentu przełomowego zarówno dla dialogu międzyreligijnego, jak i teologicznej oraz eklezjalnej wizji Kościoła. 25 października 2005 w KUL (przy współudziale Instytutu Europy Środkowowschodniej, Kolegium Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych oraz Wydziału Teologii) zorganizowano międzynarodową konferencję „Międzyreligijne i ekumeniczne znaczenie Nostra aetate”.
Pierwsza część seminarium dotyczyła pojęcia dialogu w teologii i życiu religijnym. Referat abp. Stanisława Gądeckiego (przewodniczącego Rady Episkopatu Polski ds. Dialogu Religijnego) skupiał się na zagadnieniach dialogu w nauczaniu Kościoła po Soborze Watykańskim II. Centralne miejsce zajmuje w nim, zdaniem arcybiskupa, relacja do Żydów, „naszych starszych braci w wierze”. Prof. Michael Signer z University of Notre Dame z USA, współtwórca i sygnatariusz pierwszej w historii dialogu żydowskiej deklaracji skierowanej do chrześcijan Dabru emet („Mówcie prawdę”), podpisanej przez ponad 200 rabinów i teologów żydowskich, mówił o upragnionym owocu międzyreligijnego dialogu: pokoju i jedności między ludźmi i narodami.
Przedpołudniową część obrad zakończyły referaty nt. islamu, wielkich religii niemonoteistycznych oraz fenomenu ateizmu i agnostycyzmu w kontekście dialogu. Czy muzułmanie są braćmi chrześcijan w wierze w jednego Boga? – zastanawiał się dr hab. Eugeniusz Sakowicz, prof. UKSW, pokazując Nostra aetate jako dokument bardziej mityczny, pozostający częstokroć poza rzeczywistością. Dla ks. dr. Stanisława Grodzia (KUL) omawiany dokument jest głównie „drogowskazem” w kontaktach chrześcijan z muzułmanami. O pozornym dialogu z hinduizmem i buddyzmem mówił dr Maciej S. Zięba (KUL), który podkreślał brak zainteresowania nim ze strony wyznawców tych religii, szczególnie hinduizmu. Prof. Jan Woleński (UJ) w referacie nt. ateizmu, agnostycyzmu i dialogu światopoglądowego po deklaracji Nostra aetate, stwierdził, że Kościół od czasów Vaticanum Secundum jest postrzegany przez ludzi sytuujących siebie poza nim jako rzeczywisty partner w poważnej wymianie myśli i stanowisk.
Popołudniowa część konferencji dotyczyła ekumenicznych aspektów deklaracji. Abp prof. Józef Życiński omówił międzykościelne reperkusje Nostra aetate, a ks. prof. Hanspeter Heinz (Universität Augsburg) szczegółowo naświetlił katolicką recepcję dokumentu w latach 1965−2005. Wynika z tego, że zarówno na polu ekumenicznym, jak i wewnątrzkatolickim deklaracja wytyczyła ważny kierunek postępowania, lecz w praktyce wszelkie zmiany dokonują się bardzo powoli.
Niezwykle głęboko i krytycznie mówili o deklaracji badacze reprezentujący dwie tradycje chrześcijańskie: Zachód – prof. Karol Karski z ChAT („Nostra aetate” w ocenie protestantów) oraz Wschód – ks. dr Piotr Nikolski z Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (Dialog czy zwiastowanie? Jak to pogodzić?). Deklaracja soborowa jest zbieżna z ogólnymi tendencjami panującymi we wspólnotach reformowanych, natomiast w wizji teologicznej i eklezjalnej wyznawców prawosławia ekumenizm i dialog międzyreligijny nie należą do priorytetów.
Konferencja „Międzyreligijne i ekumeniczne znaczenie Nostra aetate” w Lublinie była jedną z kilku, które odbyły się w Polsce w 40. rocznicę podpisania tego dokumentu, m.in. w UKSW, UAM w Poznaniu oraz w UWM w Olsztynie.
)
Jesienią 2005 w lubelskich uczelniach członkowie NSZZ „Solidarność” obchodzili 25. rocznicę powstania swoich organizacji związkowych. Najwcześniej uroczystości zorganizowali pracownicy Akademii Rolniczej. 10 października dokonano wmurowania pamiątkowej tablicy w budynku Wydziału Rolniczego, w sali, w której dokładnie 25 lat wcześniej odbyło się zebranie założycielskie uczelnianej struktury związku. Tablicę odsłonił prof. Jan Magierski, jeden z członków założycieli „Solidarności” AR. To głównie pracownicy AR zajmowali się w latach 80. drukiem podziemnego „Informatora NSZZ Solidarność Regionu Środkowowschodniego”. Wkrótce potem uroczystości rocznicowe zorganizowali członkowie „Solidarności” Politechniki Lubelskiej. Ufundowano i poświęcono sztandar zakładowej organizacji związkowej i zorganizowano spotkanie poświęcone pamięci osób i lat minionych.
