)
USTKA
Trzecia edycja Ogólnopolskich zawodów sprawnościowo−obronnych młodzieży akademickiej odbyła się w Centrum Szkolenia Marynarki Wojennej w Ustce w dniach 5−7 maja. Trzydzieści 4−osobowych zespołów z uczelni państwowych i niepublicznych rywalizowało w strzelaniu z kbks z 50 metrów, 4−kilometrowym biegu na orientację, pływaniu stylem dowolnym na dystansie 50 metrów oraz teście wiedzy z zakresu obronności. Najwięcej punktów uzyskał zespół z AWF w Warszawie, a Maciej Kacer z tego zespołu okazał się najlepszym zawodnikiem w klasyfikacji indywidualnej panów. Drugie miejsce zajął zespół Akademii Podlaskiej z Siedlec, a trzecie – z Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nysie. Najlepszą zawodniczką w klasyfikacji generalnej pań została Barbara Rybka z Politechniki Rzeszowskiej.
SZCZECIN Już 11 raz Wydziałowa Rada Samorządu Studenckiego Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Szczecińskiego zorganizowała plebiscyt, w którym studenci wybrali najlepszych wykładowców i „ćwiczeniowców”. Najwyższe uznanie studentów zyskali: mgr Jarosław Korpysa, dr hab. Barbara Kryk, dr Piotr Szkudlarek, dr hab. Waldemar Gos, prof. USz., dr Marek Zwolankowski oraz dr Sebastian Gnat.
KRAKÓW Kard. Stanisław Dziwisz, arcybiskup krakowski, otrzymał 11 maja doktorat honorowy Akademii Pedagogicznej im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Najwyższą godnością i przykładem osobistego życia ucieleśnia najwyższe wartości etyczne i moralne kształtujące ludzkie dusze i umysły oraz ożywia pedagogikę jako naukę o człowieku. W laudacji prof. Marian Śnieżyński stwierdził: – Drugim obszarem przemawiającym za nadaniem godności doktora honoris causa było trwanie u boku Jana Pawła II przez ponad 26 lat. Kard. Dziwisz jest 26. doktorem honoris causa krakowskiej AP. W 2001 został doktorem honorowym Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W 1996 otrzymał od Papieskiej Akademii Teologicznej medal „Bene merenti”.
RZESZÓW System LINET, w ramach którego bada się wyładowania atmosferyczne, wdrażany pod kierownictwem prof. Hansa Betza z Instytutu Fizyki Uniwersytetu w Monachium, będzie obejmował swym zasięgiem znaczną część Europy, w tym Polskę. Dobiega końca instalacja systemu na terenie naszego kraju. Anteny będą pracować w Warszawie, Poznaniu, Gdańsku, Gliwicach, Białymstoku i Rzeszowie. Jako pierwszy podłączono do głównego serwera w Monachium detektor w Rzeszowie, zlokalizowany na dachu Wydziału Elektrotechniki i Informatyki Politechniki Rzeszowskiej. Po przekazaniu przez Internet pierwszych danych z Polski – rejestracji wyładowania podczas trwającej w pobliżu Sanoka burzy – nadeszły z Niemiec listy gratulacyjne, m.in. taki: Wielki entuzjazm u naszych studentów! Rzeszów zapisał się na trwałe na kartach historii, choć tej nazwy tutaj nikt nie potrafi wymówić!
KRAKÓW 12 maja, w trakcie uroczystego posiedzenia Senatu UJ z okazji święta uczelni, prof. Czesław Olech otrzymał godność doktora honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Uhonorowano go za to, że jest jednym z najwybitniejszych przedstawicieli krakowskiej szkoły równań różniczkowych, a jego dorobek naukowy wywarł istotny wpływ na rozwój tej dziedziny w świecie; jest niestrudzonym organizatorem nauki, współtwórcą wyjątkowej pozycji Instytutu Matematycznego PAN oraz Centrum Banacha w polskim i międzynarodowym życiu matematycznym; położył wielkie zasługi w organizacji Międzynarodowego Kongresu Matematyków, który odbył się w Warszawie w roku 1983, co przyniosło ogromne korzyści matematyce polskiej.
TORUŃ W dniach 12−14 maja w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika odbył się zjazd Stowarzyszenia Germanistów Polskich (SGP), połączony z międzynarodową konferencją naukową Text als Gegenstand germanistischer Forschung und Lehre (Tekst jako przedmiot germanistycznych badań naukowych i działań dydaktycznych). Współorganizatorem i gospodarzem zjazdu była Katedra Filologii Germańskiej UMK. Spotkania SGP służą prezentacji najnowszego dorobku naukowego, dyskusji o kierunkach rozwoju polskiej germanistyki, a także stwarzają możliwość zaprezentowania jednostki na forum krajowym i międzynarodowym. W sesji uczestniczyło 140 osób, w tym około 20 gości z Niemiec i Austrii.
)
GDAŃSK
Drużyna SIFE z Uniwersytetu Gdańskiego po raz piąty z rzędu została mistrzem Polski i tym samym zdobyła prawo do reprezentowania kraju w zawodach światowych World Cup 2006 w Paryżu we wrześniu. W finale studenci UG rywalizowali z Uniwersytetem Łódzkim oraz z Wyższą Szkołą Zawodową w Koninie. SIFE (Students In Free Enterprise), czyli Studenci dla Przedsiębiorczości, to nazwa międzynarodowego programu skierowanego do studentów kierunków ekonomicznych, zarządzania i pokrewnych. Polega on na realizacji projektów o walorach edukacyjnych i postawieniu się w roli uczących. Program realizowany jest w ponad 1,6 tys. uczelni na całym świecie. Od ponad 10 lat uczestniczą w nim polscy studenci.
KRAKÓW Dr Manfred Osten z Bonn otrzymał odznakę „Zasłużony dla UJ” za to, że jako wieloletni sekretarz generalny Fundacji Alexandra von Humboldta dobrze przysłużył się nauce polskiej, Uniwersytet Jagielloński uzyskał znaczące materialne wsparcie ze strony fundacji w postaci licznych darowizn aparatury i książek, a wielu jego pracowników otrzymało stypendia umożliwiające odbycie staży badawczych w Niemczech. Laury Jagiellońskie – nagrody rektora UJ za wybitne osiągnięcia naukowe w ostatnich 5 latach – otrzymali prof.prof.: Wacław Uruszczak z Wydziału Prawa i Administracji (w dziedzinie nauk humanistycznych), Andrzej Szytuła z Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej oraz Jerzy Datka z Wydziału Chemii (w dziedzinie nauk ścisłych), Alfred Zejc z Wydziału Farmacji (w dziedzinie nauk medycznych).
)
ZIELONA GÓRA
13 maja odbył się finał otwartego ogólnopolskiego konkursu programistycznego „Potyczki Algorytmiczne 2006”. Spośród 3212 zawodników z całej Polski, walczących ze sobą podczas rundy wirtualnej, 20 najlepszych przyjechało na rozgrywki finałowe do zielonogórskiej siedziby firmy ADB. Aż 5 finalistów rozwiązało wszystkich 5 zadań. Okazało się jednak, że najszybciej zrobił to Tomasz Wawrzyniak, student Uniwersytetu Wrocławskiego, który tym samym wywalczył tytuł Algorytmistrza Roku 2006. Zdobywcy pierwszych 3 miejsc wyjechali z Zielonej Góry z wysokiej klasy laptopami oraz pucharami, natomiast pozostali finaliści zostali nagrodzeni odtwarzaczami mp3 i pamiątkowymi statuetkami. Nad prawidłowym przebiegiem konkursu czuwała grupa ekspertów z Uniwersytetu Warszawskiego, współorganizatorów konkursu, z prof. Krzysztofem Diksem na czele.
KRAKÓW Dr Claudine Kieda z CNRS i Uniwersytetu w Orleanie (Francja) wyróżniona została Medalem Merentibus UJ za to, że od 1996 r. niestrudzenie działa na rzecz pogłębienia współpracy naukowej i dydaktycznej pomiędzy CNRS i Uniwersytetem w Orleanie a Uniwersytetem Jagiellońskim. Uczona współtworzyła w ramach programu TEMPUS projekt badawczy Creation of curriculum in biotechnology (TEMPUS SJEP−11113−96), który umożliwił studentom UJ udział w semestralnych studiach w europejskich ośrodkach uniwersyteckich. Zorganizowała w Uniwersytecie w Orleanie i CNRS w Orleanie semestralne staże dla 36 studentów UJ. Organizuje wymianę pracowników naukowych UJ, CNRS i Uniwersytetu w Orleanie. Zorganizowała w Krakowie dwie szkoły Glycobiology in medicine and biotechnology. Wniosła znaczący wkład w powołanie do życia europejskiej sieci badań nad nowotworami.
GDAŃSK/LINKÖPING 13 maja prof. Tomasz Szkudlarek z Uniwersytetu Gdańskiego otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu w Linkőping (Szwecja). Uhonorowano go za znakomite osiągnięcia naukowo−badawcze i dydaktyczne oraz wkład w rozwój współpracy obu uniwersytetów. Prof. Szkudlarek od początku lat 90. realizował projekty z uczestnictwem badaczy z Linkőping, wygłosił tam liczne wykłady i prowadził zajęcia, m.in. dla doktorantów. Dzięki niemu we współpracy obu uczelni uczestniczy wielu młodych pracowników Instytutu Pedagogiki UG. Prof. Szkudlarek jest kierownikiem Zakładu Filozofii Wychowania i Studiów Kulturowych Instytutu Pedagogiki UG.
)
warszawa
19 maja w Auli Kryształowej SGGW, podczas uroczystości jubileuszu 190−lecia Instytutu Agronomicznego w Marymoncie, nadano tytuł doktora honoris causa SGGW prof. Hansowi−Peterowi Nachtnebelowi z Uniwersytetu Zasobów Naturalnych i Stosowanych Nauk Środowiskowych w Wiedniu. Uczony zajmuje się funkcjonowaniem i modelowaniem cyklu hydrologicznego oraz systemów gospodarki wodnej. Był prekursorem zastosowania nowoczesnych metod i technik do opisu analizowanych zjawisk i procesów: analizy ryzyka, metod stochastycznych, zbiorów rozmytych, analizy wielokryterialnej i geograficznych systemów informacyjnych. Bada wpływ zmian klimatu na zasoby wodne. Znacząca część jego prac dotyczyła modeli ekohydrologicznych, istotnych dla zarządzania zasobami wody pod kątem ich jakości.
KRAKÓW Uroczystość nadania prof. Michaiłowi Borisowiczowi Generałowowi godności honorowego profesora Politechniki Krakowskiej odbyła się 19 maja. Prof. Generałow jest rektorem Moskiewskiego Państwowego Uniwersytetu Inżynierii Ekologii. Zajmuje się podstawami teoretycznymi technologii wytwarzania i mechaniki układów dyspersyjnych. Jest autorem fundamentalnych badań w zakresie mechaniki i wymiany ciepła w układach heterogenicznych ciał stałych pod wysokim ciśnieniem, a także badań właściwości reologicznych stałych struktur dyspersyjnych. Opracowane przez niego modele tworzenia struktur w procesie substancji proszkowych pozwoliły stworzyć podstawy teoretyczne upakowania i granulowania układów dyspersyjnych. Jest autorem 245 prac naukowych, 15 książek i monografii oraz 81 patentów.
BIAŁYSTOK W dniach 19−20 maja Wydział Architektury Politechniki Białostockiej zorganizował blok trzech konferencji naukowych: Architektura a edukacja, Mieszkanie xxi wieku oraz Kierunki planowania i architektury współczesnej wsi. Dyskutowano o edukacji architektów i jej nowych formach, współczesnej architekturze, a zwłaszcza trendach w architekturze mieszkaniowej XXI w. oraz roli projektowania z użyciem nowoczesnych technologii i rozwoju projektowania polskiej wsi. Spotkania odbyły się w ramach obchodów 30−lecia istnienia wydziału.
ŁÓDŹ W dniach 20−21 maja w Instytucie Fizyki Uniwersytetu Łódzkiego odbyło się ogólnopolskie spotkanie kierowników zakładów dydaktyki fizyki wszystkich szkół wyższych, zorganizowane przez Zakład Modelowania Procesów Nauczania UŁ. Postanowiono utworzyć ogólnopolską sieć naukową zakładów dydaktyki fizyki celem koordynacji i intensyfikacji badań naukowych w tej dziedzinie. Powołano czasopismo o zasięgu międzynarodowym „The Concepts of Teaching Science” oraz podjęto szereg konkretnych uchwał w sprawie uznania w Polsce, zgodnie z praktyką światową, dydaktyki fizyki jako samodzielnej dyscypliny badań naukowych.
WŁOCŁAWEK 20 maja w Wyższej Szkole Humanistyczno−Ekonomicznej im. Jana Pawła II odbyła się II ogólnopolska konferencja naukowa Działalność gaśnicza i pozaogniowa jednostek ochrony przeciwpożarowej w dobie II Rzeczypospolitej na Kujawach i Ziemi Dobrzyńskiej. Dzisiejsze pożarnictwo to armia ludzi pełniących humanitarną służbę w 12,5 tys. jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej, które skupiają ponad 700 tys. członków oraz w jednostkach Państwowej Straży Pożarnej, w których służy 30 tys. strażaków−ratowników i pracowników cywilnych. Na Wydziale Humanistycznym WSHE istnieje kierunek kształcenia pożarnictwo, na którym studenci zgłębiają wiedzę dotyczącą historii pożarnictwa, zapoznają się z unormowaniami prawnymi obowiązującymi w ochronie przeciwpożarowej w Polsce oraz krajach UE, zaznajamiają się z metodami współpracy straży pożarnych z innymi podmiotami ratowniczymi.
)
WARSZAWA
23 maja odbyła się uroczystość nadania doktoratu honoris causa Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania im. Leona Koźmińskiego prof. Witoldowi Kieżunowi. Jest on specjalistą prakseologicznej teorii organizacji i zarządzania. Opublikował ponad 70 książek i skryptów oraz około 300 artykułów i referatów. Należy do wielu organizacji naukowych, w tym International Academy of Management, przewodniczy Radzie Fundacji Ius et Lex. W latach 1980−98 wykładał w uniwersytetach amerykańskich i kanadyjskich. Z WSPiZ prof. Kieżun związany był od początku jej istnienia. Jest to pierwszy w Polsce doktorat honoris causa nadany przez uczelnię niepubliczną.
