GLIWICE/TURYN Prof. Stanisław Słodowy z Politechniki Śląskiej otrzymał „Oskara Sztuki”, prestiżową nagrodę przyznawaną przez Międzynarodową Akademię Santaria w Turynie. Prof. Słodowy tworzy rzeźby, medale oraz tablice pamiątkowe. W swojej pracy twórczej artysta sięga po piaskowiec, żelazo, beton. Znany jest z rzeźb o tematyce sakralnej oraz aranżacji wnętrz obiektów sakralnych. Od roku 1965 związany z Wydziałem Architektury PŚ. Jest laureatem wielu prestiżowych nagród we Francji, Włoszech i Stanach Zjednoczonych. Uczestniczył m.in. w Międzynarodowym Salonie Jesiennym w Paryżu oraz w Biennale Sztuki w Lyonie. Otrzymał Grand Prix na Biennale Rzeźby w Asnieres Sur−Seine, „Oskar” Amerykańskiego Instytutu Biograficznego za całokształt twórczości, dyplom srebrnego medalu i medal „Arts−Sciences−Lettres” Międzynarodowego Stowarzyszenia Akademickiego w Paryżu.
)
BIAŁYSTOK/BIAŁOWIEŻA W dniach 13−15 września w Białowieży odbyła się I Ogólnopolska konferencja naukowa Mokradła i ekosystemy słodkowodne – funkcjonowanie zagrożenia i ochrona, zorganizowana przez Instytut Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechniki Białostockiej, Instytut Biologii Uniwersytetu w Białymstoku oraz Polskie Towarzystwo Hydrobiologiczne, Polskie Towarzystwo Gleboznawcze i Polskie Towarzystwo Inżynierii Ekologicznej. Na konferencji dokonano oceny stanu hydrogeochemicznego i biologicznego ekosystemów mokradłowych, gleb, wód powierzchniowych i podziemnych oraz osadów dennych w różnych typach krajobrazu naturalnego i antropogenicznego Polski. Mokradła są naturalnymi filtrami redukującymi zanieczyszczenia wód powierzchniowych i podziemnych, przyczyniają się do ograniczania efektu cieplarnianego oraz są ostoją dzikich ptaków i siedliskiem rzadkich roślin.
BYDGOSZCZ Genetyczne wędrówki ludów, Jak właściwie żywić niemowlęta?, Ile przed nami? – czyli rzecz o starzeniu, Tajemnice i rytuały sali operacyjnej, Chemia w służbie wymiaru sprawiedliwości, Uzależniające rośliny – to niektóre z 32 tematów wykładów i warsztatów, które odbyły się podczas Dni Nauki MEDICALIA 2006, zorganizowanych w dniach 15−16 września przez Collegium Medicum UMK im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy. Bydgoski festiwal włączył się w Ogólnopolski Dzień Nauki, odbywający się pod patronatem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Podczas cyklu wykładów i warsztatów popularyzatorskich poświęconych nauce i medycynie zaprezentowano możliwości i potencjał naukowy bydgoskiego medycznego środowiska akademickiego.
WARSZAWA W dniach 21–22 września odbyła się II Międzynarodowa konferencja naukowo−techniczna Systemy logistyczne – teoria i praktyka, zorganizowana przez Wydział Transportu Politechniki Warszawskiej oraz Komitet Transportu PAN. Tematyka konferencji obejmowała m.in.: kształtowanie i wymiarowanie procesów przepływu ładunków i informacji w systemach logistycznych, modelowanie przepływu ładunków i informacji w tych systemach, metody optymalizacji systemów logistycznych, transport intermodalny w procesach przepływu ładunków, logistyczną obsługę klienta, funkcjonowanie przedsiębiorstw transportowo−spedycyjnych.
OLSZTYN 22 września odbyły się uroczystości jubileuszu 40−lecia Wydziału Medycyny Weterynaryjnej UWM. Weterynaria ruszyła w październiku 1966 jako oddział weterynaryjny na Wydziale Zootechnicznym ówczesnej Wyższej Szkoły Rolniczej w Olsztynie. Indeksy otrzymało wówczas 30 studentów weterynarii. Warunki pracy były spartańskie. Poprawiły się wraz z inwestycjami zapoczątkowanymi w latach 70., gdy na dawnych polach doświadczalnych Wydziału Rolniczego powstało Kortowo 2, a tam budynki „wety”. Wydział Medycyny Weterynaryjnej kształci dziś 1066 studentów. Przygotowuje ich do zawodu 91 pracowników naukowo−dydaktycznych, w tym 21 prof. tytularnych, 9 dr. hab., profesorów UWM, 6 dr. hab. adiunktów oraz 49 doktorów. W ciągu 40 lat wydział ukończyło ponad 3 tys. absolwentów.
)
ŁÓDŹ W 1946 r. na Wydziale Mechanicznym Politechniki Łódzkiej utworzono oddział papiernictwa. W 1970 powstał Instytut Papiernictwa i Maszyn Papierniczych, który od 1999 nosi nazwę Instytut Papiernictwa i Poligrafii. Główne kierunki badań to np. niekonwencjonalne i proekologiczne metody bielenia mas włóknistych, wodooszczędne technologie wytwarzania papieru. Od 1952 w PŁ można było studiować papiernictwo. W 1998 utworzono nowy, unikatowy kierunek studiów – papiernictwo i poligrafia. Kształcenie specjalistów w zakresie papiernictwa realizowane jest na 3 wydziałach: Mechanicznym, Chemicznym oraz Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska. W ciągu 60 lat studia papiernicze w PŁ ukończyło ok. 1500 absolwentów, w tym ok. 40 cudzoziemców.
WARSZAWA Z 22 na 23 września w całej Europie odbyła się Noc Badaczy. W ramach tej inicjatywy i X Festiwalu Nauki w laboratoriach Instytutu Chemii Fizycznej PAN goście obserwować mogli m.in.: ciekłokrystaliczne kwiaty, kropelki w układach mikroprzepływowych, warstwy o grubości jednej cząsteczki. Instytut Biologii Doświadczalnej PAN zapraszał na wykłady, np. Czy dzieci mogą mieć zawał serca? Zaprezentowano też przyrządy badawcze z minionego wieku. Instytut Biochemii i Biofizyki PAN pokazywał zwiedzającym możliwości, jakie tkwią w drożdżach. Szkoła Festiwalu Nauki zorganizowała warsztaty Geny wokół nas. Była to niepowtarzalna okazja spotkania ze współczesną biologią i poznania w praktyce nowoczesnej nauki. Szkoła Festiwalu jest wspólną inicjatywą kilku jednostek PAN: Międzynarodowego Instytutu Biologii Molekularnej i Komórkowej, Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego, Instytutu Biochemii i Biofizyki oraz Fundacji BioEdukacji.
RZESZÓW 23 września na Wydziale Chemicznym Politechniki Rzeszowskiej zainaugurowała działalność Podkarpacka Platforma Chemiczna. Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego ma na celu podniesienie konkurencyjności przedsiębiorstw regionu Podkarpacia poprzez transfer wiedzy w zakresie innowacyjnych rozwiązań w dziedzinie technologii chemicznej i w dziedzinach pokrewnych oraz zwiększenie współpracy pomiędzy przedsiębiorstwami regionu Podkarpacia a sektorem badawczo−rozwojowym, co będzie skutkowało intensyfikacją badań, wynalazczości i wdrożeń w zakresie chemii. Projekt zakłada osiągnięcie celów dzięki organizacji cyklu warsztatów, indywidualnych konsultacji oraz seminariów informacyjno−konsultacyjnych. Przystąpienie do PPCh zadeklarowało już 25 firm. Kierownikiem projektu jest prof. Jacek Jeżowski.
)
GLIWICE
25 września tytuł honorowego profesora Politechniki Śląskiej otrzymał prof. Zděnek Hradílek z Technicznego Uniwersytetu w Ostrawie. Prof. Hradílek uznawany jest za pierwszoplanową postać w zakresie elektroenergetyki i elektrotermii w Republice Czeskiej. W jego dorobku naukowym znajduje się ponad 250 publikacji oraz kilkadziesiąt prac badawczych i wdrożeniowych. Z PŚ prof. Hradílek współpracuje od 1994, odgrywając wiodącą rolę podczas wspólnych prac naukowo−badawczych. Promuje w Republice Czeskiej polskie jednostki naukowo−badawcze, firmy i organizacje.
TORUŃ Wyjątkowe sympozjum astronomiczne odbyło się w dniach 26−29 września w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika, gdzie spotkali się naukowcy z kilkunastu najbardziej zaawansowanych obserwatoriów radioastronomicznych w Europie, tworzących sieć interferometrii wielkobazowej EVN (European VLBI Network). Dzięki sieci interferometrii wielkobazowej, w której ważną rolę odgrywa obserwatorium radioastronomiczne UMK w Piwnicach, możliwa jest obserwacja obiektów astronomicznych przez wiele obserwatoriów jednocześnie (drogą internetową) i po późniejszym skorelowaniu wyników – tworzenie bardzo dokładnych map nieba. Obserwatorium UMK przez ok. 3 miesiące w roku (w sumie) udostępnia swój radioteleskop o średnicy 32 m do tworzenia „wirtualnego łącza”, dzięki któremu odbywają się wspólne obserwacje. Centrum korelacji wyników badań sieci radioteleskopów znajduje się w Holandii.
RZESZÓW/SZTOKHOLM 27 września odbyła się w Sztokholmie uroczystość zakończenia XVIII Konkursu prac młodych naukowców Unii Europejskiej. Jedną z trzech I nagród przyznano pracy Tomasza Wdowika, dotyczącej syntezy związku chemicznego, który jest potencjalnym lekiem z grupy α–brokerów. Prace badawcze wykonywał na Wydziale Chemicznym Politechniki Rzeszowskiej pod opieką dr Grażyny Groszek. T. Wdowik, tegoroczny absolwent IV Liceum Ogólnokształcącego im. M. Kopernika w Rzeszowie, otrzymał także nagrodę honorową w postaci udziału w międzynarodowym seminarium młodzieżowym w Sztokholmie. W tegorocznych finałach europejskich zaprezentowano 70 prac 114 autorów z 30 krajów.
WARSZAWA 28 września odbyła się IV edycja konferencji Informatyczne wspomaganie zarządzania uczelnią, zorganizowana przez Centrum Promocji Informatyki. Mówiono o budowaniu wizerunku uczelni w Internecie (prof. W. Gogołka, UW), systemie uczelnianym w kontekście prawa o szkolnictwie wyższym (prof. S. Jackowski, UW), wykorzystaniu własnej kadry informatycznej do opracowania założeń systemowych „e−uczelni” (dr J. Mincer−Daszkiewicz), pozyskiwaniu funduszy unijnych na działalność szkół wyższych (min. J. Kwieciński). APR System ukazał kwestię informatyzacji uczelni w kontekście 40 podobnych przykładów na terenie Polski. Rolę zintegrowanego systemu finansowo−księgowego w zarządzaniu uczelnią przedstawił M. Grzesiak z firmy Kalasoft, a G. Żytka, reprezentujący firmę OPTeam, omówił specyfikę pierwszych wdrożeń elektronicznej legitymacji studenckiej. Dopełnieniem programu były dwa case studies.
