Ustawy i projekty
PRAWO O SZKOLNICTWIE WYŻSZYM
Projekt z 20 grudnia 2000 r
Dział I - System szkolnictwa wyższego
Dział II - Ustrój szkoły wyższej
Dział III - Pracownicy szkoły wyższej
Dział IV - Studia i studenci
Dział I. System szkolnictwa wyższego
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1
1.Szkoły wyższe są integralną częścią narodowego systemu edukacji i
nauki.
2.Szkoły wyższe są zorganizowane i działają na zasadzie wolności
nauczania, wolności badań naukowych oraz wolności twórczości
artystycznej.
3.Szkoła wyższa jest autonomiczna. Organy administracji rządowej i samorządu
terytorialnego mogą podejmować decyzje dotyczące szkoły wyższej tylko w
przypadkach przewidzianych w ustawach.
4.Nauczyciele akademiccy, studenci oraz pracownicy szkoły wyższej nie będący
nauczycielami akademickimi tworzą wspólnotę akademicką.
5.Wspólnota akademicka w uczelni publicznej jest samorządna, zarządzana
przez demokratycznie wybrane organy kolegialne i jednoosobowe
Art. 2
1.Ustawę stosuje się do publicznych i niepublicznych szkół wyższych.
2.Ustawy nie stosuje się do szkół wyższych i wyższych seminariów
duchownych, prowadzonych przez Kościół Katolicki, z wyjątkiem Katolickiego
Uniwersytetu Lubelskiego, a także do szkół wyższych i wyższych
seminariów duchownych prowadzonych przez inne kościoły i związki wyznaniowe,
chyba że ustawa lub umowa między Rządem a właściwymi władzami Kościoła
Katolickiego lub właściwymi władzami innych kościołów i związków
wyznaniowych stanowią inaczej, z zastrzeżeniem ust. 3.
3.Kościół Katolicki i inne kościoły oraz związki wyznaniowe mogą, jako
osoby prawne, tworzyć uczelnie niepubliczne w trybie określonym w art. 12 - 18.
Art. 3
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego kształtuje i realizuje
politykę państwa w dziedzinie szkolnictwa wyższego oraz sprawuje nadzór
nad szkołami wyższymi, z zastrzeżeniem ust.2.
- Nadzór nad uczelniami wojskowymi sprawuje Minister Obrony Narodowej, a
nad uczelniami służb publicznych - minister właściwy do spraw wewnętrznych.
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, w zakresie i formach
określonych w ustawach, przyznaje uczelniom publicznym środki finansowe do
wykonywania ich zadań oraz może udzielać pomocy uczelniom niepublicznym.
Art. 4
Ustrój oraz szczegółowe zasady funkcjonowania szkoły wyższej określa jej
statut.
Art. 5
Szkoła wyższa ma osobowość prawną.
Art. 6
- Zadaniami szkoły wyższej są w szczególności:
1) kształcenie studentów w zakresie danej dziedziny
wiedzy lub sztuki oraz ich przygotowanie do wykonywania określonych zawodów;
zadaniami uczelni uniwersyteckiej i akademickiej są ponadto: prowadzenie
badań naukowych oraz przygotowywanie do samodzielnej pracy naukowej,
2) kształcenie w celu uzupełnienia wiedzy ogólnej i
specjalistycznej osób, które posiadają stopnie zawodowe,
3) rozwijanie i upowszechnianie kultury narodowej oraz postępu
technicznego, a także współdziałanie w szerzeniu wiedzy w społeczeństwie,
wychowywanie studentów w duchu poszanowania praw człowieka, patriotyzmu,
demokracji i odpowiedzialności za losy społeczeństwa i państwa,
4) gromadzenie i udostępnianie zbiorów bibliotecznych i
informacyjnych,
5) tworzenie warunków do rozwoju fizycznego studentów.
- Zadaniem uczelni wojskowej może być również kształcenie studentów
nie będących żołnierzami zawodowymi lub kandydatami na żołnierzy
zawodowych.
- Zadaniem uczelni służb publicznych jest również kształcenie studentów
nie będących funkcjonariuszami oraz działanie na rzecz bezpieczeństwa i
porządku publicznego, ochrony granic państwa i kontroli ruchu granicznego
oraz ochrony przeciwpożarowej i ochrony ludności.
- Zadaniem uczelni medycznej lub podstawowej jednostki organizacyjnej innej
uczelni publicznej działającej w dziedzinie nauk medycznych albo
weterynaryjnych, może być także uczestniczenie w sprawowaniu opieki
medycznej albo weterynaryjnej w zakresie i formach określonych w przepisach
odrębnych.
- Zadaniem uczelni zawodowej może być również prowadzenie badań
naukowych oraz wdrażanie nowych rozwiązań i innowacji.
- W szkole wyższej mogą być prowadzone studia licencjackie lub inżynierskie,
jednolite i uzupełniające studia magisterskie, studia doktoranckie, studia
podyplomowe oraz studia i kursy specjalne.
- Studia podyplomowe mogą prowadzić tylko te jednostki organizacyjne szkoły
wyższej, które posiadają w tym zakresie uprawnienia do nadawania
stopnia naukowego doktora.
- W uzasadnionych przypadkach minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego
może, na wniosek zainteresowanej szkoły wyższej, po zasięgnięciu opinii
Akademickiej Komisji Akredytacyjnej, wyrazić zgodę na prowadzenie studiów
podyplomowych przez jednostkę organizacyjną nie spełniającą wymagań
określonych w ust. 7.
Art. 7
- Szkoła wyższa ma prawo do:
1) ustalania warunków wstępu na studia,
2) weryfikowania wiedzy i umiejętności studentów,
3) wydawania dyplomów potwierdzających uzyskanie stopnia
licencjata, inżyniera, magistra lub równorzędnych oraz świadectw ukończenia
studiów doktoranckich, podyplomowych, studiów i kursów specjalnych.
- Uprawnione jednostki organizacyjne szkoły wyższej mogą nadawać stopnie
naukowe doktora i doktora habilitowanego oraz występować o nadanie tytułu
naukowego profesora na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
Art. 8
- Akademickim tytułem honorowym jest tytuł doktor honoris causa.
- Tytuł doktor honoris causa może być nadany osobom posiadającym wybitne
osiągnięcia na polu nauki lub kultury oraz w innej działalności służącej
dobru wspólnemu narodu lub ludzkości.
- Tytuł doktor honoris causa nadaje senat uczelni uniwersyteckiej lub
akademickiej, na wniosek jednostki organizacyjnej tej uczelni uprawnionej do
nadawania stopnia naukowego doktora habilitowanego.
- Szczegółowe warunki nadawania tytułu doktor honoris causa oraz tryb
postępowania w tych sprawach, treść dyplomu, insygnia tytułu i ceremoniał
ich wręczania, określa statut uczelni uniwersyteckiej lub akademickiej.
Art. 9
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1)"szkoła wyższa" - jednostkę organizacyjną
szkolnictwa wyższego (uczelnię uniwersytecką, akademicką i zawodową)
realizującą zadania, o których mowa w art. 6,
2) "uczelnia publiczna" - szkołę wyższą
utworzoną w drodze ustawy lub rozporządzenia Rady Ministrów, w której
kształcenie jest powszechnie dostępne na warunkach określonych w ustawie,
3) "uczelnia niepubliczna" - szkołę wyższą
utworzoną przez osobę prawną lub fizyczną na podstawie zezwolenia ministra
właściwego do spraw szkolnictwa wyższego,
4) "uczelnia uniwersytecka" - szkołę wyższą, która
jest podstawowym miejscem pracy dla co najmniej sześćdziesięciu nauczycieli
akademickich posiadających tytuł naukowy i w której co najmniej połowa
podstawowych jednostek organizacyjnych ma uprawnienia do nadawania stopnia
naukowego doktora habilitowanego, a w odniesieniu do uczelni artystycznych -
szkołę wyższą, która zatrudnia co najmniej dwudziestu nauczycieli
akademickich posiadających tytuł naukowy,
5) "uczelnia akademicka" - szkołę wyższą, w której
przynajmniej jedna jednostka organizacyjna posiada uprawnienie do nadawania
stopnia naukowego doktora,
6) "uczelnia zawodowa" - szkołę wyższą nie spełniającą
wymagań, o których mowa w pkt 5,
7) "uczelnia wojskowa" - szkołę wyższą kształcącą
studentów będących żołnierzami zawodowymi lub kandydatami na żołnierzy
zawodowych,
8) "uczelnia służb publicznych" - szkołę wyższą
kształcącą funkcjonariuszy wymienionych w pkt 16,
9) "rektor" - w uczelni wojskowej i uczelni służb
publicznych rektora-komendanta,
10) "wydział" - wydział lub inną podstawową
jednostkę organizacyjną, prowadzącą co najmniej jeden kierunek studiów,
11) "studia wyższe" - studia na poziomie
licencjackim lub inżynierskim albo magisterskim, kończące się uzyskaniem
stopnia licencjata, inżyniera lub magistra albo stopni równorzędnych,
12) "studia stacjonarne" - studia polegające na
realizacji całego programu studiów w formie zajęć dydaktycznych wymagających
bezpośredniego udziału nauczycieli akademickich i studentów,
13) "studia niestacjonarne" - studia polegające na
realizacji tego samego programu także w innych formach, niż określone w pkt
12,
14) "absolwent" - osobę, która odbyła studia wyższe
i uzyskała stopień licencjata, inżyniera lub magistra albo stopień równorzędny,
potwierdzony odpowiednim dyplomem,
15) "podstawowe miejsce pracy" - miejsce pracy, w
którym nauczyciel akademicki jest zatrudniony na podstawie mianowania, a w
odniesieniu do nauczyciela akademickiego, w tym także emerytowanego,
zatrudnionego wyłącznie na podstawie umowy o pracę - wskazane przez niego
jedno miejsce pracy, w którym zatrudniony jest w pełnym wymiarze czasu
pracy; w stosunku do żołnierza zawodowego i funkcjonariusza - uczelnia, o której
mowa w pkt 7 i 8, w której został wyznaczony lub mianowany na
stanowisko służbowe na podstawie przepisów odrębnych,
16) "funkcjonariusz" - osobę pełniącą służbę
w Policji, Urzędzie Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Straży
Granicznej i Biurze Ochrony Rządu,
17) "nauka i badania naukowe" - również sztukę i
twórczość artystyczną.
Dział I - System szkolnictwa wyższego
Rozdział 2
Utworzenie i zniesienie szkoły wyższej
Art. 10
- Utworzenie, zniesienie uczelni publicznej, zmiana jej nazwy oraz połączenie
z inną uczelnią publiczną następuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze
ustawy, po spełnieniu wymagań określonych w niniejszej ustawie.