GDAŃSK 23 maja, podczas IV Konferencji Technologie informacyjne, zdecydowano o utworzeniu w Politechnice Gdańskiej Laboratorium Technologii Bezpieczeństwa. Lokalizację laboratorium przewidziano w nowym gmachu Wydziału Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki PG. 22 maja, na zakończenie pierwszego dnia konferencji, odbyła się uroczysta gala wręczenia nagrody dla zwycięzcy konkursu Laur dla pracodawcy. W tym roku laureatem konkursu został Prokom Software S.A. Pierwszy raz w historii konkursu został wręczony również Złoty Laur 2006, który otrzymała firma Intel Technology Poland. To wyjątkowe wyróżnienie przyznano firmie Intel za trzykrotne w historii konkursu zwycięstwo. Pozostali laureaci poprzednich edycji to firmy: PHILIPS, SPRINT, JABIL.
)
SOSNOWIEC
W maju zakończyła się kolejna wyprawa glacjologiczna Uniwersytetu Śląskiego na Spitsbergen. Wykonano wiercenia w lodzie, radarowe sondowania grubości lodowców, pomiary ruchu lodu geodezją satelitarną GPS. Badacze analizują reakcje lodowców na ocieplenie klimatu w ostatnich dekadach. Szczególnie interesują się Lodowcem Hansa w pobliżu Polskiej Stacji Polarnej w Hornsundzie oraz najgrubszym (ponad 800 m) polem lodowym Archipelagu Svalbard−Amundsenisen na południowym Spitsbergenie. Badania śląskich uczonych były jednym z etapów przygotowań do IV Międzynarodowego Roku Polarnego (2007/08). Śląscy naukowcy badają arktyczne lodowce we współpracy z Instytutem Geofizyki PAN, University of British Columbia, Instytutem Geografii Rosyjskiej Akademii Nauk, University of Lapland oraz University of Oslo.
)
BIELSKO−BIAŁA
31 maja Akademia Techniczno−Humanistyczna nadała godność doktora honoris causa prof. Józefowi Mayerowi, rektorowi Politechniki Łódzkiej w latach 1996−2002. W czasie jego kadencji, w roku 2001, filia PŁ w Bielsku−Białej przekształciła się w samodzielną uczelnię. Prof. Mayer jest chemikiem, dyrektorem Międzyresortowego Instytutu Techniki Radiacyjnej PŁ. Jego zainteresowania naukowe obejmują reakcje tworzenia stanów wzbudzonych i rekombinacji jonów domieszek w ciekłych węglowodorach. Dorobek naukowy profesora obejmuje ponad 100 publikacji. Prof. Mayer jest m.in. członkiem Rady Redakcyjnej „Journal of Radioanalitycal and Nuclear Chemistry”, Państwowej Rady ds. Atomistyki i Polskiego Towarzystwa Badań Radiacyjnych. Jest to trzeci doktorat honorowy prof. Mayera, dwa poprzednie nadały mu uczelnie brytyjskie: University of Strathclyde w Glasgow i University of Abertay w Dundee.
KRAKÓW 1 czerwca w Uniwersytecie Jagiellońskim miała miejsce międzynarodowa konferencja Niemcy – Europa – Świat. Konferencją uczczono jubileusz 35−lecia pracy naukowej prof. Erharda Cziomera. Zainteresowania badawcze uczonego koncentrują się na problematyce międzynarodowej o profilu niemcoznawczym w aspekcie historycznym i współczesnym. Prof. Cziomer jest autorem blisko 400 publikacji, promotorem 10 prac doktorskich w UJ oraz recenzentem w ponad 40 przewodach doktorskich, habilitacyjnych oraz awansach profesorskich w UJ, innych ośrodkach krajowych oraz dwukrotnie w Niemczech.
)
WROCŁAW
Laureatem tegorocznej edycji Nagrody im. Bogusławskiego, przyznawanej przez polską sekcję Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyki Teatralnej (AICT) za książkę poświęconą teatrowi, jest dr hab. Mirosław Kocur, adiunkt w Instytucie Kulturoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego. Klub Krytyki Teatralnej nagrodził monografię We władzy teatru. Aktorzy i widzowie w antycznym Rzymie, która ukazała się nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Wrocławskiego i była podstawą przewodu habilitacyjnego dr. Kocura z zakresu teatrologii i filologii klasycznej. Autor rekonstruuje sztukę rzymskiego spektaklu, a przede wszystkim obszernie omawia mało znane praktyki aktorów i zachowania widzów, wykorzystując bogaty materiał źródłowy. Przedstawia najnowszy stan badań nad rzymskim teatrem antycznym. Istotną częścią książki są ilustracje. Naukowe informacje podane są w sposób przystępny i interesujący.
KRAKÓW/BORDEAUX 1 czerwca prof. Jacek Majchrowski z Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ otrzymał godność doktora honoris causa Université Montesquieu Bordeaux IV. Ceremonia wręczenia dyplomu miała miejsce w amfiteatrze Léon Duguit w Uniwersytecie w Bordeaux. Uczony zajmuje się historią doktryn politycznych i prawnych, ze szczególnym uwzględnieniem okresu II Rzeczypospolitej. Jest autorem wielu publikacji naukowych, w tym 14 książek. Ostatnia nosi tytuł Pierwsza Kompania Kadrowa – portret oddziału. Był dziekanem Wydziału Prawa i Administracji UJ. Pełnił funkcję wojewody krakowskiego, zasiadał w Trybunale Stanu. Od 2002 prof. Majchrowski sprawuje urząd Prezydenta Miasta Krakowa.
GDAŃSK To, co mówię, jest we mnie, mówię z serca do serca, z głowy do głowy – tak Tadeusz Różewicz, znakomity poeta i autorytet, przywitał gości, którzy 1 czerwca przybyli na uroczystość nadania mu tytułu doktora honoris causa Uniwersytetu Gdańskiego. Z tej okazji Wydawnictwo UG przygotowało dwie publikacje. Pierwsza to bibliofilskie wydanie (w ograniczonym numerowanym nakładzie) trzech opowiadań Tadeusza Różewicza, połączonych motywem morskim i tytułem Stare młode serce. Wyboru dokonał prof. Zbigniew Majchrowski. Druga publikacja to zbiór studiów i szkiców młodszych i najmłodszych polonistów gdańskich Powracając do Różewicza, zawierający rozbiory krytyczne twórczości poety. Nadanie poecie najwyższej godności akademickiej było okazją do uczczenia 60−lecia gdańskiej polonistyki.
GDAŃSK 2 czerwca, podczas seminarium dotyczącego rozbudowy gdańskich targów: Siennego i Rakowego, ogłoszono wyniki międzynarodowego konkursu urbanistyczno−architektonicznego na koncepcję ich zabudowy. Autorami najlepszego, zwycięskiego projektu okazali się studenci Politechniki Gdańskiej Michał Majewski i Michał Olszewski. Główną nagrodą w konkursie było 15 tys. zł. Drugie miejsce zajęli studenci z Litwy, a wśród prac wyróżnionych znalazły się projekty wykonane przez studentów z Politechniki Gdańskiej, Politechniki Krakowskiej, Politechniki Wrocławskiej oraz przez studentów z Finlandii.
)
ŁÓDŹ
W dniach 2−3 czerwca na ul. Piotrkowskiej w Łodzi po raz dziesiąty rozegrano Mistrzostwa Polski Szkół Wyższych w Streetbaskecie. Turniej Basketmania 2006 zorganizował Akademicki Związek Sportowy w Łodzi. W klasyfikacji kobiet zwyciężyły studentki z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, które pokonały zespół z Politechniki Łódzkiej. Trzecie miejsce zajęła drużyna z Uniwersytetu Łódzkiego. W klasyfikacji drużyn męskich zwyciężył zespół z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza przed drużynami z Akademii Górniczo−Hutniczej i Politechniki Śląskiej.
WROCŁAW Powołana w 1946 r., na mocy uchwały Senatu Uniwersytetu i Politechniki we Wrocławiu, Biblioteka Politechniki Wrocławskiej obchodziła swoje 60−lecie. Jej pierwszym kierownikiem był mgr Józef Tarnawski, były pracownik Biblioteki Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Początkowy stan księgozbioru wynosił 42 800 woluminów druków zwartych, czasopism i rozpraw doktorskich oraz 731 patentów niemieckich. Personel liczył 5 osób. Dzisiaj biblioteka posiada ok. 900 tys. woluminów, 4 tys. czasopism i zatrudnia 165 pracowników. Ciągle niezrealizowanym marzeniem i ważną dla uczelni potrzebą jest nowy budynek biblioteki. Politechnika coraz poważniej przymierza się do nowej inwestycji – budowy biblioteki nauk ścisłych i technicznych.
)
WARSZAWA
5 czerwca w Politechnice Warszawskiej wręczono dyplomy (wraz z gratyfikacją finansową) laureatom 11. edycji konkursu o Nagrodę Siemensa, promującego wybitne polskie osiągnięcia w badaniach naukowych. Otrzymali je: prof. Marian Cegielski, emerytowany prof. Politechniki Wrocławskiej, wybitny specjalista w dziedzinie „elektrotechnika – systemy elektroenergetyczne” za całokształt pracy naukowej (40 tys. zł) oraz dr inż. Joanna Bauer z Instytutu Fizyki Politechniki Wrocławskiej za pracę Biometryczne systemy rozpoznawania osób na podstawie obrazów termowizyjnych twarzy (30 tys. zł).
)
KRAKÓW
8 czerwca doktorat honorowy Papieskiej Akademii Teologicznej otrzymał kard. Marian Jaworski, arcybiskup lwowski obrządku łacińskiego. Uczelnia, której był współtwórcą i rektorem, uhonorowała go w szczególności za to, że jako filozof istotnie przyczynił się do rozwoju polskiej fenomenologii religii poprzez badanie i objaśnianie zjawiska religii, a jako duszpasterz stał się odnowicielem życia religijnego archidiecezji lwowskiej oraz promotorem autentycznej kultury religijnej, która służy pojednaniu i współpracy narodów ukraińskiego i polskiego. Prof. Władysław Stróżewski w swojej recenzji przypomniał korzenie myśli filozoficznej kard. Jaworskiego w lubelskiej szkole filozoficznej – tomizmie egzystencjalnym.
WARSZAWA 8 czerwca ogłoszono wyniki konkursu Nokia Only Planet, który był prowadzony przez Nokia Poland oraz Wydział Wzornictwa Przemysłowego Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Dwie główne nagrody ex aequo przypadły Katarzynie Minasowicz za projekt Smarttiles oraz Maciejowi Siczkowi za pracę Dotouch. Ich autorzy wyjadą do Finlandii na międzynarodową konferencję poświęconą wzornictwu oraz otrzymają telefony komórkowe Nokia N70. Ze względu na wysoki poziom przedstawionych projektów artystycznych jury dodatkowo postanowiło przyznać wyróżnienia 3 osobom: Jędrzejowi Iwanickiemu za projekt Car communicator, Joannie Iwińskiej za projekt Nokia feel the music oraz Monice Ostaszewskiej za projekt Embracelet. Osoby te otrzymają nagrody pieniężne w wysokości 500 euro każda oraz telefony komórkowe Nokia N70.
KRAKÓW 8 czerwca na skwerze przed Kompleksem Nauk Biologicznych na terenie Kampusu 600−lecia Odnowienia Uniwersytetu Jagiellońskiego odsłonięto zegar słoneczny ufundowany przez rodzinę Sulimirskich, potomków wybitnego archeologa prof. Tadeusza Sulimirskiego, ostatniego kierownika Katedry Archeologii Przedhistorycznej UJ. Po II wojnie światowej prof. T. Sulimirski pozostał na emigracji i m.in. był rektorem Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie. Zegar słoneczny został zaplanowany przez prof. Januarego Weinera i dr. Jana Mietelskiego, a jego nowoczesny kształt, nawiązujący do otoczenia, zaprojektował Stanisław Dańko, dyrektor Studia Architektonicznego „Wizja” w Krakowie. Jest to zegar horyzontalny, którego pozioma tarcza ma średnicę 6,5 metra, a gnom (wskazówka) ma wysokość 4,5 metra.
WARSZAWA/SOSNOWIEC 9 czerwca w Instytucie Mechaniki Precyzyjnej w Warszawie, w trakcie seminarium Polskiego Towarzystwa Galwanotechnicznego, dr Joanna Panek odebrała Nagrodę im. prof. Tadeusza Żaka w konkursie na najlepsze prace doktorskie z zakresu galwanotechniki w 2005 roku. Nagrodzona praca Elektrochemiczna charakterystyka warstw kompozytowych niklu z metalami d−elektronowymi w środowisku alkalicznym napisana została pod kierunkiem prof. Antoniego Budnioka na Wydziale Informatyki i Nauki o Materiałach Uniwersytetu Śląskiego.
WARSZAWA 150 maturzystów, którzy w tym roku przejdą pomyślnie rekrutację na kierunek socjologia, otrzyma indeksy Wydziału Nauk Humanistycznych. Będzie to 12 wydział SGGW. Absolwentami tego wydziału zostaną także obecnie studiujący socjologię na Wydziale Ekonomiczno−Rolniczym. Planuje się też utworzenie na nowym wydziale kierunku pedagogika. – SGGW potrzebuje wiedzy socjologicznej, pedagogicznej, historycznej i doradczej, czyli tych elementów edukacyjnych, które wywodzą się z nauk humanistycznych. Są dwie drogi realizacji tego zamierzenia – ocenia prof. Tadeusz Borecki, rektor SGGW. – Można posiadać własnych uczonych i własny ośrodek dydaktyczny lub korzystać z kadry naukowej innych uczelni. W przypadku SGGW, m.in. ze względu na wielkość uczelni, pierwsza droga jest właściwsza. Zdaniem rektora SGGW, w ciągu najbliższych lat, w tej uczelni powstanie silny ośrodek socjologiczny i pedagogiczny, ukierunkowany na pedagogikę nauczycieli i doradców związanych z rolnictwem, żywieniem, ochroną środowiska, turystyką czy ekologią.
KRAKÓW Absolwentka Instytutu Zdrowia Publicznego UJ mgr Agnieszka Filipczak wygrała ósmą edycję konkursu organizowanego przez firmę StatSoft Polska i StatSoft Inc. na najlepszą pracę doktorską i magisterską przygotowaną z zastosowaniem narzędzi statystyki i analizy danych zawartych w programach z rodziny STATISTICA. Promotorem pracy Kolejność narodzin a osobowość i kariera zawodowa: Weryfikacja istnienia zależności pomiędzy pozycją zajmowaną w rodzinie a osobowością i prawdopodobieństwem wykonywania pracy o charakterze kierowniczym lub samodzielnym była dr Grażyna Jasieńska. Oprócz nagrody pieniężnej dla laureatki i jej promotora Wydział Ochrony Zdrowia Collegium Medicum UJ otrzyma 10−stanowiskową akademicką licencję roczną na program STATISTICA.
