WROCŁAW Podczas konferencji Mieszkanie dla studenta i absolwenta, zorganizowanej 29 marca przez Studenckie Koło Naukowe „Bankier”, działające przy wrocławskiej Akademii Ekonomicznej, Małgorzata Battek, ekspert WTG, powiedziała, że najdroższą dzielnicą jest Stare Miasto, a najtańszą Psie Pole. Łukasz Madej z serwisu tabelaofert.pl nakreślił profil typowego nabywcy własnego M: to ludzie w wieku ok. 25 lat, bezdzietni, zainteresowani kupnem 2− lub 3−pokojowego mieszkania, dopiero chcący związać swoją przyszłość z Wrocławiem. Uczestnicy dyskusji nt. finansowania zakupu nieruchomości nie mogli się zgodzić, czy korzystniej finansować kredyt mieszkaniowy w złotówkach, czy we frankach szwajcarskich. Uznali jednak, iż popyt na mieszkania nie jest równoważony przez ich podaż i że średnia cena mieszkań będzie rosła.
)
GLIWICE
Konkurs Mój pomysł na biznes odbył się w Politechnice Śląskiej już po raz czwarty. Do rywalizacji zgłoszono 161 projektów. Jury nie przyznało I nagrody, a II nagrodę w wysokości 20 tys. zł zdobył Wojciech Klein (Automatyczne zawory przeciwoparzeniowe oraz automatyczne wywietrzniki powietrza wykorzystujące stopy metali z pamięcią kształtu w zastosowaniach domowych oraz przemysłowych). Nagrody trzeciego stopnia, w wysokości 10 tys. zł każda, zdobyli: Arkadiusz Boczkowski i Marek Komoniewski (Bezdemontażowy system diagnostyki eksploatacyjnej samochodowych skrzyń przekładniowych), Wojciech Pillich i Sławomir Żółkiewski (Kwazer Spółka Jawna. Projektowanie i implementacja techniczna sprzęgieł podatnych) oraz Adam Karwan i Piotr Kukurba (System automatycznego rozpoznawania numerów tablic rejestracyjnych). Nagrody mają pomóc zrealizować zwycięskie projekty.
)
LUBLIN
Senat Akademicki Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego na wniosek Rady Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji, nadał tytuł doktora honoris causa KUL ks. kard. Péterowi Erdő, prymasowi Estonii. Dyplom wręczono 6 kwietnia. Uczelnia wyraziła w ten sposób szacunek i uznanie dla działalności kard. Erdő, który jako wybitny znawca prawa kanonicznego podejmuje prace z zakresu historii źródeł i literatury prawa kanonicznego, prawa małżeńskiego, prawa sakramentów świętych, problemów relacji między obrządkami, jak również prawa konkordatowego. W swojej pracy i działalności zawsze zwraca szczególną uwagę na znaczenie Ewangelii i wartości chrześcijańskich w budowaniu Europy i świata. Ks. kard. Péter Erdő to człowiek wielkiego umysłu i niezwykłej skromności.
KRAKÓW 9 kwietnia podpisano akt notarialny ustanowienia Fundacji Akademii Rolniczej im. Hugona Kołłątaja w Krakowie. Została ona powołana w celu wspierania inicjatyw podnoszących poziom oświaty i agrokultury wsi, udzielania wsparcia finansowego studentom krakowskiej AR, inicjowania i wspierania działań zmierzających do podnoszenia poziomu rozwoju intelektualnego młodzieży ze wsi i małych ośrodków miejskich. Fundacja realizować będzie swoje cele poprzez: organizowanie i finansowanie szkoleń, kursów, sympozjów i wykładów związanych z rozwojem oświaty oraz agrokultury na wsi; finansowanie wydatków związanych z nabywaniem książek, fachowej prasy, pomocy szkolnych i programów komputerowych oraz aparatury do badań naukowych i dydaktyki; dofinansowanie i finansowanie stypendiów; pokrywanie kosztów związanych z praktykami wakacyjnymi krajowymi i zagranicznymi.
)
KIELCE Kilkudziesięciu studentów historii Akademii Świętokrzyskiej uczestniczyło w szóstym objeździe koła naukowego „Grot”. Pod opieką wybitnego bohemisty prof. Wojciecha Iwańczaka, studenci wędrowali po Dolnym Śląsku i Czechach, odwiedzając miejsca znane z działalności husytów: pierwszego króla husyckiego Jirzego z Podiebrad, Jana Husa, Jana Żiżki z Trocnova, Prokopa Holeho, Jakubka ze Stribra. Młodzi naukowcy poznali liczne zabytki kultury materialnej Nachodu, Podiebradu, Chlumca i Pragi, odwiedzili miejsca związane z historią ruchu husyckiego, pola bitew. Ważnym elementem wyprawy była wizyta w praskiej kaplicy Betlejemka i erudycyjne wykłady prof. Iwańczaka w miejscach, w których przed wiekami swoje płomienne kazania do ludu wygłaszali Jan Hus i kaznodzieja ludu praskiego Jan Żelivsky.
ŁÓDŹ 10 kwietnia Politechnika Łódzka podpisała umowę o współpracy z przedsiębiorstwem APATOR S.A. APATOR sfinansuje kurs Aparaty elektryczne – budowa i projektowanie, w którym uczestniczyć będzie 6 dyplomantów. Program kursu przygotował Instytut Aparatów Elektrycznych. Uczestnicy szkolenia przez 10 miesięcy będą otrzymywać od APATORA stypendium w wysokości 600 zł/mies. W okresie wakacji odbędą płatne praktyki (900 zł/mies.) w firmie w Toruniu. Także w czasie wakacji zostaną wyszkoleni w zakresie eksploatacji pakietu komputerowego wspomagającego projektowanie „SolidWorks” oraz przejdą intensywny kurs języka angielskiego. Absolwenci kursu otrzymają gwarancję zatrudnienia w APATORZE.
KATOWICE Szkoła Języka i Kultury Polskiej Uniwersytetu Śląskiego działa już 15 lat. Przewinęło się przez nią ok. 2,5 tys. słuchaczy z 59 państw świata. Jedni uczą się w niej polskiego przez miesiąc (np. w ramach letniej szkoły w sierpniu), a inni przez kilka semestrów (np. jedyny Japończyk wśród obecnych zagranicznych studentów UŚ). Słuchaczami tej szkoły są studenci innych uczelni (np. Japonka studiująca w Akademii Muzycznej w Katowicach), ludzie biznesu, którzy do Polski przyjechali za pracą (ich firmy mają na Śląsku oddziały i przedstawicielstwa lub odwiedzają nasz kraj w ramach unijnych programów wymiany młodzieży, np. Sokrates – Erasmus) bądź z powodów sentymentalnych (polskie korzenie). Obecnie uczy się w niej 100 osób, m.in. z Chin, Japonii, Hiszpanii. Szkoła jest jednostką UŚ. Oprócz kursów językowych prowadzi też badania dotyczące recepcji literatury polskiej za granicą. Wydaje własny półrocznik „Postscriptum”.
WROCŁAW Kiedy Barbara Skarga alarmowała w „Gazecie Wyborczej”, że rola inteligencji w naszym kraju jest coraz mniejsza, Jerzy Jedlicki stwierdził, że teza jest nazbyt pesymistyczna i sprzeczna z faktami, takimi m.in. „że w Salonie Prof. Dudka czcigodne grono naukowców potrafi dyskutować do północy”. Ta opinia, wypowiedziana przez specjalistę w dziedzinie historii inteligencji, który Salon zna z własnego doświadczenia, jest odpowiednią nagrodą na dziesięciolecie istnienia Salonu Prof. Dudka. Naczelną ideą Salonu jest „integracja wrocławskich elit naukowych, politycznych i kulturalnych” i za to właśnie prof. Dudek otrzymał w 1999 nagrodę Kolegium Rektorów Wrocławia i Opola – fotel, w którym od tamtej pory zasiadają zaproszeni prelegenci (o Salonie pisaliśmy w „FA” w cyklu Sposób bycia).