W UMCS obchody jubileuszu odbyły się 20 grudnia, dla upamiętnienia pierwszego zebrania wyborczego NSZZ „Solidarność” w UMCS, na którym w roku 1980 Uczelniany Komitet Założycielski, spontanicznie utworzony w październiku, uzyskał absolutorium i został zastąpiony przez demokratycznie wybraną Komisję Zakładową. Podczas mszy św., odprawionej w kościele akademickim KUL, ks. prof. abp Józef Życiński poświęcił sztandar „Solidarności” UMCS. Przed tablicą wmurowaną w ścianę budynku Wydziału Humanistycznego UMCS w roku 2000 odczytano nazwiska zmarłych członków związku. Podczas okolicznościowego spotkania nadano specjalnie na tę okazję ustanowioną odznakę „Wierny” ponad 400 członkom „Solidarności” ze wszystkich wydziałów UMCS.
Otwarto też wystawę, pokazującą najważniejsze wydarzenia minionych 25 lat. Do ciekawostek należy zaliczyć kopię zbiorowego zdjęcia członków pierwszej Komisji Zakładowej UMCS, uzyskaną z zasobów IPN przez historyków KUL, na której pracownik albo tajny informator SB opisał wszystkie osoby numerami, a na odwrocie przyporządkował im nazwiska.
)
Już po raz trzeci portal internetowy laboratoria.net zorganizował seminarium „Polskie laboratoria w Europie XXI wieku”. Tym razem przygotowano je 12 grudnia w Lublinie przy współpracy z Centralnym Laboratorium Aparaturowym Akademii Rolniczej w Lublinie oraz pełnomocnikiem rektora Uniwersytetu Marii Curie−Skłodowskiej ds. osób niepełnosprawnych. Patronem medialnym było m.in. „Forum Akademickie”. Poprzednie seminaria miały miejsce w czerwcu w Uniwersytecie Jagiellońskim i w październiku w Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu.
– Nie spodziewałem się takiego zainteresowania – mówił Wojciech Różański z laboratoria.net. Jesteśmy mile zaskoczeni, bo liczba uczestników seminarium przerosła liczbę gości w Krakowie i Poznaniu.
Zainteresowanie rzeczywiście było bardzo duże, a tematyka interesująca nie tylko dla pracowników laboratoriów uczelnianych. Christian Hoffmann z firmy LBH−International dokładnie opisywał swoją pracę badawczą w laboratorium, określając nawet czas, jaki przeznacza na poszczególne zadania. Opisywał też i pokazywał na slajdach plany i projekty różnych laboratoriów. Artur Hapek z pracowni Visart mówił o projektowaniu przyjaznego laboratorium. Przedstawione przez niego pomysły na pewno wywołały marzenia wielu gości. Na razie uczelnie rzadko mogą sobie pozwolić na estetycznie zaprojektowane pomieszczenia laboratoryjne, dużo przestrzeni do pracy, wyspy stanowisk do doświadczeń z podpiętymi przy suficie mediami, świetnie zaprojektowane dygestoria i instalację bezpieczeństwa.
Dr Radosław Kowalski, dyrektor Centralnego Laboratorium Aparaturowego AR, mówił o zadaniach centralnych laboratoriów w uczelniach, a także o korzyściach, jakie te jednostki przynoszą. O funkcjach laboratoriów w ochronie środowiska i pozyskiwaniu funduszy na ich działalność opowiadał prof. Dobiesław Nazimek z Wydziału Chemii UMCS. Opisywał nowoczesne technologie pozyskiwania energii. Wspomniał też o progu finansowania, czyli granicy, poniżej której środki wkładane w naukę nie przyniosą żadnych efektów.
Dr Michał Rudaś z AR w Lublinie mówił o procesach akredytacji, która teoretycznie jest dobrowolna. Aby jednak laboratorium mogło pozyskiwać środki za opracowane ekspertyzy i certyfikaty, samo musi poddać się ocenie i uzyskać stosowną akredytację.
Podczas każdego seminarium cyklu mówi się o osobach niepełnosprawnych w uczelniach. Dostosowanie polskich uczelni i instytucji do ich potrzeb jest dużym wyzwaniem – przekonywała dr Grażyna Kwaśniewska, pełnomocnik rektora UMCS ds. osób niepełnosprawnych. Podkreślała, że według nowych definicji, osoby niepełnosprawne to te, które mają utrudnione funkcjonowanie na skutek niedostosowania środowiska i społeczeństwa do ich potrzeb, a nie w wyniku dysfunkcji ich organizmu.