WROCŁAW/WARSZAWA Laureatami tegorocznej edycji konkursu o Nagrodę im. Witolda Lipskiego dla młodych informatyków zostali dr Marcin Bieńkowski z Uniwersytetu Wrocławskiego oraz dr Mikołaj Bojańczyk z Uniwersytetu Warszawskiego. Każdy otrzyma 7,5 tys. zł. Nagroda im. Witolda Lipskiego została ustanowiona przez Fundację Rozwoju Informatyki we współpracy z Polskim Stowarzyszeniem dla Maszyn Liczących (polskim oddziałem ACM) i Polskim Towarzystwem Informatycznym. Jej inicjatorami byli polscy informatycy pracujący za granicą. O nagrodę ubiegać się mogą młodzi informatycy (przed 30. rokiem życia lub 32, jeśli korzystali z urlopu wychowawczego), którzy są pracownikami, doktorantami lub studentami w krajowej szkole wyższej. W 2005 roku nagrodę w wysokości 10 tys. zł otrzymał Piotr Sankowski z Uniwersytetu Warszawskiego, a honorowe wyróżnienie – Katarzyna Paluch z Uniwersytetu Wrocławskiego.
LUBLIN 19 czerwca doktorat honoris causa Uniwersytetu Marii Curie−Skłodowskiej otrzymał prof. Stephen Fischer−Galati, historyk z University of Colorado at Boulder. Jest on wybitnym badaczem dziejów Europy Wschodniej. Stworzył serię wydawniczą European Monographs, w której ukazało się ponad 700 książek poświęconych tej części kontynentu.
ŁÓDŹ Prof. Krzysztof Pawłowski, dyrektor Instytutu Architektury i Urbanistyki Politechniki Łódzkiej, został wybrany członkiem Francuskiej Akademii Architektury. Prof. Pawłowski jest autorem wielu prac na temat urbanistyki francuskiej. Jego książka Cyrkulady langwedockie roku tysięcznego – narodziny urbanistyki europejskiej prezentuje odkryty na południu Francji, nieznany dotychczas, typ wczesnośredniowiecznych układów przestrzennych opartych na rzucie koła. Regularny układ kilkudziesięciu powstałych w epoce roku 1000 miejscowości wskazuje na ich planowy charakter. Są to więc prawie świadomie założone organizmy o miejskim charakterze w średniowiecznej Europie. Prof. Pawłowski jest też współtwórcą Musée Urbain Tony Garniera w Lyonie.
Opracował Piotr Kieraciński
Współpraca: Białystok – Anna Leszczuk−Fiedziukiewicz, Gdańsk – Beata Ożarzewska, Beata Czchowska−Derkacz, Katowice – Jolanta Talarczyk, Kraków – Elżbieta Barowa, Jędrzej Majka, Leszek Śliwa, Lublin – Elżbieta Mulawa−Pachoł, Łódź – Ewa Chojnacka, Jadwiga Janik, Małgorzata Trocha, Rzeszów – Marta Olejnik, Szczecin – Agnieszka Ostrowska, Toruń – Kinga Nemere−Czachowska, Warszawa – Ewa Chybińska, Anna Miziołek, Krzysztof Szwejk, Włocławek – Andrzej Sołtysiak, Wrocław – Maria Kisza, Małgorzata Porada−Labuda.
(...) rozstanie z wykładowcą nie jest w Polsce łatwe. Obowiązuje nas system mianowania. (...) Szkoły niepaństwowe mają przewagę nad nami. Nie podpisują umów na całe życie, tylko kontrakt – na rok, dwa lata. Wtedy znacznie łatwiej pozbyć się kiepskiego profesora. Poza tym mamy sztywną siatkę płac – musimy płacić tyle samo i kiepskiemu, kiepskiemu dobremu profesorowi. Szkoły prywatne podpisują indywidualne umowy, gdzie różnice uposażenia są kolosalne, czasem nawet cztero−, pięciokrotnie. Zresztą nawet nie zawsze chodzi o to, żeby gorszego zastąpić lepszym. Uczelniom w ogóle potrzebna jest fluktuacja profesorów. Świeża krew. (...)
(...) Nasi studenci doktoryzują się na Harvardzie, w Cambridge. Nie tylko dla prestiżu, ale także dlatego, że mają tam świetne warunki. Dostają cztery, pięć tysięcy dolarów miesięcznie. Można się za to spokojnie utrzymać z rodziną. (...) A u nas? Sam nie wiem, czy śmiać się, czy płakać, kiedy w naszej uczelni głowimy się, co zrobić, by naszym doktorantom zapłacić 1500 złotych zamiast 1200.
(...) Znam zakłady naukowe, gdzie zatrudnionych jest sześciu profesorów w wieku przedemerytalnym i ani jeden asystent. Gdy odejdą na emerytury, trzeba będzie zamknąć zakłady. (Prof. Piotr Płoszajski w rozmowie z Iwoną Dominik i Mirą Suchodolską, Żarówka dobra, tylko nie świeci, „Newsweek”, 28.05.2006)
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego chce ściągnąć polskich naukowców robiących kariery za granicą. (...) Projekt ruszy jesienią i skierowany jest głównie do przedstawicieli nauk ścisłych pracujących w US i Wielkiej Brytanii. Ministerstwu zależy na powrocie młodych doktorów, którzy wyjechali niedawno, oraz doktorów habilitowanych i profesorów pracujących za granicą dłużej niż pięć lat.
Olaf Gajl, wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego, tłumaczy, że nasi naukowcy powinni rozwijać gospodarkę narodową, a nie obcą: – Zależy nam przede wszystkim na teleinformatykach, bio− i nanotechnologach.
Leszek Grabarczyk z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego precyzuje: – Chodzi o tych naukowców, którzy swoją wiedzę wykorzystują w praktyce, np. przy przedsięwzięciach komercyjnych.
Naukowcom którzy zdecydują się na powrót, resort zaproponuje 6 tys. zł brutto pensji, czyli maksymalną stawkę profesorską, i drugie 6 tys. za kierowanie projektem badawczym. (...)
Wiceminister Gajl jest przekonany, że do 2009 r. z zagranicznej kariery zrezygnuje co najmniej 150 naukowców. (...)
Oferta ministerstwa na pewno nie skłoni do powrotu prof. Leszka Gąsieńca. Profesor pracował m.in. w prestiżowym Instytucie Informatyki Maksa Plancka w Niemczech, a teraz zatrudniony jest na wydziale informatyki Uniwersytetu w Liverpoolu. – Płacenie komuś więcej tylko dlatego, że pracował do tej pory za granicą, nie jest uczciwym rozwiązaniem. Zwłaszcza w stosunku do tych, którzy przez cały czas prowadzili poważne badania w Polsce. Poza tym w kraju mam tylko tytuł doktora, a bez habilitacji jest się w świecie akademickim nikim. Trzeba zacząć od reformy całego systemu. (Michał Kokot, Wyższa pensja za powrót, „Gazeta Wyborcza”, 2.06.2006)
Prezesi czołowych światowych koncernów, wybitni naukowcy i szanowani politycy nie mają złudzeń. W sygnowanym przez nich raporcie Centrum Reformy Europy (...) jasno stwierdzają, że na naszym kontynencie jedynie uczelnie brytyjskie mogą równać się z amerykańskimi i to z trudem.
Teraz Europa może się już zmierzyć tylko z Chinami. W tym roku dyplomy uniwersytetów Państwa Środka otrzyma dwa i pół miliona magistrów, tylko o 500 tys. mniej niż w całej Unii. (...)
Już teraz żadna europejska szkoła wyższa poza Wielką Brytanią nie ma takich osiągnięć, jak uniwersytety w Tokio i Kioto. A w niedalekiej przyszłości godnym rywalem uczelni z naszego kontynentu okażą się uczelnie z Indii. (...)
Europejskie uczelnie nie dają sobie rady w globalnym świecie, bo żyją przeszłością. Poza Wielką Brytanią już w XIX wieku niemal we wszystkich krajach kontynentu uniwersytetom odebrano niezależność. Zostały podporządkowane nowo powołanym ministerstwom edukacji. Władze zadbały nie tylko o programy, ale zajęły się finansowaniem większości działalności szkół wyższych. (...)
Podporządkowanie uczelni państwu powoduje także, że jest ich zdecydowanie za dużo i każda zajmuje się wszystkim.
)
Rozstrzygnięto pierwszą edycję programu NESTOR, w którym FNP finansuje kilkumiesięczne wyjazdy naukowe emerytowanych profesorów do wybranej krajowej placówki naukowej w innym mieście. Zaproszeni przez taką instytucję uczeni mają podczas swojego pobytu możliwość prowadzenia badań, seminariów, wykładów, udzielania konsultacji itp. Fundacja przyznała 5 stypendiów na czteromiesięczne pobyty badawcze emerytowanych uczonych w instytucjach naukowych w Rzeszowie, Kielcach, Łodzi i Szczecinie. Prof. Jan Dąbrowski (IAiE PAN, archeologia) pojedzie na Uniwersytet Rzeszowski, prof. Józef J. Ziołkowski (UWr., chemia) odwiedzi Politechnikę Rzeszowską, prof. Julian Liniecki (UM w Łodzi, radiobiologia, medycyna nuklearna) będzie pracował w Akademii Świętokrzyskiej w Kielcach, prof. Bronisław Zachara (UMK, Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy, medycyna) został zaproszony przez AVITUM Polska Sp. z o.o. i Uniwersytet Medyczny w Łodzi, prof. Włodzimierz Parzonka (PWr., budownictwo) będzie pracował w Politechnice Szczecińskiej.
Termin składania wniosków do drugiej tegorocznej edycji konkursu upływa 15 listopada.
)
Podczas debaty Nauki techniczne jako źródło innowacji?, zorganizowanej w dniach 19−21 maja w Politechnice Wrocławskiej, poszukiwano rozwiązań systemowych, które pozwolą zaangażować środki przemysłu w rozwój nowoczesnych technologii i zestawiano je z realiami. Pretekstem było podsumowanie wyników Subsydiów Profesorskich FNP w dziedzinie nauk technicznych, przyznanych w 2001 i 2005 r.
Prof. Maciej Żylicz, prezes FNP, zauważył, że Polska w dziedzinie innowacji przybliża się do Europy, ale UE jest dziś na tym polu coraz dalej za USA, a zwłaszcza za Japonią. W Unii powstaje tylko 17 proc. światowych rozwiązań high tech. Polska jest mniej innowacyjna niż Węgry czy Słowenia. Potrzebujemy 50 lat, by osiągnąć poziom, który one uzyskają w ciągu 20 lat. – Przedsiębiorcy mają pieniądze, ale dadzą je inaczej – stwierdziła nieco tajemniczo prof. Teresa Lubińska, sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Dzisiejsza niekorzystna struktura finansowania (2/3 pochodzi ze środków budżetowych) nie zachęca do zwiększania publicznych nakładów na badania. Prof. M. Kleiber podkreślił znaczenie synergii działań (rynek pracy – dostępność kapitału – infrastruktura) i potrzebę dostosowania się uczonych do potrzeb rynku. Udogodnienia podatkowe powinny dotyczyć głównie tych, którzy dokonują wdrożeń!
Zgadzano się, że decydującym czynnikiem jest przymus ekonomiczny połączony ze swobodą gospodarczą (proste, ale łatwo egzekwowane przepisy, jasne prawa własności, umiarkowane podatki). Problemy wynikają z kłopotliwych przepisów o własności intelektualnej i stworzonej wg wzorców UE ustawy o zamówieniach publicznych, która zmusza do formułowania warunków przetargu wykluczających ryzyko zamawiającego. Możliwość zamawiania innowacyjnego rozwiązania stworzyłaby dodatkowe źródło finansowania badań. Przypominano o nieefektywnych jednostkach badawczych i takich kuriozach, jak jbr−y, które w ogóle nie współpracują z przemysłem. Krytykowano „rozmiękczenie” systemu grantów i zalecano solidne rozliczanie prac badawczych.
Jako pozytywny przykład działań wdrożeniowych minister Olaf Gajl, podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, przytoczył prace związane z foresightem. Przyniosły one ponad 1 mld zł obrotu i ponad 900 miejsc pracy. Dodatkowy problem stanowi niski poziom zaufania wzajemnego obywateli, który nie sprzyja działalności gospodarczej. Prof. Andrzej Jajszczyk (AGH) położył nacisk na innowacyjność i konkurencyjność gospodarki. Przez analogię do systemu amerykańskiego można przyjąć, że najwyżej 5 z 400 polskich uczelni mogłoby utrzymywać się skutecznie z działalności badawczej. Prof. Tadeusz Luty (rektor PWr., szef KRASP) zauważył, że obecnie pojawiła się (np. w Skandynawii) tendencja do komasowania uniwersytetów i eliminowania instytucji badawczych innego typu. Tymczasem u nas bywa, że wyniki badań z uczelni są wdrażane przez instytut przemysłowy, który przejmuje też potencjalny zysk uczelni.
Następnego dnia dyskutowano o wspieraniu transferu technologii i przedsięwzięciach innowacyjnych. Padło wiele uwag krytycznych: o uczelniach, które zniechęcają studentów do przedsiębiorczości (zapał do innowacji maleje z każdym rokiem studiów), o centrach transferu technologii i akademickich inkubatorach przedsiębiorczości, które tylko o tyle interesują się działalnością innowacyjną naukowca, o ile mogą obciążyć go różnymi opłatami, o przepisach, które uniemożliwiają uczelni podejmowanie ryzyka (np. w umowie z realizatorem wdrożenia). Opowiadano wiele zabawnie brzmiących przypadków, choć czasem był to śmiech przez łzy.
Dyr. Krzysztof Gulda z Ministerstwa Gospodarki przedstawił działania prowadzące do stworzenia w latach 2013−15 gospodarki opartej na wiedzy. Określono 5 strategicznych obszarów wspierania przedsiębiorców: kadry dla nowoczesnej gospodarki i kształcenie ustawiczne, styk gospodarki i nauki, zarządzanie własnością intelektualną (w tym także kwestie wzornictwa przemysłowego), kapitał (prywatny) na rzecz innowacji, system parków technologicznych, inkubatorów, klastrów przedsiębiorstw.
Dyskusje podsumowywano stwierdzeniem, że biznes jest z Marsa, a uczeni z... Księżyca. Nasze pomysły są skutecznie realizowane w innych krajach. To budzi nadzieję, że uda się wychować nowe pokolenie, które przywróci ducha innowacyjności gospodarki.
W dniach 18−19 maja odbyła się 106. Sesja Zgromadzenia Ogólnego PAN. Pierwszego dnia obrad prof. Andrzej B. Legocki, prezes PAN, przedstawił sprawozdanie z działalności akademii w ostatnich latach. Nie zostało ono przyjęte przez uczestników spotkania. Odbyły się też wybory prezesa PAN na kadencję 2007−10. Jedyny kandydat prof. Andrzej B. Legocki nie uzyskał wymaganej większości 2/3 ważnie oddanych głosów.