)
OLSZTYN
12 kwietnia Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warmińsko−Mazurskiego urządził... poranek kryminalistyczny. Studenci poznali na nim kulisy najciekawszych spraw kryminalnych minionego roku. Dariusz Zajdel, ekspert z Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Komendy Głównej Policji, pokazał prawdopodobny portret 70−letniego Mikołaja Kopernika. Rekonstrukcji twarzy astronoma dokonał na podstawie analiz antropologów, którzy dysponowali kośćmi czaszki znalezionymi w ubiegłym roku w katedrze we Fromborku. Zaprezentował też możliwości programu komputerowego, który jak z puzzli układa obraz na podstawie fragmentów twarzy przestępców. Studenci poznali także kulisy sprawy śląskich pielęgniarek, które wyjmowały wcześniaki z inkubatorów i robiły sobie z nimi zdjęcia. Identyfikację dzieci powierzono prof. Bronisławowi Młodziejowskiemu z UWM, który zrobił to na podstawie kiepskiej jakości zdjęć zrobionych telefonami komórkowymi. Jego ekspertyza pozwoliła sądowi udowodnić winę pielęgniarkom.
LUBLIN Utworzona w 1946 r. Katedra Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Marii Curie−Skłodowskiej w Lublinie obchodziła 20 kwietnia swoje 60. urodziny. Obecnie Katedra Fizyki składa się z zakładów: Astrofizyki i Teorii Grawitacji, Fizyki Fazy Skondensowanej, Fizyki Matematycznej oraz Teorii Jądra Atomu. Pracownicy tej największej w Lublinie katedry uzyskali 10 tytułów profesorskich i 18 stopni doktora habilitowanego. Katedra wychowała łącznie 40 doktorów i 579 magistrów fizyki teoretycznej. W ciągu ostatnich 2 lat pracownicy katedry opublikowali 102 prace naukowe w czasopismach z tzw. listy filadelfijskiej. W okolicznościowym konwersatorium wzięli udział współpracujący z jednostką fizycy z Bordeaux, Strasburga i Warszawy, w tym prof. Adam Sobiczewski, doktor honorowy UMCS, i prof. Jerzy Dudek z Uniwersytetu Ludwika Pasteura w Strasburgu, profesor honorowy UMCS, który wygłosił wykład O symetriach w fizyce.
)
TORUŃ
Na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Mikołaja Kopernika odsłonięto tablicę ku czci prof. Artura Hutnikiewicza, historyka, teoretyka i krytyka literatury, wybitnego znawcy literatury okresu Młodej Polski i dwudziestolecia międzywojennego. Prace prof. Hutnikiewicza cenione są nie tylko za ich wysokie walory intelektualne i oryginalność ujęcia problematyki literackiej, ale również ze względu na wybitne walory pisarskie. Z UMK prof. Hutnikiewicz związał się w 1946 r. Wykształcił tam ponad 400 magistrów filologii polskiej, 12 doktorów i 8 doktorów habilitowanych. Był członkiem Polskiej Akademii Umiejętności, otrzymał też tytuł Honorowego Obywatela Miasta Torunia. Imieniem uczonego nazwano salę nr 203 w budynku Wydziału Filologicznego, gdzie wykładał. Upowszechnianiem jego dorobku naukowego zajmie się Fundacja im. A. Hutnikiewicza.
ŁÓDŹ Rada ds. Szkolnictwa Wyższego i Nauki przy Prezydencie Miasta Łodzi przyznała wyróżnienie Łódzkie Eureka za wybitne osiągnięcia naukowe i artystyczne. 20 kwietnia, podczas inauguracji VI Festiwalu Nauki, Techniki i Sztuki, statuetki otrzymali: Ludwika Maja Tomaszewska (Akademia Muzyczna); prof. Andrzej Lewiński z zespołem (Uniwersytet Medyczny) za badania nt. mechanizmów inicjacji kancerogenezy oraz diagnostyk i zapobiegania chorobom nowotworowym; prof. Janusz M. Rosiak z zespołem (Politechnika Łódzka) za odkrycie nowej metody wytwarzania nano− i mikrożeli polimerowych przeznaczonych do zastosowań medycznych; prof. Wanda M. Krajewska z zespołem (Uniwersytet Łódzki) za Nowe aspekty molekularnych mechanizmów transformacji nowotworowej; prof. Andrzej Napieralski z zespołem (Politechnika Łódzka) za zaawansowane systemy monitoringu parametrów akceleratorów liniowych.
)
KRAKÓW
21 kwietnia nadano tytuł doktora honoris causa krakowskiej Akademii Rolniczej prof. Janowi Boczkowi ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Jest on najwybitniejszym polskim akarologiem (entomologia), badającym roztocza z nadrodziny szpecielowatych – Eriophyoidea. Opisał 35 nowych rodzajów oraz 229 nieznanych wcześniej gatunków szpecieli (część z nich nazwano jego imieniem). Prowadził także badania nad możliwością ich wykorzystania do biologicznego zwalczania chwastów. Uczony zajmował się również szkodnikami produktów żywnościowych i przechowalnianych, wykonując szereg cennych badań nad bionomią, ekologią i gospodarczym znaczeniem tej grupy szkodników. Dorobek naukowy prof. Boczka obejmuje ponad 350 publikacji, z czego 178 to oryginalne prace naukowe. Pod jego kierunkiem wykonano 28 prac doktorskich.
)
WARSZAWA 21 kwietnia, w trakcie Konferencji Rektorów Polskich Uczelni Ekonomicznych, wręczono nagrody laureatom III edycji konkursu na Logistyczną Pracę Roku 2005, zorganizowanego przez firmę Schenker. Pierwsze miejsce zajęła Beata Bednarska z Politechniki Warszawskiej (Wspomaganie komputerowe projektowania elementów systemu logistycznego). Równorzędne drugie miejsca zajęły: Izabela Daszyńska (na fot. z lewej) z Uniwersytetu Łódzkiego (Zastosowanie metody AHP przy wyborze dostawcy) oraz Anna Zielińska z Akademii Ekonomicznej w Poznaniu (Zarządzanie procesowe i mapowanie procesów w obszarze logistyki przedsiębiorstw dystrybucyjnych). Laureatki otrzymały nagrody pieniężne, zostaną też przyjęte na płatny staż do jednego z oddziałów Schenkera. Fragmenty ich prac zostaną opublikowane na łamach miesięcznika „Logistyka”.
SOSNOWIEC Prof. Tadeusz Niedźwiedź, kierownik Katedry Klimatologii na Wydziale Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego, został ekspertem reprezentującym Polskę w zakresie meteorologii w nowym Komitecie COST (Europejskiego Programu Współpracy w Dziedzinie Badań Naukowo−Technicznych) pod nazwą Earth System Science and Environmental Management (ESSEM). COST podlega European Science Foundation (ESF). Europejski Program Współpracy w Dziedzinie Badań Naukowo−Technicznych zawiązały 34 państwa europejskie i Izrael. COST umożliwia koordynację przedsięwzięć badawczych o określonej tematyce, prowadzonych w różnych krajach w ramach tak zwanych Akcji COST, stanowiących rodzaj parasola, pod którym wykonywanych jest wiele pojedynczych projektów.
GDAŃSK 21 kwietnia Instytut Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego, wraz z Sekcją Fizyki Morza KBM PAN i Wydziałem V Nauk o Ziemi GTN, zorganizował konferencję Wymiana wód w estuariach południowego Bałtyku. Prezentowano na niej aktualne wyniki badań w zakresie hydrologii i ekologii w estuariach polskiego Wybrzeża. Konferencja była dedykowana dr. hab. Jerzemu Cyberskiemu, prof. UG, z okazji 45. rocznicy jego pracy naukowej, dlatego też blok wykładów poświęcono jego dorobkowi badawczemu. Prof. Cyberski jest kierownikiem Zakładu Oceanografii Fizycznej UG.