)
WROCŁAW 29 września Akademia Rolnicza nadała tytuł doktora honoris causa byłemu rektorowi tej uczelni prof. Tadeuszowi Szulcowi. Uczony jest specjalistą w zakresie hodowli bydła i produkcji mleka. Był wiceministrem edukacji narodowej (2003−05), a obecnie przewodniczy Komisji Akredytacyjnej – Zespołu Bolońskiego KRASP. Jest członkiem Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów Naukowych, Komitetu Nauk Zootechnicznych PAN oraz prezydentem Profesorskiego Klubu Hodowców Bydła. Gdy pełnił funkcję rektora AR we Wrocławiu, zainicjował budowę kompleksu obiektów Wydziału Biologii i Hodowli Zwierząt, Centrum Dydaktyczno−Naukowego i krytej pływalni. Doprowadził do utworzenia stypendium im. Stanisława Tołpy dla młodych naukowców i studentów z krajów byłego ZSRR. Uczony został 47. doktorem honorowym wrocławskiej AR.
OLSZTYN 1 października wręczono doktorat honoris causa Uniwersytetu Warmińsko−Mazurskiego dr. Wolfgangowi Schäublemu, ministrowi spraw wewnętrznych Niemiec. – Politykę rozumie jako odpowiedzialność i służbę państwu oraz społeczeństwu – mówił o nim prof. Arkadiusz Żukowski, promotor doktoratu. Dr Schäuble jest adwokatem Polski, wspierał nasze starania o wejście do NATO i Unii Europejskiej. Jest też jednym z ojców współpracy Olsztyna i Offenburga oraz tamtejszej uczelni z UWM. – Jak przed wiekami niemiecka Albertyna z niedalekiego Królewca przyjęła do swego grona najwybitniejszego polskiego poetę epoki odrodzenia Jana Kochanowskiego, tak dziś Uniwersytet Warmińsko−Mazurski czyni członkiem swej społeczności niemieckiego męża stanu, Wolfganga Schäublego – mówił prof. Ryszard Górecki, rektor UWM.
)
WARSZAWA
Nagroda im. prof. Edwarda Lipińskiego jest przyznawana corocznie przez Polskie Towarzystwo Ekonomiczne za książkę wnoszącą nowe wartości do dorobku nauk ekonomicznych w Polsce, a opublikowaną w dwóch kolejnych latach poprzedzających rok, w którym nagroda jest przyznawana. W r. 2006 Sąd Konkursowy postanowił przyznać nagrodę Andrzejowi Cieślikowi za książkę Geografia inwestycji zagranicznych. Przyczyny i skutki lokalizacji spółek z udziałem kapitału zagranicznego w Polsce, opublikowaną przez Wydawnictwa UW.
SOSNOWIEC/WARSZAWA Od 1 października prof. Grzegorz Racki z Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego jest dyrektorem Instytutu Paleobiologii im. Romana Kozłowskiego PAN. Do pełnienia tej funkcji (przez okres 4 lat) w wyniku konkursu został mianowany przez prezesa Polskiej Akademii Nauk. Instytut Paleobiologii im. Romana Kozłowskiego PAN jest wiodącą placówką w dziedzinie badań paleontologicznych i geobiologicznych. Ma uprawnienia do nadawania stopni naukowych doktora i doktora habilitowanego nauk biologicznych w zakresie biologii oraz doktora i doktora habilitowanego nauk o Ziemi w zakresie geologii.
)
ŁOMŻA/BIAŁYSTOK
2 października w sali Opery i Filharmonii Podlaskiej odbyło się seminarium Propozycja rozwoju województwa podlaskiego, przygotowane przez PWSIiP w Łomży. Analizowano projekt strategii rozwoju województwa podlaskiego do roku 2020. W dotychczasowej misji określono je jako region aktywnego i zrównoważonego rozwoju z wykorzystaniem walorów środowiska naturalnego, wielokulturowej tradycji i położenia przygranicznego. Prof. Kazimierz Pieńkowski, rektor PWSZ w Łomży, sformułował nową propozycję zapisu misji województwa. Jego zdaniem, powinno ono być regionem przetwórstwa rolno−spożywczego, zdrowej żywności, lecznictwa uzdrowiskowego i turystyki, rehabilitacji zdrowotnej i lecznictwa długookresowego, rozwoju energetyki odnawialnej oraz produkcji leśnej i przetwórstwa drewna. Seminarium towarzyszyły uroczystości związane z jubileuszem 50−lecia pracy naukowej i dydaktycznej prof. K. Pieńkowskiego.
)
WROCŁAW
Prof. Alan R. Katritzki z Centrum Chemii Związków Heterocyklicznych Uniwersytetu w Gainesville na Florydzie został 2 października doktorem honoris causa Politechniki Wrocławskiej. Ten wybitny znawca chemii związków heterocyklicznych (heterocykli) ceniony jest także za naukową rzetelność, obiektywizm i życzliwość dla otoczenia. Jego zainteresowania naukowe dotyczą przede wszystkim benzotriazoli i pirydyn, mechanizmów reakcji podstawiania nukleofilowego i elektrofilowego, a także metod syntezy z uwzględnieniem selektywnej transformacji grup funkcyjnych. Wyniki jego prac badawczych zawarte są w 1885 artykułach, 3 monografiach, 4 książkach oraz w licznych wykładach i referatach konferencyjnych. Jest członkiem m.in.: Royal Society of Chemistry, Royal Institute of Chemistry i International Society of Heterocyclic Chemistry.
KRAKÓW 2 października w Instytucie Historii UJ odbyło się wręczenie Nagrody im. Marcelego Handelsamana za najlepszą pracę magisterską z zakresu historii. Laureatką została Katarzyna Paszko, absolwentka Instytutu Historii UJ. Jej praca magisterska Polacy i Żydzi w dialogu w latach 1979−1997 ma charakter studium interdyscyplinarnego z zakresu historii politycznej, dziejów kultury i religii. Do nagrody głównej nominowano też dwie inne prace: Świat kobiet w „Tygodniku Ilustrowanym” (Magdalena Kruszewska, Instytut Historii UMCS w Lublinie) oraz Historyka Shoah. Problematyka morfologii narracyjnych przedstawień historiograficznych nazistowskiego ludobójstwa (Jakub Muchowski z Instytutu Historii UJ).
SZCZECIN 3 października wręczono doktorat honoris causa Uniwersytetu Szczecińskiego prof. Wojciechowi S. Wrzesińskiemu, jednemu z najwybitniejszych polskich historyków, badaczowi dziejów XIX i XX w. Prof. Wrzesiński był rektorem Uniwersytetu Wrocławskiego w latach 1991−95, wieloletnim dyrektorem Instytutu Historycznego i kierownikiem Katedry Historii Najnowszej UWr. Od roku 1986 zasiada w Prezydium Komitetu Nauk Historycznych PAN, w latach 1989−99 przewodniczył Kuratorium Instytutu Zachodniego w Poznaniu. Od 1998 jest członkiem Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów Naukowych. Przez dwie kadencje, do roku 2003, prof. Wrzesiński pełnił funkcję prezesa Polskiego Towarzystwa Historycznego.
)
KRAKÓW
3 października w Instytucie Muzykologii Uniwersytetu Jagiellońskiego wręczono Nagrodę im. Raya E. i Ruth A. Robinsonów za najlepszą pracę doktorską w roku 2005/06 w dziedzinie muzykologii. Tegorocznym laureatem został dr Andrzej Sitarz za pracę Feliks Janiewicz. Życie i twórczość. Laureat otrzymał z rąk fundatora, prof. R. Robinsona, pamiątkową tablicę, a dyplom honorowy w imieniu rektora wręczył mu dziekan Wydziału Historycznego prof. Andrzej Banach. Specyfiką Nagrody Robinsonów jest przyrzeczenie publikacji wyróżnionej pracy w USA. W części naukowej spotkania pracownicy Instytutu Muzykologii, studenci i goście wysłuchali wykładu prof. Zygmunta M. Szweykowskiego Aria we florencko−mantuańskim „dramma per musica”.
OSTRAWA/KATOWICE 3 października Uniwersytet Śląski w Katowicach został uhonorowany medalem za zasługi i długoletnią współpracę, przyznanym przez władze Uniwersytetu w Ostrawie. Podczas uroczystych obchodów święta ostrawskiej uczelni i inauguracji XVI roku akademickiego zaszczytne wyróżnienie odebrał prof. Janusz Janeczek, rektor UŚ. Rektor Uniwersytetu w Ostrawie prof. Vladimir Baar podkreślił znaczenie więzi partnerskich łączących obie uczelnie i wyraził nadzieję na dalszą bliską współpracę.
)
ŁÓDŹ 5 października Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera nadała tytuł doktora honoris causa swojemu wieloletniemu wykładowcy prof. Jerzemu Mierzejewskiemu. Jest absolwentem Akademii Sztuk Pięknych. Jednak zarzucił malarstwo, by na wiele lat poświęcić się filmowi. Interesował go styk plastyki z filmem. Realizował filmy dokumentalne i artystyczne oraz produkcje telewizyjne. Pełnił w łódzkiej „filmówce” m.in. funkcje dziekana i prorektora. Ostatnio znów powrócił do malowania.
LUBLIN Przedsiębiorstwo w erze społeczeństwa informacyjnego to projekt realizowany w ramach sektorowego programu operacyjnego Rozwój zasobów ludzkich 2004−06, na podstawie umowy podpisanej przez Politechnikę Lubelską z Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości. Od lutego 2007 do początku 2008 przeszkolonych zostanie 260 osób, w tym 12 niepełnosprawnych, 60 osób ukończy studia podyplomowe, odbędzie się 600 godzin szkoleń obejmujących 1 kierunek studiów podyplomowych oraz 20 edycji kursów, a 51 przedsiębiorstw – w tym WSK PZL Świdnik S.A., główny inicjator projektu – uzyska pomoc doradczą w zakresie organizacji i zarządzania. Koszt projektu to ponad 600 tys. zł, w tym dofinansowanie z funduszy UE wynosi blisko 490 tys. zł.
)
POZNAŃ Dwudziestym doktorem honoris causa Akademii Ekonomicznej w Poznaniu został prof. Leszek Balcerowicz, prezes Narodowego Banku Polskiego, wykładowca SGH, autor reform polskiej gospodarki z początku lat 90. XX w. Dyplom wręczono mu 6 października. Prof. Balcerowicz jest jednym z najlepszych przykładów łączenia wysokiej klasy teoretycznej analizy ustrojów i systemów ekonomicznych oraz wiedzy o ich realiach z umiejętnością programowania i wdrażania zmian niezbędnych dla osiągnięcia sukcesu w polityce makroekonomicznej – mówił w laudacji prof. Wacław Wilczyński, pierwszy honorowy doktor poznańskiej AE.