Wybory prezesa podczas wiosennej sesji ZO były nowością. Dotychczas odbywały się one podczas sesji grudniowej. Uczeni z PAN uważają, że akademię czekają poważne wyzwania, które należy przedyskutować. – Mamy na to czas do grudnia. Zapewne debata wiele wyjaśni i pozwoli precyzyjniej określić zadania PAN na następne lata – mówią uczestnicy ZO. Kolejne podejście do wyborów nowych władz PAN będzie miało miejsce podczas 107. Sesji ZO PAN w grudniu.
Część naukowa ZO poświęcona była badaniom oceanów. Otwarto wystawę obrazującą Wkład Instytutu Oceanologii w badania mórz i oceanów. Odbyła się też sesja naukowa Nowoczesna oceanologia, jej powiązania z klimatologią, bioróżnorodnością, ochroną środowiska. Profesorowie Instytutu Oceanologii PAN Jan Piechura i Jan M. Węsławski przedstawili referaty Katastrofa czy powolna zmiana? Klimat, ocean i biosfera w Arktyce.
)
Pięciolecie utworzenia uniwersytetu było okazją do zaproszenia w dniach 8−10 czerwca do Zielonej Góry rektorów polskich uniwersytetów. – Warto było połączyć siły WSP i politechniki, i stworzyć uniwersytet. Dziś zbieramy pierwsze owoce w postaci szybkiego rozwoju – mówił prof. Czesław Osękowski, rektor UZ, prezentując uczelnię. Przy okazji zaprezentowano też 120−tysięczne miasto, które za logo kampanii promocyjnej wybrało winorośl. Winorośl to wszechobecny motyw dekoracyjny, wokół miasta powstają winnice, winorośl sadzona jest nawet na skwerach, a jesienią odbywa się impreza promocyjna pod nazwą Winobranie. – Być może toasty na dziesięciolecie będziemy wznosić już winem zielonogórskim – żartował rektor.
Prof. Katarzyna Chałasińska−Macukow, rektor UW, zdała relację ze spotkań środowiska twórców i naukowców z premierem i prezydentem w sprawie utrzymania 50 proc. kosztów uzyskania przychodu dla tych grup. Prezydent zadeklarował, że zdecydowanie będzie bronił dotychczasowych zasad aż do użycia weta włącznie. Jednym z głównych tematów konferencyjnej dyskusji były sprawy finansowe. Prof. Stefan Jurga, wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego, mówił o kwestiach związanych z algorytmem podziału pieniędzy na uczelnie. Przez ostatnich kilka lat było to przeniesienie finansowania z poprzedniego roku – od 100 do 102,5 proc. W przyszłym roku ministerstwo przymierza się do zastosowania zmodyfikowanego algorytmu podziału dotacji. Może to spowodować większe zróżnicowanie wysokości finansowania oraz konieczność modyfikacji zasad podziału środków wewnątrz uczelni i wzmocnienie zarządzania centralnego. Analizą uniwersyteckich finansów i kosztochłonności studiów zajmował się też prof. J. Bliński, przewodniczący Uniwersyteckiej Komisji Finansowej. Okazuje się m.in., że maleją przychody uczelni z działalności naukowo−badawczej, a także studiów podyplomowych.
Prof. Jerzy Błażejowski poinformował o pracach RGSzW. Rada przewiduje, że na koniec czerwca gotowych będzie 60 standardów. Przyjęto, że liczba godzin na studiach niestacjonarnych będzie mogła wynosić 60 proc. liczby godzin obowiązujących na studiach stacjonarnych, ale studenci obu typów studiów powinni mieć jednakowe umiejętności i kwalifikacje. Prof. Z. Marciniak, przewodniczący PKA, dzielił się wnioskami z działalności komisji akredytacyjnych w innych krajach. Tam bardzo często przeprowadza się akredytacje instytucji, u nas jest to nadal akredytacja konkretnych kierunków. Żywa dyskusja dotyczyła działalności zespołów oceniających komisji. Prof. Stanisław Chwirot, przewodniczący Uniwersyteckiej Komisji Akredytacyjnej, przedstawił wniosek o przyznanie 21 kolejnych akredytacji. Łącznie z zaakceptowanymi w Zielonej Górze przyznano dotychczas 224 certyfikaty.
7 czerwca 2001 Sejm RP przyjął ustawę o powołaniu Uniwersytetu Zielonogórskiego. Uczelnia powstała z połączenia Politechniki Zielonogórskiej i Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. T. Kotarbińskiego. Strukturę dzisiejszego UZ tworzy 9 wydziałów (początkowo było ich 8): Artystyczny; Elektrotechniki, Informatyki i Telekomunikacji; Fizyki i Astronomii; Humanistyczny; Inżynierii Lądowej i Środowiska; Matematyki, Informatyki i Ekonometrii; Mechaniczny; Nauk Pedagogicznych i Społecznych; Zarządzania.
Uniwersytet oferuje 31 kierunków kształcenia (zaczynał przed 5 laty z 24). Kształci się tam 19 123 studentów – 11 740 na studiach dziennych, 7150 na zaocznych, a 233 na wieczorowych. W ciągu 5 lat istnienia UZ wykształcił 22 tys. absolwentów.
Uniwersytet posiada dziś 11 uprawnień (zaczynał z 6) do nadawania stopnia naukowego doktora w zakresie: astronomii, budowy i eksploatacji maszyn, budownictwa, elektrotechniki, filozofii, fizyki, historii, informatyki, inżynierii środowiska, matematyki, pedagogiki. Ma też prawo habilitować w 3 dyscyplinach: elektrotechniki, historii i matematyki (przed utworzeniem UZ tylko historia w WSP posiadała te uprawnienia). W okresie istnienia uniwersytetu doktoraty uzyskało w nim 125 pracowników, habilitacje – 42, a tytuły profesorskie – 22.
Uniwersytet zatrudnia 1877 pracowników, w tym 1100 nauczycieli akademickich; 240 z nich to samodzielni pracownicy naukowi, a 85 – profesorowie tytularni. Uczelnia zatrudnia 400 doktorów i 460 magistrów.
(es)
)
10 czerwca odbyło się Walne Zebranie Klubu Stypendystów Zagranicznych FNP, w czasie którego rozstrzygnięto konkurs o Nagrodę im. Artura Rojszczaka. Jest ona przeznaczona dla wybitnych młodych uczonych, ma promować humanistyczną postawę, szerokość horyzontów i umiejętność przekraczania ram wąskich specjalizacji naukowych – a więc te wartości, których uosobieniem był tragicznie zmarły patron nagrody. Wysokość nagrody to 5 tys. zł.
Jak powiedział prof. Maciej Grabski, były prezes FNP i honorowy członek klubu, istotą Nagrody imienia Artura Rojszczaka jest wyróżnianie osób wykraczających poza wąskie ramy swojego warsztatu naukowego i aktywnych w społeczeństwie. [...] Wzorca nie powinien więc stanowić nawet bardzo wybitny, ale zaszyty nosem w swoje kajety uczony [...] chodzi nie o promowanie „poprawności naukowej”, ale o wyróżnienie ludzi, wokół których coś się dzieje, którzy potrafią swoją pasję naukową przenieść poza własne biurko czy stół laboratoryjny, a więc niezawężających swojego pola widzenia „końskimi okularami” własnej dyscypliny [...] W naszej nauce, prześladowanej lokalnymi fundamentalizmami i totalną nieumiejętnością ogólnonaukowej dyskusji oraz brakiem autorefleksji nad samym sobą, takich postaw bardzo brakuje.
Spośród ośmiu zgłoszonych kandydatów, do drugiego etapu konkursu klub nominował trzech: dr. Krystiana Eitnera, chemika z UAM (obecnie w Instytucie BioInfoBank w Poznaniu), który ma wybitne osiągnięcia w popularyzacji nauki w społeczności lokalnej i działaniach na rzecz ochrony środowiska; dr Ewę Kocój (na fot.), etnologa z UJ, która z wielką pasją działa na rzecz odkrywania dla Polski kultury rumuńskiej, przełamywania stereotypów i budowy kontaktów kulturowych między Polską a Rumunią; dr Małgorzatę Łagisz, biologa z UJ (obecnie w Uniwersytecie w Sheffield, UK), która była inicjatorem i koordynatorem serii ogólnopolskich i międzynarodowych studenckich warsztatów, poświęconych technikom prezentacji naukowych.
Po wystąpieniach kandydatów członkowie klubu zdecydowali, by Nagrodę im. Artura Rojszczaka przyznać dr Ewie Kocój. Laureatka powiedziała, że przeznaczy część nagrody na sfinansowanie udziału w konferencji Ludzie i idee ponad granicami, organizowanej przez Instytut Historii UAM, jednemu z trzech historyków z Mołdawii zaproszonych na to spotkanie, wierząc, że znajdą się instytucje albo osoby, które wspomogą pozostałych dwóch. Więcej informacji o działalności dr Ewy Kocój można znaleźć na stronach internetowych Towarzystwa Polsko−Rumuńskiego w Krakowie (www.tpr.pl).
Nagroda im. Artura Rojszczaka będzie przyznawana przez Klub Stypendystów Zagranicznych FNP corocznie. Kandydatów do nagrody zgłaszają członkowie klubu na podstawie własnych informacji oraz informacji przekazanych im przez środowisko naukowe. Termin składania wniosków upływa 31 stycznia. Regulamin nagrody jest dostępny na stronie internetowej klubu (www.ksz−fnp.org). Na tej samej stronie znajdują się informacje o członkach klubu, z którymi można się kontaktować w sprawie proponowanych kandydatów. Nagroda jest fundowana przez członków klubu z własnych środków, a FNP dokłada drugie tyle pieniędzy. Kontakt w sprawie nagrody: koteja@ eko.uj.edu.pl
)
SGGW, najstarsza rolnicza szkoła akademicka w Polsce, świętuje w tym roku jubileusz 190−lecia utworzenia wyższego szkolnictwa rolniczego w kraju, a także 100−letnią tradycję Wydziału Rolnictwa i Biologii oraz 85−lecie działalności Wydziału Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu.
Instytut Agronomiczny w Marymoncie powołano w 1816 r. m.in. z inicjatywy S. Staszica i S. Kostki Potockiego. Jego losy odzwierciedlają losy Polski – poddany rusyfikacji, zamykany po upadkach powstań narodowych, przeniesiony do Puław, a następnie do Rosji, odradzał się przyjmując różne nazwy. Tradycja Instytutu Marymonckiego stała się inspiracją do utworzenia w 1906 Wydziału Rolniczego przy Towarzystwie Kursów Naukowych, w 1911 Kursów Przemysłowo−Rolniczych, w 1916 – Wyższej Szkoły Rolniczej oraz Królewsko−Polskiej Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. 15 maja 1945 SGGW, jako pierwsza uczelnia w Warszawie, zainaugurowała powojenny rok akademicki.
W 1989 siedzibę władz uczelni przeniesiono do wyremontowanego pałacu przy ul. Nowoursynowskiej 166, a w 2003 przeniesiono do Kampusu im. hr. Edwarda Raczyńskiego na Ursynowie wszystkie jednostki uczelni. Na terenie kampusu, zajmującego powierzchnię 70 ha, znajduje się 47 budynków o łącznej powierzchni użytkowej ponad 200 tys. m2. Znajduje się tam 1,5 tys. pomieszczeń dydaktycznych, 60 pracowni komputerowych, 300 sal wykładowych i ćwiczeniowych, 24 aule, nowoczesna biblioteka, Klinika Małych Zwierząt, Klinika Koni, Zwierzętarnia, podziemny parking. Uczelnia dysponuje 4 tys. miejsc w 14 domach studenckich. Ma na terenie kraju 5 rolniczych zakładów doświadczalnych i 1 leśny zakład doświadczalny.
Na przestrzeni lat, SGGW przekształciła się z typowo rolniczej, w uczelnię kształcącą specjalistów różnych dziedzin dla potrzeb przestrzeni przyrodniczej kraju. Uczelnia oferuje 23 kierunki (60 specjalności), od typowo rolniczych (rolnictwo, ogrodnictwo, leśnictwo), poprzez weterynarię, zootechnikę, technologię żywności i żywienie człowieka, ochronę i inżynierię środowiska, po budownictwo, technologię drewna, technikę rolniczą i leśną, architekturę krajobrazu, informatykę i ekonometrię, biologię, biotechnologię, gospodarkę przestrzenną, socjologię oraz turystykę i rekreację. Rozwinięte są też kierunki związane z naukami ekonomicznymi, takimi jak: ekonomia, marketing i zarządzanie, finanse i bankowość, zarządzanie i inżynieria produkcji oraz towaroznawstwo.
Kształci się tam ponad 25 tys. studentów: 13 725 (w tym 103 cudzoziemców) na studiach stacjonarnych, 8507 (w tym 5 cudzoziemców) na zaocznych, na wieczorowych – 951, eksternistycznych – 61, a na podyplomowych – 1349. W SGGW kształci się też 515 doktorantów (w tym 16 cudzoziemców). Dotychczas mury uczelni opuściło ponad 140 tys. absolwentów.
Strukturę uczelni tworzy 11 wydziałów z pełnymi prawami akademickimi: Rolnictwa i Biologii, Leśny, Inżynierii i Kształtowania Środowiska, Nauk o Zwierzętach, Technologii Drewna, Medycyny Weterynaryjnej, Ekonomiczno−Rolniczy, Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu, Technologii Żywności, Inżynierii Produkcji, Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji. Biblioteka Główna SGGW powstała w 1918 r. Obecnie jej zbiory liczą ponad 300 tys. woluminów. W SGGW istnieją też 3 specjalistyczne biblioteki wydziałowe.
Kadrę SGGW tworzy 1178 nauczycieli akademickich. Jest wśród nich 263 profesorów tytularnych, 37 adiunktów ze stopniem doktora habilitowanego i 751 doktorów.
Naukowcy z SGGW w 2005 realizowali 296 projektów badawczych, w tym 59 z partnerami zagranicznymi; 212 to projekty MEiN. W tym samym roku ukazało się w czasopismach recenzowanych zagranicznych lub polskich o zasięgu co najmniej krajowym 1338 publikacji pracowników uczelni; 203 z nich uwzględniono w tzw. indeksie filadelfijskim. SGGW współpracuje z 214 zagranicznymi szkołami wyższymi z 44 państw świata.
Z okazji jubileuszu Senat SGGW ustanowił Medal Instytutu Agronomicznego. Będzie on przyznawany co roku za wybitne osiągnięcia w zakresie nauk przyrodniczych.