)
POZNAŃ 22 kwietnia w Politechnice Poznańskiej odbył się Ogólnopolski Festiwal Robotów CybAiRBot 2006, połączony z III Ogólnopolskimi Zawodami SUMO Robotów. Impreza zorganizowana została przez Koło Naukowe Automatyki i Robotyki oraz Instytut Automatyki i Inżynierii Informatycznej PP. Główni bohaterowie zawodów to inteligentne roboty mobilne, o wymiarach pozwalających zmieścić je w pudełku o szerokości 200 mm i długości 200 mm, staczające ze sobą pojedynki zgodnie z regułami walk sumo. Konstruowali je studenci z różnych uczelni polskich. Rozgrywkom towarzyszyły ogromne emocje, aula Centrum Wykładowego PP raz po raz rozbrzmiewała okrzykami i burzliwymi oklaskami. Zwycięzcą zawodów został robot Bender zbudowany przez studentów PP, który w finale pokonał robota H5 z Politechniki Krakowskiej.
POZNAŃ Zarejestrowano Stowarzyszenie Akademickich Ośrodków Nauczania Języków Obcych SERMO. Zarząd stowarzyszenia tworzą: prezes – dr Liliana Szczuka−Dorna (Politechnika Poznańska), wiceprezes – mgr Marek Stelmaszczyk (Politechnika Szczecińska), skarbnik – mgr Danuta Sołtyska (Politechnika Warszawska), sekretarz – mgr Hanna Kaczmarczyk (Uniwersytet Warszawski), public relations – mgr Czesław Grabowski (Uniwersytet Mikołaja Kopernika). Wśród członków założycieli stowarzyszenia znajdują się delegaci 30 ośrodków akademickich z całego kraju. Stowarzyszenie chce brać czynny udział w tworzeniu tzw. standardów kształcenia dla poszczególnych kierunków, a także wpływać na ich ujednolicenie w zakresie nauczania języków obcych. Unia Europejska zaleca kształcenie studentów w zakresie języków obcych: opanowanie pierwszego języka na poziomie co najmniej B2, a drugiego – na poziomie co najmniej A2.
ŁÓDŹ Kapituła Regionu Łódzkiego POPON przyznała Uniwersytetowi Łódzkiemu statuetkę LODOŁAMACZA w kategorii Pracodawca nie przedsiębiorca. Uczelnię nagrodzono za szczególną wrażliwość społeczną i odpowiedzialną politykę personalną, uwzględniającą potrzeby osób niepełnosprawnych. Zdaniem Kapituły, działalność Uniwersytetu Łódzkiego na polu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych stanowi wzór godny naśladowania. W UŁ studiuje 265 osób niepełnosprawnych. Do pierwszej edycji konkursu „Lodołamacze”, ogłoszonego przez Polską Organizację Pracodawców Osób Niepełnosprawnych (POPON) zgłosiło się ponad 200 firm z całego kraju.
)
OPOLE 27 kwietnia radni powiatu opolskiego zdecydowali o przekazaniu Uniwersytetowi Opolskiemu 12 ha dawnej prószkowskiej pomologii oraz o wydzierżawieniu znajdujących się tam budynków. Uczelnia zobowiązała się do urządzenia w tym miejscu ogrodu botanicznego. Na terenie, który przekazano uniwersytetowi, znajduje się 8 ha parku w dobrym stanie, fragmenty kolekcji roślinnych, m.in. cenne aleje roślinności krzewiastej i zielnej oraz kaktusiarnia pod szkłem. Uczelnia zamierza utworzyć w Prószkowie Centrum Studiów nad Bioróżnorodnością, w ramach którego funkcjonować będą Uniwersytecki Ogród Botaniczny i Muzeum Przyrodnicze. Dr Arkadiusz Nowak, który jest inicjatorem przedsięwzięcia, uważa, że już jesienią zostaną tam posadzone pierwsze drzewa.
GDYNIA/ZIELONA GÓRA Laureatami I nagrody rozstrzygniętego 2 maja IX Ogólnopolskiego Przeglądu Młodych Zespołów Jazzowych i Bluesowych w Gdyni został zespół jazzowy The Conception. Tworzą go studenci kierunku jazz i muzyka estradowa Uniwersytetu Zielonogórskiego. The Conception tworzą: Michał Maculewicz – saksofon, Bartosz Pernal – puzon, Mariusz Smoliński – fortepian, Mikołaj Budniak – kontrabas i Marek Wesołowski – perkusja. Nagrodą jest sesja nagraniowa w studio Radia Gdańsk. W konkursie uczestniczyły zespoły z Elbląga, Poznania i Trójmiasta.
)
BERLIN 2 maja po raz pierwszy wręczono Polsko−Niemiecką Nagrodę Naukową „Copernicus” – wspólne przedsięwzięcie FNP i Deutsche Forschungsgemeinschaft (DFG). Prof. Barbara Malinowska z Akademii Medycznej w Białymstoku i prof. Eberhard Schlicker z Uniwersytetu w Bonn odebrali ją z rąk prof. Ernsta−Ludwiga Winnackera, prezydenta DFG, oraz prof. Macieja Żylicza, prezesa FNP. Uroczystość odbyła się w reprezentacyjnym budynku Max Liebermann Haus, należącym do Fundacji Bramy Brandenburskiej. Oprócz przedstawicieli FNP i DFG w uroczystości wzięli udział reprezentanci niemieckich i polskich środowisk naukowych, w tym prof. Krzysztof Kurzydłowski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz prof. Gesine Schwan, rektor Uniwersytetu Viadrina.
WROCŁAW Wykład prof. Leszka Balcerowicza Ekonomia i etyka państwa socjalnego zainaugurował nową inicjatywę wrocławskiej Akademii Ekonomicznej pod nazwą Forum Edukacji Ekonomicznej. Ma ona na celu promocję nauk ekonomicznych oraz podnoszenie poziomu edukacji gospodarczej i wpisuje się w projekt społeczeństwa opartego na wiedzy. Cel Forum ma być realizowany poprzez spotkania z wybitnymi postaciami polskiej ekonomii, naukowcami i praktykami życia gospodarczego. Tematyka wykładów dotyczy aktualnych problemów polskiej gospodarki. Gośćmi FEE byli dotychczas: prof. Witold Orłowski (Czy Polska może być krajem szybkiego wzrostu i silnego pieniądza?) oraz prof. Jerzy Hauser (Państwo i rozwój społeczno−gospodarczy).
)
SIEDLCE/GRODNO 6 maja w Grodnie odbył się finał XI Konkursu Historycznego Dzieje Polski, organizowanego przez Polską Macierz Szkolną. Najlepsze wyniki uzyskali w kategorii klas maturalnych: Elwira Kuczyńska (Grodno), Aleksy Szota (Grodno) oraz Aleksandra Sołdatkina (Brześć). Natomiast wśród uczniów klas X grodnianie: Andrzej Rapczyński, Anna Pilutrkiewicz i Katarzyna Stasiewicz. Od siedmiu lat główną nagrodą w konkursie jest indeks Akademii Podlaskiej na kierunku historia. Dzień później przeprowadzono II Konkurs Literacki adresowany do uczniów szkół polskich. Najlepsi okazali się grodnianie: Aleksander Średnicki, Eleonora Dzenisowicz i Helena Chilmanowicz. Główną nagrodą konkursu był indeks Akademii Podlaskiej na kierunku filologia polska. Aktualnie na Białorusi języka polskiego w szkołach uczy się 15 306 osób. Zajęcia z nimi prowadzi 349 nauczycieli. Język polski jako kierunek studiów lub przedmiot wykładany jest również w 10 uczelniach.
GDAŃSK W 2003 r. dr hab. Piotr Stepnowski zainicjował na Wydziale Chemii Uniwersytetu Gdańskiego program pilotażowy Segreguj odpady na uniwersytecie. Przyczynił się też do powstania magazynu na odpady niebezpieczne. Teraz programem tym objęto całą uczelnię. W wyniku współdziałania Fundacji Rozwoju UG oraz Kulturalnego Kolektywu UG z dr. Stepnowskim oraz studentami ochrony środowiska złożono do WFOŚiGW wniosek o dofinansowanie projektu Daj śmieciom kosza. Planuje się zakup nowych pojemników, drukowanie materiałów informacyjnych, przygotowanie prelekcji, wykładów i szkoleń. Akcja Daj śmieciom kosza wygrała konkurs Orange dla Ziemi 2005, zorganizowany przez Fundację Nasza Ziemia, NFOŚiGW oraz PTK Centertel.