Zniesienie uczelni publicznej, zmiana nazwy oraz połączenie z inną
uczelnią publiczną wymagają ponadto zasięgnięcia opinii senatu lub
senatów uczelni, których akty te dotyczą.
- Utworzenie, zniesienie publicznej uczelni zawodowej, zmiana jej nazwy oraz
połączenie z inną publiczną uczelnią zawodową, następuje w drodze
rozporządzenia Rady Ministrów, po spełnieniu wymagań określonych w
niniejszej ustawie.
- Utworzenie, zniesienie publicznej uczelni zawodowej oraz połączenie z
inną publiczną uczelnią zawodową następuje na wniosek:
1) ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego,
2) ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub
Ministra Obrony Narodowej, w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw
szkolnictwa wyższego,
3) sejmiku województwa, w uzgodnieniu z ministrem właściwym
do spraw szkolnictwa wyższego.
- Przez połączenie uczelni publicznych, o którym mowa w ust. 1 - 3,
rozumie się również włączenie uczelni publicznej do innej uczelni
publicznej.
- Szkoła wyższa, która w wyniku utworzenia nowej podstawowej jednostki
organizacyjnej przestała spełniać wymagania określone w art. 10 pkt 4,
zachowuje uprawnienia uczelni uniwersyteckiej przez okres trzech lat. Niespełnienie
wymogów w tym okresie powoduje utratę uprawnień uczelni uniwersyteckiej.
- Szkoła wyższa zawiadamia niezwłocznie ministra właściwego do spraw
szkolnictwa wyższego o zmianach w jej strukturze organizacyjnej, wpływających
na posiadanie uprawnień uczelni uniwersyteckiej.
Art. 11
- Akt prawny o utworzeniu uczelni publicznej określa jej nazwę, siedzibę,
ogólny kierunek działalności oraz podmiot, który dokona jej wyposażenia
w nieruchomości.
- Pierwszego rektora uczelni publicznej powołuje, na okres roku, minister właściwy
do spraw szkolnictwa wyższego. W uzasadnionych przypadkach, minister może
odwołać pierwszego rektora przed upływem roku i powołać następnego
rektora na okres pozostały do końca tego roku.
- Pierwszy statut uczelni publicznej nadaje, na okres roku, minister właściwy
do spraw szkolnictwa wyższego.
- Przepisy ust. 1 - 3 stosuje się odpowiednio w przypadku połączenia
uczelni publicznej z inną uczelnią publiczną.
- Przepis ust. 2 nie dotyczy uczelni służb publicznych.
Art. 12
- Uczelnię niepubliczną może utworzyć osoba fizyczna lub osoba prawna, z
wyjątkiem państwowej lub komunalnej osoby prawnej, zwana dalej "założycielem".
- Utworzenie uczelni niepublicznej oraz uzyskanie przez nią uprawnień do
prowadzenia studiów wyższych na określonym kierunku studiów i poziomie
kształcenia wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego.
- Uczelnia niepubliczna nie może być tworzona z mienia Skarbu Państwa lub
samorządu terytorialnego.
- Uczelnia niepubliczna tworzona jest jako uczelnia prowadząca studia
licencjackie lub inżynierskie. Uczelnia ta może ubiegać się o uzyskanie
prawa do prowadzenia studiów na poziomie magisterskim.
Art. 13
- W zezwoleniu, o którym mowa w art. 12 ust. 2, określa się założyciela
uczelni niepublicznej, jej nazwę, siedzibę, prowadzone kierunki studiów i
poziom kształcenia, a także minimalną wielkość i rodzaj środków majątkowych,
które powinny być przeznaczone na jej utworzenie i funkcjonowanie oraz
termin ich przekazania uczelni niepublicznej.
- Zezwolenia, o którym mowa w art. 12 ust. 2, udziela się na okres pięciu
lat. Zezwolenie to przedłuża się na czas określony lub nieokreślony.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego może odmówić przedłużenia
zezwolenia, jeżeli uczelnia niepubliczna działa niezgodnie z przepisami
prawa, albo gdy jej dotychczasowy rozwój nie daje gwarancji prawidłowego
funkcjonowania.
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, odmawia udzielenia
zezwolenia, o którym mowa w art. 12 ust. 2, jeżeli wniosek
nie daje gwarancji spełnienia warunków niezbędnych do prowadzenia studiów
wyższych, określonych w ustawie i aktach wykonawczych lub za odmową
przemawia dobro szkolnictwa wyższego.
Art. 14
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze rozporządzenia,
warunki, które powinien spełnić założyciel i warunki jakim powinien
odpowiadać wniosek o wydanie zezwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej
oraz sposób pobierania i wysokość opłaty na wydatki związane z kosztami
postępowania opiniodawczego uwzględniając w szczególności:
1) wymagania dotyczące osoby prawnej lub osoby fizycznej w
zakresie jej dotychczasowej działalności, w tym działalności w obszarze
edukacji, jeśli prowadzi tego rodzaju działalność,
2) dokumenty, jakie winna przedłożyć osoba prawna lub
fizyczna, w tym w odniesieniu do osoby fizycznej: odpis z dowodu osobistego i
zaświadczenie o niekaralności, zaś w odniesieniu do osoby prawnej: wyciąg
z rejestru lub inny dokument określający status osoby prawnej, rodzaj i
zakres działalności oraz organy uprawnione do reprezentowania osoby prawnej,
3) wykaz dokumentów, jakie winny być dołączone do
wniosku, w tym plany studiów i ramowe programy nauczania, wykaz kadry
wraz z oświadczeniami nauczycieli akademickich o woli zatrudnienia,
zobowiązanie do przekazania środków majątkowych na rzecz tworzonej uczelni
wraz z dokumentami potwierdzającymi stan finansów założyciela,
dokumenty potwierdzające dysponowanie przez założyciela bazą materialną
wyposażoną w sposób umożliwiający właściwe realizowanie procesu
dydaktycznego przez uczelnię oraz projekt jej statutu.
Art. 15
Opłaty, o których mowa w art. 14 ust. 1 są gromadzone na wyodrębnionym
rachunku bankowym środka specjalnego urzędu obsługującego ministra właściwego
do spraw szkolnictwa wyższego. Przychody środka specjalnego przeznaczone są
na wydatki związane z postępowaniem opiniodawczym dotyczącym uczelni
niepublicznych w zakresie, o którym mowa w art. 38 ust 1 pkt 1. Gospodarka
finansowa środka specjalnego prowadzona jest na zasadach określonych w art. 21
ustawy z dnia 26 listopada 1998r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 155, poz.
1014, z 1999r. Nr 38, poz. 360, Nr 49, poz. 485, Nr 70, poz. 778, Nr 78, poz.
875 i Nr 110, poz. 1255 oraz z 2000r. Nr 6, poz. 69 i Nr 12,
poz. 136).
Art. 16
Po uzyskaniu zezwolenia, o którym mowa w art. 12 ust. 2, założyciel składa
w formie aktu notarialnego oświadczenie woli o założeniu uczelni
niepublicznej, zwane dalej "aktem założycielskim". Akt założycielski
określa w szczególności: założyciela, nazwę, siedzibę i szczegółowy
zakres działalności uczelni, minimalną wielkość środków majątkowych
przeznaczonych na utworzenie uczelni, w tym środków przekazanych jej na własność
i termin ich przekazania oraz sposób dalszego finansowania uczelni.
Art. 17
- Uczelnia niepubliczna uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do
rejestru uczelni niepublicznych, prowadzonego przez ministra właściwego do
spraw szkolnictwa wyższego.
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego odmawia wpisania
uczelni niepublicznej do rejestru, jeśli akt założycielski lub statut
uczelni jest niezgodny z przepisami prawa lub udzielonym zezwoleniem.
- Minister właściwy do spraw sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze rozporządzenia, sposób
prowadzenia rejestru, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając w szczególności
dane, jakie powinien zawierać wniosek o wpisanie uczelni niepublicznej do
rejestru, w tym rodzaj dokumentów, które założyciel winien dołączyć
do wniosku, treść rubryk rejestru, zasady dokonywania wpisów i zmian w
rejestrze, warunki wykreślenia uczelni z rejestru oraz zasady udostępniania
rejestru.
Art. 18
- Pierwszy statut uczelni niepublicznej, nadaje jej założyciel.
- Pierwszego rektora uczelni niepublicznej powołuje, na okres roku,
minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, na wniosek założyciela
uczelni.
- Uczelnia niepubliczna może uzyskać prawo do prowadzenia studiów
magisterskich, po spełnieniu warunków ustalonych na podstawie art. 34
ust.1 pkt 1. Przepis art. 12 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Art. 19
Przepisy art. 12 - 18 stosuje się odpowiednio do połączenia uczelni
niepublicznej z inną uczelnią niepubliczną oraz do zmiany osoby uprawnionej
do wykonywania funkcji założyciela.
Art. 20
- Założyciel może zlikwidować uczelnię niepubliczną, po zapewnieniu
studentom możliwości kontynuowania studiów.
- Uczelnia niepubliczna ulega likwidacji z upływem terminu ważności
zezwolenia, o którym mowa w art. 12 ust. 2.
Art. 21
- Tryb likwidacji uczelni niepublicznej, w zakresie nieuregulowanym w
ustawie, określa jej statut.
- W przypadku likwidacji uczelni niepublicznej, jej majątek przeznacza się
na cele określone w statucie, po uprzednim zaspokojeniu roszczeń studentów,
pracowników i osób trzecich.
- Z dniem otwarcia likwidacji uczelnia nie prowadzi rekrutacji na studia.
Art. 22
Udzielenie i odmowa udzielenia zezwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej
i uzyskanie przez nią uprawnień do prowadzenia studiów wyższych na określonym
kierunku studiów i poziomie kształcenia, przedłużenie ważności zezwolenia
lub połączenie uczelni niepublicznej, zatwierdzenie i odmowa zatwierdzenia jej
statutu, wpis i odmowa wpisu do rejestru, zwieszenie działalności lub
nakaz likwidacji uczelni niepublicznej następują w drodze decyzji
administracyjnej.
Art. 23
- Uczelnia uniwersytecka i akademicka mogą utworzyć poza swoją siedzibą
wydział zamiejscowy lub filię obejmującą co najmniej dwa wydziały, po
spełnieniu warunków określonych w rozporządzeniu, o którym
mowa w art. 34 ust. 1 pkt 6.
- Podstawowa jednostka organizacyjna uczelni uniwersyteckiej i akademickiej
posiadająca uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora
habilitowanego może prowadzić zajęcia objęte programem studiów także w
zamiejscowych ośrodkach dydaktycznych.