WROCŁAW Instytut Telekomunikacji, Teleinformatyki i Akustyki PWr. uruchomił profesjonalne wideokonferencyjne studio przystosowane do prowadzenia zajęć dydaktycznych na odległość. Powstało z niewielkiej sali konferencyjnej, którą wyizolowano akustycznie i wyposażono w terminal wideokonferencyjny firmy Sony. Łączność jest dwustronna, tzn. dydaktyk może oddać głos studentom, usłyszeć ich pytania lub odpowiedzi. Komunikacja odbywa się za pośrednictwem sieci ISDN (cyfrowej sieci z integracją usług – jak ta w sieci telefonicznej), której zaletą jest dobra standaryzacja (ITU−T H.320) albo sieci IP (wg standardu ITU−T H.323 lub IETF SIP). Koszt przedsięwzięcia to terminal za 50 tys. zł oraz przygotowanie sali – 60 tys. zł.
ŁÓDŹ Od roku akademickiego 2006/07 wszystkie indeksy studentów Wydziału Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki Politechniki Łódzkiej są zaopatrzone w kod kreskowy. Jest on unikalny dla każdego numeru indeksu. Zastosowanie kodów ma ułatwić ewidencję indeksów – dziekanat będzie miał informację, czy dany indeks znajduje się w dziekanacie, czy u studenta. Pozwoli to także od razu podać np. liczbę studentów, którzy ubiegają się o stypendium (ci studenci muszą złożyć indeks ze wszystkimi wpisami wcześniej niż pozostali). Pozwoli to również określić liczbę indeksów złożonych do rejestracji w wymaganym terminie, a tym samym przewidzieć liczbę studentów do skreślenia (ci, którzy nie złożą indeksów w wymaganym terminie). Wydział planuje umieszczać kody kreskowe również na podaniach wygenerowanych z internetowego Portalu Studenckiego.
)
KATOWICE/OPAWA 11 października prof. Florian Kuźnik, rektor Akademii Ekonomicznej im. Karola Adamieckiego, odebrał Złoty Medal Uniwersytetu Śląskiego w Opawie. Wyróżniono go za zasługi w rozwijaniu dwustronnych kontaktów pomiędzy Uniwersytetem w Opawie a AE oraz rozwijaniu kontaktów uczelni z regionu śląskiego. Przyjmując wyróżnienie, prof. Kuźnik powiedział: – Medal ten honoruje współpracę o charakterze ponadnarodowym i wielowymiarowym, podkreśla wspólną historię, wymianę akademicką i wspiera rozwój regionalny. Prof. Kuźnik jest specjalistą z zakresu ekonomii miejskiej i regionalnej. Jest członkiem Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN.
Opracował Piotr Kieraciński
Współpraca: Białystok – Anna Leszczuk−Fidziukiewicz, Gliwice – Paweł Doś, Zofia Zielińska, Katowice – Agata Szczotka, Jolanta Talarczyk, Kraków – Wojciech M. Marchwica, Leszek Śliwa, Lublin – Iwona Czajkowska−Deneka, Łomża – Ewa Zawłocka, Łódź – Ewa Chojnacka, Karolina Klinger, Olsztyn – Lech Kryształowicz, Anna Mioduszewska, Poznań – Agnieszka Hała, Rzeszów – Anna Worosz, Szczecin – Paulina Olechowska, Toruń – Kinga Nemere−Czachowska, Warszawa – Lech Sprawek, Wrocław – Maria Kisza, Małgorzata Wanke−Jakubowska, Maria Wanke−Jerie.
Firmy szukają absolwentów kierunków technicznych: informatyków, logistyków, inżynierów od budownictwa i drogownictwa. Studenci politechnik rozchwytywani są przez pracodawców już na trzecim roku – twierdzi dr Krzysztof Bondyra, socjolog, koordynator badań, których celem jest sprawdzenie zgodności oferty edukacyjnej szkół wyższych z potrzebami pracodawców. Według niego, absolwenci szkół średnich mogliby wybierać lepiej. – Wolą jednak kierunki łatwe i przyjemne. Na których nie trzeba być mocnym z przedmiotów ścisłych. Może lepiej, gdyby zamiast na uczelnię, poszli na kursy zawodowe? (…)
Wybór kierunku studiów – mniej lub bardziej rynkowego – jeszcze wszystkiego nie przesądza. Dla pracodawców ważne jest nie tyle, co się studiuje, ale jak. I nie chodzi tu wcale o oceny w indeksie. (…) Na pracodawcach nie zrobi wrażenia kandydat, który po trzech wykładach szedł zmęczony do domu. Dyrektor zarządzający do spraw strategii personalnej w jednej z większych firm ubezpieczeniowych: – Ktoś, kto studiuje hobbystycznie, a poza tym jeździ na festiwale filmowe, raczej nas do siebie nie przekona. Duże znaczenie ma to, że ktoś odbył staż w poważnej firmie. Ale także każda praca zarobkowa – w barze, w sklepie – jest atutem. (…)
Andrzej Borczyk, Masterfoods: – Niezależnie od tego, co mówiłyby rynkowe trendy i prognozy, nie powinniśmy im ulegać. Jeśli kogoś nie pociąga jakaś dyscyplina, studiowanie jej na siłę nie przyniesie oczekiwanego rezultatu. (…) Warto natomiast podczas studiów poszerzać swoje horyzonty, odbywać staże, kończyć różne kursy, być wolontariuszem. Należy się jednak kierować własnymi zainteresowaniami, nie modą. Młody człowiek, który robi to, co lubi, na pewno da sobie radę na rynku pracy lepiej niż ten, który tylko podąża za trendami. (Natalia Mazur, Dlaczego młodzi wybierają kierunki, które nie dają pracy?, „Praca”, dodatek „Gazety Wyborczej”, 2.10.2006)
Polskim uczniom brak poczucia, że sami są kowalami własnego losu. Na przykład na pytanie „czy państwo zdecydowanie powinno zapewnić pracę każdemu, kto chce pracować”, aż 84 proc. polskich 17−latków odpowiedziało twierdząco. (...)
– Regularnie przychodzą do mnie kolejni specjaliści od marketingu i zarządzania, których jedynym atutem jest dyplom mało znanej uczelni. nie znają języków obcych, nie mają żadnego doświadczenia zawodowego – mówi Wojciech Kamiński, szef firmy pośrednictwa pracy Wakat. – Wszyscy mają za to jedną wspólną cechę: niezwykle wybujałe ambicje, od razu widzą siebie na stanowiskach kierowniczych. (...)
– Zdecydowana większość polskich uczelni to proste przedłużenie ogólniaków: studenci nie mają żadnej swobody, muszą sztywno realizować program nauczania (...) – uważa prof. Marek Rocki. Według niego, tylko SGH, wydział prawa na Uniwersytecie Warszawskim oraz elektronika na Politechnice Warszawskiej traktują studentów jak dorosłych ludzi, pozwalając im swobodnie kształtować swój grafik zajęć – oczekują jedynie zebrania wymaganej liczby wpisów w indeksie na koniec studiów.
Według Krzysztofa Pawłowskiego, rektora Wyższej Szkoły Biznesu w Nowym Sączu, przekleństwem polskich uczelni wyższych jest także uparte dążenie zarówno kadry, jak i samych uczących się do tego, by studenci kończyli studia magisterskie (decyduje się na nie 90 proc. studentów). – W Polsce cały czas lekceważy się licencjaty, traktuje się je jako niepełne wykształcenie. Tymczasem w USA i Wielkiej Brytanii już po trzech latach studiów kończy edukację wyższą zdecydowana większość ludzi. Oni już dawno zauważyli, że lepiej zacząć szybciej pracować i zdobywać doświadczenie zawodowe, zamiast tracić energię na zbyteczne tytuły naukowe – podkreśla Krzysztof Pawłowski. (Agaton Koziński, Szkoły niesamodzielności, „Wprost”, 8.10. 2006)
Dobry uniwersytet to nie tylko edukacja formalna, ale także szkoła zachowania, obycia i funkcjonowania w rzeczywistości zawodowej i społecznej. Działalność w klubach, stowarzyszeniach i organizacjach studenckich uczy współpracy, działania w grupie, negocjacji, planowania i realizacji projektów oraz zdobywania funduszy. (...) Na Uniwersytecie Oksfordzkim, gdzie uczyłem przez wiele lat, samych kółek teatralnych jest 30, a wystawiają one 60 różnych przedstawień w ciągu roku akademickiego. Sumując wszystkie organizacje (koledżowe i uniwersyteckie), doliczyłem się 4700 pozycji na 11 500 studentów szczebla licencjackiego. (...)
W Polsce uniwersytety co najwyżej tolerują tego typu działalność. Rzadko aktywnie do niej zachęcają, a już na pewno nie przypisują jej żadnego prestiżu. Polski piątkowy student po kilku latach nauki nie potrafi publicznie występować, przemawiać, brać udziału w debatach ani prezentacjach – a są to umiejętności bardzo pożądane przez pracodawców. (...)
Edukacja nieformalna z reguły nie jest nastawiona na osobistą korzyść, ale na działalność dla dobra szerszej grupy społecznej, jest działalnością pro publico bono. (...) Jej brak na wyższych uczelniach sprawia, że polskie społeczeństwo bardzo dużo traci. Młodzi zdolni ludzie nie mogą rozwijać swoich zainteresowań politycznych czy społecznych. Szkoły wyższe nie są szkołami liderów, ale fabrykami dyplomów. (Zbigniew Pełczyński, Marnujemy potencjał młodych, „Dziennik”, 9.10.2006)
17 października Sejm RP przyjął ustawę o zmianie nazw trzech publicznych szkół wyższych. Od momentu wejścia w życie tego dokumentu Akademia Rolnicza we Wrocławiu będzie nosiła nazwę Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Akademia Techniczno−Rolnicza im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy będzie Uniwersytetem Technologiczno−Przyrodniczym, natomiast Pomorska Akademia Pedagogiczna w Słupsku stanie się Akademią Pomorską.
Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu tworzy 5 wydziałów, które posiadają pełne prawa akademickie, tj. doktoryzowania i habilitowania. Uczelnia może doktoryzować w 8 dyscyplinach i habilitować w 6. UP może doktoryzować w dziedzinie nauk przyrodniczych w zakresie zootechniki, kształtowania środowiska, technologii żywności, agronomii i inżynierii rolniczej, w dziedzinie nauk technicznych w zakresie geodezji i kartografii, w dziedzinie nauk weterynaryjnych w zakresie nauk biologicznych weterynarii oraz w zakresie biotechnologii. Kadrę UP tworzy 109 profesorów tytularnych, 91 doktorów habilitowanych i 348 doktorów.