OPOLE Katedra Inżynierii Materiałów Budowlanych Wydziału Budownictwa Politechniki Opolskiej ma kolejną nowoczesną pracownię komputerową, której otwarcie odbyło się 8 maja. Powstanie sali to efekt współpracy PO z politechniką w Ostrawie w ramach projektu dotyczącego trwałości i konstrukcji budowlanych, realizowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu IW INTERREG III A. W nowej pracowni studenci będą mogli uczyć się m.in. projektowania składu betonu, a otwarcie sali połączone zostało z inauguracją szkoleń studentów i młodych pracowników nauki z politechniki w Ostrawie. Siedmiu doktorantów z Ostrawy przez tydzień uczestniczyło w zajęciach w PO.
ZIELONA GÓRA Na Wydziale Nauk Pedagogicznych i Społecznych Uniwersytetu Zielonogórskiego został stworzony Program profilaktyczny przeciw agresji i przemocy: SŁONECZNIEJ. W ramach jego realizacji 9 maja odbył się cykl wykładów oraz dyskusja poświęcona roli szkoły w profilaktyce zachowań ryzykownych. Powstrzymać narastającą falę agresji – czy nauczyciel może zrównoważyć wpływy cywilizacyjne? – to wykład wygłoszony przez prof. Joannę Danilewską z UJ. Odpowiedzi na pytanie: Polityka kontroli i dyscypliny czy budowanie przyjaznego klimatu? szukała mgr Joanna Szymańska z Centrum Metodycznego Pomocy Psychologiczno−Pedagogicznej w Warszawie, natomiast o Budowaniu szkolnego programu profilaktycznego mówiły autorki Gimnazjalnego programu profilaktyczno−wychowawczego – mgr Bożena Gwizdek i mgr Elżbieta Sołtys.
Opracował Piotr Kieraciński
Współpraca: Gdańsk – Beata Czechowska−Derkacz, Agnieszka Kminikowska, Błażej Walczykiewicz, Gliwice – Paweł Doś, Katowice – Jolanta Talarczyk, Kielce – Ryszard Biskup, Kraków – Małgorzata Przybyło−Micek, Lublin – Beata Górka, Łódź – Ewa Chojnacka, Jadwiga Janik, Olsztyn – Lech Kryształowicz, Opole – Krzysztof Słowiński, Beata Zaremba, Siedlce – Adam Bobryk, Toruń – Kinga Nemere−Czachowska, Wrocław – Wojciech Sokolnicki, Artur Strzelczyń, Zielona Góra – Ewa Sapeńko.
25 kwietnia odbyła się w Politechnice Warszawskiej konferencja Uczestnictwo w Programach Ramowych UE, zorganizowana przez Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych. Debatowało grono osób odpowiedzialnych za nasz udział w europejskich przedsięwzięciach naukowych, m.in. dr Andrzej Siemaszko, dyrektor KPK, dr Jan Krzysztof Frąckowiak, dyrektor Biura Polsca w Brukseli, prof. Michał Kleiber, członek Komitetu Naukowego European Research Council, prof. Jerzy Buzek, poseł do Parlamentu Europejskiego, sprawozdawca do 7. PR oraz przedstawiciele placówek naukowych uczestniczących w programach.
Współpraca naukowa w obrębie europejskich struktur zjednoczeniowych ma u nas dziesięcioletnią tradycję. Doświadczenia z uczestnictwa w dotychczasowych programach ramowych posłużą, zdaniem ekspertów, do zbudowania silnych podstaw do realizacji ambitnego projektu cywilizacyjnego – wejścia naszego kraju do „twardego jądra” UE w badaniach i technologii.
Najwięcej miejsca w obradach zajęły sprawozdanie i ocena udziału w 6. PR oraz przygotowania do programu 7. Pierwszy z nich miał być przełomowy, jeśli idzie o proces integracji i urzeczywistnić koncepcję Europejskiej Przestrzeni Badawczej. Rozbudził wielkie nadzieje i wywołał ogromny napływ zgłoszeń z wielu krajów, także spoza UE (krajów stowarzyszonych). Przekraczały one wielokrotnie budżet, musiano więc dokonać drastycznej selekcji oraz redukcji partnerów, co zmarnowało wysiłek wielu zespołów badawczych.
W Polsce 6. PR przyniósł istotny postęp we współpracy nauki z przedsiębiorstwami, co ciągle pozostaje naszą słabością. W ramach Programu Stypendialnego Marie Curie przeprowadziliśmy konkurs na „mini Centra Doskonałości”, inaczej mówiąc, Centra Transferu Wiedzy adresowane do Less Favoured Regions, wyłaniając w 2003 r. 24 takie centra i uzyskując dofinansowanie w wysokości 13 mln euro. To przykład ilustrujący nasz udział w 6. PR.
Podczas konferencji mówiono nie tylko o osiągnięciach. Zwrócono też uwagę na czynniki hamujące nasz rozwój w integrującej się szybko sferze badań wspólnoty. Należą do nich przede wszystkim: niskie finansowanie badawczego zaplecza przemysłu i związana z tym jego mała innowacyjność, niedostatek śmiałości w formułowaniu dużych inicjatyw technologicznych z dużym budżetem i wieloma partnerami polskimi.
7. PR przyniesie nowe jakości. Powstająca Europejska Rada Badawcza ma działać podobnie do naszego KBN – przyznawać granty zespołom na podstawie bezpośrednio do niej kierowanych wniosków. Mamy w tym zakresie przydatne doświadczenia. Cały program będzie podporządkowany Strategii Lizbońskiej, tj. budowaniu gospodarki opartej na wiedzy, która ma Europie zapewnić prymat światowy. Stąd wiele uwagi dla inicjatyw związanych z kluczowymi przedsięwzięciami przemysłu, określonymi przez Europejskie Platformy Technologiczne oraz najsilniejsze finansowanie rozwiniętych przemysłowo regionów.
W Polsce pierwsze platformy powstały w 2004 r., z inicjatywy KPK i dzięki nim znacząco wzrosło nasze uczestnictwo w 5. PR. Najbliższymi zadaniami są: integracja Centrów Doskonałości z europejskimi sieciami, rozbudzanie aktywności badawczej przemysłu, kształtowanie środowiska sprzyjającego podejmowaniu europejskiej współpracy na różnych poziomach i w różnych dziedzinach.
)
W dniach 11−13 maja odbyło się w Gdańsku i Gdyni posiedzenie Prezydium i zgromadzenie plenarne Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich. Jego gospodarzami były: Uniwersytet Gdański, Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku oraz Akademia Morska w Gdyni. Prof. Tadeusz Luty, przewodniczący KRASP, przywitał w gronie członków kolejne dwie uczelnie: Collegium Civitas oraz Górnośląską Wyższą Szkołę Handlową, a także poinformował, że wniosek złożyła Dolnośląska Szkoła Wyższa Edukacji Towarzystwa Wiedzy Powszechnej we Wrocławiu. Konferencja liczy obecnie 104 uczelnie akademickie (mające co najmniej 1 uprawnienie do doktoryzowania), w tym 7 uczelni niepublicznych. Na zasadach stowarzyszenia współdziała z nią także Konferencja Rektorów Zawodowych Szkół Polskich oraz 3 kolejne uczelnie niepaństwowe.
Gośćmi zgromadzenia byli trzej wiceministrowie MNiSW. Prof. Stefan Jurga przedstawił bieżące działania ministerstwa dotyczące szkolnictwa wyższego: nowe rozporządzenia, standardy, algorytm, raport NIK, inwestycje (więcej w wywiadzie na str. 20), prof. Krzysztof Kurzydłowski nakreślił inicjatywy dotyczące badań naukowych, w tym Narodowego Centrum Badań Naukowych i Prac Rozwojowych, a Olaf Gajl mówił o współpracy nauki z gospodarką – m.in. przytoczył badania, z których wynika, że menedżerowie 500 największych na świecie korporacji umieścili Polskę na 5. miejscu wśród krajów, w których warto inwestować.