)
8 czerwca wmurowano akt erekcyjny nowego skrzydła gmachu Wydziału Matematyki i Informatyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Nowa inwestycja pozwoli zwiększyć powierzchnię użytkową wydziału oraz działającego w jego strukturze Regionalnego Studium Edukacji Informatycznej o ponad 90 proc., a liczbę laboratoriów o blisko 70 proc.
W nowym obiekcie o powierzchni 6094,36 m2 znajdą się: sala wykładowa na 350 miejsc, kompleks 10 specjalizowanych laboratoriów, sala konferencyjna dla Regionalnego Studium Edukacji Informatycznej z zapleczem techniczno−administracyjnym, 40 pokoi do pracy dla pracowników wydziału i studium wraz z zapleczem technicznym, zaplecze dla niepełnosprawnych (podjazdy, winda, toalety, przystosowane laboratoria), hole i łączniki komunikacyjne, a także parking i ogrodzenie. Ogólna wartość inwestycji wynosi 15 869 765,96 zł – na tę kwotę składają się środki z Unii Europejskiej przyznane w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (75 proc.), z budżetu samorządu województwa kujawsko−pomorskiego (16,21 proc.), z budżetu państwa – Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (4,40 proc.) oraz z budżetu UMK (4,39 proc.).
Wydział Matematyki i Informatyki UMK jest jedyną instytucją w województwie kujawsko−pomorskim, kształcącą informatyków na poziomie magisterskim oraz ponadregionalnym ośrodkiem badań matematycznych na światowym poziomie. Regionalne Studium Edukacji Informatycznej organizuje szkolenia w zakresie technologii informacyjnych. Rada Wydziału posiada uprawnienia do nadawania stopnia doktora nauk matematycznych w zakresie matematyki oraz doktora habilitowanego nauk matematycznych w zakresie matematyki. Wydział zatrudnia 90 pracowników, w tym 14 profesorów tytularnych, 14 doktorów habilitowanych, 42 doktorów i 20 magistrów. Prowadzi dwa kierunki studiów: matematykę i informatykę. Na studiach stacjonarnych kształci się tam 859 osób, na niestacjonarnych – 272 osoby, na studiach doktoranckich 55 i na podyplomowych – 23.
1 czerwca Microsoft wraz z Poznańskim Centrum Superkomputerowo−Sieciowym oraz Politechniką Poznańską uruchomił w Poznaniu Centrum Innowacji Microsoft, którego celem jest wspieranie innowacyjnych rozwiązań i technologii w zakresie bezpieczeństwa informatycznego i usług outsourcingowych. Partnerem technologicznym Centrum jest firma Intel, która zadba o najnowocześniejszy sprzęt.
Centra innowacji Microsoft na świecie pełnią rolę ośrodków współpracy w dziedzinie badań naukowych, technologii oraz rozwiązań informatycznych pomiędzy instytucjami rządowymi, uczelniami i przedsiębiorstwami w celu przyspieszonego zastosowania nowoczesnych technologii. W projektach tych uczestniczą naukowcy, przedsiębiorcy, programiści, specjaliści IT, studenci oraz samorządy lokalne.
Poznańskie Centrum Innowacji Microsoft będzie prowadziło doradztwo dla szkół wyższych, jednostek samorządowych, służby zdrowia oraz małych i średnich przedsiębiorstw w zakresie wprowadzania nowych technologii, bezpieczeństwa informatycznego i tworzenia specjalistycznych aplikacji. Ponadto Centrum będzie oferowało szkołom wyższym usługę hostowania aplikacji, z możliwością wykorzystania i zdalnego ich udostępniania do zajęć dydaktycznych.
Dotychczasowa działalność centrów innowacji Microsoft na świecie pokazała, że jako swoiste inkubatory technologiczne, ośrodki te pozytywnie wpływają na zwiększenie konkurencyjności lokalnej gospodarki poprzez inwestycje w kapitał ludzki, ułatwianie dostępu do wiedzy i technologii oraz zacieśnianie współpracy między nauką a biznesem.
– Otwierane w Poznaniu Centrum Innowacji firmy Microsoft jest przykładem ścisłej współpracy nauki z biznesem. Będzie ono wykorzystywać osiągnięcia naukowe i dydaktyczne Politechniki Poznańskiej oraz badawczo−rozwojowe Poznańskiego Centrum Superkomputerowo−Sieciowego. Jest to szansa dla Poznania i Wielkopolski – podkreślił prof. Jan Węglarz, pełnomocnik dyrektora IChB PAN ds. Poznańskiego Centrum Superkomputerowo−Sieciowego.
Microsoft Corporation inwestuje ok. 20 proc. swoich przychodów w badania i rozwój. Stosuje strategię długoterminową – inwestuje nie tylko w rozwój produktów, ale także w dziedziny bardziej ogólne, takie, jak badania podstawowe i stosowane obejmujące wszystkie dziedziny informatyki i inżynierii oprogramowania.
22 maja w budynku Wydziału Biotechnologii i Nauk o Żywności otwarto zmodernizowaną halę technologiczną. Zmiany przestrzenne to głównie przekształcenie sufitu perforowanego w starej, praktycznie jednopoziomowej hali w podłogę nowego piętra. Dzięki temu uzyskano dodatkową powierzchnię, na której powstaje nowoczesne laboratorium biotechnologiczne o charakterze edukacyjno−badawczym. W części hali ustawiono bioreaktory oraz urządzenia do wyodrębniania i oczyszczania produktów biosyntez. Bioreaktory stanowiące wyposażenie hali pozwalają na prowadzenie procesów w skali od kilkudziesięciu mililitrów do ok. 150 litrów. W większości są one skomputeryzowane.
Druga część hali została przeznaczona na zbudowaną pilotażową linię technologiczną, przeznaczoną do wytwarzania celulozy bakteryjnej, ze szczególnym uwzględnieniem produkcji celulozowego materiału opatrunkowego. Jest on bioproduktem w tzw. grupie opatrunków „nowej generacji”, znajdującym zastosowanie do leczenia ran pooparzeniowych i troficznych. Od dwóch lat prowadzone są zaawansowane badania kliniczne, przynoszące bardzo dobre efekty leczenia. Ponadto celuloza bakteryjna znajduje szereg innych zastosowań, zarówno w medycynie, jak i w przemyśle spożywczym, papierniczym, kosmetycznym. Tworzona linia pilotażowa i przeprowadzone badania pozwolą na test urządzeń i projekt linii przemysłowej do otrzymywania bardzo oczekiwanego produktu.
Hala została wyposażona w nowoczesny system wentylacji (m.in. filtry absolutne klasy „S”), odpowiadający najnowszym standardom.
Modernizacja hali była możliwa dzięki znacznemu wsparciu Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w ramach programu MILAB oraz zaangażowaniu środków własnych. Natomiast wyposażenie w niezbędną aparaturę odbywa się dzięki zamawianemu projektowi badawczemu, przyznanemu przez Ministerstwo Nauki i Informatyzacji w roku 2004 oraz budżetowej dotacji inwestycyjnej na zakup aparatury.
)
5 czerwca w Sali Złotej Pałacu Kazimierzowskiego wręczono nagrody finalistom czwartej edycji konkursu „Student z pomysłem. Pre−Inkubator Przedsiębiorczości Akademickiej”, zorganizowanego przez Uniwersytecki Ośrodek Transferu Technologii UW. Główna nagroda w wysokości 10 tys. zł, ufundowana przez Warszawski Park Technologiczny została przyznana zespołowi Sourcerers za analizę biznesową SMILE:). SMILE to akronim misji przyszłej firmy: Spectrometers Made IncredibiLy Easy (w przyszłości Science Made IncredibiLy Easy). Nagrodzeni: Ewa Gasperowicz – studentka SGH, Bartosz Chmura – doktorant Instytutu Fizyki PAN oraz Piotr Skibiński – absolwent fizyki w UKSW, a obecnie student Wydz. Matematyki UW, mówią, iż chcą sprawić, aby spektrofotometry były proste w obsłudze i łatwo dostępne dla szerokiej rzeszy odbiorców, od naukowców po uczniów szkół średnich. Planują produkcję miniaturowego, konfigurowalnego spektrofotometru światłowodowego w swojej przyszłej firmie optoelektronicznej.
Zdobywcami drugiej nagrody w wysokości 5 tys. zł, ufundowanej przez Fundację Edukacji Rynku Kapitałowego, jest zespół Kamikaze, tworzony przez studentów UW i PW. Mają zamiar stworzyć firmę zajmującą się prowadzeniem szkoleń wspomagających zarządzanie takimi problemami, jak: mobbing, molestowanie seksualne czy równouprawnienie kobiet i mężczyzn. Oferta szkoleń będzie skierowana do firm, zaś w przyszłości przewidziane jest rozszerzenie działalności o analizę sytuacji panującej w firmie zleceniodawcy, jak również doradztwo prawne, związane z działalnością firmy oraz wdrażaniem norm unijnych regulujących kwestie równouprawnienia płci.
Trzecią nagrodę w wys. 3 tys. zł, ufundowaną przez prof. Katarzynę Chałasińską−Macukow, rektor UW, zdobył zespół „Wymiatacze”, autorzy analizy Zielona Dolina. Czterech panów, na co dzień studentów SGH, UW i Szkoły Nauk Społecznych PAN, mając na uwadze, iż sukces rynkowy można odnieść jedynie tworząc produkt lub usługę będącą bezpośrednią odpowiedzią na potrzeby rynku, opracowało analizę dla przedsiębiorstwa świadczącego usługi hotelowe dla... roślin. Planują również wynajmowanie roślin podczas tradycyjnych świąt. W przyszłości chcą świadczyć także inne „zielone usługi outsourcingowe” dla firm i osób prywatnych.
Dzięki firmie Comarch laureaci otrzymali profesjonalne oprogramowanie, ułatwiające kompleksowe zarządzanie małym i średnim przedsiębiorstwem (program CDN Optima, będący polskim programem klasy ERP).
Nagrodę specjalną w wysokości 2 tys. zł, przyznaną przez rektor UW, przyznano zespołowi, który przygotował analizę biznesową firmy oferującej mrożoną ekologiczną żywność dla niemowląt.
Jednym z akcjonariuszy spółki wydawniczej PerMedia S.A. została Politechnika Koszalińska. PerMedia S.A. w kwietniu br. rozpoczęła wydawanie nowej lokalnej gazety codziennej „Miasto”. Decyzję o wejściu w skład spółki podjął senat na podstawie artykułów 7 i 62 ust. 2 punkt 3b Prawa o szkolnictwie wyższym i statutu uczelni. W pracach nad powołaniem spółki i powstaniem wydawnictwa brali udział pracownicy politechniki. Dziennik ukazuje się w nakładzie 7 tys. egzemplarzy i jak na razie nieźle radzi sobie na rynku, konkurując z ukazującymi się dotychczas gazetami lokalnymi, których jednym z wydawców jest np. norweska Orkla.
Jeden z koszalińskich posłów złożył w ówczesnym Ministerstwie Edukacji i Nauki, niebezinteresowną jak się zdaje, interpelację z zapytaniem, czy uczelnia publiczna może prowadzić komercyjną działalność gospodarczą, niezwiązaną z działalnością naukową i dydaktyczną. W odpowiedzi z upoważnienia ministra Zdzisław Hensel, podsekretarz stanu, napisał, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym – uczelnia jest autonomiczna we wszystkich obszarach swego działania. Wyrazem tej autonomii, przyznanej uczelniom przez ustawodawcę, jest m.in. art. 7, który stwierdza, że uczelnia może prowadzić wyodrębnioną działalność gospodarczą. Jej podjęcie jest jednak obwarowane pewnymi warunkami – np. musi być ona wyodrębniona organizacyjnie i finansowo.
– Zakładane zyski będę przeznaczane na dofinansowanie działalności dydaktycznej uczelni, a w szczególności na wydawanie pozycji naukowych i dydaktycznych – mówi prof. Tomasz Krzyżyński, rektor PKosz. Spółka zamierza w przyszłości rozszerzyć swą działalność na wydawanie różnorodnych pozycji książkowych.
Nowa ustawa i taka jej interpretacja otwiera przed uczelniami szerokie pole działania. Oby tylko kroki czynione na tym polu były roztropne.
W dniach 10−13 maja odbyły się VI Dni Tischnerowskie, zorganizowane przez wydawnictwo Znak przy współpracy UJ, PAT oraz PWST.
Laureatami Nagrody im. ks. Józefa Tischnera zostali w tym roku: w kategorii pisarstwa religijnego lub filozoficznego, stanowiącego kontynuację „myślenia według wartości” – prof. Karol Tarnowski, filozof z Uniwersytetu Jagiellońskiego; w kategorii publicystyki na tematy społeczne, która uczy Polaków przyjmować „nieszczęsny dar wolności” – dr Piotr Kłodkowski, politolog, adiunkt w Wyższej Szkole Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie; w kategorii inicjatyw duszpasterskich i społecznych współtworzących „polski kształt dialogu” – Janina Ochojska, założycielka Polskiej Akcji Humanitarnej. Laureaci otrzymali statuetki autorstwa Mariana Gromady oraz po 15 tys. zł.
Prof. Tarnowskiego nagrodzono za książkę Usłyszeć niewidzialne. Zarys filozofii wiary, „która jest imponującym dowodem na to, że wiara nie tylko szuka rozumienia, ale je znajduje”. Autor rozjaśnia pierwotne pojęcie prazaufania, wiary w przyrodzone dobro świata, otwierając przestrzeń spotkania ludzi wierzących i poszukujących. Dr. Kłodkowskiego uhonorowano za pracę O pęknięciu wewnątrz cywilizacji (jego praca habilitacyjna). Opisując dramatyczne dzieje Wschodu, autor uczy rozumienia cywilizacji islamu i hinduizmu.
Stypendium im. ks. J. Tischnera, uprawniające do półrocznego stażu w Instytucie Nauk o Człowieku w Wiedniu, przyznano Annie Czuchry, która przygotowuje pracę nt. religii i postawy obywatelskiej w liberalnym porządku politycznym.
Dni Tischnerowskie to przede wszystkim refleksja nad myślą znakomitego filozofa. W cyklu Colloquia Tischneriana o dwuznaczności szczęścia mówił prof. Robert Spaemann. W Jaskini filozofów, poświęconej dyskusji o dobru i pięknie, obok już wspomnianego uczestniczyli też profesorowie: Jerzy Jarzębski (literaturoznawca z UJ), Krzysztof Michalski (historyk filozofii z UW) i Władysław Stróżewski (filozof z UJ). Księża profesorowie Paweł Bortkiewicz (teolog z ATK) i Andrzej Szostek (filozof z KUL) oraz profesorowie Joanna Górnicka−Kalinowska (filozofka z UW) i Aleksander Bobko (filozof z PAT) dyskutowali o sumieniu: czy obserwujemy dziś kryzys sumienia, jaki wpływ ma postmodernizm na nasze sumienia, na ile kryzys sumienia wynika z kondycji duchowej człowieka. Filozofowie Tadeusz Gadacz i Andrzej Szahaj oraz o. Jan Andrzej Kłoczowski podczas panelu w Instytucie Myśli Józefa Tischnera debatowali o relatywizmie i fundamentalizmie.