JZJ
W dniach 9−10 grudnia odbyła się w Łodzi konferencja krajowa „Potrzeby konserwatorskie obiektów sakralnych na przykładzie makroregionu łódzkiego – stan, zagrożenia i możliwości przeciwdziałania”. Przedstawiono na niej stan zabytków sakralnych w archidiecezji łódzkiej w zakresie architektury, rzeźby, malarstwa, starodruków i tekstyliów kościelnych.
Wśród prac pojawiły się referaty na temat ochrony zabytków drewnianych, które przez lata atakowane były przez bakterie i owady. Czynnikami wywołującymi degradację zabytków, oprócz upływającego czasu (starzenia się materiału), są przyroda oraz stale wzrastające zanieczyszczenie środowiska. Konwencjonalne metody konserwacji obiektów zabytkowych stają się niewystarczające. Wynika to z liczby obiektów, ich zróżnicowania, stanu zniszczenia oraz nowych wymagań stawianych konserwatorom. Stąd poszukiwane są nowe techniki pozwalające poprawić jakość i szybkość konserwacji oraz obniżyć koszty.
Naukowcy z Politechniki Łódzkiej zaproponowali nowoczesne metody dezynfekcji i dezynsekcji obiektów zabytkowych przy użyciu promieniowania jonizującego. Przedstawiono nowe metody oceny stanu zabytków, głównie architektonicznych przy zastosowaniu termografii w podczerwieni. Zaproponowano nowe podejście do wykrywania starych malowideł ściennych ukrytych pod nowszymi warstwami malarskimi lub tynkiem. Ukoronowaniem konferencji była otwarta dyskusja nt. ochrony zabytków sakralnych. Zwrócono uwagę na konieczność prowadzenia ciągłej fotogrametrycznej inwentaryzacji obiektów, szczególnie tych, które ze względu na przemijający czas ulegają ciągłej degradacji. Podkreślono potrzebę pozyskiwania środków na konserwację zabytków z Unii Europejskiej. Jeden z dyskutantów stwierdził, że bez wątpienia zabytki należy restaurować i konserwować, lecz po żmudnych i pracochłonnych zabiegach często wracają na swe dotychczasowe miejsce, gdzie ponownie ulegają degradacji. Przykładem mogą być starodruki poddane dezynsekcji promieniowaniem jonizującym, które po „wyjałowieniu” będą jeszcze bardziej podatne na destrukcyjne działanie drobnoustrojów. Same zatem starania uczonych nie wystarczą, by zachować zabytki w dobrym stanie. Istnieje potrzeba tworzenia dobrze wyposażonych muzeów i miejsc przechowywania najcenniejszych dzieł. Opieka nad zabytkami to nie tylko zadanie konserwatorów i właścicieli zabytków, ale także społeczeństwa i polityków.
Pomysł konferencji zrodził się ze współpracy Międzyresortowego Instytutu Techniki Radiacyjnej Politechniki Łódzkiej i Muzeum Archidiecezji Łódzkiej. W roku 1999 została poddana radiacyjnej dezynfekcji i konserwacji gotycka rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem (I poł. XV w.) oraz skrzydła tryptyku z Rosochy koło Moszczenicy (I ćwierćwiecze XVI w.). Wykorzystanie techniki radiacyjnej do zniszczenia larw owadów żerujących w drewnie było jedną z pierwszych prac z dziedziny wykorzystania promieniowania jonizującego w konserwacji zabytków. Działania te były wykonane w ramach grantu Miasta Łodzi. Dalsze prace wykorzystujące technikę radiacyjną do dezynfekcji zostały wykonane dla Muzeum Narodowego w Warszawie, Państwowego Muzeum na Majdanku i Muzeum Historii Miasta Łodzi.