Jedna z sesji, z udziałem prof. Teresy Lubińskiej z USz. i jej współpracowników, poświęcona była roli uczelni w kreowaniu i wdrażaniu innowacji oraz zadaniowemu kształtowaniu budżetu państwa, czym pani profesor zajmuje się obecnie w Kancelarii Premiera. To, zupełnie odmienne od dotychczasowego, podejście zakłada perspektywę wieloletnią, analizę celów, zadań, instrumentów, a dopiero na końcu wysokość koniecznych (i możliwych) wydatków.
Prezydium Konferencji w podjętej uchwale w sprawie założeń systemu badań naukowych i prac rozwojowych poparło zamiar finansowania projektów ważnych dla realizacji długofalowej polityki naukowej państwa i najefektywniejszych jednostek naukowych, ale wyraziło obawę o miejsce nauk humanistyczno−społecznych i wątpliwość, czy Centrum „nie będzie strukturą biurokratyczną, zdolną jedynie do nieefektywnego konsumowania planowanego wzrostu nakładów na naukę”. Zgromadzenie plenarne zdecydowanie opowiedziało się przeciwko propozycji ministra finansów zlikwidowania 50−proc. kosztów uzyskania przychodów. Szacuje się, że spowodowałoby to zmniejszenie dochodów nauczycieli akademickich o ok. 8−10 proc., czyli o jedną miesięczną pensję. W kolejnej uchwale zaapelowano do uczelni członkowskich o podjęcie działań zmierzających do pełniejszego wdrożenia Europejskiej Karty Naukowca oraz Kodeksu postępowania przy zatrudnianiu pracowników naukowych. Konferencja potwierdziła funkcjonującą dotychczas zasadę, że nie przenosi na KRASP podziałów politycznych i rywalizacji partii politycznych. Na zakończenie uczestnicy wzięli udział w krótkim rejsie „Darem Młodzieży”, żaglowcem będącym dumą i troską Akademii Morskiej w Gdyni.
Po wielu latach funkcjonowania uczonych i szkół wyższych w ramach dwóch resortów: Ministerstwa Edukacji Narodowej (przez pewien czas z dodatkiem „i Sportu”) oraz Komitetu Badań Naukowych, zamienionego później na Ministerstwo Nauki i Informatyzacji, w październiku ub.r. połączono resorty edukacji i nauki, tworząc Ministerstwo Edukacji i Nauki. Pisałem wówczas, że z całą pewnością lepsze jest połączenie w jednym resorcie nadzoru nad działalnością edukacyjną i badawczą niż łączenie w jednym ministerstwie nadzoru nad edukacją i sportem.
Obecnie na mocy rozporządzenia prezesa Rady Ministrów z dnia 5 maja zlikwidowano Ministerstwo Edukacji i Nauki i równocześnie utworzono Ministerstwo Edukacji Narodowej oraz Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Resortem edukacji kieruje Roman Giertych. Na czele resortu nauki i szkolnictwa wyższego stanął prof. Michał Seweryński. Wiceministrem w randze sekretarza stanu został prof. Stefan Jurga, a podsekretarzami stanu dr inż. Olaf Gajl i prof. Krzysztof Jan Kurzydłowski. Min. Jurga odpowiada w nowym resorcie za szkolnictwo wyższe, min. Gajl – za innowacyjność i współpracę nauki z gospodarką, a min. Kurzydłowski – za naukę w szerokim sensie, w tym za politykę naukową oraz finansowanie działalności statutowej jednostek badawczych. Szczegółowe informacje nt. zadań poszczególnych wiceministrów znajdują się na stronach internetowych MNiSW.
Obecnie badacze i jednostki, które ich zatrudniają, wszystkie swoje sprawy będą załatwiać w jednym ministerstwie i w jednym obiekcie – gmachu przy ul. Wspólnej 1/3. Do tego obiektu przenosi się z Al. Szucha dawny Departament Szkolnictwa Wyższego, obecnie noszący nazwę Departamentu Szkół Wyższych. Skład zarządu tego departamentu pozostał bez zmian. Dyrektorem jest Ewa Sieczek, a jej zastępcami: Teresa Bader i Józef Lepiech. Obowiązki dyrektora generalnego MNiSW pełni Andrzej Senczyszyn, wieloletni dyrektor generalny urzędu KBN.
W dniach 5−6 maja w Politechnice Wrocławskiej odbył się VI Krajowy Zjazd Doktorantów, zorganizowany przez Radę Doktorantów PWr. przy współudziale doktorantów z Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu. Na dwa dni do Wrocławia przyjechało ponad 80 osób z uczelni akademickich oraz placówek naukowych.
W pierwszym dniu obrad odbyły się dwa panele dyskusyjne. O statusie doktoranta, modelu kształcenia i ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym doktoranci dyskutowali z zaproszonymi gośćmi: prof. Tadeuszem Lutym (przewodniczącym KRASP), prof. Jerzym Błażejowskim (przewodniczącym RGSW), prof. Jerzym Woźnickim (przewodniczącym FRP) oraz prof. Bogusławem Fiedorem (rektorem AE we Wrocławiu). Drugi panel dyskusyjny poświęcony był szeroko rozumianej karierze pozaakademickiej – zarówno doktoranta, jak i młodego doktora. Wzięli w nim udział m.in. Sławomir Najnigier, wiceprezydent Wrocławia, oraz przedstawiciele dolnośląskich jednostek odpowiadających za współpracę nauki z gospodarką i pośrednictwo w pozyskiwaniu grantów na badania naukowe.
Najistotniejsze wydarzenie zjazdu miało miejsce drugiego dnia. Doktoranci powołali do życia oraz wybrali pierwszą w historii Krajową Reprezentację Doktorantów. Zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym KRD będzie m.in. wyrażała opinie i przedstawiała wnioski w sprawach dotyczących ogółu doktorantów, w tym opiniowała akty normatywne przedkładane jej przez ministra właściwego ds. szkolnictwa wyższego. Zgodnie ze statutem przyjętym uchwałą zjazdu, Zarząd KRD składa się z 7 pełnoprawnych członków wyłonionych drogą wyborów przez zjazd oraz 3 członków z głosem doradczym. Wśród nich są przedstawiciele doktorantów w Radzie Głównej Szkolnictwa Wyższego i przedstawiciel placówek naukowych (według ustawy, Krajowa Reprezentacja Doktorantów może być utworzona tylko przez przedstawicieli samorządów doktorantów w uczelniach). Przewodniczącym Zarządu został mgr Aleksander Anikowski z UMK. Krajowy Zjazd Doktorantów w drodze uchwały wyznaczył kierunki działania Zarządu na pierwszą kadencję: promowanie pozytywnego wizerunku doktoranta, wspieranie i monitorowanie powstających w uczelniach samorządów doktorantów, a przede wszystkim podjęcie działań w celu wydania kluczowych rozporządzeń ministra wynikających z nowej ustawy, uwzględniających postulaty środowiska doktorantów. Zarząd pierwszej kadencji KRD będzie musiał także zatroszczyć się o pozyskanie środków na swoją działalność. Niestety, ustawa nie przewiduje finansowania reprezentacji doktorantów z budżetu państwa tak, jak ma to miejsce w przypadku reprezentacji studentów – Parlamentu Studentów RP.
Skład Zarządu KRD: Aleksander Anikowski (UMK) – przewodniczący, Dominik Kowalski (UJ) – wiceprzewodniczący, Rafał Ruzik (PW) – wiceprzewodniczący, Iwona Kasprzyk−Młynarczyk (WAT), Marcin Lutyński (PŚ), Wojciech Pawlak (PŁ), Justyna Siarkowska (PSz.).
Członkami Zarządu z głosem doradczym zostali: Katarzyna Martowska (UKSW) – RGSW, Mateusz Molasy (PWr.) – RGSW.
)
Cieszę się, że nasze środowisko wykorzystało szansę i zdołało zjednoczyć siły, by stworzyć organ zdolny występować w imieniu nas wszystkich. Czuję się zaszczycony faktem wyboru na przewodniczącego Zarządu Krajowej Reprezentacji Doktorantów i wdzięczny delegatom za okazane mi zaufanie. Jednym z istotnych elementów działalności KRD jest promowanie wizerunku doktoranta. Świadomość samego istnienia tej grupy, jej odrębności od studentów i pracowników uczelni oraz istotnej roli, jaką odgrywa w funkcjonowaniu szkół wyższych i ośrodków naukowych, umyka nie tylko społeczeństwu, lecz często także samym doktorantom.