- Uchwała senatu uczelni uniwersyteckiej o utworzeniu jednostek, o których
mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 4, wchodzi w życie z
dniem określonym w tej uchwale, a uchwała senatu uczelni akademickiej
wchodzi w życie z dniem zatwierdzenia przez ministra właściwego do spraw
szkolnictwa wyższego albo po upływie dwóch miesięcy od daty jej doręczenia,
jeżeli minister w tym terminie nie odmówił jej zatwierdzenia.
- Uchwała senatu uczelni służb publicznych o utworzeniu jednostek, o których
mowa w ust. 1, wchodzi w życie z dniem zatwierdzenia przez
ministra właściwego do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw szkolnictwa wyższego.
- Uczelnia uniwersytecka i akademicka mogą utworzyć za granicą wydział
zamiejscowy lub filię, po uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw
zagranicznych i ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego.
- Zagraniczne szkoły wyższe mogą tworzyć wydziały lub filie z siedzibą
na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej po uzyskaniu zgody ministra właściwego
do spraw szkolnictwa wyższego. Do tworzenia, prowadzenia działalności i
likwidacji tych jednostek organizacyjnych stosuje się odpowiednio przepisy
dotyczące tworzenia, prowadzenia działalności i likwidacji uczelni
niepublicznej.
Art. 24
Uczelnie zawodowe współdziałają z uczelniami uniwersyteckimi i
akademickimi, w szczególności poprzez zawieranie umów dotyczących
zapewnienia wysokiego poziomu kształcenia w zakresie przedmiotów
podstawowych oraz rozwoju naukowego pracowników.
Art. 25
- Szkoła wyższa może tworzyć jednostki międzyuczelniane i jednostki wspólne
z innymi podmiotami, w szczególności instytucjami naukowymi, w tym również
zagranicznymi.
- Utworzenie jednostki, o której mowa w ust 1, wymaga zgody ministra właściwego
do spraw szkolnictwa wyższego.
- Organizację, sposób funkcjonowania i finansowania jednostki wspólnej
oraz zasady wydawania wspólnych dyplomów ukończenia studiów i świadectw
ukończenia innych form kształcenia, określa porozumienie o utworzeniu
jednostki wspólnej.
Art. 26
- W celu wspólnego wykonywania zadań, w szczególności zadań określonych
w art. 6, szkoły wyższe mogą tworzyć związki uczelni lub przystępować
do nich.
- Utworzenie związku uczelni następuje w drodze porozumienia po przyjęciu
przez ich senaty jednobrzmiącej uchwały o utworzeniu związku.
- Porozumienie określa w szczególności:
1) uczestników związku, nazwę i organizację,
2) zakres i zasady działania oraz tryb finansowania związku,
3) zasady korzystania przez związek z mienia szkół wyższych,
wchodzących w jego skład,
4) sposób występowania uczelni ze związku lub rozwiązania
związku.
- O zamiarze zawarcia porozumienia w sprawie utworzenia związku szkoły wyższe
powiadamiają ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego nie później
niż na trzydzieści dni przed jego zawarciem. Minister właściwy do spraw
szkolnictwa wyższego wyraża sprzeciw w razie stwierdzenia niezgodności
porozumienia z prawem.
Art. 27
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego ogłasza w wydawanym
przez siebie dzienniku urzędowym wykaz szkół wyższych i związków
uczelni, obwieszczenia o utworzeniu i likwidacji uczelni
niepublicznych, a także informacje o zawieszeniu uprawnień szkoły
wyższej do prowadzenia studiów.
Dział I -
System szkolnictwa wyższego
Rozdział 3
Nadzór nad szkołami wyższymi
Art. 28
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego sprawuje nadzór nad
zgodnością działań szkół wyższych oraz związków uczelni z
przepisami ustawowymi i statutem, oraz z treścią udzielonego zezwolenia na
założenie uczelni niepublicznej, a także nad prawidłowością i celowością
wydatkowania środków publicznych. W tym celu minister właściwy do spraw
szkolnictwa wyższego może żądać informacji i wyjaśnień od organów
szkół wyższych, związków uczelni oraz założyciela uczelni
niepublicznej, a także dokonywać kontroli działalności szkoły wyższej.
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego uchyla uchwałę senatu
lub decyzję rektora szkoły wyższej, z wyłączeniem decyzji
administracyjnej podjętej w sprawie indywidualnej, w przypadku
stwierdzenia jej niezgodności z przepisami prawa lub statutem szkoły wyższej,
nie później niż w terminie dwóch miesięcy od otrzymania uchwały
lub decyzji. Na rozstrzygnięcie ministra w sprawie uchylenia uchwały
senatu lub decyzji rektora służy skarga do Naczelnego Sądu
Administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia.
Przepisy o zaskarżaniu do sądu administracyjnego decyzji w indywidualnych
sprawach z zakresu administracji publicznej stosuje się odpowiednio.
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, po zasięgnięciu
opinii rektora i senatu uczelni publicznej, może nałożyć na nią, w
drodze decyzji administracyjnej, obowiązek realizacji określonego zadania
w dziedzinie nauczania lub kształcenia kadr naukowych, przekazując środki
na jego realizację.
- Publiczne uczelnie teologiczne i wydziały teologiczne innych uczelni
publicznych znajdują się także, w zakresie określonym przez umowy
zawierane na podstawie odrębnych przepisów oraz statuty tych uczelni, pod
nadzorem władz właściwych kościołów i związków wyznaniowych.
Art. 29
- Jeżeli uczelnia niepubliczna lub jej założyciel prowadzą działalność
niezgodną z przepisami ustawy lub aktami wykonawczymi wydanymi na jej
podstawie, statutem lub zezwoleniem, o którym mowa w art. 12
ust.2, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, po zasięgnięciu
opinii Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego, może powołać na okres do dwóch
lat kuratora, określając jakie kompetencje organów uczelni i jej założyciela
przejmuje.
- Jeżeli uczelnia niepubliczna lub jej założyciel prowadzą działalność
w sposób rażący naruszającą przepisy ustawy lub akty wykonawcze wydane
na jej podstawie, statut lub zezwolenie minister właściwy do spraw
szkolnictwa wyższego, po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Szkolnictwa
Wyższego podejmuje decyzję o jej likwidacji.
- Nakazując likwidację uczelni niepublicznej minister właściwy do spraw
szkolnictwa wyższego powołuje jej likwidatora. Z dniem określonym w
decyzji uczelnia zostaje wykreślona z rejestru, o którym mowa w art. 17
ust.1.
- W przypadku stwierdzenia, że uczelnia niepubliczna działa bez
zezwolenia, o którym mowa w art. 12 ust. 2 albo, że szkoła
wyższa utworzyła jednostkę zamiejscową niezgodnie z przepisami ustawy,
minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego zakazuje działania
uczelni niepublicznej lub nakazuje likwidację jednostki zamiejscowej.
Art. 30
Przepisy art. 28 ust. 2 - 4 i art. 29 stosuje się odpowiednio do związku
uczelni.
Art. 31
- Kontrola działalności szkoły wyższej obejmuje w szczególności
badanie przestrzegania zgodności działania jej organów z przepisami prawa
i statutem, z uzyskanymi uprawnieniami, w przypadku uczelni niepublicznej -
z treścią udzielonego zezwolenia na jej utworzenie, a także prawidłowości
i celowości wydatkowania środków publicznych. Przedmiotem kontroli może
być również badanie przebiegu i warunków realizacji procesu
dydaktycznego. Po zakończeniu kontroli sporządza się protokół.
- Przeprowadzający kontrolę mogą przeglądać dokumenty objęte jej
zakresem, w tym akta osobowe pracowników i studentów, sporządzać niezbędne
im kopie dokumentów, przesłuchiwać świadków i sprawdzać tożsamość
osób pracujących w szkole wyższej. Kontrolowani obowiązani są udostępnić
wszelkie dokumenty i udzielać wyjaśnień w sprawach objętych zakresem
kontroli. Kontrola może być przeprowadzona bez uprzedzenia. Kontrolujący
są obowiązani do okazania legitymacji służbowej i upoważnienia do
przeprowadzenia kontroli.
- Protokół zostaje przekazany szkole wyższej w terminie miesiąca od zakończenia
kontroli. Szkoła wyższa może zgłosić swoje uwagi do ustaleń zawartych
w protokole w terminie czternastu dni od jego otrzymania.
Art. 32
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego może wystąpić do
senatu uczelni publicznej lub do określonego w statucie kolegialnego organu
uczelni niepublicznej, z wnioskiem o odwołanie rektora, w przypadku
stwierdzenia istotnych naruszeń przez szkołę wyższą przepisów prawa
lub statutu. Organ, który otrzymał wniosek po jego zaopiniowaniu,
przekazuje go organowi właściwemu do odwołania rektora.
- Wnioski o odwołanie rektora rozpatrywane są w terminie 30 dni od ich złożenia.
- Do czasu rozpatrzenia wniosku o odwołanie rektora uczelni zawodowej,
minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego może zawiesić go w pełnieniu
funkcji.
Art. 33
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, w zakresie swego działania,
nadzoruje i koordynuje współpracę szkół wyższych z partnerami
zagranicznymi, prowadzoną w ramach umów międzynarodowych zawieranych przez
Rzeczpospolitą Polską. Minister przekazuje środki finansowe dla realizacji nałożonych
na szkoły wyższe zadań wynikających z tych umów.
Art. 34
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, w porozumieniu z
ministrami właściwymi do spraw: zdrowia, kultury i dziedzictwa narodowego,
transportu i gospodarki morskiej, wewnętrznych oraz Ministrem Obrony
Narodowej, określa, w drodze rozporządzenia:
1) warunki do prowadzenia studiów wyższych,
2) nazwy kierunków studiów,
3) standardy nauczania dla poszczególnych kierunków studiów,
4) standardy kształcenia nauczycieli,
5) warunki nadawania szkołom wyższym nazwy
"uniwersytet", "politechnika", "akademia" i
"szkoła główna",
6) szczegółowe warunki tworzenia filii, wydziału
zamiejscowego albo zamiejscowego ośrodka dydaktycznego.
- Senat uczelni uniwersyteckiej, po uzyskaniu zgody Akademickiej Komisji
Akredytacyjnej, może uruchomić kierunek studiów inny niż określony w
rozporządzeniu, o którym mowa w ust.1 pkt 2.
Art. 35
- Przyznanie szkole wyższej uprawnień do prowadzenia studiów wyższych na
określonym kierunku i poziomie kształcenia oraz zawieszenie albo
cofnięcie tych uprawnień następuje w drodze decyzji administracyjnej
ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, z zastrzeżeniem
ust. 2.