Uniwersytet Technologiczno−Przyrodniczy w Bydgoszczy tworzy 6 wydziałów, 3 z nich mają pełne prawa akademickie. Łącznie uczelnia ma prawo do doktoryzowania w 7 dyscyplinach i habilitowania w 3. UTP może doktoryzować w dziedzinie nauk rolniczych w dyscyplinach agronomia, kształtowanie środowiska i zootechnika, w dziedzinie nauk technicznych w dyscyplinach: budowa i eksploatacja maszyn, telekomunikacja i budownictwo oraz w dziedzinie nauk chemicznych w zakresie chemii. Habilitować może w dziedzinie nauk rolniczych w zakresie agronomii i zootechniki oraz w dziedzinie nauk technicznych w zakresie budowy i eksploatacji maszyn. Kadrę uczelni tworzy 59 profesorów tytularnych, 79 doktorów habilitowanych i 353 doktorów.
Akademię Pomorską tworzą 3 wydziały, 2 z nich mają prawo do doktoryzowania: w zakresie biologii oraz historii. Kadrę AP tworzy 11 profesorów tytularnych, 61 doktorów habilitowanych oraz 204 doktorów.
)
Od lewej prof.prof.: A. Budnikowski, K. Kurzydłowski, S. Jurga, T. Luty, M. Seweryński
100−lecie Szkoły Głównej Handlowej było okazją do zaproszenia w dniach 12−13 października w mury uczelni Zgromadzenia Plenarnego KRASP.
Podczas Zgromadzenia Plenarnego KRASP dyskutowano m.in. nad problemem zmian dotyczących egzaminu maturalnego. Prezydium konferencji podjęło uchwałę, w której z najwyższym zaniepokojeniem przyjmuje podjęte w ostatnich miesiącach decyzje Ministra Edukacji Narodowej, obniżające rangę egzaminu maturalnego. Domaga się w niej przywrócenia zasady partnerstwa w pracach nad nową maturą w szczególności konsultowania przygotowywanych rozporządzeń i niewnoszenia zmian, które zaburzają obiektywny charakter kryteriów rekrutacyjnych na uczelnie.
Odpowiedzialny za kwestie międzynarodowe prof. Karol Musioł, rektor UJ, wiceprzewodniczący KRASP, przedstawił kierunki obecnej aktywności konferencji. Dyskutowano także nad sprawą ustanowienia przedstawiciela uczelni wyższych w Biurze Promocji Nauki PAN PolSCA w Brukseli, którym kieruje Jan Krzysztof Frąckowiak, wieloletni sekretarz KBN. Omawiana była również kwestia uwag Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów do umów ze studentami – prof. Tadeusz Luty, przewodniczący KRASP, zapowiedział rozmowy z prezesem UOKiK. O pracach nad tworzeniem Europen Qualification Framework i ich daleko idących konsekwencjach dla polskiego szkolnictwa mówiła dr hab. Ewa Chmielecka (tekst w jednym z najbliższych numerów „FA”). O swoich problemach i uwagach do powstających przepisów informowali także przedstawiciele samorządu doktorantów.
Gośćmi zgromadzenia byli: minister Michał Seweryński oraz wiceministrowie Stefan Jurga i Krzysztof Kurzydłowski. Zaprezentowali aktualne zamierzenia resortu: brakujące rozporządzenia wykonawcze zostaną wydane do końca roku, trwają prace nad utworzeniem narodowego centrum badań i rozwoju, opracowany został 10−poziomowy algorytm kosztochłonności kierunków kształcenia, powstaje nowy system studiów doktoranckich dla najzdolniejszych, modyfikacji ulegnie system finansowania podmiotów naukowych, wypracowywane są mechanizmy intensywniejszej współpracy nauki z gospodarką.
Rektorzy wprowadzili do statutu KRASP zmiany precyzujące uprawnienia przewodniczącego, Prezydium i Zgromadzenia Plenarnego. Komisja rewizyjna KRASP postulowała szereg kolejnych modyfikacji, które rozpatrzone zostaną na następnym zgromadzeniu plenarnym w kwietniu 2007 w Poznaniu.
W wielu polskich uczelniach istnieje stanowisko rzecznika patentowego. W dniach 11−15 września odbyło się 25. Seminarium rzeczników patentowych szkół wyższych. Przedmiotem obrad−szkoleń były głównie regulacje prawne dotyczące sfery ochrony własności intelektualnej i przemysłowej związane z wejściem naszego kraju do UE i przystosowaniem polskiego prawa do norm unijnych. Referentami, zaproszonymi przez dr Alicję Adamczak, prezes Urzędu Patentowego RP, byli m.in.: Michał Svantner ze Światowej Organizacji Własności Intelektualnej, Sabine Fasching z Biura Wymiany Informacji nt. Pomocy Technicznej, Karl Rackette, rzecznik patentowy z Niemiec i Vivien Irish, rzecznik patentowy z Wielkiej Brytanii.
Roli szkolnictwa wyższego i nauki we wspieraniu innowacyjności dotyczył panel z udziałem m.in. profesorów Jerzego Woźnickiego i Wojciecha Dominika oraz dr. Andrzeja Siemaszko. Bezpośrednio ochrony własności intelektualnej w szkolnictwie wyższym dotyczyły referaty prawników: prof. Jana Błeszyńskiego z UW i dr. Pawła Podreckiego z UJ. Prof. Błeszyński powiązał twórczość z wyobraźnią. Wskazał, że tylko osoba fizyczna może być twórcą, że nie można się zrzec autorstwa, a jedynie przekazać rozporządzenia majątkowe dotyczące dzieła. Odróżnił dzieło – niepowtarzalne, kreowane wyobraźnią twórcy – od utworu, który jest przewidywalny i powtarzalny. Zdaniem J. Błeszyńskiego, uprawnienia majątkowe szkół wyższych do utworów swoich pracowników nie wynikają ze zlecenia wykonania określonych zadań, ale z umowy o pracę. Niestety, umowy rzadko precyzują te kwestie. Uczony mówił o absurdach prawa autorskiego, np. wydłużaniu do granic przyzwoitości okresu praw ochronnych. Dr Podrecki przedstawił m.in. problemy związane z wymogami szkół wyższych dotyczącymi prac doktorskich, a ściślej mówiąc – koniecznością ich publikacji przed obroną. Doktorat to nie tylko praca na stopień, ale także utwór intelektualny, który ma określoną wartość majątkową i staje się elementem gry rynkowej. Wskazał pozytywne i negatywne strony udostępnienia pracy doktorskiej w wersji elektronicznej: z jednej strony obnaża to pomysł autora, z drugiej – chroni go, zapobiegając plagiatowaniu. Informacje o wynikach badań mogą też np. pomóc w tworzeniu nowych zespołów badawczych.
(pik)
)
Od lewej: prof. W. Kiernożycki, rektor PSz., Anna Nowak, wiceprezydent Szczecina, prof. J. Krysiński, przewodniczący KRPUT
Gospodarzem pierwszego po wakacjach posiedzenia Konferencji Rektorów Polskich Uczelni Technicznych, które odbyło się w dniach 27−28 września w Szczecinie, była tamtejsza politechnika, obchodząca w tym roku jubileusz 60−lecia utworzenia. Uczelnia na 19 kierunkach kształci dziś 11,5 tys. studentów.
Tematykę obrad wyznaczył czas – minął rok od wprowadzenia nowego Prawa o szkolnictwie wyższym, które przyniosło zmiany w różnych obszarach działania uczelni. Wielomiesięczna praca nad opracowaniem nowych statutów i regulaminów ujawniła niedoskonałość niektórych sformułowań i rozwiązań ustawowych. Kwestie te referował prof. Janusz Rachoń, rektor PG, wiceprzewodniczący KRPUT. Rektorzy wymienili się doświadczeniami wynikającymi z funkcjonowania w nowych warunkach prawnych, a w szczególności problemami w zakresie prowadzenia polityki kadrowej. Sygnalizowano niespójność Prawa o szkolnictwie wyższym z innymi ustawami – głównie z ustawą o finansach publicznych i ustawą o zamówieniach publicznych – oraz pilną potrzebę ich wzajemnego dostosowania.
W dyskusji na temat nowych minimów kadrowych, które prezentował prof. Wojciech Mitkowski, wiceprzewodniczący RGSW, zgromadzeni rektorzy skrytykowali zmniejszenie wymaganej liczby profesorów. Podobne stanowisko zajęła PKA. Aprobatę zyskało natomiast uwzględnienie w minimach kadrowych doktorów. Omawiano także uregulowania zawarte w standardach nauczania na studiach I i II stopnia, zastanawiając się m.in. nad kwestiami finansowania oraz warunkami rekrutacji na studia II stopnia. Podkreślono konieczność silniejszej ochrony tytułu zawodowego inżyniera. Uznano także, że modyfikacji – w kierunku różnorodnych działań podnoszących jakość na polskich uczelniach technicznych, a nie tylko akredytacji – powinny ulec zadania na najbliższą przyszłość dla Komisji Akredytacyjnej Uczelni Technicznych. Uczelnie muszą uwzględniać tę różnorodność konstruując własne systemy zapewniania jakości. Postulowano, by w przyszłości procesom akredytacji podlegały także studia doktoranckie oraz podyplomowe i inne formy kształcenia ustawicznego.
Na tle informacji o działaniach Krakowskiego Parku Technologicznego oraz Centrum Transferu Technologii Politechniki Krakowskiej wymieniono się też doświadczeniami w zakresie transferu technologii z laboratoriów uczelnianych do praktyki przemysłowej oraz w kwestiach rozliczania zajęć dydaktycznych pomiędzy jednostkami uczelni i kategoryzacji jednostek. W związku z dużymi zastrzeżeniami co do jednorodności grupy G1 (obejmującej takie dziedziny, jak: mechanika, materiały, inżynieria chemiczna i procesowa) rektorzy uczelni technicznych postulowali stworzenie odrębnej grupy w dziedzinie mechaniki.
Głos na posiedzeniu KRPUT zabierali także przedstawiciele Komisji Młodzieży FSNT NOT, podkreślając potrzebę współpracy i wspierania młodej kadry technicznej w jej przygotowaniu do pracy zawodowej.
Semestralne zgromadzenie plenarne KRePSZ obradowało 22−24 września w PWSZ w Jarosławiu, ostatniej z sześciu PWSZ, powołanych w 1998. Organizacja spotkania w tym ośrodku to zadośćuczynienie za zniesławienie tego środowiska związane z poprzednim kierownictwem.
