Upłynął pierwszy rok czwartej kadencji KRASP, kadencji zasadniczo innej od poprzednich. Jej rozpoczęcie zbiegło się w czasie z wejściem w życie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, co stworzyło nowe warunki prawne działania naszej Konferencji. Spoglądając na zapisy ustawowe, można by odnieść wrażenie, że niewiele się zmieniło. KRASP od chwili powstania realizuje w istocie zadania sformułowane obecnie w ustawie, a organy władzy publicznej – biorąc pod uwagę autorytet i pozycję społeczną osób działających w Konferencji oraz jej ugruntowaną pozycję międzynarodową – także przed wejściem w życie nowej ustawy często zwracały się do KRASP o opinię, choć nie obligowały ich do tego – w przeciwieństwie do dzisiejszej sytuacji – obowiązujące regulacje prawne.
W praktyce nastąpiły jednak istotne zmiany. Konferencja – obok zaangażowania w dyskusję i działania w tak istotnych sprawach, jak: model awansu naukowego, standardy kształcenia czy internacjonalizacja polskich uczelni – została „przytłoczona” wielością spraw wynikających z ustawowego obowiązku opiniowania różnego rodzaju dokumentów. Nasza Komisja ds. Organizacyjnych i Legislacyjnych, przygotowująca większość opinii na temat projektów aktów prawnych opracowanych przez różne ministerstwa, pracuje niemal bez wytchnienia. Również pozostałe komisje stałe i indywidualni członkowie Prezydium mają mnóstwo pracy. Nawet w miesiącach letnich nie możemy pozwolić sobie na odpoczynek. Na początku sezonu wakacyjnego zaangażowaliśmy się w poważne debaty na temat propozycji zmian w systemie podatkowym, w systemie egzaminów maturalnych oraz w organizacji i zarządzaniu sferą badań naukowych. Koniec wakacji to z kolei okres intensywnego opiniowania – w okresie ostatniego miesiąca (od połowy sierpnia do połowy września) przekazaliśmy 16 opinii dotyczących projektów ustaw, rozporządzeń i innych aktów prawnych.
Coraz częściej mamy okazję przekazywać nasze stanowisko podczas bezpośrednich rozmów delegacji rektorów z Prezydentem RP oraz z ministrami Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Stanowisko rektorów staje się też coraz częściej przedmiotem zainteresowania mediów i opinii publicznej.
Systematycznie utrwalamy naszą pozycję na forum międzynarodowym. Oprócz tradycyjnych kontaktów z konferencjami rektorów innych krajów, zdobywamy coraz silniejszą pozycję w European University Association. W październikowych obradach Prezydium KRASP weźmie udział Prezydent EUA prof. Georg Winkler, który chciałby poznać opinię polskich rektorów na temat zasadniczych problemów, wobec których stoi szkolnictwo wyższe w Europie i reprezentujące je stowarzyszenie – EUA. W skład zespołu, którego zadaniem jest przygotowanie projektu kluczowych dla przyszłości EUA zmian w statucie stowarzyszenia, w tym projektów zapisów podsumowujących toczącą się na forum międzynarodowym dyskusję o tym, „czym jest uniwersytet (uczelnia akademicka)”, wśród trzech reprezentantów krajowych konferencji rektorów – w wyniku decyzji Zgromadzenia Plenarnego EUA – znalazł się przewodniczący KRASP. Przypomnę także, że Polska uzyskała prawo zorganizowania w przyszłym roku dorocznej konferencji EUA (Prezydium KRASP, a następnie EUA Board przyjęły propozycję, aby odbyła się ona we Wrocławiu).
Duże zaskoczenie – zarówno w kraju, jak i za granicą – budzi przekazywana w niektórych opracowaniach, formularzach ankiet i rozmowach informacja, że roczny budżet KRASP wynosi zaledwie ok. 500 tys. zł. Naszym rozmówcom wydaje się nieprawdopodobne, że dysponując tak niewielkimi środkami prowadzimy tak różnorodną działalność. To prawda, że działalność KRASP jest wspomagana w różny sposób przez uczelnie członkowskie, zwłaszcza te, których rektorzy pełnią funkcje we władzach KRASP, oraz te, które podejmują się organizacji posiedzeń Zgromadzenia Plenarnego czy Prezydium. Nie zmienia to jednak pozytywnej oceny osiąganych przez KRASP efektów w stosunku do ponoszonych nakładów.
Rozpoczął się nowy rok akademicki. Uczelnie inaugurują go z nowymi statutami. Prawo o szkolnictwie wyższym stwarza szansę wprowadzenia wielu innowacyjnych rozwiązań i wykorzystania nowych możliwości. Przed środowiskiem akademickim i naukowym stoją bowiem kolejne wyzwania, wynikające m.in. z postępów integracji europejskiej. Nasza Konferencja będzie się starała wspomagać uczelnie w realizacji ich wspólnych celów dla dobra polskiego szkolnictwa wyższego.
Polskie szkolnictwo wyższe oczekuje na pilne decyzje polityczne, zapewniające prorozwojowy budżet naszego resortu. Istnieje potrzeba zmiany z polityki przetrwania na politykę prorozwojową. Stosowana od lat zasada egalitaryzmu, znajdująca swój wyraz w mechanizmie spłaszczania kierowanych do uczelni dotacji, wynikających z podziału skromnych funduszy na szkolnictwo wyższe i naukę, powoduje powiększanie się dystansu dzielącego uczelnie polskie od demickiej są możliwe jedynie poprzez wzrost dotacji przedmiotowej na działalność dydaktyczną. Oczekujemy na silne wsparcie społeczne takiego właśnie stanowiska, bowiem bez prorozwojowego finansowania szkół wyższych nie będzie możliwa skuteczna konkurencja z uczelniami zagranicznymi i zachęcanie najzdolniejszych Polaków do studiowania i pozostawania w Kraju.
ogólnopolski miesięcznik