- Utworzenie kierunku studiów przez senat uczelni uniwersyteckiej nie
wymaga uzyskania decyzji, o której mowa w ust. 1. Utworzenie kierunku
studiów może nastąpić po spełnieniu warunków określonych na podstawie
art. 34 ust. 1.
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego przyznaje uprawnienia,
o których mowa w ust. 1, na czas określony albo nieokreślony.
Uprawnienia dla nowo utworzonej szkoły wyższej wydaje się na czas określony.
Warunkiem przyznania uprawnień jest uzyskanie pozytywnej opinii
Akademickiej Komisji Akredytacyjnej.
- Uprawnienie do prowadzenia studiów wyższych ulega zawieszeniu z mocy
prawa od dnia, w którym jednostka przestała spełniać warunki do
prowadzenia tych studiów. Szkoła wyższa niezwłocznie zawiadamia ministra
właściwego do spraw szkolnictwa wyższego o utracie warunków do
prowadzenia studiów wyższych, w tym o zmianach w stanie zatrudnienia, wpływających
na uprawnienie do prowadzenia studiów. Minister właściwy do spraw
szkolnictwa wyższego stwierdza zawieszenie uprawnienia do prowadzenia studiów
wyższych na określonym kierunku i poziomie kształcenia.
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, w drodze decyzji
administracyjnej, cofa albo zawiesza uprawnienie do prowadzenia studiów wyższych
na danym kierunku, w przypadku negatywnej oceny kształcenia dokonanej przez
Akademicką Komisję Akredytacyjną.
- W przypadku zawieszenia uprawnień do prowadzenia studiów wyższych na
danym kierunku, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określa
termin, nie dłuższy niż trzy lata, w którym szkoła wyższa obowiązana
jest spełnić warunki do przywrócenia zawieszonych uprawnień oraz szczegółowe
zasady przeprowadzania w tym okresie egzaminów dyplomowych. W okresie
zawieszenia uprawnień wstrzymana zostaje rekrutacja studentów na ten
kierunek.
- Ponowne przyznanie uprawnienia po jego cofnięciu albo przywrócenie
zawieszonego uprawnienia przed upływem terminu określonego w decyzji następuje
w trybie i na zasadach obowiązujących przy przyznawaniu uprawnienia.
Art. 36
- Rektor szkoły wyższej przedstawia ministrowi właściwemu do spraw
szkolnictwa wyższego roczne sprawozdania z jej działalności, o których
mowa w art. 61 ust 1 pkt 4, wraz ze sprawozdaniem finansowym oraz
sprawozdaniem budżetowym, o których mowa w art. 99 ust. 3 i 4, a także
informacją dotyczącą obsady kadrowej na prowadzonych kierunkach studiów.
- Rektor szkoły wyższej przekazuje ministrowi właściwemu do spraw
szkolnictwa wyższego, w terminie miesiąca od podjęcia, uchwały o:
1) uchwaleniu lub zmianie statutu,
2) uchwaleniu lub zmianie regulaminu studiów, studiów
doktoranckich i podyplomowych,
3) zasadach i trybie przyjmowania na studia i studia
doktoranckie,
4) uruchomieniu lub zniesieniu kierunku studiów - wraz z
uzasadnieniem,
5) utworzeniu filii, wydziałów zamiejscowych lub
zamiejscowych ośrodków dydaktycznych - wraz z uzasadnieniem,
6) planach i programach studiów,
7) wyrażeniu przez senat zgody w sprawach, o których mowa
w art. 61 ust. 1 pkt 6 i 8 - jeżeli z czynności objętych zgodą
senatu wynikają zobowiązania finansowe szkoły wyższej przekraczające
wartość, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 8 lit. a.
Art. 37
- Uprawnienia ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego określone
w art. 3 ust. 3, art. 10 ust. 6, art. 11 ust. 3, art. 23 ust. 5, art. 25
ust. 2, art. 28 ust. 1, 2, 3, art. 29 ust. 4, art. 30, art. 32, art. 33,
art. 35 ust 1 i 3 - 7, art. 36, art. 122 ust. 3, art. 125 ust. 1 oraz
art. 199 ust. 2 przysługują odpowiednio Ministrowi Obrony Narodowej i
ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w stosunku do nadzorowanych
szkół wyższych. Ministrowi Obrony Narodowej przysługują ponadto
uprawnienia określone w art. 11 ust. 2 i art. 82 ust. 1.
- Minister Obrony Narodowej może nałożyć na uczelnię wojskową, w
drodze decyzji administracyjnej, obowiązki związane z przygotowaniem jej
na czas kryzysu, zagrożenia bezpieczeństwa państwa i wojny, przekazując
odpowiednie środki na ich realizację.
Dział I -
System szkolnictwa wyższego
Rozdział 4
Rada Główna szkolnictwa wyższego i Akademicka Komisja Akredytacyjna
Art. 38
- Rada Główna Szkolnictwa Wyższego, zwana dalej "Radą", jest
organem przedstawicielskim szkolnictwa wyższego.
- Rada współdziała z ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego
i innymi organami władzy publicznej oraz konferencjami rektorów w
kreowaniu polityki edukacyjnej w zakresie szkolnictwa wyższego, a w szczególności:
1) wyraża z własnej inicjatywy opinie i przedstawia
wnioski we wszystkich sprawach dotyczących szkolnictwa wyższego i nauki
oraz może zwracać się w tych sprawach do organów władzy publicznej i szkół
wyższych o udzielenie wyjaśnień i informacji,
2) przedstawia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa
wyższego, na jego wniosek lub z własnej inicjatywy, opinie w
sprawach:
a) warunków do prowadzenia studiów wyższych,
b) wykazu nazw kierunków studiów,
c) standardów nauczania dla poszczególnych kierunków
studiów, w tym wymiaru obowiązkowej praktyki zawodowej,
d) standardów kształcenia nauczycieli,
3) wyraża opinie w innych sprawach przedstawionych jej
przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego oraz w sprawach
przedstawionych przez inne organy państwowe, Akademicką Komisję
Akredytacyjną, konferencje rektorów, senaty uczelni oraz organizacje
studenckie,
4) opiniuje projekty aktów prawnych i zawieranych przez
Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych dotyczących szkolnictwa wyższego
i nauki, a także promocji nauki polskiej za granicą,
5) opiniuje zasady przyznawania szkołom wyższym dotacji z
budżetu państwa,
6) opiniuje kryteria nadawania szkołom wyższym nazw:
"uniwersytet", "politechnika", "akademia" i
"szkoła główna",
7) opiniuje projekty ustaw o utworzeniu, przekształceniu,
zniesieniu i zmianie nazwy uczelni publicznej,
8) opiniuje projekt statutu szkoły wyższej nadawanego
przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego.
Art. 39
- Rada składa się z przedstawicieli:
1) nauczycieli akademickich posiadających tytuł naukowy
profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego - w liczbie 22,
2) innych nauczycieli akademickich posiadających stopień
naukowy doktora - w liczbie 5,
3) studentów - w liczbie 3.
- Kadencja Rady trwa cztery lata i rozpoczyna się z dniem 1 stycznia.
Art. 40
- Rada działa na posiedzeniach plenarnych oraz przez swoje organy.
- Organami Rady są:
1) Przewodniczący,
2) Prezydium.
- Przewodniczący zwołuje posiedzenia plenarne Rady, przewodniczy jej
obradom, reprezentuje ją na zewnątrz oraz podpisuje uchwały Rady.
- Prezydium opracowuje i przedkłada na posiedzenie plenarne projekty uchwał
w sprawach, o których mowa w art. 38 ust.2.
- Organizację i tryb działania Rady, szczegółowe kompetencje jej organów
określa statut, uchwalony przez Radę na posiedzeniu plenarnym.
Art. 41
- Przewodniczącego wybiera Rada na posiedzeniu plenarnym bezwzględną większością
głosów, w obecności co najmniej połowy ogólnej liczby jej członków.
- Wyboru członków Rady dokonują ze swojego grona elektorzy wybrani przez
senaty szkół wyższych.
- Elektorów wybierają senaty szkół wyższych w proporcji jeden elektor
na każdą grupę pięćdziesięciu nauczycieli akademickich posiadających
tytuł naukowy profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego,
zatrudnionych w tej szkole wyższej w pełnym wymiarze czasu pracy oraz
jeden elektor na każdą grupę stu pięćdziesięciu pozostałych
nauczycieli akademickich, zatrudnionych w tej szkole wyższej w pełnym
wymiarze czasu pracy.
- W uczelniach zawodowych, wojskowych, służb publicznych oraz w uczelniach
artystycznych, wyboru elektorów w grupach nauczycieli akademickich, o których
mowa w ust. 3, dokonuje się odpowiednio w proporcji: jeden elektor na
każdą rozpoczynającą się liczbę dwudziestu oraz jeden elektor na każdą
rozpoczynającą się liczbę pięćdziesięciu nauczycieli akademickich.
- Bierne prawo wyborcze nie przysługuje nauczycielom akademickim pełniącym
funkcje jednoosobowych organów szkoły wyższej oraz prorektora i
prodziekana.
- Wyboru przedstawicieli studentów do Rady dokonuje, na okres roku,
Parlament Studentów Rzeczpospolitej Polskiej, w trybie określonym przez
jego regulamin.
- W przypadku wygaśnięcia mandatu członka Rady w trakcie jej kadencji,
zwolniony mandat obejmuje osoba, która w wyborach uzyskała kolejną, największą
liczbę głosów.
Art. 42
Akademicka Komisja Akredytacyjna, zwana dalej "Komisją", jest
organem powołanym do oceny poziomu kształcenia w szkołach wyższych.
Art. 43
- Komisja przedstawia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego
opinie i wnioski dotyczące w szczególności:
1) utworzenia szkoły wyższej, przyznania szkole wyższej
uprawnienia do prowadzenia studiów wyższych na określonym kierunku i
poziomie kształcenia oraz utworzenia przez szkołę wyższą filii, wydziałów
zamiejscowych lub zamiejscowych ośrodków dydaktycznych,
2) dokonanej oceny kształcenia na danym kierunku, w tym
kształcenia nauczycieli oraz przestrzegania warunków prowadzenia studiów
wyższych.
- Opinie w sprawach, o których mowa w ust. 1 pkt. 1 Komisja wyraża w
terminie nie dłuższym niż dwa miesiące, a wnioski wynikające z ocen, o
których mowa w ust 1 pkt. 2 przedstawia w terminie miesiąca od ich
dokonania. Nie wyrażenie opinii w tym terminie daje ministrowi właściwemu
do spraw szkolnictwa wyższego prawo podjęcia decyzji bez opinii.