W porządku obrad znalazły się trzy zagadnienia. Połowa z 34 PWSZ prowadzi licencjackie studia pielęgniarskie. Kształcenie, merytorycznie podlegające Ministerstwu Zdrowia i kwalifikowane przez jego krajową radę akredytacyjną, jest finansowane z budżetu MNiSW i oceniane przez PKA. Na styku tych „dwóch panów”, którym towarzyszy jeszcze trzeci, Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych, powstaje wiele problemów, z których najistotniejszy to niedofinansowanie, rażąco widoczne na tle kosztów identycznych studiów licencjackich prowadzonych w akademiach medycznych. Kilkugodzinna dyskusja z udziałem prof. Anny Gręziak, podsekretarz stanu w MZ, oraz Jolanty Skolimowskiej i Jana Orgelbranda, dyrektorów Departamentu Pielęgniarek i Położnych tego ministerstwa, a także dr Elżbiety Buczkowskiej, prezes, i Marii Cichońskiej−Marczak, sekretarz NRPiP, doprowadziła do ważnych ustaleń, które ujęto w uchwale zgromadzenia.
PWSZ mają trudności ze sfinansowaniem programu kształcenia o liczbie godzin (4780) ponaddwukrotnie przekraczającej przewidzianą dla studiów 6−semestralnych (2200), finansowaniem rażąco niższym od kosztu kształcenia pierwszego stopnia w uczelniach medycznych, podległych Ministerstwu Zdrowia. Rektorzy PWSZ postanowili zwrócić się do obu ministrów odpowiedzialnych za kształcenie na kierunku pielęgniarstwo, oraz potencjalnie również kierunku położnictwo, o przyjęcie rozwiązań systemowych, pozwalających na kształcenie przy wykorzystaniu możliwości budżetowych państwa oraz środków pomocowych UE, której kraje silnie drenują polski rynek pracy tych ważnych społecznie zawodów.
Z udziałem prof. Zbigniewa Marciniaka, przewodniczącego PKA, i prof. Jerzego Woźnickiego, prezesa Fundacji Rektorów Polskich, odbyła się dyskusja dotycząca problemów ujawnionych przy wdrażaniu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Najistotniejsze wiążą się z opóźnieniem w zatwierdzaniu nowych statutów i wątpliwościami, jakimi uregulowaniami należy się kierować w nowym roku akademickim.
Inny istotny problem to potrzeba wydłużenia niektórych typów studiów – obok medycznych, techniczne, językowe dwuprzedmiotowe dla nauczycieli, rolnicze i pewnie dalsze – ponad ministerialny standard 6 semestrów i ok. 2 tys. godzin. Ten proces, zapoczątkowany przez PWSZ w najlepszej intencji poprawy jakości kształcenia, nie może się odbywać bez odpowiedniego zwiększenia dotacji budżetowej.
Zwrócono też uwagę na potrzeby inwestycyjne wielu uczelni, zarówno starszych, jak niedawno powołanych, oraz niemożność sięgania po środki UE wobec braku własnego wkładu finansowego, mimo posiadania wartościowych projektów o dużych szansach powodzenia.
PWSZ mają znaczące osiągnięcia w sporcie wyczynowym. Dwie drużyny koszykówki pań, PWSZ Gorzów i Kolegium Karkonoskie w Jeleniej Górze, należą do ekstraklasy. Drużyna z Gorzowa zdobyła ostatnio akademickie mistrzostwo Europy. Problemy sportu kwalifikowanego omawiano z udziałem Bartłomieja Korpaka, sekretarza generalnego, i Romana Gawroniaka, skarbnika Zarządu Głównego AZS.
Ostatni okres to również nawiązanie bliższej współpracy KRePSZ z KRZaSP. W zgromadzeniu tej ostatniej prezydium KRePSZ reprezentował prof. Józef Orczyk, rektor PWSZ w Koninie, a w Jarosławiu w imieniu KRZaSP wystąpił prof. Witold Kłaczewski. Zarysowano liczne obszary wspólnego zainteresowania oraz spokojnie przypomniano różnice, które uzasadniają odrębny byt KRePSZ. Zwrócono przy tym uwagę na to, że KRePSZ, nie zapisana w ustawie akademickiej, została zarejestrowana jako stowarzyszenie.
Jedną z licznych spraw szczegółowych, dyskutowanych podczas obrad, był algorytm, według którego powinna być obliczana dotacja budżetowa dla PWSZ. Stwierdzono jednoznacznie, że kryteria stosowane w opracowywanym właśnie w MNiSW projekcie algorytmu finansowania szkół akademickich zupełnie nie przylegają do tych, które wynikają z praw i obowiązków ustawowych publicznych uczelni zawodowych.
Prof. Arnold Migus, dyrektor generalny Państwowego Centrum Badań Naukowych (CNRS), i prof. Andrzej B. Ligocki, prezes PAN, podpisali 19 września umowę o współpracy, która będzie dotyczyć: wspólnych projektów badawczych realizowanych na podstawie przetargów organizowanych co dwa lata, wspólnych warsztatów i spotkań naukowych organizowanych w ramach inicjatyw dwustronnych i wielostronnych, doskonalenia struktur współpracy ekip z CNRS i PAN w ramach Międzynarodowych Programów Współpracy Naukowej, tworzenia sieci laboratoriów, Stowarzyszeń Laboratoriów Europejskich i Europejskich Grup Badawczych. CNRS (Centre National de la Recherche Scientifique) utworzone w 1939, jest największą instytucją badawczą we Francji. Pierwsze badania prowadzone przez naukowców CNRS skupiały się wokół nauki stosowanej, militariów, ekonomii oraz atomistyki i artykułów spożywczych. CNRS osiągnęło swą obecną formę po zakończeniu II wojny światowej, gdy wyspecjalizowało się w badaniach podstawowych, delegując badania stosowane do nowo utworzonych instytucji: ORSTOM, obecnie IRD (Instytut Badań Naukowych dla Rozwoju), CNET (Krajowe Centrum Badań nad Telekomunikacją), oraz CEA (Komisariat ds. Energii Atomowej). Wielu naukowców współpracujących z CNRS było laureatami Nagrody Nobla, począwszy od Jeana Perrina, fizyka, w 1926, oraz Frédérica Joliot−Curie, jego pierwszego powojennego dyrektora, nagrodzonego Noblem za osiągnięcia w chemii w 1935.
Podczas wrześniowego posiedzenia Prezydium PAN prof. Jacek Marecki, przewodniczący Komitetu Problemów Energetyki, przedstawił działalność tej instytucji.
Komitet został utworzony w 1974 jako interdyscyplinarny komitet problemowy przy Prezydium PAN. Inicjatorem jego powołania i pierwszym przewodniczącym był prof. Kazimierz Kopecki. Komitet wydaje półrocznik naukowy „Archiwum Energetyki”. W latach 2003−05 ukazało się 6 zeszytów tego czasopisma, a w 2006 ukażą się jeszcze 2. W ostatniej kadencji KPE był organizatorem lub współorganizatorem 6 konferencji naukowych, w tym 5 krajowych i 1 międzynarodowej.
Za najważniejsze osiągnięcia komitetu w ostatnim okresie uznać należy: nawiązanie współpracy z Parlamentarnym Zespołem ds. Restrukturyzacji Energetyki oraz opracowanie memoriału w sprawie programu realizacji polityki właścicielskiej i restrukturyzacji elektroenergetyki polskiej; włączenie komitetu do dyskusji na temat 7. Programu Ramowego UE, a także przekazanie postulatów w zakresie energetyki do tego programu za pośrednictwem prof. J. Buzka, członka Komisji Przemysłu, Badań i Energii w Parlamencie Europejskim i członka KPE PAN; przedstawienie strategii rozwoju podsektora wytwarzania energii elektrycznej w warunkach przynależności Polski do UE; określenie wpływu handlu emisjami CO2 na bezpieczeństwo funkcjonowania systemów energetycznych i na koszty środowiskowe przedsiębiorstw energetycznych; prezentacja stanowiska w sprawie bezpieczeństwa energetycznego UE i Polski oraz polskiego i unijnego rynku energii na konferencji zorganizowanej w gmachu Sejmu przez Senackie Komisje ds. UE, Gospodarki Narodowej oraz Rolnictwa i Ochrony Środowiska z udziałem komisarza UE ds. energii; rozpoczęcie publicznej debaty na temat energetycznych, ekonomicznych i ekologicznych aspektów decyzji o budowie elektrowni jądrowych w Polsce (czerwiec 2006).
Przewiduje się znaczny wzrost zużycia energii elektrycznej. Całkowite jej zużycie w Polsce powinno wzrosnąć ze 125 TWh w 2000 do 230 TWh w 2020, tj. o 84 proc. w ciągu 20 lat. Ilość energii elektrycznej wytwarzanej w elektrowniach cieplnych na węgiel kamienny i brunatny, pozostanie do 2020 na tym samym poziomie, co obecnie, bo wynika to z założenia niezwiększania ilości węgla przeznaczonego na wytwarzanie energii w elektrowniach i niebudowania nowych elektrowni węglowych. Nowe elektrownie wodne będą budowane zgodnie z dotychczasowymi programami rozwojowymi, ale udział elektrowni wykorzystujących naturalny dopływ wody do wytwarzania energii elektrycznej pozostanie niewielki. Udział innych odnawialnych źródeł energii, tj. małych elektrowni wodnych, elektrowni wiatrowych, biogazowych i ewentualnie słonecznych, będzie wzrastał w istotny sposób w stosunku do stanu obecnego, ale nie przekroczy kilku procent.
Wobec powyższych ograniczeń w rozwoju elektrowni cieplnych węglowych i gazowych oraz elektrowni wodnych i innych odnawialnych źródeł energii, istotną rolę w pokryciu rosnącego zapotrzebowania na energię elektryczną będą musiały spełniać elektrownie jądrowe z reaktorami nowej generacji, które mogą się pojawić w Polsce po 2020 r.
)
Z myślą o przyszłości to hasło jubileuszu 55−lecia utworzenia Akademii Rolniczej we Wrocławiu. Akademia odwołuje się jednak także do tradycji i swoich kresowych korzeni: 150−lecia powstania Wyższej Szkoły Rolniczej w Dublanach oraz 125−lecia powołania Akademii Medycyny Weterynaryjnej we Lwowie. AR we Wrocławiu jest uczelnią silną – wszystkie jej pięć wydziałów ma uprawnienia do doktoryzowania (razem 8) i habilitowania (6). Cztery z nich mają także I kategorię w ocenie parametrycznej dokonanej niedawno przez Radę Nauki, a jeden II kategorię. Uczelnia, przechodząc ustawową procedurę, zmienia właśnie swą nazwę na Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu. W rankingach prasowych zajmuje, wspólnie z SGGW, pierwsze miejsca wśród uczelni rolniczych.