Podczas Dni Tischnerowskich odbyły się też prezentacja filmu Dialog z ks. Tischnerem Krystyny Mokrosińskiej oraz prawykonanie Muzyki Myśli Jerzego Jamińskiego. Studenci krakowskiej PWST przedstawili spektakl Prorok Miłosierdzia – rzecz o św. Siostrze Faustynie w piętnastu obrazach. Impreza była też okazją do spotkania młodzieży ze szkół noszących imię Józefa Tischnera.
)
Koło Naukowe Pedagogiki Terapeutycznej, wraz ze Stowarzyszeniem „Otwarte Drzwi” oraz Instytutem Psychiatrii i Neurologii APS, zorganizowało 8 czerwca konferencję Agresja osób z niepełnosprawnością i zaburzeniami psychicznymi w świetle praktyki terapeutycznej.
Dr Beata Marcinkowska stwierdziła, że osoba z głęboką niepełnosprawnością jest w stanie z pomocą terapeuty osiągnąć pewne aspekty autonomii. W trakcie terapii pojawiają się zachowania nietypowe, niepożądane, tzn. różne formy autoagresji, agresji, płacz, krzyk itd. „Mam problem” – stwierdza rodzic czy opiekun – „mój podopieczny zachowuje się dziwnie, przeszkadza innym, nie korzysta z zajęć”. Jak podkreśliła referentka, ten problem dotyczy głównie osoby niepełnosprawnej. Swoje przemówienie zakończyła apelem: – Terapeuto, akceptuj osobę, nawet jeśli jej zachowania nie akceptujesz.
Urszula Gałka z Fundacji SYNAPSIS przedstawiła biologiczne, psychiczne i społeczne czynniki występowania agresji u osób z autyzmem. By skutecznie wspierać w rozwoju osobę z autyzmem, należy akceptować ją i szanować jej godność. Należy stosować metody pozytywne, nieawersyjne. Postuluje się wyeliminowanie, w miarę możliwości, leków służących kontrolowaniu zachowania. Chodzi o to, by podopieczny własnymi siłami potrafił zapanować nad reakcjami emocjonalnymi.
Kolejne wystąpienia dotyczyły rozwiązania problemów agresji w konkretnych placówkach: na warsztatach terapii zajęciowej w Warszawie i w domu pomocy społecznej w Międzylesiu.
Dr Paweł Bronowski przedstawił czynniki warunkujące agresję osób psychicznie chorych przebywających w całodobowych oddziałach psychiatrycznych. Zwrócił uwagę na trzy elementy skutecznej prewencji: monitorowanie poziomu agresji, umiejętność rozpoznawania symptomów zwiastunowych, trening interweniowania wobec zachowań agresywnych.
Panel dyskusyjny z udziałem prof. Adama Frączka, rektora APS, prof. Czesława Czabały, dr hab. Jadwigi Meder oraz Ireny Grzesiuk ze Stowarzyszenia „Otwarte Drzwi” ukazał potrzebę ujęcia w jedno opracowanie wszystkich sposobów radzenia sobie z agresją niepełnosprawnych.
W ramach konferencji odbyły się 3 treningi: CPI (Crisic Prevention Institute), biblioterapia oraz trening Fundacji SYNAPSIS. Warsztaty Proaktywne i reaktywne strategie radzenia sobie z trudnymi zachowaniami osób z autyzmem były kontynuacją wykładu U. Gałki.
Katarzyna Czekierda
)
Istniejące od końca 2003 w Uniwersytecie Marii Curie−Skłodowskiej w Lublinie interdyscyplinarne Centrum Nanotechnologii zorganizowało 8 czerwca, wspólnie z Oddziałem Lubelskim Polskiego Towarzystwa Fizycznego, Sympozjum Nanotechnologii – Nano 2006. W spotkaniu uczestniczyli fizycy, chemicy i biolodzy, którzy zaprezentowali wyniki prac lubelskich naukowców.
Tematyka wykładów była zróżnicowana: od centrum reakcji w komórkach organizmów żywych, poprzez polimery z odciskiem molekularnym, modyfikowane zeolity i mezoporowate uporządkowane struktury krzemionkowe, po kwantowe układy elektroniczne. Mówiono o metodach otrzymywania i badania studni, drutów i kropek kwantowych oraz klastrów metalicznych, a także o kwantowych zjawiskach interferencji w przestrzeni i czasie, stanach splątanych i nadciekłości spułapkowanych atomów.
Nanotechnologia to, w pierwszej kolejności, otrzymywanie odpowiednich układów i dlatego sporo miejsca poświęcono stosowanym w Lublinie metodom otrzymywania i charakteryzacji nanostruktur. Przedstawiono metody chemiczne uzyskiwania implantowanych polimerów i mezoporowatych krzemionek o średnicy porów od około 1 do 20 nanometrów (jeden nanometr to jedna miliardowa część metra) i długości do kilku mikrometrów, metodę implantacji jonów i termicznej aktywacji prowadzącą do uzyskania półprzewodnikowych nanokryształów Si i Ge o rozmiarach od 4 do 8 nm, a także metodę napylania stosowaną do wytwarzania nanodrutów metalicznych na „wicynalnych” powierzchniach krzemu. Oprócz fascynujących właściwości fizycznych i chemicznych wiele z badanych struktur posiada interesujące zastosowania w biologii, medycynie i ochronie środowiska.
Ośrodek w Lublinie znany jest z doświadczalnych i teoretycznych badań studni, drutów i kropek kwantowych. Jednym z podstawowych narzędzi jest skaningowy mikroskop tunelowy, pozwalający „oglądać” nanostruktury z rozdzielczością atomową. Duże zainteresowanie zebranych wzbudził pokaz działania przenośnego skaningowego mikroskopu tunelowego. W szeregu wykładów omawiano oryginalne wyniki badań struktur nanoskopowych. Szczególnie intensywnie badane są jednowymiarowe, metalowe struktury (druty kwantowe) tworzące się na „wicynalnych” powierzchniach krzemu. Dokładne poznanie strukturalnych i elektrycznych właściwości takich układów znacznie poszerza wiedzę o zjawiskach kwantowych w nich zachodzących i jednocześnie stanowi ważny krok na drodze do ich praktycznego wykorzystania. W kilku referatach przedstawiono sposoby wytwarzania takich drutów, ich obserwacji przy pomocy skaningowego mikroskopu tunelowego, jak również zaproponowano modele teoretyczne, tłumaczące wiele obserwowanych zależności. Dużo miejsca poświęcono teoretycznemu opisowi właściwości energetycznych oraz transportu ładunku i ciepła przez kropkę kwantową. Jest to najprostszy i najmniejszy układ pozwalający kontrolować pojedyncze elektrony. Te tzw. tranzystory jednoelektronowe są interesujące ze względu na możliwe zastosowania kropek kwantowych i ich złożonych układów w kwantowym przetwarzaniu informacji.
Fot. Mieczysław Jałochowski
Wicynalna powierzchnia krzemu z łańcuchami atomów złota. Obraz otrzymany za pomocą skaningowego mikroskopu tunelowego (STM) w Zakładzie Fizyki Powierzchni i Nanostruktur Instytutu Fizyki UMCS w Lublinie.
Fot. G. Banaszek
)
Sieć biblioteczną Politechniki Opolskiej tworzą: Biblioteka Główna, Biblioteka Wydziału Mechanicznego, Biblioteka Wydziału Budownictwa, Biblioteka Wydziału Wychowania Fizycznego i Fizjoterapii, Biblioteka Wydziału Zarządzania i Inżynierii Produkcji oraz Punkt Informacji Normalizacyjnej.
Zbiory biblioteki gromadzone są od 1962 r. zgodnie z profilem kształcenia oraz potrzebami czytelników. Mają oni do dyspozycji około 460 tys. woluminów książek, czasopism oraz zbiorów specjalnych. Placówka gromadzi 672 tytuły czasopism polskich oraz 61 tytułów czasopism zagranicznych w wersji papierowej i 11 543 w wersji elektronicznej. W 2005 uczelniane biblioteki odwiedziło ponad 93 tys. osób, którym udostępniono 730 tys. pozycji. Współczynnik aktywności ogółu zbiorów wyniósł 164 proc.
Czytelnicy mają do dyspozycji 246 miejsc w zapewniających wolny dostęp do zbiorów czytelniach. Mogą na miejscu korzystać z czterech samoobsługowych kserografów.
Aktualnie w Bibliotece Głównej wszystkie procesy biblioteczne są skomputeryzowane. Informacja o zbiorach prezentowana jest poprzez program SOWA. Obecnie baza liczy około 80 tys. opisów bibliograficznych. Istnieje możliwość bezrewersowego zamawiania książek poprzez moduł OPAC oraz przez Internet. W 2005 skorzystano z niej ponad 28 tys. razy.
Oprócz informacji o zbiorach, w bibliotecznych katalogach istnieje baza publikacji pracowników PO, bank prac dyplomowych, doktorskich i habilitacyjnych oraz kartoteki zagadnieniowe obejmujące tematykę: organizacja, zarządzanie i marketing, Unia Europejska oraz niekonwencjonalne źródła energii. Biblioteka Główna PO współtworzy bazę SYMPO odnotowującą polskie i zagraniczne materiały konferencyjne gromadzone przez biblioteki naukowe w kraju oraz bazę BAZTECH rejestrującą artykuły z ponad 300 czasopism polskich o profilu technicznym. Placówka uczestniczy w czterech konsorcjach: SPRINGER, ELSEVIER, EBSCO, PROQUEST, w ramach których udostępnia czytelnikom bazy czasopism elektronicznych. W 2005 pobrano z tych baz ponad 16 tys. artykułów. W bibliotekach PO jest 13 stanowisk multimedialnych z dostępem do Internetu, wyposażonych w skanery, drukarki i nagrywarki. Czytelnicy mogą składać propozycje do zakupu drogą elektroniczną lub ze strony www biblioteki.
Biblioteka PO pozyskuje dodatkowe fundusze na swą działalność. Bank Zachodni S.A. w Opolu sfinansował wyposażenie stanowisk multimedialnych przeznaczonych dla użytkowników czytelni i Oddziału Informacji Naukowej. Fundacja na rzecz Nauki Polskiej w ramach programu „Librarius” przekazała środki na rozbudowę i nowe wyposażenie czytelni BG.
Biblioteki PO zatrudniają 37 osób, w tym 13 pracowników z wyższym wykształceniem bibliotekarskim.
Przewidywana jest nowa lokalizacja Biblioteki Głównej. Powierzchnia użytkowa wzrośnie z obecnych 1500 m2 do 4300 m2, a czytelnicy będą mieli swobodny dostęp do całości zbiorów.
)
W dniach 12−14 maja w Instytucie Archeologii UW odbyły się „Dni Archeologa”, zorganizowane przez Zarząd Samorządu Studentów IA UW oraz Stowarzyszenie ARCHEO. W ramach tej imprezy odbyła się dwudniowa konferencja Podhorce, Wilanów – interdyscyplinarne badania założeń rezydencjonalnych, poświęcona dwóm zespołom pałacowo−ogrodowym o najwyższych wartościach historycznych, artystycznych i krajobrazowych.
Tematyka konferencji wykraczała poza problematykę stricte archeologiczną. Specyfika omawianych stanowisk wymaga zastosowania rozmaitych narzędzi badawczych, dostarczanych przez nauki humanistyczne, przyrodnicze i ścisłe. Tadeusz Moryciński (z−ca dyr. Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków) przybliżając problematykę archeologii ogrodowej, podkreślił istotną rolę tej dyscypliny w badaniach rezydencji. Prof. Zbigniew Bania (Instytut Historii Sztuki UKSW) przedstawił program architektoniczno−ideowy pałacu w Podhorcach (na fot.) na tle rezydencji polskich i europejskich. Prof. Jerzy Miziołek (UW) odkrył przed słuchaczami tematy zaczerpnięte z utworów literackich Owidiusza, które odnaleźć możemy w rezydencji wilanowskiej. Piotr Szpanowski (Muzeum Pałac w Wilanowie) przypomniał historię muzeum i naszkicował perspektywy rozwoju. Pierwszą część obrad zamknął referat Doroty Sikory (KOBiDZ), traktujący o architekturze krajobrazu w kontekście ogrodu wilanowskiego.
W Galerii Muzeum UW eksponowano wystawę Polsko−ukraińskie badania założeń rezydencjonalnych. Podhorce. Duże zainteresowanie zwiedzających wzbudziły makiety wykonane przez studentów Politechniki Lwowskiej. Prace pozwoliły dokładniej zapoznać się z układem topograficznym i zagospodarowaniem przestrzennym zespołu podhoreckiego.
Eryk Bunsch (Muzeum Pałac w Wilanowie) mówił o programie prac konserwatorskich realizowanych na terenie muzeum. Andrzej Jankowski (KOBiDZ) zaprezentował najnowsze wyniki badań archeologicznych przeprowadzonych w Wilanowie i Podhorcach. Karol Czajkowski i Rafał Kamiński (KOBiDZ) przybliżyli słuchaczom zastosowanie cyfrowych metod dokumentacyjnych oraz cyfrowej fotogrametrii naziemnej, stosowanych przy badaniach archeologiczno−architektonicznych. Piotr Jaworski (IA UW) przedstawił perspektywy badań interdyscyplinarnych na terenie zespołu pałacowo−ogrodowego w Królikarni.
Drugi dzień obrad zdominowali przedstawiciele studenckich kół naukowych. Oprócz referatów dotyczących głównego tematu konferencji, prezentowali wyniki prac, w których mieli okazję uczestniczyć.
)
W dniach 9−10 maja w Szczecinie, odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa Humanistyka wobec starości, zorganizowana przez Zakład Pedagogiki Społecznej Instytutu Pedagogiki USz., przy współudziale Polskiego Towarzystwa Gerontologicznego Oddział w Szczecinie. Celem konferencji było przełamywanie niekorzystnego nastawienia wobec starości, ukazanie możliwości rozwojowych ostatniego okresu życia oraz wskazanie najkorzystniejszych sposobów radzenia sobie z problemami starzenia się i starości w wymiarze jednostkowym i społecznym.