Art. 44
- Członków Komisji powołuje minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego
spośród kandydatów zgłoszonych przez Radę oraz senaty szkół wyższych.
Kandydatem może być nauczyciel akademicki posiadający tytuł naukowy
profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego, zatrudniony w szkole
wyższej w pełnym wymiarze czasu pracy.
- Kadencja Komisji trwa cztery lata i zaczyna się z dniem 1 stycznia.
Art. 45
- Komisja działa na posiedzeniach plenarnych oraz przez swoje organy.
- Organami Komisji są:
1) Przewodniczący,
2) Sekretarz,
3) Prezydium.
- W skład Prezydium wchodzą:
1) Przewodniczący Komisji,
2) Przewodniczący Zespołów.
- Zespołami Komisji są:
1) zespół kierunków studiów humanistycznych,
2) zespół kierunków studiów przyrodniczych,
3) zespół kierunków studiów
matematyczno-fizyczno-chemicznych,
4) zespół kierunków studiów rolniczych, leśnych i
weterynaryjnych,
5) zespół kierunków studiów medycznych,
6) zespół kierunków studiów wychowania fizycznego,
7) zespół kierunków studiów technicznych,
8) zespół kierunków studiów ekonomicznych,
9) zespół kierunków studiów społecznych i prawnych,
10) zespół kierunków studiów artystycznych,
11) zespół kierunków studiów wojskowych
- W skład Zespołu wchodzi co najmniej pięciu członków Komisji, będących
przedstawicielami grupy kierunków studiów oraz posiadających tytuł
naukowy profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego w dziedzinie
nauki lub dyscyplinie naukowej związanej z danym kierunkiem studiów.
Art. 46
- Przewodniczący Komisji oraz Sekretarz wybierani są na posiedzeniu
plenarnym bezwzględną większością głosów, w obecności co najmniej połowy
ogólnej liczby jej członków.
- Przewodniczący Komisji zwołuje posiedzenia plenarne Komisji,
przewodniczy jej obradom, reprezentuje ją na zewnątrz oraz podpisuje uchwały
Komisji.
- Sekretarz zapewnia sprawne funkcjonowanie Komisji i wykonywanie przez nią
zadań.
- Przewodniczących Zespołów wybierają ich członkowie spośród swego
grona.
Art. 47
- Prezydium podejmuje uchwały w sprawach, o których mowa w art. 43 ust. 1.
- Od uchwał Prezydium, w sprawach, o których mowa w art. 43 ust. 1 przysługuje
odwołanie. Odwołanie wnosi się do Komisji w terminie czternastu dni od
dnia doręczenia uchwały.
- Odwołanie rozpatrywane jest na wspólnym posiedzeniu Zespołu i Prezydium
Komisji w terminie nie dłuższym niż trzydzieści dni od dnia otrzymania
odwołania.
- Organizację i tryb działania Komisji, szczegółowe kompetencje jej
organów, tryb dokonywania ocen o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2
oraz sposób powoływania recenzentów określa statut, uchwalony przez
Komisję na posiedzeniu plenarnym.
Art. 48
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego zapewnia środki finansowe
dla funkcjonowania Rady i Komisji w ramach części budżetu państwa,
której jest dysponentem, oraz określa, w drodze rozporządzenia, sposób obsługi
administracyjnej i finansowej prac Rady i Komisji, wysokość wynagrodzenia jej
członków oraz warunki zwrotu kosztów podróży członkom Rady i Komisji i
powoływanym przez nią recenzentom, uwzględniając w szczególności, że
wysokość wynagrodzenia członków Rady i Komisji będzie ustalana w relacji do
minimalnej stawki wynagrodzenia zasadniczego profesora zwyczajnego, określonej
na podstawie art. 144 ust. 1 pkt 1.
Dział I -
System szkolnictwa wyższego
Rozdział 5
Konferencje rektorów szkół wyższych
Art. 49
- Rektorzy uczelni akademickich i uniwersyteckich tworzą Konferencję
Rektorów Akademickich Szkół Polskich, zwaną dalej "Konferencją
Rektorów ". Rektor może zawiesić członkostwo w Konferencji
Rektorów na czas określony.
- Konferencja Rektorów działa na rzecz rozwoju szkolnictwa wyższego i
nauki oraz współpracuje z organami władzy publicznej i innymi
podmiotami działającymi w obszarze kultury i edukacji narodowej.
Konferencja Rektorów w szczególności:
1) występuje do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w
istotnych sprawach szkolnictwa wyższego i żywotnych sprawach środowiska
akademickiego,
2) wyraża z własnej inicjatywy opinie i przedstawia
wnioski we wszystkich sprawach dotyczących szkolnictwa wyższego i nauki.
- Organy władzy publicznej zasięgają opinii Konferencji Rektorów w sprawach:
1) kierunków rozwoju szkolnictwa wyższego, w szczególności
dotyczących kształcenia studentów, badań naukowych, kształcenia kadr
oraz bazy materialnej szkół wyższych,
2) projektu budżetu państwa w zakresie części, której
dysponentem jest minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego,
3) projektów aktów prawnych i zawieranych przez
Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych dotyczących szkolnictwa wyższego
i nauki, a także promocji nauki polskiej za granicą,
4) zasad przyznawania szkołom wyższym dotacji z budżetu
państwa,
5) rozwiązań w systemie oświaty mających znaczenie dla
szkół wyższych .
- Termin wyrażania opinii w sprawach, o których mowa w ust. 3
pkt 2 - 4 wynosi 30 dni.
- Konferencja Rektorów może delegować swych przedstawicieli do międzynarodowych
stowarzyszeń rektorów szkół wyższych oraz stowarzyszeń szkół wyższych.
Art. 50
- Organami Konferencji Rektorów są:
1) Zgromadzenie Plenarne,
2) Przewodniczący,
3) Prezydium.
- Przewodniczącego wybiera Zgromadzenie Plenarne w głosowaniu tajnym,
bezwzględną większością głosów, w obecności co najmniej połowy członków.
Art. 51
- Zgromadzenie Plenarne podejmuje uchwały w sprawach określonych w art. 49
ust. 2 i 3, a także może wypowiadać się we wszystkich
istotnych sprawach dotyczących nauki i szkolnictwa wyższego. Zgromadzenie
Plenarne może przekazać Prezydium uprawnienie do podejmowania uchwał w
sprawach, o których mowa w art. 49 ust. 2 i ust. 3
pkt 2, 3 i 5.
- Przewodniczący Konferencji Rektorów kieruje jej działalnością, zwołuje
Zgromadzenia Plenarne i Prezydium oraz im przewodniczy, a także
reprezentuje Konferencję Rektorów na zewnątrz.
Art. 52
- Działalność Konferencji Rektorów jest finansowana z dobrowolnych składek
wpłacanych przez uczelnie akademickie i uniwersyteckie, w trybie określonym
w statucie.
- Organizację, skład Prezydium, tryb działania oraz szczegółowe zasady
finansowania Konferencji Rektorów określa jej statut, uchwalony przez
Zgromadzenie Plenarne.
Art. 53
Rektorzy szkół wyższych mogą tworzyć także inne konferencje. Organizację
i zasady funkcjonowania tych konferencji określają ustanowione przez nie
regulaminy.
Dział II. Ustrój szkoły wyższej
Rozdział 1
Statut szkoły wyższej
Art. 54
- Statut uczelni publicznej, z zastrzeżeniem art. 65 ust. 1 pkt 1, uchwala
jej senat, większością co najmniej dwóch trzecich głosów swojego
statutowego składu, po zasięgnięciu opinii związków zawodowych działających
w uczelni.
- Statut uczelni publicznej, z zastrzeżeniem art. 55, wchodzi w życie z
dniem zatwierdzenia przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego,
chyba że w statucie został określony termin późniejszy. Statut wchodzi
w życie po upływie dwóch miesięcy od doręczenia ministrowi właściwemu
do spraw szkolnictwa wyższego, jeżeli w tym terminie minister nie odmówił
zatwierdzenia statutu lub nie wezwał uczelni publicznej do usunięcia
uchybień.
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego odmawia zatwierdzenia
statutu w razie stwierdzenia jego niezgodności z prawem. Przed podjęciem
decyzji o odmowie zatwierdzenia statutu minister wzywa uczelnię do usunięcia
niezgodności z prawem. Minister zatwierdza statut nie później niż w ciągu
dwóch miesięcy od otrzymania statutu w prawidłowym brzmieniu.
Art. 55
- W uczelni uniwersyteckiej statut wchodzi w życie z dniem określonym w
uchwale senatu.
- W uczelni wojskowej statut wchodzi w życie z dniem zatwierdzenia przez
Ministra Obrony Narodowej, a w uczelni służb publicznych - przez
ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Przepis art. 54 ust. 3
stosuje się odpowiednio.
Art. 56
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego zatwierdza statut
publicznej uczelni teologicznej w porozumieniu z władzami właściwych
kościołów i związków wyznaniowych.
- Przepis ust.1 stosuje się odpowiednio do innych uczelni publicznych, których
jednostką organizacyjną jest wydział teologiczny.
Art. 57
- Statut uczelni niepublicznej nadaje jej założyciel albo uchwala organ
kolegialny uczelni wskazany w statucie, z zastrzeżeniem art. 18 ust.
1.
- Statut uczelni niepublicznej określa sposób przejmowania funkcji
założyciela w razie rezygnacji założyciela, jego śmierci - gdy jest
osobą fizyczną lub ustania - gdy jest osobą prawną.
- Do statutu uczelni niepublicznej stosuje się przepisy art. 54 ust. 2 i 3.
Art. 58
Przepisy art. 54 - 57 stosuje się odpowiednio do zmiany statutu.
Dział II. Ustrój szkoły wyższej
Rozdział 2
Organy szkoły wyższej
Art. 59
- Organami kolegialnymi uczelni publicznej są senat i rady wydziałów. Jeżeli
uczelnia nie ma struktury wydziałowej, statut określi organy kolegialne
inne niż rady wydziałów.
- Organem kolegialnym publicznej uczelni zawodowej, z wyłączeniem uczelni
służb publicznych, jest również konwent.
- Organy kolegialne uczelni niepublicznej określa jej statut.
- Organami jednoosobowymi szkoły wyższej są rektor i dziekan. Jeżeli
szkoła wyższa nie ma struktury wydziałowej, statut określi organ
jednoosobowy inny niż dziekan.
- Statut uczelni niepublicznej może przewidywać istnienie innego, oprócz
rektora, organu jednoosobowego.