Główne uroczystości jubileuszowe odbyły się w dniach 27−28 września. Zainaugurowała je konferencja Aktualne problemy rolnictwa, gospodarki żywnościowej i ochrony środowiska, w czasie której dokonano przeglądu aktualnych możliwości i perspektyw nauk rolniczych, a także procesów ekonomicznych warunkujących prowadzenie dziś działalności rolniczej.
W tych dniach obradowały także we Wrocławiu Konferencja Rektorów Uczelni Rolniczych oraz Prezydium Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich. W trakcie obrad Prezydium KRASP status uczelni członkowskiej nadano Dolnośląskiej Szkole Wyższej Edukacji Towarzystwa Wiedzy Powszechnej. Uczelnia ta wcześniej, jako ósma szkoła niepubliczna, uzyskała uprawnienia do doktoryzowania, co jest warunkiem przyjęcia do KRASP.
Podczas uroczystej inauguracji roku akademickiego, która odbyła się w Auli Leopoldyńskiej UWr., poprzedzonej mszą św. odprawioną przez abp Mariana Gołębiewskiego, prof. Michał Mazurkiewicz, rektor AR we Wrocławiu, argumentując zmianę nazwy, mówił: – Jestem przekonany, że nowa nazwa uczelni będzie lepiej odzwierciedlać szeroki wachlarz dyscyplin badawczych, bogatą ofertę kształcenia oraz potencjał kadrowy, naukowy i organizacyjny. W trakcie inauguracji wręczono doktorat honoris causa prof. Tadeuszowi Szulcowi, byłemu rektorowi uczelni i wiceministrowi edukacji. Uroczystości kończył piknik dla gości, pracowników i absolwentów z rodzinami w należącym do uczelni pałacu i ogrodach w Pawłowicach.
W dniach 14−16 września w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego odbył się XXIII Kongres Polskiego Towarzystwa Fizjologicznego Fizjologia bez granic. Organizatorami kongresu były: Katedra Nauk Fizjologicznych Wydziału Medycyny Weterynaryjnej SGGW, Katedra Fizjologii Collegium Medicum UJ oraz Instytut Fizjologii i Żywienia Zwierząt PAN w Jabłonnie. Uczestnikami kongresu byli naukowcy, nauczyciele akademiccy i studenci zajmujący się fizjologią człowieka i zwierząt kręgowych z uczelni medycznych, rolniczych, akademii wychowania fizycznego, uniwersytetów oraz placówek wydziałów II, V i VI PAN. Tematyka kongresu została ujęta problemowo, co pozwoliło lepiej odzwierciedlić wzajemne przenikanie fizjologii i nauk pokrewnych.
Dziesięć specjalistycznych sesji objęło większość tradycyjnie polskich specjalności: fizjologię przewodu pokarmowego, serca i naczyń, mięśni szkieletowych oraz fizjologię rozrodu. Na uwagę zasługują także sesje poświęcone: zagadnieniom, programowanej śmierci komórki, problemom otyłości, adaptacji organizmu do ekstremalnych warunków, cyklooksygenazom, substancjom biologicznie czynnym roślin i probiotykom.
Znaczącym wydarzeniem była obecność znakomitych wykładowców, a szczególnie wybitnego gastroenterologa, specjalisty w dziedzinie patofizjologii i farmakologii wrzodów trawiennych żołądka prof. Susumu Okabe (Kioto, Japonia) oraz hematologa, badacza komórek macierzystych prof. Mariusza Z. Ratajczaka (Louisville, USA).
Wykład plenarny prof. Okabe dotyczył mechanizmów powstawania przedrakowych zmian w żołądku, wywołanych przez bakterię Helicobacter pylori. W modelowych badaniach na myszoskoczkach, które udaje się łatwo zakazić tą bakterią i w ten sposób wywołać zapalenie żołądka, japoński uczony określił dynamikę rozwoju wrzodów trawiennych oraz powstawania nowotworów żołądka.
Wykład prof. Ratajczaka dotyczył komórek macierzystych krwi. Uczony z grupą współpracowników wyizolował i opisał populację komórek macierzystych o niezwykle małych wymiarach (średnica ok. 1 mikrometra). Z komórkami tymi wiąże się wiele nadziei z uwagi na zdolność do przekształcania się w różne komórki krwi i narządowe, które w razie uszkodzenia, np. wątroby, trzustki lub serca po zawale, mogłyby zamieniać się w komórki danej tkanki.
Polskie Towarzystwo Fizjologiczne powstało w 1936 r. w Warszawie. Jego utworzenie było w głównej mierze dziełem profesorów Kazimierza Białaszewicza i Franciszka Czubalskiego z Uniwersytetu Warszawskiego. Wśród 16 członków założycieli znajdowali się nauczyciele akademiccy i naukowcy organizujący badania fizjologiczne w SGGW i na Wydziale Weterynaryjnym w Warszawie, m.in.: Jan Sosnowski, Bolesław Gutowski i Michał Laskowski.
Pierwszy oddział towarzystwa powstał we Lwowie. Dziś PTF posiada 13 oddziałów w całym kraju. Ostatnio powołano dwie sekcje: gastroenterologiczną (Kraków) i otyłości (Zabrze).
Zadaniem towarzystwa jest: pogłębianie wiedzy fizjologicznej, upowszechnianie jej osiągnięć oraz zrzeszanie osób pracujących w tej dziedzinie nauk. Organem towarzystwa jest kwartalnik „Journal of Physiology and Pharmacology”, najwyżej notowane przez ISI czasopismo naukowe w Europie Środkowej.
Organizacja jest członkiem Federation of the European Physiological Societies oraz International Union of Physiological Sciences.
Zarząd Główny PTF przyznaje Medal Honorowy im. Napoleona Cybulskiego osobom fizycznym lub prawnym szczególnie zasłużonym dla rozwoju nauk fizjologicznych. Pierwszym członkiem honorowym towarzystwa, któremu jednocześnie przyznano medal, był Adolf Beck, profesor fizjologii w Uniwersytecie Jana Kazimierza.
Zjazdy Polskiego Towarzystwa Chemicznego odbywają się począwszy od 1923, a od 1971 już jako zjazdy PTCh i Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Przemysłu Chemicznego. 49. zjazd zorganizował w dniach 18−22 września Gdański Oddział PTCh.
)
870 uczestników zjazdu obradowało w 16 sekcjach. Najliczniej obsadzona była sekcja S−2 – Chemia organiczna i bioorganiczna. W jej obradach uczestniczyło aż 190 osób. Nie ustępowała jej sekcja S−8 – Chemia analityczna i ochrona środowiska. W pracach tej sekcji brało udział 160 uczestników zjazdu. W obradach sekcji S−16 – Forum młodych wzięło udział 90 najmłodszych uczestników. Te trzy sekcje zdominowały zjazd.
Podczas zjazdu wręczono dyplomy i medale PTCh. Członkiem honorowym PTCh został prof. Günter Maier. Medal Jędrzeja Śniadeckiego otrzymał prof. Bogumił Jeziorski (UW), Medal Jana Zawidzkiego prof. Janusz Lipkowski (IChF PAN – na fot. z lewej), a Medal Jana Harabaszewskiego otrzymała Irena Grabczak (Kraków). Medal Wiktora Kemuli przyznano prof. Walentemu Szczepaniakowi (Poznań). Medal im. Wojciecha Świętosławskiego przypadł w udziale prof. Jerzemu Konarskiemu (Poznań).
Nagrodę PTCh, ufundowaną przez firmę Sigma−Aldrich, zdobył dr Piotr Kwiatkowski (IChO PAN). Wyróżnienia otrzymali: dr Damian Płażuk (UŁ) oraz dr Agnieszka Mikus (AP). Nagrodę im. Wiktora Kemuli została wyróżniona dr Violetta Patroniak (UAM). Nagrodę im. J. Janikowej otrzymał Szymon Rogalski, a wyróżnienia przyznano Joannie Jankowskiej (IChO PAN), Agnieszce Puc (UJ) oraz Małgorzacie Skubel (UJ). Nagrodę im. Bronisława Znatowicza („Wiadomości Chemiczne”) otrzymał dr Cezary Pietraszuk.
Furorę zrobił otwierający pierwszy dzień zjazdu wykład prof. Janusza Rachonia, rektora PG, Moje przygody z chemią, sztuką i muzyką. Jego bohaterami byli: August Kekule, Linus Pauling, Salvadore Dali i Aleksander Borodin, innymi słowy: atomy i cząsteczki, zjawisko rezonansu i mezomeria, malarstwo i muzyka, czyli potęga ludzkiej wyobraźni.
5 grudnia. Poznań. Konferencja Systemy zapewnienia jakości w szkolnictwie wyższym – aspekty praktyczne. Przewodniczący komitetu naukowego: prof. dr hab. Jerzy Łańcucki (AE, Poznań). Organizator: Katedra Ekonomiki Jakości Akademii Ekonomicznej w Poznaniu. Termin zgłoszenia udziału w konferencji oraz przesłanie streszczenia referatu – do 21 listopada; zgłoszenie udziału w konferencji uczestników bez referatu, a także przesłanie prezentacji multimedialnej przez uczestników wygłaszających referaty – do 28 listopada; przesłanie artykułu do publikacji pokonferencyjnej – do 12 grudnia. Kontakt: 60−967 Poznań, al. Niepodległości 10, e−mail: jakoscksztalcenia@ae. poznan. pl, www. kej. ae. poznan. pl.
APS utworzyła nowy Wydział Stosowanych Nauk Społecznych. W nowej jednostce pracę podjęło 70 pracowników: 18 profesorów i doktorów habilitowanych, 31 adiunktów, 18 asystentów, 4 starszych wykładowców i 2 wykładowców.
Na nowym wydziale prowadzone są studia na kierunku praca socjalna. Państwowa Komisja Akredytacyjna pozytywnie zaopiniowała wniosek uczelni o nadanie wydziałowi uprawnień do kształcenia na tym kierunku na poziomie studiów I stopnia. Powołanie kierunku praca socjalna jest odpowiedzią na wzrost problemów społecznych. Zadaniem pracownika socjalnego jest nie tylko diagnozowanie, ale także rozwiązywanie problemów osób z różnych kręgów społecznych, dotkniętych niepełnosprawnością i niedostosowaniem społecznym. Interdyscyplinarność, która charakteryzuje program studiów w APS, stanowi doskonałe podłoże dla kierunku praca socjalna, wymagającego przyswojenia przez studentów wiedzy z tak różnych dziedzin, jak: pedagogika, psychologia, socjologia, zdrowie publiczne, gerontologia społeczna oraz nauki o rodzinie, nauki prawne i profilaktyka społeczna. W przyszłości na nowym wydziale planuje się utworzenie kierunków socjologia i filozofia.
Wydział Nauk Pedagogicznych APS od roku akademickiego 2006/07 poszerzył ofertę edukacyjną o kierunek edukacja artystyczna w zakresie sztuk plastycznych, który daje jednocześnie wykształcenie pedagogiczne i artystyczne. Dotychczas żadna z warszawskich uczelni nie prowadziła studiów na tym kierunku. Edukacja artystyczna w zakresie sztuk plastycznych wzbogacona będzie o arteterapię.