Bogusław Więcek
W konkursie Ministerstwa Gospodarki i Pracy na najlepszy projekt z zakresu wykorzystania i wdrażania funduszy strukturalnych w Polsce przyznano pięć nagród. Pierwszą otrzymała Roksana Kochanek, studentka Uniwersytetu Szczecińskiego, za pracę „Budowa i wyposażenie Specjalistycznego Laboratorium Ichtiologicznego przy Akademii Rolniczej w Szczecinie”. Drugą nagrodę przyznano Agnieszce Mikłaszewicz z Uniwersytetu Warszawskiego, za pracę „Zakup gruntu i budowa dwufunkcyjnego przedszkola”. Trzecią nagrodę otrzymała Aleksandra Szczerbak, studentka Akademii Ekonomicznej w Krakowie, za pracę „Ratowanie Polskiej Wsi – rozwój Parku Etnograficznego w Tokarni”. Laureatem czwartej nagrody został Szymon Błaszczyk z Akademii Ekonomicznej w Katowicach, za pracę „Warsztaty aktywizacji postaw przedsiębiorczych wśród pracowników restrukturyzowanych gałęzi przemysłu ciężkiego”. Piątą nagrodę otrzymała Małgorzata Andruszkiewicz z Uniwersytetu Warszawskiego, za pracę „Sporty ekstremalne w naszej gminie”.
Laureaci odbędą trzytygodniowe zagraniczne wyjazdy stażowe do państw członkowskich Unii Europejskiej, dwutygodniowe staże w Instytucji Zarządzającej Podstawami Wsparcia Wspólnoty w Ministerstwie Gospodarki i Pracy. Laureaci trzech pierwszych miejsc otrzymali także nagrody rzeczowe: I miejsce – komputer przenośny, II miejsce – kamera cyfrowa, III miejsce – aparat cyfrowy.
)
W dniach 14−16 listopada 2005 w Katowicach odbyła się X Ogólnopolska Konferencja Naukowa z cyklu „Zastosowanie psychologii klinicznej w praktyce sądowej”, zorganizowana przez Katedrę Psychologii Klinicznej i Sądowej UŚ oraz Katedrę Pedagogiki Wyższej Szkoły Pedagogicznej TWP. Konferencja zgromadziła prawników, psychologów, pedagogów, pracowników socjalnych, kuratorów sądowych i policjantów, którzy wspólnie próbowali ustalić, jakie czynniki predysponują sprawców (także nieletnich) do popełniania czynów o charakterze przestępczym.
W wykładzie inauguracyjnym prof. Jan. M. Stanik (UŚ) zwrócił uwagę na to, że przestępczość rozpowszechnia się i wykracza daleko poza środowiska określane jako patologiczne. Trzeba nie tylko wskazać uwarunkowania czynów przestępczych dokonywanych przez nieletnich, ale również znaleźć środki, które zapobiegałyby występowaniu takich czynów. Prof. Waldemar Domachowski (UAM) wskazał na konieczność uwzględnienia w procesie opiniodawstwa psychologicznego czynników, które biorą udział w procesie spostrzegania społecznego i mogą mieć wpływ na interpretacje orzekającego. Badania ks. dr. Grzegorza Harasimiaka (USz.) koncentrowały się na kryteriach, jakie stosują sędziowie przy określaniu przejawów demoralizacji nieletnich.
Prof. J.K. Gierowski (Instytut Ekspertyz Sądowych, Kraków) zwrócił uwagę na konfigurację czynników ryzyka i wybranych cech osobowościowych mających istotny wpływ na funkcjonowanie w zakładzie poprawczym. Prof. J. Kocur (UMed., Łódź) podkreślał wpływ czynników psychobiologicznych na występowanie agresywności u sprawców przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu. Referat dr J. Różańskiej−Kowal i dr B. Izydorczyk (UŚ) pokazał różnice w psychopatologicznych cechach u przestępców dorosłych i nieletnich. Dr B. Pastwa−Wojciechowska (UG), przedstawiając badania dotyczące psychopatii i dyssocjalnych zachowań osobowości, zaproponowała przybliżenie współczesnej konceptualizacji pojęcia psychopaty, dopuszczającego się czynów o charakterze i podłożu seksualnym, natomiast dr A. Roszkowska i dr J. Trepka−Starosta ukazały czynniki osobowościowe i sytuacyjne sprawcy zgwałcenia. Nadkom. mgr B. Lach (Komenda Wojewódzka Policji w Katowicach) mówił o możliwości wykorzystania wiedzy na temat cech sprawcy i „portretu psychologicznego” pedofila w pracy policji.
Wpływem środowiska rodzinnego na przestępczość zajęły się dr A. Roszkowska i dr J. Trepka−Starosta (UŚ) oraz dr B. Pstrąg (URz.). Dr Danuta Rode (UŚ) dokonała charakterystyki sprawcy przemocy w rodzinie, natomiast dr E. Jarosz (WSP TWP Warszawa) wskazała możliwości interwencji wobec zjawiska krzywdzenia dzieci. Dr I. Rajska−Kulik (UŚ) zaproponowała programy psychokorekcyjne wobec sprawcy przemocy w rodzinie.