Podczas zjazdu wielokrotnie podkreślałem, iż za najważniejsze dla naszego środowiska uważam sprawy jakości kształcenia. Sądzę, iż najlepszą drogą do osiągnięcia przez doktorantów realnego wpływu na tę kwestię jest udział w promowaniu i tworzeniu w Polsce systemu szkolnictwa wyższego opartego na założeniach Procesu Bolońskiego. Nie da się tego zrobić bez współpracy międzynarodowej. Dlatego nawiązałem już kontakty z doktorantami z krajów bałtyckich. Mam nadzieję na rychłe przystąpienie KRD do EURODOC – organizacji skupiającej stowarzyszenia i związki doktorantów z całej Europy.
Na koniec chciałbym poruszyć jeszcze jeden problem: przestrzegania naszych praw. Zdecydowana większość rektorów szkół wyższych traktuje nas bardzo życzliwie, rozumiejąc skomplikowaną sytuację doktorantów. Niestety, zdarzają się przypadki łamania prawa i występowania swoistych patologii w traktowaniu uczestników studiów III stopnia. W takich sprawach nie zawaham się zabierać głosu i publicznie ich piętnować... Będę się starał je rozwiązywać.
)
12 kwietnia prof. Leszek Balcerowicz, prezes Narodowego Banku Polskiego, prof. Janusz Janeczek, rektor UŚ oraz wojewoda śląski Tomasz Pietrzykowski i prezydent Katowic Piotr Uszok podpisali list intencyjny o przekazaniu byłej siedziby NBP w Katowicach na potrzeby Uniwersytetu Śląskiego. Zgodnie z procedurą prawną, zarząd NBP zrzekł się wspomnianej nieruchomości na rzecz skarbu państwa, ze wskazaniem, że jego wolą jest darowanie jej UŚ. Formalnie przekazanie prawa własności może nastąpić za pośrednictwem władz miejskich.
Darowizna o wartości ok. 10 mln zł to zabytkowa nieruchomość przy ul. Bankowej 5 w Katowicach. Obiekt składa się z dwóch budynków. Pierwszy ma 100, a drugi 94 lata, ale oba są w bardzo dobrym stanie technicznym (po remoncie) i w bezpośrednim sąsiedztwie uniwersyteckiego kampusu. Budynki wniesiono na potrzeby banku. Obecnie nie spełniają surowych norm stawianych tego typu obiektom w Unii Europejskiej. Prezes NBP tego samego dnia przeciął wstęgę w nowo wybudowanej siedzibie NBP w Katowicach i zobowiązał się przekazać naukowcom niepotrzebne już bankowcom pomieszczenia. Sygnatariusze listu zobowiązali się do „podjęcia wszelkich koniecznych działań, których efektem będzie przejęcie przez UŚ wymienionej nieruchomości dla pożytku nauki i szkolnictwa wyższego w regionie śląskim”.
Rektor Janeczek uważa, że dawny bank to dobre miejsce na rektorat największej uczelni w województwie śląskim (ok. 3 tys. pracowników, 40 tys. studentów). Koszt adaptacji obiektu do nowych potrzeb może się zamknąć wydatkiem ok. 1−2 mln zł. Dar NBP pozwoli uniwersytetowi skomasować wreszcie w jednym miejscu rozproszoną dotychczas administrację oraz wszystkie służby podległe rektorowi (obecnie w czterech budynkach). Będą odpowiednie pomieszczenia na kancelarię tajną i dział spraw osobowych.
To nie pierwsza darowizna NBP na rzecz nauki polskiej. W ub.r. budynek od NBP otrzymała Akademia Ekonomiczna w Katowicach. W Toruniu cenny obiekt podarowano UMK.
Wydział Nauk Przyrodniczych jest jednym z siedmiu wydziałów Uniwersytetu Szczecińskiego. Został utworzony w 1985, a więc w tym samym roku co uniwersytet, funkcjonując początkowo pod nazwą Wydziału Biologii i Nauk o Morzu. Wydział obejmuje 14 katedr biologicznych, Instytut Nauk o Morzu, Instytut Kultury Fizycznej oraz Muzeum Geologiczne. Kadrę WNP tworzy 245 pracowników zatrudnionych na etatach naukowo−dydaktycznych, wśród nich 26 profesorów tytularnych, 20 profesorów USz. i doktorów habilitowanych, 87 doktorów, 72 magistrów oraz 40 pracowników naukowo−technicznych.
Wydział posiada uprawnienia do nadawania stopnia doktora w dyscyplinie biologia i geografia oraz doktora habilitowanego w dyscyplinie biologia. Od 2003 funkcjonują tam studia doktoranckie w zakresie nauk biologicznych. Od momentu powstania wydziału 19 osób obroniło prace habilitacyjne, 9 otrzymało tytuł profesora i prawie 60 osób uzyskało stopień doktora, w tym połowa dzięki uprawnieniom wydziału.
Pracownicy naukowo−dydaktyczni publikują rocznie kilkaset prac naukowych, z czego znaczna liczba ukazuje się w czasopismach z tzw. listy filadelfijskiej. W ciągu ostatnich pięciu lat liczba ta wzrosła trzykrotnie i osiągnęła wartość 49. W ciągu ostatnich 6 lat pracownicy otrzymali środki na realizację przeszło 40 grantów badawczych oraz 16 inwestycyjnych, łącznie na kwotę 5,5 mln zł. Ponadto prowadzono badania w ramach kilku Programów Ramowych Unii Europejskiej.
Wydział Nauk Przyrodniczych oferuje cztery kierunki studiów magisterskich: biologia, biotechnologia, geografia i wychowanie fizyczne. Ponadto studenci mogą kształcić się na jednym z czterech kierunków licencjackich: biotechnologia, ochrona środowiska, turystyka i rekreacja oraz zdrowie publiczne.
Wydział wykształcił ponad 4,5 tys. absolwentów, prawie 3 tys. osób otrzymało tytuł magistra, a przeszło 1,5 tys. dyplom licencjata. Obecnie na wydziale studiuje przeszło 3 tys. studentów.
)
W Bibliotece Jagiellońskiej pracuje pierwsza w Polsce i tej części Europy instalacja do masowego odkwaszania książek, a więc ratowania zbiorów, zwana Kliniką Papieru. Jej otwarciu towarzyszyła wystawa STOP papyrolizie! Przeciwdziałanie degradacji kwaśnego papieru w Bibliotece Jagiellońskiej. Ma to związek z wieloletnim programem rządowym Kwaśny papier.
Problem „kwaśnego papieru” jest zjawiskiem dotyczącym całości druków, rękopisów i archiwaliów, które powstawały w ciągu 150 lat, licząc od 1850 roku. W Polsce od kilku lat prowadzone są intensywne prace nad oceną stanu księgozbiorów (na Wydziale Chemii UJ powstało laboratorium do badań nad papierem), uruchomieniem sieci instalacji masowego odkwaszania papieru oraz liczne projekty badawcze związane z problemem „kwaśnego papieru”.
Największą trudność w zabezpieczeniu zbiorów utrwalonych na papierze sprawiają bowiem czynniki wewnętrzne, wynikające z dominującej przez 150 lat kwasowej technologii produkcji papieru, co powoduje z czasem jego kruszenie, oraz – w przypadku manuskryptów, które pisano atramentami żelazowo−galusowymi – tzw. korozja atramentowa.
W 2002 r. w Krakowie uruchomiono pierwsze w Polsce i jedno z kilku w świecie urządzenie do masowego odkwaszania dokumentów metodą Neschena. Od tego czasu Biblioteka Jagiellońska prowadzi odkwaszanie druków z własnych zasobów (nieoprawne czasopisma i prace naukowe, plakaty i druki ulotne), a od 2004 udostępnia tę usługę wszystkim zainteresowanym. W czerwcu 2005 w UJ dokonano wyboru technologii masowego odkwaszania książek i pozyskano technologię Bookkeeper (firmy Preservation Technologies L.P., USA). Technika ta od 1994 z powodzeniem jest stosowana do odkwaszania druków zwartych i archiwaliów największych instytucji amerykańskich (m.in. w Bibliotece Kongresu), a oddziały firmy działają w Holandii i Kanadzie.