Nowy rok akademicki przyniósł również poprawę warunków lokalowych APS. Oddano do użytku nowy 6−piętrowy budynek z nowoczesnym wyposażeniem, który znacznie ułatwi pracę studentów i pracowników.
Biblioteka Politechniki Szczecińskiej wywodzi swój rodowód z organizowanych w latach 1946−47 bibliotek Akademii Handlowej i Szkoły Inżynierskiej. Stały się one bazą do utworzenia w 1955 roku Biblioteki Głównej PSz.
System biblioteczno−informacyjny uczelni tworzą dziś: Biblioteka Główna, 6 bibliotek wydziałowych, 3 biblioteki międzywydziałowe, Multimedialne Centrum Zarządzania Informacją Patentową i Normalizacyjną oraz Biblioteka Punktu Konsultacyjnego PSz. w Gorzowie Wlkp. Biblioteka PSz, pełni funkcję regionalnej biblioteki technicznej dla Pomorza Zachodniego.
Księgozbiór liczy 275 288 woluminów wydawnictw zwartych, 133 555 wol. wydawnictw ciągłych, prawie 5 mln jednostek zbiorów specjalnych, wśród których jest liczący ponad 4,5 mln jednostek zbiór opisów patentowych (zagranicznych i polskich). Co roku zbiory powiększają się o ok. 6200 wol. wydawnictw zwartych i ciągłych oraz ok. 320 tys. jednostek zbiorów specjalnych. Gromadzenie i opracowywanie zbiorów napływających do biblioteki prowadzone jest centralnie w zintegrowanym systemie bibliotecznym ALEPH.
Komputerowy katalog biblioteczny obejmuje ponad 62 proc. zasobu książek (w tym kompletny zbiór podręczników), czasopism i zbiorów specjalnych. Baza publikacji pracowników PSz. – PUB za lata 1990−2005 liczy 18 284 rekordy.
Udostępnianie księgozbioru Biblioteki Głównej jest zdecentralizowane. Łącznie biblioteka dysponuje 534 miejscami w czytelniach. Wypożyczalnia rejestruje rokrocznie ok. 11,5 tys. czytelników, którzy zamawiają 32 tys. pozycji. Wszystkie czytelnie systemu biblioteczno−informacyjnego PSz. odwiedza w roku ok. 170 tys. czytelników, którym udostępnia się w „wolnym dostępie” ponad 1,3 mln wol. książek, czasopism i zbiorów specjalnych.
Biblioteka zapewnia stały dostęp do pełnotekstowych baz danych Science Direct i Kluwer Academic Publisher. Łącznie oferuje użytkownikom dostęp do ponad 3500 tytułów czasopism zagranicznych. Placówka jako pierwsza w regionie zakupiła bazę zagranicznych książek elektronicznych Knovel Library. Do dyspozycji użytkowników są także pełnotekstowe bazy patentowe oraz znane bazy abstraktowe: SCI−Exp. za lata 1996−2002, Chemical Abstracts, Beilstein−Cross Fire. Na przełomie 2005/06 roku pomyślnie zrealizowano projekt współfinansowany ze środków UE w ramach ZPORR Multimedialne Centrum Zarządzania Informacją Patentową i Normalizacyjną.
Biblioteka zatrudnia 65 osób na 61,5 etatu, w tym: 2 osoby z doktoratem, 3 starszych kustoszy dyplomowanych, 18 kustoszy, 11 starszych bibliotekarzy, 24 młodszych bibliotekarzy i bibliotekarzy, 4 magazynierów, 2 pracowników administracyjnych, 2 informatyków, 1 pracownika obsługi.
Biblioteka PSz. zajmuje powierzchnię ponad 3900 m2. Dużą niewygodą są odległe magazyny. Warunki lokalowe ulegną znacznej poprawie w momencie oddania do użytku adaptowanego na potrzeby biblioteki budynku po dawnej stołówce akademickiej.
)
17 października otwarto nowy obiekt Wydziału Farmaceutycznego Collegium Medicum UMK im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy, a dwa dni później w Toruniu – Studium Techniczne UMK.
Nowy obiekt ma kubaturę 23 307,45 m3, a powierzchnię użytkową – 5324,39 m2. Znajdują się w nim: sala wykładowa dla 150 studentów, 3 sale seminaryjne dla 70 osób, laboratoria dydaktyczne i pracownie naukowe dla 9 jednostek wydziału. Pracownie studenckie, w których powstanie 210 stanowisk do prowadzenia ćwiczeń, wyposażone zostaną również w dygestoria (oszklone szafy do prac z substancjami toksycznymi, palnymi, cuchnącymi) oraz aparaturę dydaktyczną. W całym obiekcie funkcjonować będzie nowoczesna sieć komputerowa. Łącznie w budynku będą mogły odbywać się zajęcia dydaktyczne dla ponad 430 studentów, a ok. połowa powierzchni obiektu przeznaczona będzie na prowadzenie badań naukowych. W obiekcie będzie prowadzone także kształcenie podyplomowe dla farmaceutów.
Budowa i wyposażenie obiektu sfinansowane zostały z dotacji Marszałka Województwa Kujawsko−Pomorskiego, który na inwestycję przyznał prawie 24 mln zł. Budowę rozpoczęto we wrześniu 2005. Na pierwszy rok studiów na kierunku farmacja przyjmowanych jest corocznie ok. 120 studentów, ich łączna liczba to ponad 500 osób.
Studium Techniczne to jednostka dydaktyczna Wydz. Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej UMK, która ma być zalążkiem Wydziału Technicznego. Głównym zadaniem studium jest prowadzenie działalności dydaktycznej na kierunku automatyka i robotyka. Siedziba Studium Technicznego wyposażona jest w 5 pracowni (m.in. pracownię bezprzewodowej transmisji danych oraz pracownie układów sterowania napędami), sale ćwiczeniowe oraz salę audytoryjną, w których już prowadzone są zajęcia.
Powstanie nowego obiektu Studium Technicznego odbywa się przy wsparciu władz Torunia, które przekazały UMK budynek i przeznaczyły środki na jego wyposażenie. Studia dzienne, inżynierskie, zawodowe na kierunku automatyka i robotyka trwają 3,5 roku. Na pierwszy rok przyjęto 45 osób. Na tym kierunku studium prowadzi dwie specjalności: systemy mikroprocesorowe oraz automatyzacja maszyn i urządzeń technologicznych.
(kin)
We współczesnej polskiej socjologii można zauważyć zwrot w stronę tego, co się dzieje poza głównym nurtem życia społecznego. Pojawiają się w przestrzeni badawczej opisy mikroświatów społecznych, dotychczas ledwie dostrzeganych. Problematyce tej poświęcona była konferencja Enklawy życia społecznego, którą Instytut Socjologii i Psychologii USz. zorganizował w dniach 10−11 października.
Podczas sesji plenarnej zwracano uwagę, że enklawy życia społecznego mogą być efektem dostrzeganych przez socjologów relatywnie autonomicznych wyborów (stylów życia) i relatywnie obiektywnych procesów wykluczenia. Dyskutowano więc o marginalizującym charakterze niektórych enklaw (m.in. referaty prof. Zbigniewa Kurcza, prof. Andrzeja Sadowskiego, prof. Roberta Woźniaka), ale i o korzyściach z pozostawania w enklawie (dr Sebastian Kołodziejczak). W referatach dotyczących teoretycznego statusu pojęcia m.in.: proponowano wprowadzenie rozróżnienia enklawa – eksklawa (prof. Zbigniew Rykiel i dr Marika Pirveli), zwracano uwagę na teoretyczne problemy tożsamości enklaw (prof. Irena Machaj), opisywano relacje enklawa – świat zewnętrzny w perspektywie teorii grup odniesienia (prof. Leszek Gołdyka). Prof. Marian Golka przedstawił „małą ontologię” enklaw. Rozważano także problem użyteczności pojęcia enklawa w pracach dotyczących transformacji ustrojowej (prof. Zdzisław Zagórski, prof. Z. Kurcz, dr Agnieszka Kolasa−Nowak). Szczególną przydatność terminu enklawa w analizach procesu edukacji wskazywali prof. Maria Czerepaniak−Walczak i prof. Ryszard Borowicz.
Ciekawym punktem pierwszego dnia był referat prof. Piotra Glińskiego o enklawach społeczeństwa obywatelskiego. Autor przedstawił ważny problem: to, co w założeniu ma być głównym nurtem (społeczeństwo obywatelskie), okazuje się być marginesem życia społecznego. Dotyczy to także enklaw inteligenckich opisanych przez prof. Renatę Suchocką.
Drugiego dnia obrady prowadzono w czterech sekcjach tematycznych: enklaw etniczno−religijnych, społeczno−przestrzennych, demograficzno−edukacyjnych, statusowych. Próby pokazania enklaw odwoływały się ponadto do kryteriów ekonomicznych (bogactwo – bieda), demograficznych (starość – młodość), społeczno−medycznych (zdrowie – choroba). W referatach uwzględniano również kryteria zawodowe, religijne, etniczne, estetyczne, polityczne, ekologiczne czy urbanistyczno−architektoniczne.
Konferencja była dogodną okazją do zaprezentowania dorobku badaczy poszczególnych, często diametralnie odmiennych rodzajów enklaw. Wychodząc z założenia, że rolą socjologów jest wsłuchiwanie się w głos grup żyjących na obrzeżach społeczeństwa, podjęto próbę wydobycia na powierzchnię światów pozostających na co dzień poza naszym spojrzeniem.
Już po raz ósmy, ale pierwszy raz nad Bałtykiem i pierwszy raz w Polsce, w dniach 18−20 września specjaliści od nabrzeży spotkali się na międzynarodowej konferencji Littoral 2006. Mówiono o zarządzaniu i eksploatacji wybrzeży, ochronie środowiska naturalnego, zagospodarowaniu terenów postoczniowych i dawnych portów. – Littoral organizowany jest co dwa lata w różnych krajach, a jego założeniem jest omówienie dokonań i prezentacja prognoz dotyczących stref przybrzeżnych świata – mówi dr inż. Marcin Forkiewicz, adiunkt na Wydziale Zarządzania i Ekonomii PG, współorganizator konferencji. Sesje i dyskusje dotyczyły zarządzania i eksploatacji wybrzeży, ochrony środowiska naturalnego, zagospodarowania terenów postoczniowych i dawnych portów. Najważniejsza dla Gdańska i regionu Morza Bałtyckiego była sesja bałtycka z udziałem przedstawicieli m.in. Związku Miast Bałtyckich, Związku Miast i Gmin Morskich, Urzędu Morskiego w Gdyni.