- Organami wyborczymi uczelni publicznej są kolegia elektorów.
- W organach kolegialnych i wyborczych szkół wyższych są reprezentowane
wszystkie grupy wspólnoty akademickiej. Szczegółowy skład organów określa
statut.
Art. 60
- W skład senatu uczelni publicznej wchodzą:
1) rektor jako przewodniczący,
2) prorektorzy,
3) dziekani,
4) przedstawiciele nauczycieli akademickich, zatrudnionych
w uczelni jako podstawowym miejscu pracy,
5) przedstawiciele samorządu studenckiego,
6) przedstawiciele pracowników uczelni nie będących
nauczycielami akademickimi,
7) dyrektor administracyjny, kwestor, dyrektor biblioteki głównej
i inne osoby, jeżeli statut tak stanowi.
- W skład senatu uczelni publicznej wchodzą także przedstawiciele samorządu
studentów studiów doktoranckich, jeżeli taki samorząd został utworzony.
- W publicznej uczelni zawodowej, jeżeli jej statut tak stanowi, w skład
senatu wchodzą również przedstawiciele szkoły wyższej, z którą ta
uczelnia współdziała. W publicznej uczelni zawodowej przedstawiciele, o
których mowa w ust. 1 pkt 4, wyłaniani są spośród nauczycieli
akademickich zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy.
- Statut uczelni publicznej określa tryb wyboru i procentowy udział w składzie
senatu przedstawicieli, o których mowa w ust. 1 pkt 4 - 6 i ust. 2, z
tym że udział przedstawicieli wymienionych w pkt 5 nie może być
mniejszy niż dziesięć procent, a w uczelni innej niż uczelnia zawodowa,
nauczyciele akademiccy posiadający tytuł naukowy profesora lub stopień
naukowy doktora habilitowanego stanowią więcej niż pięćdziesiąt
procent statutowego składu senatu.
- W posiedzeniach senatu uczestniczą, z głosem doradczym, przedstawiciele
związków zawodowych działających w uczelni publicznej, po jednym z każdego
związku.
- W posiedzeniach senatu mogą uczestniczyć osoby nie będące jego członkami,
zaproszone przez przewodniczącego senatu.
- Skład organu kolegialnego uczelni niepublicznej określa jej statut, z
tym, że udział przedstawicieli samorządu studenckiego nie może być
mniejszy niż dziesięć procent.
Art. 61
- Do kompetencji senatu szkoły wyższej, z zastrzeżeniem ust. 3 oraz art.
62, należy w szczególności:
1) uchwalanie statutu, regulaminu studiów, regulaminu
studiów doktoranckich, regulaminu studiów podyplomowych oraz zasad
rekrutacji na studia i studia doktoranckie,
2) uchwalanie planu finansowo-rzeczowego szkoły wyższej,
z zastrzeżeniem art. 97 ust. 3,
3) ustalanie głównych kierunków działalności szkoły
wyższej,
4) ocena działalności szkoły wyższej, zatwierdzanie
rocznych sprawozdań rektora z jej działalności oraz ocena działalności
rektora,
5) podejmowanie uchwał w sprawie utworzenia filii, wydziału
zamiejscowego lub zamiejscowego ośrodka dydaktycznego oraz w sprawie
utworzenia i likwidacji kierunku studiów,
6) wyrażanie zgody na zawarcie przez rektora umowy o współpracy
z partnerem zagranicznym, chyba że statut stanowi inaczej,
7) nadawanie tytułu doktor honoris causa,
8) wyrażanie zgody na:
a) nabycie lub zbycie mienia o wartości określonej w
statucie,
b) przystąpienie do spółki, spółdzielni lub innej
organizacji gospodarczej oraz na utworzenie spółki lub fundacji,
9) wyrażanie opinii w sprawach przedłożonych przez
rektora, radę wydziału albo członków senatu - w liczbie określonej
w statucie oraz wyrażanie opinii społeczności akademickiej szkoły wyższej.
- Senat jednowydziałowej lub bezwydziałowej szkoły wyższej pełni również
funkcję rady wydziału.
- Do kompetencji organu kolegialnego uczelni niepublicznej należy
uchwalanie regulaminów, o których mowa w ust. 1 pkt 1
oraz kompetencje określone w ust. 1 pkt 4 - 7 i 9.
Art. 62
Do kompetencji senatu publicznej uczelni zawodowej należy w szczególności:
1) uchwalanie regulaminu studiów,
2) uchwalanie, po zasięgnięciu opinii konwentu, planu
finansowo-rzeczowego uczelni,
3) wybór i odwołanie rektora i prorektorów,
4) wyrażanie zgody na zawarcie przez rektora umów z
partnerem zagranicznym, z zastrzeżeniem art. 64 pkt 6,
5) ustalanie zasad i trybu przyjmowania na studia,
6) przedstawianie wniosków dotyczących kierunków oraz
rozmiarów kształcenia,
7) ocena działalności dydaktycznej jednostek
organizacyjnych uczelni,
8) ocena działalności rektora,
9) wyrażanie opinii w sprawach przedłożonych przez inne
organy uczelni lub członków senatu, w liczbie określonej w statucie
oraz w innych sprawach będących przedmiotem zainteresowania środowiska
akademickiego uczelni.
Art. 63
- W skład konwentu publicznej uczelni zawodowej wchodzą:
1) przedstawiciele organów państwowych,
2) przedstawiciele organów samorządu terytorialnego i
zawodowego,
3) przedstawiciele instytucji i stowarzyszeń naukowych,
zawodowych oraz twórczych,
4) przedstawiciele organizacji pracodawców,
5) przedstawiciele szkół wyższych, z którymi publiczna
uczelnia zawodowa współdziała,
6) rektor,
7) dyrektor administracyjny,
8) prorektor lub prorektorzy.
- W posiedzeniach konwentu biorą udział z głosem doradczym, w liczbie
określonej w statucie, przedstawiciele nauczycieli akademickich, samorządu
studenckiego oraz zawiązków zawodowych działających w publicznej uczelni
zawodowej, po jednym z każdego związku.
- Pracami konwentu kieruje przewodniczący. Przewodniczącego wybiera
konwent na swoim posiedzeniu, w obecności co najmniej dwóch trzecich
statutowego składu. Przewodniczącym konwentu nie może być pracownik
danej publicznej uczelni zawodowej.
- Szczegółowy skład konwentu oraz sposób powoływania przedstawicieli
wymienionych w ust. 1 pkt 1 - 5 określa statut.
Art. 64
Do kompetencji konwentu publicznej uczelni zawodowej należy w szczególności:
1) opiniowanie przedstawionego przez senat planu
finansowo-rzeczowego uczelni,
2) zatwierdzanie, na wniosek senatu, rozmiarów oraz kierunków
kształcenia,
3) opiniowanie przedstawionych przez senat kandydatów na
rektora,
4) opiniowanie przedstawionych przez rektora kandydatów na
dyrektora administracyjnego,
5) wyrażanie opinii w sprawie odwołania rektora, prorektora
i dyrektora administracyjnego,
6) wyrażanie zgody na zawarcie przez rektora umów o współpracy
z przedsiębiorstwami krajowymi i zagranicznymi oraz innymi podmiotami
gospodarczymi,
7) wyrażanie zgody na dokonanie czynności w sprawach dotyczących
mienia uczelni, przekraczających zakres zwykłego zarządu,
8) opiniowanie spraw dotyczących:
a) nabycia lub zbycia przez uczelnię mienia o wartości
określonej w statucie,
b) przyjęcia darowizny, spadku lub zapisu o wartości określonej
w statucie,
c) przystąpienia do spółki lub innej organizacji
gospodarczej oraz utworzenia spółki lub fundacji.
Art. 65
- Do wspólnych kompetencji senatu i konwentu publicznej uczelni zawodowej
należy:
1) uchwalanie statutu uczelni,
2) ustalanie ogólnych kierunków działalności uczelni i
jej rozwoju,
3) zatwierdzanie rocznych sprawozdań rektora z działalności
uczelni.
- Wspólnym posiedzeniom senatu i konwentu przewodniczy rektor.
Art. 66
- Szkoła wyższa może utworzyć radę patronacką, będącą ciałem
opiniodawczym i promocyjnym szkoły wyższej.
- Tryb powołania, skład i szczegółowe uprawnienia rady patronackiej określa
statut.
Art. 67
- Uchwały senatu są wiążące dla organów szkoły wyższej, jej
pracowników i studentów.
- Rektor zawiesza wykonanie uchwały senatu naruszającej przepisy ustawy
lub statutu szkoły wyższej i w terminie czternastu dni zwołuje
posiedzenie senatu w celu ponownego rozpatrzenia uchwały. Jeżeli senat nie
zmieni bądź nie uchyli zawieszonej uchwały, rektor przekazuje ją
ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego, w celu rozpatrzenia
w trybie określonym w art. 28 ust. 2.
- Rektor zawiesza wykonanie uchwały senatu naruszającej ważny interes
szkoły wyższej i w terminie czternastu dni zwołuje posiedzenie senatu w
celu ponownego rozpatrzenia uchwały. Zawieszona uchwała wchodzi w życie,
jeżeli senat wypowie się za jej utrzymaniem większością co najmniej
trzech czwartych głosów, w obecności co najmniej dwóch trzecich swojego
statutowego składu.
Art. 68
- Rektor kieruje działalnością uczelni publicznej i reprezentuje ją na
zewnątrz, jest przełożonym pracowników i studentów tej uczelni oraz
odpowiada za prawidłowe wykorzystanie środków publicznych i za ich
rozliczenie z budżetem państwa.
- Rektor podejmuje decyzje we wszystkich sprawach dotyczących uczelni
publicznej, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych przez ustawę lub statut do
kompetencji innych organów uczelni lub dyrektora administracyjnego, a w
szczególności:
1) podejmuje decyzje dotyczące mienia i gospodarki uczelni
przekraczające zakres zwykłego zarządu,
2) sprawuje nadzór nad działalnością dydaktyczną i
badawczą uczelni oraz zatwierdza plany i programy studiów,
3) sprawuje nadzór nad administracją i gospodarką
uczelni,
4) dba o przestrzeganie prawa oraz zapewnienie bezpieczeństwa
na terenie uczelni.
- Do kompetencji rektora uczelni niepublicznej należą sprawy, o których
mowa w ust. 2 pkt 2 oraz inne sprawy określone w statucie uczelni.
- Jeżeli statut uczelni niepublicznej nie wyposaży rektora w kompetencje
określone w ust.1, właściwy do ich wykonywania jest organ, o którym mowa
w art. 59 ust.5.