Ostatnia część konferencji dotyczyła psychologiczno−pedagogicznych i prawnych problemów demoralizacji. Badania prof. I. Rzeplińskiej (PAN) i dr. L. Wieczorka (UŚ) oraz mgr J. Kucharewicz (UŚ) ukazały tło motywacyjne oraz predyspozycje osobowościowe do popełniania czynów przestępczych przez nieletnich. Dr L. Woszczk (UŚ) przybliżył problemy, z jakimi spotykają się biegły psycholog i sędzia w sprawach nieletnich, szczególnie zdemoralizowanych.
Zdaniem prof. W. Domachowskiego, poruszane podczas konferencji zagadnienia wniosły ogromny wkład w edukację osób współpracujących z wymiarem sprawiedliwości.
)
Wrocławska Rada Federacji Stowarzyszeń Naukowo−Technicznych NOT od lat organizuje konkurs na „najlepsze rozwiązania w dziedzinie techniki”. 20 grudnia przyznano tytuły Mistrza i Wicemistrzów Dolnego Śląska za prace zrealizowane w 2004 i wdrożone w roku następnym.
Nagroda I stopnia i tytuł Mistrza Techniki Dolnego Śląska przypadły zespołowi pracowników Wydziału Mechanicznego Politechniki Wrocławskiej i firmie Alstom Power Sp. z o.o. Oddział we Wrocławiu. Cztery pozostałe tytuły, nagrody i wyróżnienia przyznano zespołom z Akademii Rolniczej we Wrocławiu.
Laureatami pierwszej nagrody za „Nowatorskie zastosowanie sprężonego powietrza w technologii wycinania laserowego segmentów generatorów” zostali: dr hab. inż. Zbigniew Mirski i dr inż. Kazimierz Granat z Instytutu Technologii Maszyn i Automatyzacji Wydziału Mechanicznego Politechniki Wrocławskiej oraz pracownicy Alstom Power. Nagrodzona technologia została wdrożona przy produkcji pierwszego generatora o mocy 85 MW dla Elektrowni „Pomorzany”. Cięcie blach elektrotechnicznych odbywa się automatycznie przy użyciu laserów molekularnych CO, o mocy 1,5 kW. Walorem rozwiązania jest łatwość modyfikacji procesu – można bardzo dobrze dopasowywać sposób cięcia segmentów blach elektrotechnicznych do potrzeb wykonania prototypowych i indywidualnych egzemplarzy generatorów.
Nagrody II stopnia i tytuły Wicemistrza Techniki Dolnego Śląska za 2004 rok otrzymały trzy zespoły. Za „Preparat organiczno−mineralny (D – Ppd) ograniczający kumulację metali ciężkich i poprawiający wartość odżywczą mięsa i jaj drobiu” nagrodzono prof. Zbigniewa Dobrzańskiego (kierownik zespołu) i prof. Romana Kołacza z Katedry Higieny Zwierząt i Ichtiologii, prof. Tadeusza Trziszkę z Katedry Technologii Surowców Zwierzęcych wrocławskiej AR oraz prof. Henryka Góreckiego, dr Helenę Górecką i dr Katarzynę Chojnacką z Instytutu Technologii Nieorganicznej i Nawozów Mineralnych Politechniki Wrocławskiej, a także dr. hab. Daniela Korniewicza z LNB Poland i dr. wet. Stanisława Troninę z PPH Tronina. Za temat: „Nowe związki do kontroli populacji szkodliwych gatunków owadów” nagrodzono prof. Czesława Wawrzeńczyka (na fot.) i dr Iwonę Dams z Katedry Chemii wrocławskiej AR. Kolejną nagrodę II stopnia przyznano „Projektowi zastosowania kodowania sensorycznego w tworzeniu pomocy naukowych dla osób niewidomych”, którego autorami byli: prof. Ewa Krzywicka−Blum (kierownik zespołu) i dr Janusz Kuchmister z Instytutu Geodezji i Geoinformatyki wrocławskiej AR.
Wyróżnienie otrzymał temat „Wirówka”, którego autorami byli: dr hab. Krystian Kubica z Katedry Fizyki i Biofizyki oraz mgr inż. Wiesław Tomaszewski z Instytutu Inżynierii Rolniczej wrocławskiej AR.
– Wszystkim nagrodzonym zespołom składam serdeczne gratulacje – powiedział podczas wręczenia nagród prof. Kazimierz Banyś, przewodniczący Kapituły Konkursów i Nagród Wrocławskiej Rady Federacji Stowarzyszeń Naukowo−Technicznych NOT.