– Sesja bałtycka miała charakter lokalny. Urząd Morski w Gdyni przedstawił swą działalność. Uzupełnieniem prezentacji była sesja terenowa: wyprawa statkiem badawczym Urzędu Morskiego na Hel, do Chałup i Władysławowa. Uczestnicy dyskutowali głównie o zabezpieczeniach nabrzeży i ich wpływie na środowisko naturalne – mówi M. Forkiewicz.
Sporo miejsca poświęcono polskim plażom. Dr Tomasz Łabuz z Instytutu Nauk o Morzu Uniwersytetu Szczecińskiego relacjonował, że na polskich plażach znaleźć można gatunki roślin i zwierząt, które na innych wybrzeżach morskich w Europie i USA nie występują. Zagrożeniem dla środowiska jest jednak rozwój turystyki. Niekorzystne zmiany dla nadbrzeżnej flory i fauny niosą betonowe umocnienia plaż budowane w celu ochrony klifu brzegowego.
Wśród licznego grona specjalistów z zagranicy – stanowiących 80 proc. uczestników konferencji – znalazł się m.in. Andrus Meiner, przedstawiciel Europejskiej Agencji Środowiska, który zaprezentował najnowszy raport o stanie wybrzeży, również Morza Bałtyckiego. – Interesujący był aspekt socjalno−ekonomiczny. Okazuje się, że na wybrzeżach, i to jest problem ogólnoeuropejski, widoczna jest koncentracja życia w tzw. skupiska. Identycznie dzieje się w Polsce, powstaje coraz więcej wsi turystycznych. Stan jest alarmujący z punktu widzenia ochrony środowiska naturalnego – zaznacza dr Forkiewicz. Polskie nabrzeża potrzebują pomocy. Dlatego ważna jest współpraca środowiska naukowego z lokalnymi władzami i organizacjami, która daje szansę na realizację przedsięwzięć finansowanych z funduszy Unii Europejskiej.
XIV konferencja naukowa Postęp w inżynierii żywności odbyła się w dniach 11−15 września. Zaprezentowano referaty związane z szeroko rozumianą inżynierią i techniką spożywczą oraz nowoczesnymi metodami przetwarzania surowców rolniczych i produkcji wyrobów żywnościowych. Konferencja służyła młodym pracownikom nauki jako forum doskonalenia podstaw warsztatu badawczego, metod badawczych i technik pomiarowych. Była okazją do prezentacji wyników własnych badań. Poruszano tematy: fizyczne i funkcjonalne właściwości surowców i produktów spożywczych, teoria jednostkowych operacji i procesów, problemy konstrukcji zespołów roboczych maszyn i aparatów, zagadnienia eksploatacji maszyn, gospodarka energią, automatyzacja, technika opakowań żywności, systemy jakości i kontroli. Obrady prowadzono w dwóch sekcjach roboczych. W sekcji A dominowały tematy związane z właściwościami fizycznymi surowców i produktów, techniką i przetwórstwem surowców pochodzenia roślinnego. W sekcji B referowano wyniki badań dotyczących właściwości fizycznych, technik przetwarzania surowców pochodzenia zwierzęcego oraz wybranych problemów inżynierii i techniki przetwórstwa spożywczego.
Wygłoszono 3 referaty plenarne: Inżynieria żywności na polskich uczelniach (prof. Lidia Zender, UWM), Podstawy analizy energochłonności zakładu przemysłu spożywczego (prof. Janusz Wojdalski, SGGW Warszawa), Podobieństwo geometryczne w budowie ryb jako podstawa sterowania obróbką w zależności od ich wielkości w maszynach do płatowania (prof. Daniel Dutkiewicz, Morski Instytut Rybacki w Gdyni).
Organizatorami konferencji były: Katedra Inżynierii i Maszyn Spożywczych AR Lublin, Sekcja Mechanizacji Przetwórstwa Spożywczego Komitetu Techniki Rolniczej PAN, Polskie Towarzystwo Inżynierii i Techniki Przetwórstwa Spożywczego „SPOMASZ”.
Starania o pozyskanie środków na inwestycję rozpoczęto w 2003 r., we wrześniu 2005 rozpoczęto modernizację obiektu, a 16 października obiekt dydaktyczno−laboratoryjny Wydziału Mechanicznego w Kampusie PK na Czyżynach został oddany do użytku. Na wydziale tym kształci się 4,5 tys. studentów. Remont przeprowadzono nie przerywając zajęć.
Budynek nr 5 o wysokości 27,2 m (7 kondygnacji naziemnych) i kubaturze 33 070 m3 został zrealizowany w latach 1978−80. Mieszczą się w nim: sale wykładowe, laboratoria, sale ćwiczeniowe, pomieszczenia kameralne dla pracowników naukowych oraz pomieszczenia biurowe administracji wydziału. Stan konstrukcji ściany osłonowej stwarzał zagrożenie dla użytkowników budynku i terenu wokół obiektu. Ściana osłonowa elewacji była w bardzo złym stanie technicznym. Wody opadowe przeciekały przez nieszczelności konstrukcji ściany, jej niewłaściwe parametry termoizolacyjne powodowały znaczne straty ciepła w sezonie grzewczym oraz związane z tym niedogrzanie pomieszczeń. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego decyzją z 14 listopada 2002 nakazał przeprowadzenie remontu ścian osłonowych budynku. Projekt architektoniczny modernizacji wykonali prof.prof. Witold Cęckiewicz i Jacek Gyurkovich, projekt budowlany – arch. Zdzisław Banaś, generalnym wykonawcą była firma INSTAL Kraków S.A.
Roboty pierwszego etapu, który obejmował modernizację północnego skrzydła budynku, rozpoczęto we wrześniu 2005 i skończono w styczniu 2006. Wymieniono ponad 2000 mkw. Ściany zewnętrznej budynku i zmodernizowano 2500 mkw. pomieszczeń. Od stycznia do czerwca 2006 prowadzone były prace obejmujące drugi etap modernizacji budynku. Były to prace przeprowadzone w całym południowym skrzydle budynku. Wymieniono ponad 2000 mkw. Ściany zewnętrznej tego skrzydła i modernizowano ponad 3000 mkw. powierzchni pomieszczeń budynku. W październiku skończono roboty trzeciego etapu i zakończono realizację całego zadania inwestycyjnego. W wyniku realizacji projektu zmodernizowano ponad 6000 mkw. elewacji i ponad 8000 mkw. pomieszczeń budynku Wydziału Mechanicznego.
Koszt inwestycji wyniósł prawie 10,5 mln zł, z czego 7,5 mln uzyskano ze Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego, finansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.
)
W dniach 14−15 września na Wydziale Biologii i Ochrony Środowiska UŚ odbyła się konferencja Rola geobotaniki w ochronie różnorodności biologicznej, zorganizowana przez pracowników Katedry Geobotaniki i Ochrony Przyrody. Spotkanie poświęcono pamięci prof. Floriana Celińskiego, wieloletniego kierownika Katedry Geobotaniki i Ochrony Przyrody. Na początku konferencji odsłonięto tablicę poświęconą uczonemu i nadano jego imię sali seminaryjnej katedry.
Referat prof. Stanisława Balcerkiewicza (UAM Poznań) Dwie fitosocjologie – tytuł nawiązywał do publikacji Józefa Paczoskiego, twórcy polskiej fitosocjologii – skłonił uczestników sympozjum do refleksyjnego spojrzenia zarówno na osiągnięcia fitosocjologii, jak i przede wszystkim na towarzyszące jej trudności. Prof. Henryk Klama (ATH Bielsko−Biała) podkreślał rolę fitosocjologii w ochronie przyrody. Dr Jerzy Parusel (Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska) mówił nt. wykorzystania danych geobotanicznych do waloryzacji przyrodniczych. Konferencję zakończył referat prof. Janusza Hereźniaka (UŁ Łódź), traktujący o idei utworzenia jurajskiego parku narodowego, co było nawiązaniem do działań prof. Floriana Celińskiego i jego współpracowników w latach 70. ubiegłego stulecia.
Uczestnicy spotkania przyjęli uchwałę, którą w imieniu autorów referatu Zmiany we florze rezerwatu Bielinek złożył prof. Józef Kurowski (UŁ), aby wspomnianemu rezerwatowi nadać imię prof. Celińskiego, ponieważ to jemu w głównej mierze zawdzięczamy poznanie szaty roślinnej tego obiektu przed przeszło 50 laty.
Wieczorem osoby będące najbliższymi przyjaciółmi prof. Celińskiego przywoływały pamięć o nim we wspomnieniach z realizacji wspólnych projektów badawczych lub zdarzeń, które miały miejsce w życiu katedry czy wydziału.
Konferencji towarzyszyła wystawa przyrodniczych prac plastycznych Zaklęte piękno... mgr Aldony Adamskiej−Dziuby, wieloletniej współpracowniczki prof. Celińskiego.
15 września uczestnicy konferencji udali się na sesje terenowe do Parku Krajobrazowego „Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich”, Jury Krakowsko−Częstochowskiej i Babiogórskiego Parku Narodowego.
Film Rzeka powrotów, zrealizowany przez Akademicką Telewizję Edukacyjną Uniwersytetu Gdańskiego, zdobył nagrodę na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Przyrodniczych im. Braci Wagów. Nagrodę, Wielkiego Słonia, odebrał podczas festiwalu Sławomir Swerpel, kierownik ATE UG i jednocześnie reżyser filmu. Nagroda została ufundowana przez sir M.A. Partha Sarathy, przewodniczącego International Nature Film and Television Festival Organizations. Sir M.A. Partha Sarathy (Indie) znany jest w świecie ze swej pasji do filmu przyrodniczego. Współpracował z wieloma znakomitościami kina, jak dokumentalista Robert Faherty czy Jean Renoir. Był jurorem około 100 festiwali międzynarodowych, współtworzył i jest administratorem WWF−India.
Rzeka powrotów opowiada o rzece Słupi oraz niezwykłym eksperymencie – budowie sztucznych tarlisk dla ryb łososiowatych. Nagrodę przyznano za treść i formę szczególnie prowokującą do przemyśleń na temat ich ochrony.
Poprzednią nagrodę Wielkiego Słonia odebrała w roku 2004 prof. Simona Kossak za film Opiekun.
ATE UG przygotowuje filmy edukacyjne, dokumentalne, promocyjne i instruktażowe. Zajmuje się także opracowywaniem grafiki komputerowej oraz programów multimedialnych na CD i DVD. Prowadzi warsztaty ekologiczne Życie brzegu morza, w których wzięło już udział prawie 3 tys. osób. Filmy edukacyjne ATE UG znalazły się kilkakrotnie w finałach międzynarodowych festiwali filmowych i wciąż zdobywają nagrody. Często są pokazywane na antenie ogólnopolskich stacji telewizyjnych, a do szkół trafiają pakiety edukacyjne z produkcjami ATE.
ogólnopolski miesięcznik