Art. 69
- W skład rady wydziału wchodzą:
1) dziekan, jako przewodniczący,
2) prodziekani,
3) nauczyciele akademiccy posiadający tytuł naukowy
profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego zatrudnieni na
wydziale, dla których uczelnia jest podstawowym miejscem pracy,
4) wybrani przedstawiciele:
a) pozostałych nauczycieli akademickich zatrudnionych na
wydziale,
b) samorządu studenckiego wydziału,
c) pracowników nie będących nauczycielami
akademickimi, zatrudnionych na wydziale.
- W skład rady wydziału wchodzą także przedstawiciele samorządu studentów
studiów doktoranckich tego wydziału, jeżeli taki samorząd został
utworzony.
- Statut szkoły wyższej może stanowić, że przy określonej liczbie
nauczycieli akademickich, o których mowa w ust. 1 pkt 3, w skład rady
wydziału mogą wchodzić ich wybrani przedstawiciele.
- Tryb wyboru oraz liczbę przedstawicieli, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i
ust. 2, określa statut szkoły wyższej, z tym że przedstawiciele, o których
mowa w ust. 1 pkt 4 lit. b stanowią nie mniej niż 10% składu rady.
- W posiedzeniach rady wydziału uczestniczą, z głosem doradczym,
przedstawiciele związków zawodowych, których statutowa jednostka działa
na wydziale, po jednym z każdego związku.
- W posiedzeniach rady wydziału mogą uczestniczyć, z głosem doradczym,
emerytowani nauczyciele akademiccy zatrudnieni na wydziale przed przejściem
na emeryturę lub rentę na stanowisku profesora zwyczajnego lub profesora
nadzwyczajnego.
Art. 70
- Do kompetencji rady wydziału należy w szczególności:
1) ustalanie ogólnych kierunków działalności wydziału,
2) uchwalanie, po zasięgnięciu opinii wydziałowego
organu samorządu studenckiego, planów studiów i programów
nauczania,
3) uchwalanie planów i programów studiów doktoranckich,
podyplomowych oraz studiów i kursów specjalnych,
4) uchwalanie planu finansowo-rzeczowego wydziału, jeżeli
statut tak stanowi,
5) ocena działalności dziekana,
6) ocena działalności dydaktycznej i badawczej wydziału
oraz zatwierdzanie rocznych sprawozdań dziekana z działalności wydziału.
- Uchwały rady wydziału są wiążące dla dziekana, pracowników i
studentów wydziału.
- Od uchwały rady wydziału służy odwołanie do senatu.
- Senat uchyla uchwałę rady wydziału sprzeczną z ustawą, statutem lub
naruszającą ważny interes szkoły wyższej.
Art. 71
- Tryb zwoływania posiedzeń i pracy organów kolegialnych szkoły wyższej
określa jej statut.
- Uchwały organów kolegialnych szkoły wyższej zapadają zwykłą większością
głosów w obecności co najmniej połowy statutowej liczby ich członków,
chyba że ustawa lub statut szkoły wyższej określają wyższe wymagania.
Art. 72
- Dziekan kieruje wydziałem i reprezentuje go na zewnątrz. Dziekan jest
przełożonym pracowników i studentów wydziału.
- Dziekan podejmuje decyzje dotyczące funkcjonowania wydziału, nie zastrzeżone
dla innych organów szkoły wyższej.
- Od decyzji dziekana służy odwołanie do rektora. Rektor uchyla decyzję
dziekana sprzeczną z ustawą, statutem lub naruszającą ważny interes
szkoły wyższej.
Art. 73
- Tryb wyboru jednoosobowych organów szkoły wyższej, przedstawicieli do
organów kolegialnych oraz osób na inne stanowiska wybieralne określa
statut, z zachowaniem następujących zasad:
1) jednoosobowe organy uczelni publicznej, z zastrzeżeniem
art. 63 pkt 3, wybierane są przez kolegia elektorów; nie mniej niż 10% składu
kolegium elektorów stanowią przedstawiciele studentów,
2) czynne prawo wyborcze przysługuje nauczycielom
akademickim zatrudnionym w szkole wyższej jako podstawowym miejscu pracy,
pracownikom nie będącym nauczycielami akademickimi zatrudnionym w pełnym
wymiarze czasu pracy, studentom oraz studentom studiów doktoranckich,
3) bierne prawo wyborcze przysługuje nauczycielom
akademickim, którzy nie osiągnęli wieku emerytalnego, zatrudnionym w
szkole wyższej jako podstawowym miejscu pracy, pracownikom nie będącym
nauczycielami akademickimi, zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy,
studentom oraz studentom studiów doktoranckich, z zastrzeżeniem art. 74
ust 1,
4) każdy wyborca, o którym mowa w pkt 2, ma prawo do zgłaszania
kandydatów,
5) głosowanie jest tajne,
6) wybór uważa się za dokonany, jeżeli kandydat uzyskał
więcej niż połowę ważnych głosów, chyba że statut szkoły wymaga większości
kwalifikowanej,
7) czas i miejsce wyborów podaje się do wiadomości w
takim terminie i w taki sposób, aby wyborca miał możliwość wzięcia
udziału w wyborach,
8) wybory przeprowadzają komisje wyborcze, powołane w
trybie określonym w statucie.
- W uczelniach zawodowych czynne i bierne prawo wyborcze przysługuje także
nauczycielom akademickim zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy.
- W uczelniach artystycznych i wydziałach artystycznych innych szkół wyższych
czynne i bierne prawo wyborcze przysługuje także pracownikom zatrudnionym
co najmniej w połowie pełnego wymiaru czasu pracy.
Art. 74
- Rektor szkoły wyższej jest wybierany spośród nauczycieli akademickich
posiadających tytuł naukowy profesora bądź stopień naukowy doktora
habilitowanego. Warunkiem pełnienia funkcji rektora jest zatrudnienie w
szkole wyższej jako podstawowym miejscu pracy.
- W wyższej szkole morskiej rektor może być także wybrany spośród osób
zatrudnionych w tej szkole na stanowisku profesora nadzwyczajnego i posiadających
najwyższy stopień oficerski, ustalony w przepisach o kwalifikacjach
zawodowych i składzie załóg polskich statków morskich, zwany dalej
"najwyższym stopniem oficerskim".
- W uczelniach zawodowych rektorem może być także osoba posiadająca
stopień naukowy doktora.
- Przewodniczący komisji wyborczej stwierdza na piśmie wybór rektora i
niezwłocznie powiadamia o wyborze ministra właściwego do spraw
szkolnictwa wyższego, z zastrzeżeniem ust. 5 i ust. 6.
- W uczelni wojskowej pełnienie funkcji rektora, w przypadku wyboru osoby
cywilnej - wymaga zatwierdzenia przez Ministra Obrony Narodowej, a w
przypadku wyboru żołnierza zawodowego - wyznaczenia go na stanowisko służbowe.
Funkcję rektora może także pełnić żołnierz zawodowy spoza tej
uczelni, jeżeli spełnia pozostałe warunki określone w ust. 1.
- W uczelni służb publicznych rektora mianuje minister właściwy do spraw
wewnętrznych, spośród oficerów posiadających tytuł naukowy lub stopień
naukowy.
Art. 75
- Prorektor lub prorektorzy, w liczbie określonej przez senat szkoły wyższej,
wybierani są spośród kandydatów przedstawionych przez rektora.
- Kandydat na prorektora do spraw studenckich wysuwany jest przez
przedstawicieli studentów w kolegium elektorów, spośród co najmniej dwóch
kandydatów przedstawionych przez rektora.
- Statut szkoły wyższej może określić wymogi kwalifikacyjne stawiane
kandydatowi na prorektora.
- Jeżeli nowo wybrany rektor wyższej szkoły morskiej nie posiada najwyższego
stopnia oficerskiego, co najmniej jeden z prorektorów powinien posiadać
taki stopień.
- W uczelni służb publicznych liczbę prorektorów, wymogi kwalifikacyjne
i tryb ich mianowania określa statut.
Art. 76
Do wyboru dziekana stosuje się odpowiednio przepisy art. 74, a do wyboru
prodziekana przepisy art. 75.
Art. 77
- Kadencja kolegialnych i jednoosobowych organów uczelni publicznej trwa
cztery lata i rozpoczyna się 1 września w roku wyborów, a kończy 31
sierpnia w roku, w którym upływa kadencja.
- Rektor, prorektor, dziekan i prodziekan nie może być wybrany do pełnienia
tej samej funkcji na więcej niż dwie kolejne pełne kadencje.
- Statut szkoły wyższej określa przypadki wygaśnięcia mandatu członka
organu kolegialnego i organu jednoosobowego przed upływem kadencji oraz
tryb dokonywania wyborów uzupełniających.
- Czas trwania mandatu studentów w organach kolegialnych szkoły wyższej
określa jej statut.
- Organy kolegialne szkoły wyższej pełnią swoje funkcje do czasu
ukonstytuowania się organów nowej kadencji.
Art. 78
- Rektor, prorektor, dziekan i prodziekan mogą być odwołani odpowiednio
przez organ, który dokonał wyboru lub ich mianował.
- Wniosek o odwołanie rektora lub prorektora może być zgłoszony przez co
najmniej połowę statutowego składu senatu. Wniosek o odwołanie
prorektora może być zgłoszony także przez rektora, a pisemny wniosek o
odwołanie prorektora do spraw studenckich może być zgłoszony również
przez wszystkich przedstawicieli studentów wchodzących w skład senatu.
- Uchwała o odwołaniu rektora lub prorektora jest podejmowana większością
co najmniej trzech czwartych głosów, w obecności co najmniej dwóch
trzecich statutowego składu organu, który dokonał wyboru.
- Przepis ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio do odwołania dziekana i
prodziekana.
Art. 79
- Dyrektor administracyjny uczelni publicznej kieruje jej administracją i
gospodarką w zakresie określonym przez statut tej uczelni oraz rektora.
- Dyrektora administracyjnego uczelni publicznej powołuje i odwołuje
rektor po zasięgnięciu opinii senatu, z zastrzeżeniem art. 64 pkt 4
i 5.
- Dyrektor administracyjny odpowiada za swoją działalność przed
rektorem.
Art. 80
- Kwestora powołuje i odwołuje rektor po zasięgnięciu opinii senatu.
- Rektor powierza kwestorowi prowadzenie rachunkowości i gospodarki
finansowej uczelni.
- Kwestor odpowiada za swoją działalność przed rektorem.
Art. 81
- Organizację oraz zasady działania administracji uczelni publicznej określa
regulamin organizacyjny, chyba że statut uczelni stanowi inaczej. Tryb
ustalania regulaminu organizacyjnego określa statut uczelni.