Dr hab. Jerzy Semków, prof. UW, podkreślał rolę świadomego kierowania własną starością, przejawiającego się w aktywności psychospołecznej i fizycznej, osobistym rozwoju, samoakceptacji. Dr hab. Anna Kotlarska−Michalska, prof. UAM, rozpatrywała starość jako problem społeczny, zwracając uwagę na zjawisko wykluczania ekonomicznego, politycznego i społecznego. Zastanawiając się, w jaki sposób zapobiegać osamotnieniu ludzi starych, Ph Dr Beata Balogová podkreślała rolę profesjonalnej opieki socjalnej. Dr hab. Piotr Błędowski, prof. SGH, zwrócił uwagę na konieczność przygotowania do starości z punktu widzenia indywidualnego zabezpieczenia, w tym gromadzenia kapitału. Ludzie starzy to ważne źródło wsparcia dla środowiska – podkreślała Barbara Weigl (Ewangelicka Szkoła Wyższa w Berlinie), prezentując programy rozwoju wolontariatu ludzi starszych w Niemczech. Dr hab. Barbara Kromolicka, prof. USz., zwróciła uwagę na zauważalny, również i w polskim społeczeństwie, wzrost zainteresowania działalnością wolontarystyczną wśród seniorów, np. w opiece hospicyjnej. Mając na uwadze budowanie bezpiecznej przyszłości dla wszystkich pokoleń, już teraz należy myśleć o zawodowej aktywizacji seniorów – podkreślała dr hab. Halina Worach−Kardas, prof. WSHE. Drogi edukacyjne ludzi starszych, na co zwracała uwagę prof. Olga Czerniawska, wyznaczają jednak różny stopień przygotowania do starości, co wskazuje na potrzebę indywidualnego podejścia do pojawiających się wraz z wiekiem problemów.
W trakcie obrad wielokrotnie zwracano uwagę na konieczność przełamywania niekorzystnego wizerunku starości, co może zachodzić, zdaniem prof. Marii Czerepaniak−Walczak, w drodze emancypacji starości, zarówno w wymiarze jednostkowym, jak i społecznym.
Szczegółowa problematyka konferencji dotyczyła zagadnień związanych z filozofią życia w starości, starością w kulturach świata, człowiekiem starym w zbiorowościach społecznych, społecznym wspomaganiem ludzi starych, życiem aktywnym w starości, opieką medyczną w starości. Była ona prezentowana przez przedstawicieli z różnych ośrodków akademickich w kraju i za granicą (Włochy, Niemcy, Słowacja, Rosja). Imprezy towarzyszące konferencji to: wystawa fotografii Oblicza starości, wystawa prac studentów Starość w życiu człowieka, warsztaty integracyjne Dodać życia do lat, spektakl teatralny Wścieklica Witkacego, wystawiony przez studentów Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Szczecinie.
18 maja odbyła się w Gdyni międzynarodowa konferencja naukowa Europa Bałtycka regionem przyszłości, zorganizowana przez Katedrę Geografii Rozwoju Regionalnego UG przy współpracy z organizacją ELEC Polska. Inspiracją była piąta rocznica śmierci prof. Jerzego Zaleskiego – twórcy pojęcia Europa Bałtycka.
W panelu politycznym konferencji uczestniczyli: marszałek Senatu RP, parlamentarzyści i europarlamentarzyści, ambasadorowie krajów bałtyckich, naukowcy i biznesmeni. W 1991 r. na scenie europejskiej pojawił się bałtycki układ międzynarodowej kooperacji. W ciągu kilkunastu lat kraje położone wokół Bałtyku wytworzyły gęstą sieć powiązań, instytucji i programów rządowych, samorządowych i organizacji pozarządowych. Te nowe struktury, pomimo że mają charakter i formy wczesnointegracyjne, zacieśniają związki pomiędzy podmiotami tworzącymi Europę Bałtycką.
W panelu naukowym konferencji stwierdzono, że istnieje wiele uzasadnień tezy, iż obserwowane obecnie tendencje mają charakter rozwojowy i utrwalą się w przyszłości. Bliskość geograficzna czyni rynki krajów nadbałtyckich szczególnie atrakcyjnymi. Bardzo ważne są też mocno zakorzenione w historii związki kulturowe, polityczne i gospodarcze pomiędzy krajami leżącymi nad Bałtykiem.
Region Bałtyku powinien być dla Polski jednym z podstawowych obszarów współpracy międzynarodowej. Politycznie i gospodarczo nie wolno nam się od tego morza odsuwać. Że tak się dzieje, świadczą niektóre wskaźniki makroekonomiczne przedstawione na konferencji. Tylko większa aktywność Polski w regionie bałtyckim może wzmocnić jej pozycję.
Polska polityka zagraniczna i szeroko rozumiana racja stanu każą rozważyć region Bałtyku jako kierunek bardziej strategiczny w naszej polityce zagranicznej niż dotychczas. Winien on wyraźniej współistnieć obok innych kierunków naszej aktywności na arenie międzynarodowej. Solidne więzi z krajami bałtyckimi mogą mieć pozytywny wpływ także na bezpieczeństwo kraju.
Nowe technologie uprzyjemniają nam codzienność, ale jednocześnie niosą zagrożenia dla więzi międzyludzkich, zmieniają strukturę społeczną, gospodarkę, kulturę. Naukowcy z Polski i Niemiec postanowili przyjrzeć się bliżej zachodzącym procesom. Jak bardzo zmieni się nasze życie w ciągu 10 lat? Jak będziemy mieszkać, bawić się, pracować? Na te i inne pytania odpowiadali uczestnicy międzynarodowej konferencji Wizje społeczeństwa informacyjnego 2016, która odbywała się w dniach 7−9 czerwca w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Obrady były ostatnim punktem obchodów Roku Polsko−Niemieckiego 2005/06.
– Technologie informacyjne i telekomunikacyjne skłaniają do pytania: jak tendencje globalizacyjne ucywilizować oraz wykorzystać dobra racjonalnie i sprawiedliwie? Uniwersytet Śląski, wspólnie z Politechniką Śląską i Głównym Instytutem Górnictwa, chce promować badania nad nowoczesnymi technologiami czystej energii – podkreślał prof. Wiesław Banyś, prorektor UŚ ds. nauki i informatyzacji.
W Niemczech rok 2006 obchodzony jest jako rok informatyki i jej różnorodnych zastosowań. Potrzebna jest interdyscyplinarna platforma dialogu nauki i społeczeństwa.
– Nowe technologie napędzają gospodarkę i powstawanie nowych miejsc pracy. Sporo jednak problemów takich, jak na przykład dostęp do informacji, bezpieczeństwo danych, wielojęzyczność czy prawa własności, które wymagają współpracy. Dziś mamy szanse mówić o tym ponad granicami – powiedziała Erika Rost z Ministerstwa Edukacji i Badań Naukowych w Niemczech.
Sesja referatowa pierwszego dnia konferencji była wprowadzeniem do dyskusji w sekcjach problemowych: praca – gospodarka, demografia – starzenie się społeczeństw, kultura – sztuka. Studenci stawiali ważne pytania, np.: czy zasady moralne funkcjonują w Internecie, czy jest w nim miejsce na wysoką kulturę?
– Dyskusje były wielowątkowe. Po dwóch dniach obrad można było odnieść wrażenie, że nikt nie potrafi przewidzieć, co wyniknie z zachodzących przemian i dokąd zmierza społeczeństwo informacyjne – powiedział prof. Andrzej Kiepas, kierownik Międzynarodowego Centrum Zrównoważonego Rozwoju i Społeczeństwa Informacyjnego przy UŚ.
Katowicka konferencja (z udziałem studentów z Niemiec i Polski) była wspólnym przedsięwzięciem organizacyjnym Międzynarodowego Centrum Zrównoważonego Rozwoju i Społeczeństwa Informacyjnego (CRI) przy UŚ oraz FhG−ALI – Centrum Wdrożeniowego Instytutu Fraunhofera dla Planowania Systemów Logistycznych i Informatycznych w Cottbus, Niemcy. Uczestniczyli w niej także naukowcy z Austrii i Czech.
)
Polskie Towarzystwo Badania Gier to pierwsze naukowe towarzystwo ludologiczne w Polsce. Skupia naukowców i studentów z największych ośrodków akademickich w Polsce, którzy zajmują się szeroko pojętą problematyką gier – zwłaszcza RPG i gier komputerowych. Jego celem jest popularyzowanie i rozwijanie wiedzy o grach, zarówno w ujęciu teoretycznym (interdyscyplinarnie i od strony nauk szczegółowych), jak i praktycznym (tworzenie i rozpowszechnianie gier, zastosowania dydaktyczne). PTBG ma ambicję, aby to jego członkowie dokonywali wartościowych ustaleń naukowych oraz nowatorskich rozwiązań praktycznych. We władzach towarzystwa zasiadają głównie młodzi naukowcy. Oni też stanowią większość jego członków.
Towarzystwo organizuje – samodzielnie i we współpracy z instytucjami naukowymi – spotkania i panele naukowe oraz inne imprezy związane z badaniem gier. Ma zamiar upowszechniać i wydawać powstające w Polsce ludologiczne prace naukowe. Propaguje ideę gier jako formy twórczego wykorzystania czasu, zamierza przedkładać władzom oświatowym wnioski dotyczące zastosowania gier w dydaktyce oraz wzbudzać zainteresowanie nimi, m.in. za pośrednictwem Internetu. Towarzystwo będzie również zajmować stanowisko w sprawach publicznych dotyczących gier. Planowana jest współpraca z towarzystwami naukowymi i pokrewnymi instytucjami w kraju i za granicą.
Jesienią 2005 r., wspólnie z Instytutem Lingwistyki Stosowanej UAM, PTBG zorganizowało międzynarodową konferencję naukową Kulturotwórcza funkcja gier. Gra jako medium, tekst i rytuał (szczegóły na stronie www.gry.konferencja.org). W pierwszym dniu konferencji odbyło się Walne Zebranie PTBG, podczas którego wybrano Zarząd Główny oraz zatwierdzono powstanie poznańskiego Koła PTBG przy ILS UAM. W ramach towarzystwa działa też warszawskie Koło PTBG przy Wydziale Pedagogiki UW. Wobec ogromnego powodzenia pierwszej edycji imprezy, zaplanowano już kolejne spotkanie.
W maju zakończył się 10−dniowy obóz naukowy Borne Sulinowo 2006, w którym uczestniczyli studenci Koła Naukowego Socjologii działającego na Wydziale Nauk Społecznych UŚ. Opiekę naukową nad badaniami sprawowali mgr Agata Zygmunt, dr Tomasz Nawrocki i dr Andrzej Górny z Instytutu Socjologii UŚ.
Obóz był trzecim etapem badań socjologicznych poświęconych kształtowaniu się społeczności miejskiej oraz rozwojowi miasta Borne Sulinowo. Przywrócono je Polsce w 1992 r. po opuszczeniu miasta−garnizonu przez wojska radzieckie. Zasiedlili je przybysze z różnych regionów. Badania tego procesu prowadzili studenci Koła Naukowego i doktoranci instytutu w latach 1998 i 2002.
Zagospodarowanie Bornego Sulinowa to unikatowy proces, porównywalny jedynie ze zjawiskami obecnymi w okresie powojennym na ziemiach zachodnich i północnych. Naukowcy uzyskali możliwość prześledzenia swoistego socjologicznego fenomenu – tworzenia się nowej społeczności miejskiej w istniejącej tkance urbanistycznej. Badacze interesują się powstawaniem nowej społeczności miejskiej poprzez ustalenie przyczyn osiedlenia się w Bornem Sulinowie, kształtowanie się więzi społecznej, charakteru stosunków sąsiedzkich w mieście. Analizują życie codzienne mieszkańców, adaptowanie przestrzeni miasta do ich własnych potrzeb i dostosowywanie się przybyszów do miejskiej przestrzeni, ich stosunek do tworzącego się ładu urbanistyczno−architektonicznego, funkcjonalnego, społecznego, estetycznego. Istotnym wątkiem badawczym jest również perspektywa rozwoju Bornego Sulinowa – kierunki rozwoju, szanse i zagrożenia związane z wstąpieniem Polski do UE, funkcjonowanie władzy lokalnej i jej ocena przez mieszkańców, postrzeganie podstawowych problemów miasta i gminy. Naukowcy starają się także ustalić zasoby kapitału społecznego młodych mieszkańców tej miejscowości.
)
W Politechnice Wrocławskiej toczą się prace nad zmianą programów nauczania. Ich potrzeba wynika z wymogów Systemu Bolońskiego, z przepisów nowego Prawa o szkolnictwie wyższym i z potrzeby racjonalizacji procesu dydaktycznego. Dyskusje trwają na seminariach organizowanych przez prof. Janusza Szafrana, prorektora PWr. ds. nauczania. Zdaniem prof. Włodzimierza Salejdy z Wydziału Podstawowych Problemów Techniki, znanego z zaangażowania we współpracę ze szkołami, „produkty” zreformowanego systemu oświatowego, które trafiły już na I rok studiów, potwierdziły obawy, że szkoły ponadgimnazjalne nie przygotowują dobrze kandydatów na studia techniczne. – Ubogim treściom programowym z przedmiotów ścisłych odpowiada mała liczba godzin z tych dziedzin, zatem nawet najlepszy nauczyciel nie może wiele zdziałać – ocenia uczony. Fakt, że egzamin z matematyki nie jest obowiązkowy na nowej maturze zniechęca do nauki tego przedmiotu nawet uzdolnionych uczniów. Kandydaci oceniani są na podstawie wyników ze świadectwa maturalnego, tymczasem kandydat z oceną bardzo dobrą w jednym liceum bywa znacznie gorzej przygotowany niż kandydat „trójkowy” z innej szkoły. Te uwarunkowania powinny decydować o sposobie reformowania programów studiów w uczelniach technicznych.
Prof. Tadeusz Luty, rektor PWr., proponuje stworzenie Studium Generale. Kandydaci byliby przyjmowani na uczelnię, a nie na poszczególne wydziały. Pozwoliłoby to zorganizować kursy z przedmiotów ogólnych dostosowane do możliwości – poziomu wiedzy – grup studentów I roku. Niektóre z nich miałyby wyraźnie wyrównujący charakter, tj. pozwoliłyby słabszym studentom podnieść poziom wiedzy z przedmiotów ogólnych, jak matematyka i fizyka, do stanu wymaganego na studiach technicznych. W ramach Studium Generale odbywałyby się także zajęcia z przedmiotów humanistycznych i ekonomicznych. Dyskutowana jest kwestia włączenia w ten program kształcenia językowego. Z powodu dużej rotacji studentów I roku, obecnie zaczyna się ono od II roku. Mgr Małgorzata Stawska, kierująca Studium Języków Obcych, dąży do osiągnięcia uznawalności i rozpoznawalności egzaminów prowadzonych przez uczelnię. Chodzi o to, by certyfikat uzyskany w studium był traktowany równie poważnie, jak FC, LCCI czy Telc.