Wydział IV Nauk Technicznych: dr hab. inż. Bożena Kostek z Politechniki Gdańskiej za monografie Soft Computing in Acoustics (1999) oraz Perception−Based Data Processing in Acoustics. Applications to Music Information Retrieval and Psychophysiology of Hearing (Springer Verlag, 2005); dr inż. Michał Szermer z Politechniki Łódzkiej za rozprawę doktorską Modelowanie oraz projektowanie układów przetwarzania analogowo−cyfrowego ze szczególnym uwzględnieniem szybkości transmisji danych w mikrosystemach krzemowych (Wyd. PŁ, 2004); dr inż. Grzegorz Moskal z Politechniki Śląskiej za rozprawę doktorską Podstawy wytwarzania oraz kształtowania struktury i właściwości powłok żaroodpornych na stopach tytanu (Wyd. PŚ, 2004); dr inż. Krzysztof Szulc z Politechniki Łódzkiej za rozprawę doktorską Modelowanie przepływu w mieszalniku – zakres laminarny, mieszadła wstęgowe i ślimakowe (Wyd. PŁ, 2004); dr hab. inż. Marta Kasprzak z Politechniki Poznańskiej za pracę habilitacyjną z zakresu informatyki pod tytułem Combinatoral models and methods for reading genomic sequences (Wyd. PP, 2004); dr hab. Adam Liebert z Instytutu Biocybernetyki i Inżynierii Biomedycznej PAN za pracę habilitacyjną Wybrane metody diagnostyki medycznej z wykorzystaniem spektroskopii w bliskiej podczerwieni (IBIB PAN, 2004); dr hab. inż. arch. Marek Pabich z Politechniki Łódzkiej za pracę habilitacyjną O kształtowaniu muzeum sztuki – przestrzeń piękniejsza od przedmiotu (Wyd. PŁ, 2004).
Wydział V Nauk Rolniczych, Leśnych i Weterynaryjnych PAN: Nagroda Naukowa im. M. Oczapowskiego: prof. Stanisław Brożek i dr Maciej Zwydak z Akademii Rolniczej w Krakowie za książkę Atlas gleb leśnych Polski (Centrum Informacyjne Lasów Państwowych, Warszawa 2003). Dyplom uznania za książkę Kulturotwórcza rola lasu (Wyd. AR w Poznaniu, wyd. III, Poznań 2004) przyznano prof. Jerzemu Wiśniewskiemu i prof. Bohdanowi Kiełczewskiemu (nie żyje) z Akademii Rolniczej w Poznaniu. Nagrodą naukową za badania nad shigatoksycznymi szczepami Escherichia coli, ze szczególnym uwzględnieniem izolatów grupy O157 uhonorowano prof. Jacka Oska, lek. wet. Marcina Weinera, mgr Kingę Wieczorek z Państwowego Instytutu Weterynaryjnego w Puławach.
Dyplomy uznania za prace badawcze otrzymali: Zespół z Instytutu Fizjologii i Żywienia Zwierząt PAN w Jabłonnie w składzie: dr Tomasz Misztal, dr Katarzyna Romanowicz, prof. Bernard Barcikowski za Czynniki hormonalne i żywieniowe modulujące sekrecję LH na poziomie ośrodkowego układu nerwowego u owcy; doc. dr hab. Teresa Doroszewska z Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach za pracę habilitacyjną Krzyżowanie oddalone i transformacja genetyczna w uzyskiwaniu odporności tytoniu (Nicotiana tabacum L.) na wirusa Y ziemniaka (PVY) (Monografie i Rozprawy Naukowe IUNG 9, 2004); Zespół z Instytutu Genetyki i Hodowli Zwierząt PAN w Jastrzębcu w składzie: prof. Jolanta Kurył, mgr Joanna Wyszyńska−Koko, dr Mariusz Pierzchała, dr Agnieszka Kossakowska, mgr Paweł Urbański, dr Tadeusz Blicharski za pracę Identyfikacja genów markerów związanych z użytkowością świń.
Wydział VI Nauk Medycznych PAN: Medal im. Jędrzeja Śniadeckiego: prof. Wiesław Jędrychowski z Katedry Epidemiologii i Medycyny Zapobiegawczej CM UJ w Krakowie za osiągnięcia w dziedzinie epidemiologii, wkład w rozwój i propagowanie reprezentowanej dziedziny, wprowadzenie programu szkolenia i badań w zakresie metod współczesnej epidemiologii chorób układu oddechowego, wdrożenie nowoczesnych badań z zakresu epidemiologii molekularnej.