W tym roku planuje się odkwaszenie ponad 400 tys. kart w przeliczeniu na format A4 metodą Neschena oraz ponad 30 ton materiałów metodą Bookkeepera. – Chcemy uratować nasze dziedzictwo zapisane w księgach – mówili podczas otwarcia wystawy profesorowie Krzysztof Zamorski i Zdzisław Pietrzyk, poprzedni i obecny dyrektor Biblioteki Jagiellońskiej.
)
W dniach 6−7 kwietnia w Instytucie Nauk o Ziemi UMCS odbyła się konferencja Wartości w geografii, zorganizowana przez Zakład Geografii Fizycznej i Paleogeografii. Jej celem było podjęcie, po raz pierwszy w tak szerokim aspekcie, dyskusji na temat wartości istotnych dla poznania i wiedzy geograficznej oraz zwrócenie uwagi geografów na problemy aksjologii badań naukowych, ich wyników i odpowiedzialności uczonych za efekty aplikacyjne badań. Konferencja zgromadziła naukowców i nauczycieli, którzy rozważali problem wartości geograficznych jako takich, a także wartości kulturotwórczych (poznawczych i aplikacyjnych), edukacyjnych, estetycznych i etycznych w geografii.
Podczas spotkania analizowano zagrożenia oraz szanse rozwoju poznania i wiedzy geograficznej. Zagrożenia wiążą się z warunkami ostrej konkurencji ze strony innych nauk, pewnej dezintegracji nauk geograficznych, rozszerzania się ich pola badawczego, a także głębokiej specjalizacji. Dużym problemem jest też brak promocji osiągnięć i wiedzy geograficznej, nieudolność marketingu geografii wśród społeczeństwa oraz marginalne zainteresowanie badaniami aplikacyjnymi w geografii, co wynika m.in. z braku uprawnień zawodowych geografów. Szanse opierają się na: dualizmie geografii jako nauki przyrodniczej i jednocześnie społecznej, stosowaniu podejścia całościowego do otaczającego nas świata (holizm) oraz na wartościach predykcyjnych geografii (prognozowanie przemian środowiska geograficznego).
Odkrywcza i świeża okazała się propozycja nowego podejścia w edukacji geograficznej i ekologicznej: formalizm edukacyjny, upodmiotowienie ucznia (personalizm) oraz podejście holistyczne w postrzeganiu, rozumieniu i wyjaśnianiu otaczającego nas świata. Geografia jako przedmiot szkolny znakomicie nadaje się do wychowania patriotycznego i obywatelskiego oraz do kształtowania tożsamości i poczucia więzi z małymi ojczyznami. W edukacyjnym wątku podkreślono niedocenianą często rolę dawnych szkół geograficznych i mistrzów, a także potrzebę budowania nowych szkół i zespołów naukowych dla umocnienia statusu poznawczego geografii.
Jeszcze nie całkiem uświadomioną wartością w geografii jest możliwość oceny niewymiernych, subiektywnych wartości krajobrazu: estetycznych, artystycznych i „zabytkowych”. Krajobraz może być traktowany również jako „dobro”, które wyznacza jego wartość etyczną. Dlatego rolą geografów jest zwrócenie uwagi na znaczenie etyki środowiskowej w kształtowaniu środowiska przyrodniczego oraz poczuwanie się do odpowiedzialności za jego zachowanie i ochronę.
Inspiracją do podjęcia takiej problematyki stały się prace teoretyczne i jubileusz 70−lecia prof. Józefa Wojtanowicza. Jest on orędownikiem programu „humanizacji geografii” poprzez włączenie do jej tradycyjnego przedmiotu badań również świata kultury człowieka, który jest przede wszystkim światem wartości. Uczony otrzymał medal „Zasłużony dla UMCS”.
)
Dr Andrzej Dawidowicz to najlepszy nauczyciel akademicki Uniwersytetu Warmińsko−Mazurskiego w 2005 r. W konkursie „Najlepszy Belfer” głosowało 14 tys. studentów. Do finałów zakwalifikowało się 14 osób reprezentujących wszystkie wydziały uczelni. Dr Dawidowicz z Wydziału Matematyki i Informatyki wykłada analizę matematyczną i programowanie strukturalne. Laureat był zdziwiony zarówno nominacją do konkursu, jak i zwycięstwem. – Zaskoczyło mnie to, bo jestem wymagającym wykładowcą – mówił po odebraniu nagrody. – Statuetka dopinguje mnie do tego, żeby jeszcze wyżej stawiać poprzeczkę i robić więcej prac kontrolnych!
Dr Dawidowicz uważa, że zyskał uznanie dzięki precyzyjnemu systemowi oceniania. Regulamin, który opracował, liczy... 9 stron. Studenci wiedzą, czego od nich wymaga. Wykłady stara się urozmaicać. Studenci mogą też korzystać z jego autorskich materiałów ze strony internetowej.
– Większość wybranych do finału to panowie. Zatem chyba głosowały przede wszystkim studentki – żartował prof. Józef Górniewicz, prorektor UWM.
Laureat otrzymał od rektora w nagrodę 4 tys. zł premii, a od organizatorów konkursu Radia UWM FM i Samorządu Studenckiego – weekend w hotelu „Anders” w Starych Jabłonkach. Nagrody od uczelni otrzymali też pozostali finaliści.
W 2005 r. pracownicy naukowi PWr. opublikowali 3191 prac, co daje średnio 1,6 pozycji na 1 pracownika uczelni lub 2,7 pozycji na 1 autora. Nie wszyscy bowiem publikują. W 2005 r. publikowało 61 proc. pracowników naukowych. W 2004 – 66,5 proc., a na pracownika przypadały średnio 2 prace. Dane z lat 2001 i 2002 również mówią o 1,6 publikacji na pracownika, a odsetek publikujących kształtował się na poziomie 63,3 – 64,7 proc.
W roku 2005 na poszczególnych wydziałach publikowało od 32,6 do 81,4 proc. pracowników naukowych. Są jednak instytuty, w których wydają wszyscy pracownicy – np. w byłym Instytucie Technologii Organicznej i Tworzyw Sztucznych średnia liczba pozycji na uczonego wynosi 4,1 lub niewiele mniej, w Instytucie Informatyki Technicznej publikuje 92,9 proc. naukowców, w Instytucie Informatyki, Automatyki i Robotyki – 90 proc., a średnia liczba wydawnictw to 3,3 na osobę. Stosunkowo gorzej jest w dziedzinie podręczników, a jeszcze gorzej – skryptów (2 tytuły).
Cytowania to rzecz trudna do zestawienia ze względu na specyfikę poszczególnych kierunków, ale są tu prawdziwi potentaci. W roku 2004 potentatami w dziedzinie cytowań byli dr hab. Arkadiusz Wójs z Instytutu Fizyki Wydziału Podstawowych Problemów Techniki (138 cytowań) i prof. Paweł Kafarski z Wydziału Chemicznego (110 cytowań). Najlepsi w dziedzinie cytowań są pracownicy Wydziału Chemicznego. Publikacje prof. Kafarskiego cytowano już 1229 razy. Ale w czołówce są też: Barbara Lejczak (909), Jacek Młochowski (850), Ludwik Syper (785), Józef Oleksyszyn (677), Tadeusz Luty (654), W. Andrzej Sokalski (643) i Juliusz Sworakowski (601). Poza tą jednostką najczęściej cytowani są pracownicy Wydziału Podstawowych Problemów Techniki: Arkadiusz Wójs 933 i Lucjan Jacak 505.
Publikowana co roku Analiza dorobku naukowego pracowników Politechniki Wrocławskiej – dzieło pracowników Oddziału Dokumentacji BGiOINT PWr., zwane w uczelni „białą księgą” – cieszy się ogromnym zainteresowaniem naukowców. Zawiera dane o publikacjach wszelkiego typu (artykuły, monografie, materiały konferencyjne, skrypty, podręczniki etc.) i cytowaniach w ujęciu imiennym, wydziałowym, a także dla poszczególnych jednostek organizacyjnych.