Powołanie nowej struktury kształcenia związane będzie ściśle z wdrożeniem przez uczelnię Procesu Bolońskiego. Specjalne komisje mają przygotować wycenę punktową (ECTS) poszczególnych kursów. Nad całością przemian czuwa rektorska komisja ds. Procesu Bolońskiego. Przegląd specjalności i specjalizacji powinien doprowadzić do ograniczenia ich liczby i zgrupowania kursów w moduły dydaktyczne. Być może wdrażanie nowego programu studiów uda się rozpocząć już w roku akademickim 2007/08. Realizacji tego przedsięwzięcia dydaktycznego służy budowa Zintegrowanego Centrum Studenckiego (na fot.) – inwestycji przeznaczonej wyłącznie dla studentów, z myślą o poprawie warunków nauki i dostosowaniu programów nauczania do wymogów nowego, bardziej efektywnego i ekonomicznego, systemu dydaktycznego.
Fot. Jakub Drzazga
Już od dziewięciu lat Stowarzyszenie Wydawców Szkół Wyższych spotyka się rokrocznie na konferencjach naukowych, aby przedyskutować najważniejsze problemy wydawnictw uczelnianych. W dniach 8−11 maja Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Poznaniu zorganizowało spotkanie w Ślesinie koło Konina.
Najważniejszym tematem obrad była propozycja funkcjonowania wydawnictwa szkoły wyższej jako jednoosobowej spółki uczelni. W związku z ciągłym szukaniem oszczędności w wielu polskich uczelniach co jakiś czas ożywa pomysł komercjalizacji wydawnictw, które, zdaniem władz rektorskich, generują zbyt wysokie koszty. W referacie wprowadzającym prof. Antoni Sobczak z poznańskiej AE starał się udowodnić, że wydawnictwa uczelniane służą realizacji celów statutowych szkół wyższych, oceniając je nie można zatem brać pod uwagę jedynie ich rentowności. Publikacja naukowa jest miarą prowadzonych badań i wizytówką uczelni. Władze powinny się liczyć z tym, że funkcjonowanie wydawnictwa wymaga nakładów finansowych. Książka jest częścią kultury narodowej – podobnie jak nauka i szkolnictwo wyższe – a ta przecież nie ma charakteru komercyjnego.
Referat wywołał ożywioną dyskusję, podczas której podawano liczne przykłady minimalizowania kosztów i podnoszenia rentowności działalności wydawnictw uczelnianych. Uczestnicy konferencji zgodzili się z tezą prelegenta, iż w uczelniach publicznych powstanie wydawnictwa o charakterze komercyjnym mija się z podstawowym celem, jakim jest wydawanie publikacji naukowych, zazwyczaj niskonakładowych i trudnych do sprzedaży. Henryk Podolski z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego zwrócił się do obecnego podczas obrad prof. Andrzeja Tretyna, prorektora Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, z prośbą o zorganizowanie spotkania przedstawicieli władz szkół wyższych z Zarządem SWSW. Prorektor UMK obiecał, że poruszy tę kwestię podczas najbliższego ogólnopolskiego spotkania prorektorów uniwersytetów.
Podczas innej sesji debatowano nad osobliwościami prawa autorskiego oraz wadami i zaletami druku cyfrowego.
Spotkanie wydawców w Ślesinie było też okazją do podziękowania prof. A. Sobczakowi za wkład w powstanie i rozwój SWSW. Przez wiele lat, jako dyrektor Wydawnictwa AE w Poznaniu, pełnił on różne funkcje w zarządzie stowarzyszenia. To z jego inicjatywy 9 lat temu została zorganizowana pierwsza konferencja stowarzyszenia w Puszczykowie koło Poznania.
Konferencji towarzyszyła wystawa nowości oficyn wydawniczych szkół wyższych w Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Ślesinie. Trwałym śladem po niej zostaną książki, które wydawcy przekazali w darze miejscowej bibliotece i gimnazjum.
)
Kiedy w piątek 26 maja przyjechaliśmy do Przesieki, pogoda wydawała się idealna do ścigania się na rowerach górskich. Objazd 6,5 km pętli w tempie spacerowym zajął pół godziny. Trudność trasy nie wykraczała poza umiejętności średnio zaawansowanego rowerzysty. Właściwie tylko pierwsze 1,5 km trasy można było nazwać cross country, pozostała część bardziej przypominała szlak niedzielnej wycieczki. Jednak po deszczowej nocy sytuacja zmieniła się diametralnie.
W sobotę odbyła się obligatoryjna czasówka, według wyników której w niedzielę ustawiano zawodniczki i zawodników na starcie. Do pokonania była tylko jedna pętla. Kiedy ruszył start czasówki kobiet, w lesie było już bardzo mokro. Zawodniczki startowały co 30 sekund i każda kolejna miała coraz bardziej rozjeżdżone błoto pod kołami. W sumie wystartowało 76 zawodniczek, a po nich jeszcze ponad 200 panów. Wyniki czasówki nie były niespodzianką. W pierwszych dwudziestkach, zarówno wśród pań, jak i panów, znalazły się niemal wyłącznie nazwiska znane choćby z takich imprez jak Skoda Auto Grand Prix czy największe cykle maratonów w Polsce.
W niedzielę odbył się wyścig główny. Praktycznie dopiero rano przed wyścigiem podjęto decyzję, że kobiety będą pokonywały dwie pętle, a panowie trzy. Wyścig został skrócony, ponieważ pogoda systematycznie się pogarszała. Całą noc padał deszcz, a droga bardziej przypominała ring zapasów błotnych niż trasę wyścigu kolarskiego. Z piątkowej sielanki nie zostało nic poza profilem. Dla niektórych taka trasa okazała się zbyt dużym wyzwaniem i nie wszystkim udało się ją ukończyć.
Jak na wyścig cross country zawody ukończyła bardzo duża liczba 74 zawodniczek i 194 zawodników. Wśród kobiet najlepsza okazała się Karolina Kozela z Politechniki Krakowskiej (53 min 46 s) przed Sylwią Kapustą z Uniwersytetu Rzeszowskiego (56:23) i Magdą Balaną z Politechniki Rzeszowskiej (56:50). Triumfatorem wśród mężczyzn został Piotr Sułek z Politechniki Opolskiej (1 godz. 7 min 1 s) przed Pawłem Wiendlochą z Politechniki Śląskiej (01:07:01) i Tomaszem Leśnikiem z Uniwersytetu Rzeszowskiego (01:08:46). Drużynowo w kategorii pań wygrała Politechnika Poznańska przed Politechniką Rzeszowską i Krakowską, zaś w kategorii panów – Politechnika Śląska przed Akademią Górniczo−Hutniczą i Politechniką Wrocławską.
Fot. Sebastian Liszka
20 maja, podczas 51. Międzynarodowych Targów Książki w Warszawie, wręczono Nagrodę im. Jerzego Kuryłowicza za rok 2005. Laureatem nagrody został Maciej Hildebrand, tłumacz książki Davida J. Browna Mosty. Trzy tysiące lat zmagań z naturą, opublikowanej przez Wydawnictwo Arkady.
Wyróżniono też Annę Zatorską−Goldstein oraz Pawła Goldsteina za przekład pracy Donalda A. McQuarrie’go Matematyka dla przyrodników i inżynierów, opublikowanej przez Wydawnictwo Naukowe PWN.
Wysokość Nagrody wynosi 5 tys. zł. Jej fundatorem jest Andrzej Kuryłowicz, znany wydawca, syn zmarłego w październiku 2002 roku wybitnego tłumacza literatury naukowej i popularnonaukowej Jerzego Kuryłowicza.
Dr inż. Maciej Hildebrand jest pracownikiem naukowo−dydaktycznym na Wydziale Budownictwa Lądowego i Wodnego Politechniki Wrocławskiej w Zakładzie Mostów i tłumaczem literatury technicznej. Pracę w uczelni łączy z aktywnością zawodową na budowach dużych obiektów mostowych w Polsce, należąc do kadry inżynierskiej przedsiębiorstwa Freyssinet Polska sp. z o.o. Ostatnio pracował przy montażu przęseł nowego mostu przez Wisłę w Płocku.
Dr Anna Zatorska−Goldstein pracuje w Instytucie Matematyki Stosowanej i Mechaniki UW. Zajmuje się teorią operatorów subeliptycznych oraz równaniami różniczkowymi cząstkowymi. Stypendystka Fundacji Humboldta.
Dr Paweł Goldstein pracuje w Instytucie Matematyki UW. Jego specjalnością jest teoria osobliwości.
)
4 lipca 1995 założono księgi wieczyste dla nieruchomości w Mydlnikach, w których Akademia Rolnicza im. Hugona Kołłątaja w Krakowie wpisana została jako wieczysty użytkownik tej nieruchomości. Od 1 września 2005 grunty pozostające w użytkowaniu wieczystym uczelni publicznej stały się jej własnością. W związku z tym AR została właścicielem dworku oraz około 110 ha gruntów w Mydlnikach.
Pierwsza wzmianka o Mydlnikach, w których znajdują się tereny i obiekty krakowskiej AR, pochodzi z 1226 r. Osada była wówczas własnością zakonu Dominikanów. W XV w. Mydlniki uzyskały status wsi szlacheckiej. W 1973 zostały włączone do Krakowa, jako część dzielnicy Krowodrza. Dwór w Mydlnikach pochodzi z drugiej połowy XIX w. W 1903 dwór wraz z przynależnym do niego majątkiem ziemskim został wystawiony na sprzedaż. Zainteresował się nim prof. Kazimierz Rogoyski, gdyż było to idealne miejsce do stworzenie tzw. folwarku doświadczalnego, służącego praktycznemu kształceniu słuchaczy Studium Rolniczego UJ.
Mydlniki stały się wzorcowym gospodarstwem prowadzącym doświadczenia naukowo−rolnicze oraz kształcenie słuchaczy Studium, a później Wydziału Rolniczego UJ. Gospodarstwo doświadczalne w Mydlnikach samo zarabiało na swoje utrzymanie, sprzedając ziarno, mleko czy nawozy sztuczne. Bardzo dobrze prowadzone zarówno organizacyjnie, jak i uprawowo znane było nawet poza granicami kraju. Dobra opinia w pewnym stopniu przyczyniła się do wzrostu frekwencji słuchaczy Wydziału Rolniczego UJ, którzy odbywali tu swoje praktyki i pisali prace dyplomowe. Prowadzone tam pierwsze badania naukowe dotyczyły takich dziedzin, jak: uprawa roli i roślin, genetyka roślin uprawnych (selekcja i krzyżowanie), gleboznawstwo oraz inżynieria i mechanika rolnicza. W późniejszym czasie doszła ekonomia rolnictwa, leśnictwo (założono szkółkę drzew leśnych), fizjologia i hodowla zwierząt czy anatomia porównawcza.
31 sierpnia 1953 nieruchomości w Mydlnikach przeszły w zarząd i użytkowanie Wyższej Szkoły Rolniczej (protoplasty obecnej AR), powstałej po wyłączeniu Wydziałów Rolniczego i Leśnego z UJ. Do niedawna na terenie dworku mieściły się laboratoria stacji doświadczalnych obecnych wydziałów: Rolniczo−Ekonomicznego, Hodowli i Biologii Zwierząt oraz Agroinżynierii.
Po uzyskaniu notarialnego aktu własności AR zdecydowało się na gruntowny remont obiektu w Mydlnikach. Ukończono go jeszcze w 2005 r. Dworek przeznaczony będzie do celów dydaktycznych oraz na potrzeby nowo utworzonego Centrum Kształcenia Ustawicznego. Mają odbywać się w nim szkolenia, kursy i studia podyplomowe dla kadry inżynieryjno−technicznej rolnictwa i gospodarki żywnościowej. Powierzchnia obiektu wynosi 755,08 m2. Znajdują się w nim trzy kompleksowo wyposażone sale wykładowo−konferencyjne, każda na ok. 30−40 osób. Dla uczestników szkoleń przewidziano w dworku cztery pokoje gościnne. Koszt remontu wyniósł ok. 1,5 mln zł.
)
Rokrocznie od 1998 r. Zarząd Główny AZS organizuje konferencje szkoleniowe dla nauczycieli akademickich studiów wychowania fizycznego i sportu.
Na IX konferencję, która odbyła się w Centralnym Ośrodki Sportu Akademickiego w Wilkasach k. Giżycka w dniach 12−17 czerwca, przybyło 105 nauczycieli akademickich z 33 uczelni, w tym szkół niepublicznych.
Program metodyczno−dydaktyczny doszkalania nauczycieli obejmował 7 dyscyplin sportu. Prowadzącymi w poszczególnych grupach byli: dr Barbara Olsza (AWF Katowice) – tenis ziemny, Halina Kunicka (ZWKF Gorzów Wlkp.) – kulturystyka, mgr Jerzy Uzarowicz (szef Studium Doskonalenia i Kształcenia Kadr AWF Kraków) – siatkówka, Wojciech Wójcik (kierownik SWFiS AM Wrocław) – koszykówka, dr Andrzej Żurawik (AWF Katowice) – pływanie, mgr Ewa Suchanowska (PG) i Żywila Brańska (AWF Warszawa) – aerobik sportowy oraz Jan Łosakiewicz (UW) i Jarosław Wojciechowski (WSZiP Warszawa) – tańce (po raz pierwszy).
Nauczyciele uczestniczyli w zajęciach praktycznych i teoretycznych. Prowadzący prezentują najnowsze tendencje techniki i taktyki w danej dyscyplinie sportu, interpretacje aktualnych przepisów sędziowskich, ale przede wszystkim dostosowują program do specyfiki prowadzenia zajęć sportowych ze studentami. Wszystko po to, by nauczyciele, którzy ukończyli studia przed laty, mogli uzupełnić swoje umiejętności i poprawić warsztat pracy. Bo, jak twierdził Pierre de Couberin: „W sporcie szybko się traci to, co się zyskało, gdy nad tym nie czuwamy!”
W czasie konferencji odbyło się spotkanie informacyjne nt. systemu rozgrywek AZS w sporcie powszechnym i największej studenckiej imprezy, czyli Mistrzostw Polski Szkół Wyższych. W maju br. zakończyły się ostatnie zawody w ramach XXIII edycji MPSzW. Zwycięzcy zostaną uhonorowani na Centralnej Inauguracji Sportowego Roku Akademickiego 2006/07, która odbędzie się 21 października we Wrocławiu, a później studentów−sportowców i ich trenerów czeka dwuletni cykl zawodów w ramach XXIV edycji mistrzostw.
ogólnopolski miesięcznik