Nagrody Naukowe: Indywidualna Nagroda im. Jędrzeja Śniadeckiego: prof. Mariusz Ratajczak z Polsko−Amerykańskiego Instytutu Pediatrii CM UJ w Krakowie za cykl 14 prac z dziedziny biologii niehemopoetycznych pluripotencjalnych komórek macierzystych w szpiku i pionierskie badania nad wykorzystaniem komórek macierzystych w medycynie regeneracyjnej. Wydziałowe Nagrody Naukowe otrzymali: Zespół z Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej im. L. Hirszfelda PAN we Wrocławiu w składzie: prof. Andrzej Gamian, prof. Halina Mordarska, Mariola Paściak i Anna Grzegorzewicz za cykl 7 prac dotyczących immunochemii ważnych patogenów ludzkich z grupy Aktynobakterii (promieniowców), w szczególności identyfikację glikolipidu Rothia macilaginosa i 4 glikoproteidów Propionibacterium propionicum; Zespół z Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej im. L. Hirszfelda PAN we Wrocławiu w składzie: prof. Andrzej Lange, dr hab. Katarzyna Bogunia−Kubik, dr Dorota Dłubek oraz dr Ilona Kryczek za cykl 8 prac dotyczących polimorfizmu genetycznego i właściwości biologicznych cytokin o istotnym znaczeniu klinicznym w transplantologii i raku jajnika; dr hab. Dariusz Pawlak i dr Krystyna Pawlak z Akademii Medycznej w Białymstoku za cykl prac „Udział stresu oksydacyjnego w rozwoju zmian miażdżycowych u pacjentów leczonych hemodializami”.
Honorowe wyróżnienie Laur Medyczny im. Dr. Wacława Mayzla przyznano studentom pracującym naukowo: Monice Seidel (studentce Wydziału Chemii UAM w Poznaniu) za pracę Regulacja ekspresji eNOS w linii komórkowej ludzkiego śródbłonka tętnicy wieńcowej, traktowanej In vitro opioidami i pozapalnymi cytokinami; Krzysztofowi Czyżewskiemu, Agnieszce Zaborowskiej (studentom CM UMK w Toruniu) za pracę Talidomid increases ex vivo sensitivity of childhood acute lymphoblastic leukemia cells to prednisolone and cytarabine; Joannie Goździkiewicz (studentce Akademii Medycznej w Białymstoku) za pracę Endothelial injury markers with high−dose intravenous iron therapy In renal failure.
Wydział VII Nauk o Ziemi i Nauk Górniczych: Nagrodę Naukową otrzymał doc. dr hab. Marek Degórski z Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN za pracę Przestrzenna zmienność właściwości gleb bielicoziemnych środkowej i północnej Europy a geograficzne zróżnicowanie czynników pedogenicznych.
Na ujawnionej liście informatorów SB w UJ znajduje się kilku obecnych pracowników uczelni z przynajmniej trzech wydziałów. (...)
Dr Barbara Niemiec wskazuje, że agentura uniwersytecka szkodziła uczelni, nie tylko jako placówce naukowo−dydaktycznej, ale także jako ważnemu dla Polski symbolowi: – UJ dla naszego kraju – to coś znacznie więcej niż nawet najlepsza uczelnia. Każdy jego student i pracownik decydując się na współpracę z SB ten symbol plugawił. Ujawnienie agentury jest więc obowiązkiem, a osobiste przeżycia z niczego nie zwalniają. (...)
Również historyk IPN, prof. Jan Żaryn, wskazuje na konieczność przeprowadzenia lustracji środowiska akademickiego: – Jestem zdecydowanym zwolennikiem lustracji, w tym inicjowanej przez członków konkretnych wspólnot zawodowych, korporacji czy stowarzyszeń. (...) Zasada ta dotyczy szczególnie środowiska akademickiego, gdyż tam właśnie odbywa się proces wychowania i edukacji młodzieży w prawdzie i uczciwości. (...)
Nauczyciele i wykładowcy należą do wąskiej grupy zawodów zaufania publicznego. Studenci, uczniowie powinni mieć gwarancje, że będą wychowywani przez osoby o wysokim morale, które nie sprzeniewierzyły się swojemu powołaniu. Tymczasem pomimo upływu ponad 15 lat od upadku rządów PZPR, w wielu uczelniach nie przeprowadzono niezbędnej weryfikacji kadr i prac naukowych. Nierzadko naukowcy, którzy jeszcze w okresie głębokiego stalinizmu analizowali myśli „wielkiego językoznawcy”, obecnie określają standardy etyczne swojego środowiska i nieformalnie kierują pracą uczelni. Zdarza się także, że osoby, które w latach PRL podpisały zobowiązanie do współpracy z SB, teraz piszą prace historyczne o tamtych czasach. W ten sposób agenci SB kształtują pozytywne opinie o swoich oficerach prowadzących. Czy w tej sytuacji można liczyć na ich dążenie do poznania prawdy? Czy można mieć gwarancję, że będą rzetelnie prowadzić badania? (...)