)
)
Od 1 kwietnia w strukturze Politechniki Opolskiej pojawił się Wydział Edukacji Technicznej i Informatycznej. Nowa jednostka powołana została uchwałą Senatu PO, podjętą na wniosek międzywydziałowego Instytutu Matematyki, Fizyki i Chemii. W chwili obecnej strukturę nowego wydziału tworzą Instytut Matematyki, Fizyki i Chemii oraz funkcjonujące w nim zakłady: Fizyki, Chemii, Matematyki i Zastosowań Informatyki, Techniki. Na wydziale zatrudnionych jest 57 osób, wśród których jest 11 samodzielnych pracowników naukowych, 24 doktorów oraz 11 asystentów.
Na kierunku edukacja techniczna i informatyczna studiuje aktualnie 315 studentów. Dotychczas kierunek ten ukończył jeden rocznik – 38 osób. Wszyscy absolwenci otrzymują uprawnienia do nauczania w szkołach techniki oraz informatyki. Studenci mają do wyboru trzy specjalności: gospodarka energią elektryczną, informatyczne systemy zarządzania oraz inżynieria środowiska pracy. Nowy wydział prowadzi kształcenie w sześciu różnych budynkach i tylko jeden z nich, najmniejszy, pozostaje w pełni do dyspozycji jednostki. WETiI jest szóstym wydziałem PO.
)
Prof. Mirosław Kutyłowski z Instytutu Matematyki i Informatyki PWr., wraz ze swoimi współpracownikami: Filipem Zagórskim i Zbigniewem Gołębiewskim, wykryli lukę w protokole SSL, który jest standardowo stosowany w celu zapewnienia poufności informacji oraz uwierzytelnienia użytkownika podczas korzystania z wielu usług oferowanych przez Internet, m.in. usług bankowości elektronicznej. Uczeni z PWr. niezwłocznie poinformowali o zagrożeniu organy odpowiedzialne za bezpieczeństwo (Departament Bezpieczeństwa Teleinformatycznego ABW), przedstawicieli sektora bankowego oraz producentów oprogramowania. Ta sama grupa badaczy zaproponowała drobną modyfikację SSL, która uodpornia ten popularny protokół na atak kleptograficzny. Ulepszenie protokołu SSL zaproponowane w PWr. nie powoduje niezgodności z istniejącym standardem – przeglądarka z „uodpornionym” protokołem SSL będzie mogła być stosowana bez konieczności wprowadzania jakichkolwiek zmian po stronie serwera banku. Co więcej, instytucja może sprawdzić, czy jej klient korzysta z ulepszonej wersji protokołu.
Wykryty przez specjalistów z PWr. błąd protokołu umożliwia przeprowadzenie ataku kleptograficznego przez odkrycie zaszyfrowanych informacji bez łamania algorytmów kryptograficznych, na których opiera się SSL. Atakujący osiąga swój cel wprowadzając drobną zmianę w działaniu programu, który korzysta z protokołu SSL – może być to np. program pocztowy czy przeglądarka internetowa. Modyfikacji w funkcjonującym systemie może dokonać wirus komputerowy, ale już sam program może zawierać w sobie odpowiednią modyfikację („ukryte drzwi”) wprowadzoną podczas jego tworzenia. Atak powiedzie się także, gdy zainstalowana zostanie odpowiednia „wtyczka” do naszej przeglądarki internetowej czy programu pocztowego.
Zmieniony program z punktu widzenia użytkownika będzie działał dokładnie tak samo, jak poprzednio, tzn. nie będzie przesyłał żadnych dodatkowych danych, a komunikacja będzie wyglądała dokładnie tak, jak w przypadku zwykłego SSL. Użytkownik ma niewielkie szanse wykryć taką modyfikację programu, nawet gdy dysponuje jego kodami. Wykryć atak można wyłącznie na drodze bardzo szczegółowej inspekcji kodu, co jest niezwykle trudne.
Prof. Kutyłowski wykazał, że techniki kleptograficzne zagrażają wielu protokołom kryptograficznym. Poza protokołami SSL/TSL atak taki można skutecznie przeprowadzić na szeroko stosowany protokół SSH, służący bezpiecznemu logowaniu się. Zespół uczonych z PWr. pokazał także, że podobne techniki mogą być łatwo wykorzystywane przeciw niemal wszystkim protokołom wyborów elektronicznych, z którymi wiązano nadzieję na implementację przy obsłudze rzeczywistych procedur wyborczych. Dzięki atakom kleptograficznym można nie tylko sprawdzić, kto jak głosował, ale nierzadko wpłynąć na wynik wyborów lub je zdyskredytować. Grupa przygotowuje obecnie opracowanie na temat podobnych zagrożeń w przypadku aukcji elektronicznych.
)
W dniach 22−25 marca odbyły się XII Wrocławskie Targi Książki Naukowej. Jest to jedna z najstarszych (po warszawskiej ATENIE) branżowych imprez wydawców akademickich. Jest też jedyną, oprócz ATENY, branżową imprezą targową, która wypracowała własny konkurs – na najtrafniejszą szatę edytorską książki akademickiej.
Podczas otwarcia targów ogłoszono wyniki konkursu. Nagrodę główną – Puchar Ministra Edukacji i Nauki – otrzymało Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego za książkę Pawła Banasia Orbis pictus. Świat dawnej karty pocztowej (projekt typograficzny Eugeniusz Smoliński). W kategorii książki popularnonaukowej nagrodzono Wydawnictwo ARKADY za książkę Ewy Micke−Broniarek Malarstwo polskie. Realizm, naturalizm (projekt i opracowanie graficzne Maciej Buszewicz). W kategorii nauk technicznych nagrodę przyznano Oficynie Wydawniczej Politechniki Wrocławskiej za książkę Sylwestra Kobielaka Współczesne betonowe budowle ochronne. Wybrane zagadnienia projektowania. W kategorii nauk humanistycznych – Wydawnictwu Uniwersytetu Warszawskiego za książkę Mowa i moc obrazów (projekt graficzny Marka Sobczyka). W kategorii nauk ścisłych nagrodzono Wydawnictwa Naukowo−Techniczne za Bionikę Ewarysta Tkacza i Przemysława Borysa (projekt okładki i strony tytułowej Paweł G. Rubaszewski). Oprócz nagród przyznano wyróżnienia: Wydawnictwu Sejmowemu za książkę Marka Wredego Sejm i dawna Rzeczpospolita. Momenty dziejowe (opr. graficzne Zdzisław Byczek), Oficynie Wydawniczej PWr. za książkę Jacka Suchodolskiego Architektura schronisk górskich w Sudetach, Wyd. UWr. za książkę Władysława Wrzeszcza Interfejsy i sterowanie komputerowe w chemii. Ćwiczenia laboratoryjne (projekt okładki Agnieszka Gębicka), Wyd. A w Poznaniu za książkę Andrzeja Bereszyńskiego i Sylwii Tomaszewskiej Zwierzęta a zabobony (opr. graf. Jacek Grześkowiak), Wyd. Uniwersytetu Śląskiego za książkę Danuty Opackiej−Walasek Chwile i eony. Obrazy czasu w polskiej poezji drugiej połowy XX wieku (proj. okł. i stron działowych Zenon Dyrszka), Krajowemu Ośrodkowi Badań i Dokumentacji Zabytków za książkę Marty Michałowskiej Leksykon włókiennictwa (proj. okł. i opr. graf. Magda Adamska).
Tradycyjnie już na tych targach odbył się konkurs na najciekawszy wystrój stoiska. Dyplom dyrektora Radia Wrocław otrzymało stoisko Wydawnictwa Akademii Rolniczej we Wrocławiu (na fot.), udekorowane dwoma miłymi, zielonymi kaczątkami (choć jedno mogło być gąską).
W tym roku w WTKN wzięło udział 55 wydawców, w znacznej mierze ze szkół wyższych. Imprezie towarzyszyły m.in. sesja na temat reprografii, spotkania wydawców, seminarium o druku książek naukowych, spotkania z autorami, prezentacja możliwości publikowania płatnych treści w Internecie.
ogólnopolski miesięcznik