Każdą sprawę będzie trzeba rozpatrywać indywidualnie, ale jedno jest pewne – nie można pozwolić na to, żeby byli funkcjonariusze służb specjalnych PRL i ich współpracownicy mieli wpływ na uczelnie, szkoły, kształcenie i wychowanie przyszłych pokoleń. Jeden z naukowców, który ujawnił w swoim środowisku agenta SB powiedział, że jest to „czyściec”, przez który trzeba przejść. Najwyższa pora, aby wszystkie uczelnie to zrobiły. (Piotr Bączek, Uczelnie do lustracji, „Gazeta Polska”, 30.11.2005)
Władze Związku Nauczycielstwa Polskiego zapominają albo nie chcą pamiętać o niektórych faktach ze swej historii. W polecanej przez Zarząd Główny ZNP okolicznościowej publikacji „100 lat ZNP – ludzie, fakty, sprawy, wydarzenia” są luki. Na liście prezesów ZNP pominięto nazwisko dr. Antoniego Łopaty, który funkcję tę pełnił od października 1980 do listopada 1981. W tym burzliwym czasie pierwszej „Solidarności” ZNP przyjął formułę federacji składającej się z dwóch filarów: ZNP−Nauka i ZNP−Oświata. Dr Łopata jako szef ZNP−Nauka (naciskającego na demokratyczne zmiany w związku oraz krytycznego wobec PZPR i niechętnie przez nią widzianego) przez rok był prezesem całego ZNP, a potem – zgodnie ze statutem – oddał władzę na rok szefowi ZNP−Oświata.
Jednak sylwetki Łopaty ani też innych działaczy ZNP−Nauka nie ma wśród not z życiorysami związkowców, które znalazły się w książce. O ZNP−Nauka jest wprawdzie osobne hasło, ale ani słowa o działalności podziemnej, jaką prowadził w okresie stanu wojennego i w latach 80. (Jerzy Sadecki, Selektywna pamięć w ZNP, „Rzeczpospolita”, 29.12.2005)
)
„Zostań Świętym Mikołajem” – pod takim hasłem 4 grudnia odbył się III Półmaraton Świętych Mikołajów, zorganizowany przez Klub Maratoński UMK. Na starcie 21−kilometrowej trasy stanęło 321 zawodników w czerwonych czapkach, niektórzy przebrani w kompletne czerwono−białe stroje, z pastorałami i workami. W organizacji biegu uczestniczyły dzieci z toruńskiego domu dziecka „Młody Las” i dzieci z działającego przy zespole szkół nr 7 Koła Krajoznawczo−Turystycznego „Wiercipięty”. Pod okiem swoich opiekunów kierowały one ruchem biegaczy, obsługiwały punkty z napojami i dekorowały mikołajkowymi medalami wbiegających na metę. Hasło przewodnie „Zostań Świętym Mikołajem” nie było przypadkowe. Biegacze, odpowiadając na apel organizatorów, przywieźli do Torunia mikołajkowe upominki, które po zebraniu wypełniły wielki, czerwony wór. Podczas uroczystości zakończenia zawodów wór ten przekazano dzieciom z „Młodego Lasu”. Wielu biegaczy przekazało również na rzecz „Młodego Lasu” swoje nagrody. W ramach imprezy rozegrano III Mistrzostwa Szkół Wyższych w półmaratonie rekreacyjnym. W mistrzostwach akademickich I miejsce zajął Daniel Wosik z WSBiP w Ostrowcu Świętokrzyskim, II miejsce – Michał Stawski z Uniwersytetu Łódzkiego, a III – Cezary Bińkowski z UMK. Wśród pań najlepsza okazała się Dominika Stawczyk z Uniwersytetu Łódzkiego, a II miejsce przypadło Grażynie Chudy ze Szkoły Pedagogicznej w Słupsku. W maratonie wziął udział również prof. Mariusz Lemańczyk, dziekan Wydziału Matematyki i Informatyki, który zakończył bieg na 183. miejscu. W toruńskim biegu mikołajkowym uczestniczyła grupa maratończyków z Mołdawii oraz kilku biegaczy, którzy nie mogąc przybyć do Torunia osobiście, w tym samym czasie pokonywali dystans półmaratonu w Chicago, Londynie i w Iraku, zaś swoje rezultaty przekazali za pośrednictwem SMS−ów.
ogólnopolski miesięcznik