- Organizację oraz zasady działania administracji uczelni niepublicznej
określa jej regulamin organizacyjny nadany przez założyciela lub organ
wskazany w statucie.
Dział II. Ustrój szkoły wyższej
Rozdział 3
Organizacja szkoły wyższej
Art. 82
- W uczelni uniwersyteckiej podstawowe jednostki organizacyjne uczelni
tworzy, przekształca i znosi senat, a w pozostałych uczelniach -
minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek senatu.
- W uczelni służb publicznych podstawowe jednostki organizacyjne uczelni
tworzy przekształca i znosi minister właściwy do spraw wewnętrznych, na
wniosek rektora.
- Podstawowa jednostka organizacyjna uczelni prowadzi jeden lub kilka
kierunków studiów.
- Kierunek studiów może także być prowadzony wspólnie przez kilka
jednostek podstawowych szkoły wyższej.
- W szkole wyższej mogą być tworzone inne jednostki organizacyjne, w
szczególności ogólnouczelniane, międzywydziałowe i pozawydziałowe.
Art. 83
- Rodzaje, warunki i tryb tworzenia, znoszenia i przekształcania jednostek
organizacyjnych szkoły wyższej określa statut.
- Jednostki, o których mowa w art. 25 ust. 1, tworzy się, znosi i
przekształca na podstawie uchwały senatu.
Art. 84
- W skład uczelni publicznej prowadzącej działalność dydaktyczną i
badawczą w dziedzinie nauk rolniczych, leśnych i weterynaryjnych wchodzą
rolne i leśne zakłady doświadczalne oraz kliniki weterynaryjne.
- Organizację oraz sposób ujmowania przychodów i kosztów rolniczych i leśnych
zakładów doświadczalnych oraz klinik weterynaryjnych, uwzględniający
zasady określone w ustawie i szczegółowe zasady gospodarki finansowej
określone w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 101, określa statut
uczelni publicznej.
- Przy sprzedaży najemcom domów, lokali mieszkalnych i budynków
gospodarskich wraz z niezbędnymi gruntami w rolniczych i leśnych zakładach
doświadczalnych stosuje się przepisy o gospodarowaniu nieruchomościami
rolnymi Skarbu Państwa.
- W skład wyższej szkoły morskiej wchodzą statki szkolno - badawcze.
- W skład uczelni służb publicznych wchodzą jednostki organizacyjne służb
publicznych odpowiedzialne za wykonywanie zadań tych służb w dziedzinie
bezpieczeństwa obywateli, utrzymania porządku i bezpieczeństwa
publicznego oraz ochrony przeciwpożarowej i ochrony ludności. Zadania tych
jednostek określają właściwe organy podległe ministrowi właściwemu do
spraw wewnętrznych, zapewniając środki na ich realizację.
Art. 85
Status szpitali klinicznych oraz zasady współdziałania z uczelniami
medycznymi lub innymi uczelniami publicznymi prowadzącymi działalność
dydaktyczną i badawczą w dziedzinie nauk medycznych regulują przepisy odrębne.
Art. 86
- W skład szkoły wyższej wchodzi biblioteka główna, która jest ogólnouczelnianą
jednostką organizacyjną o zadaniach naukowych, dydaktycznych i usługowych.
- Organizację i funkcjonowanie systemu biblioteczno-informacyjnego szkoły
wyższej, w tym zasady korzystania z niego przez osoby nie będące
pracownikami lub studentami uczelni określa statut.
- W związku z funkcjonowaniem systemu biblioteczno-informacyjnego szkoła
wyższa może przetwarzać określone w jej statucie dane osobowe osób
korzystających z tego systemu.
- Zbiór danych osobowych, o których mowa w ust. 3 jest zwolniony
z obowiązku rejestracji zbiorów danych osobowych, o których
mowa w art. 40 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie
danych osobowych (Dz. U. Nr 133, poz. 883 i z 2000 r.
Nr 12, poz. 136).
- Szkoła wyższa prowadzi archiwum. Działalność archiwum regulują
przepisy odrębne.
Dział II. Ustrój szkoły wyższej
Rozdział 4
Mienie i finanse szkoły wyższej
Art. 87
Mienie szkoły wyższej obejmuje własność i inne prawa majątkowe.
Art. 88
- Uczelnia publiczna jest wyposażana w nieruchomości niezbędne do jej
działalności przez organ wskazany w akcie o jej utworzeniu.
- Na wyposażenie, o którym mowa w ust. 1, przeznacza się nieruchomości z
zasobu nieruchomości Skarbu Państwa.
- Jednostki samorządu terytorialnego mogą przeznaczać na wyposażenie
publicznych szkół wyższych nieruchomości odpowiednio z gminnego,
powiatowego lub wojewódzkiego zasobu nieruchomości.
- Wyposażenie polega na nieodpłatnym przeniesieniu na rzecz uczelni
publicznej własności nieruchomości lub jej oddaniu w użytkowanie
wieczyste.
- W zakresie nieuregulowanym w ust. 1 - 4 stosuje się przepisy o gospodarce
nieruchomościami.
- Szkoła wyższa jest zwolniona z opłat z tytułu użytkowania wieczystego
gruntów, z wyjątkiem opłat określonych w przepisach o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.
- W przypadku zniesienia uczelni publicznej, jej mienie, po spłaceniu długów,
staje się odpowiednio, mieniem Skarbu Państwa albo mieniem jednostki
samorządu terytorialnego. O dalszym zagospodarowaniu mienia uczelni
wojskowej decyduje Minister Obrony Narodowej, a mienia uczelni służb
publicznych - minister właściwy do spraw wewnętrznych.
- W przypadku likwidacji szpitala klinicznego na zasadach i w trybie określonym
w przepisach o zakładach opieki zdrowotnej, nieruchomości, o których mowa
w art. 204 stają się z dniem wydania zarządzenia o likwidacji własnością
Skarbu Państwa.
- Zbycie nieruchomości przez uczelnię publiczną wymaga:
1) zgody ministra nadzorującego uczelnię - w przypadku
nieruchomości uzyskanej z zasobu nieruchomości Skarbu Państwa,
2) zgody organu stanowiącego jednostki samorządu
terytorialnego - w przypadku nieruchomości uzyskanej odpowiednio z
gminnego, powiatowego lub wojewódzkiego zasobu nieruchomości.
Art. 89
Działalność uczelni publicznej finansowana jest z dotacji z budżetu państwa
na zadania ustawowo określone i z przychodów własnych.
Art. 90
- Z budżetu państwa uczelnia publiczna otrzymuje dotacje celowe na:
1) zadania związane z kształceniem studentów w tym
studentów studiów doktoranckich i kadr naukowych, o których mowa w
art. 6 ust. 1, utrzymaniem uczelni, w tym odtwarzaniem środków trwałych
oraz świadczeniami przysługującymi żołnierzom zawodowym i
funkcjonariuszom na podstawie przepisów odrębnych, zwane dalej "działalnością
dydaktyczną",
2) zadania związane z bezzwrotną pomocą materialną dla
studentów studiów stacjonarnych w zakresie, o którym mowa w art. 163
ust.1 pkt. 1 - 4 oraz 6 i 7,
3) zadania związane ze świadczeniami zdrowotnymi,
wykonywanymi w ramach kształcenia studentów w podstawowej jednostce
organizacyjnej uczelni medycznej lub innej uczelni publicznej prowadzącej
działalność dydaktyczną i badawczą w dziedzinie nauk medycznych pod
bezpośrednim nadzorem lekarzy, lekarzy stomatologów posiadających prawo
wykonywania zawodu lekarza albo wykonywania zawodu lekarza stomatologa, będących
pracownikami tej uczelni,
4) zadania wynikające z odrębnych przepisów związane z
finansowaniem uprawnień studentów będących żołnierzami w czynnej służbie
wojskowej lub funkcjonariuszami,
5) finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji
inwestycji służących działalności dydaktycznej i pomocy
materialnej dla studentów, będących wkładem budżetu państwa w mienie
stanowiące własność uczelni publicznej.
- Dotacje celowe, o których mowa w ust. 1, udzielane są z budżetu państwa
z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw
szkolnictwa wyższego, z tym że dla:
1) uczelni wojskowych dotacje, o których mowa w ust. 1 pkt
1, 2, 4 i 5 - z części, której dysponentem jest Minister Obrony
Narodowej,
2) uczelni medycznej lub innej uczelni publicznej prowadzącej
działalność dydaktyczną i badawczą w dziedzinie nauk
medycznych dotację, o której mowa w ust. 1 pkt 3 - z części,
której dysponentem jest minister właściwy do spraw zdrowia, ze środków
przewidzianych w budżecie państwa na ochronę zdrowia.
- Dotacje celowe, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5
oraz dotacje na realizację zadań określonych w art. 6 ust. 3
udzielane są uczelniom służb publicznych z budżetu państwa z części,
której dysponentem jest minister właściwy do spraw wewnętrznych.
- Uczelnia niepubliczna otrzymuje dotację celową, na zadania związane z
bezzwrotną pomocą materialną dla studentów studiów stacjonarnych w
zakresie, o którym mowa w art. 163 ust. 1 pkt 1 - 3,
oraz może otrzymać dotację celową, o której mowa w ust. 1 pkt 1.
- Szkoła wyższa może otrzymywać inne środki finansowe z budżetu państwa
oraz z budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków.
Art. 91
Zasady i tryb finansowania badań naukowych i prac rozwojowych prowadzonych w
szkole wyższej, zwanych dalej "działalnością badawczą",
zakwalifikowanych do finansowania ze środków przewidzianych w budżecie państwa
na naukę, określają odrębne przepisy.
Art. 92
- Działalność uczelni publicznej w zakresie działalności dydaktycznej
oraz realizacji inwestycji jest dofinansowywana z przychodów własnych.
- Szkoła wyższa może prowadzić domy i stołówki studenckie oraz inne
obiekty studenckiej bazy socjalnej finansowane w ramach funduszu pomocy
materialnej dla studentów.
Art. 93
Zasady podziału dotacji celowych, o których mowa w art.90 ust. 1, pomiędzy
uczelnie publiczne oraz dotacji, o których mowa w art. 90 ust. 4, pomiędzy
uczelnie niepubliczne, określa, w drodze rozporządzenia, minister właściwy
do spraw szkolnictwa wyższego, w porozumieniu z ministrami właściwymi do
spraw: zdrowia, kultury i dziedzictwa narodowego, transportu i gospodarki
morskiej, spraw wewnętrznych i Ministrem Obrony Narodowej oraz po zasięgnięciu
opinii Rady i Konferencji Rektorów, z uwzględnieniem w szczególności:
1) w zakresie działalności dydaktycznej oraz zadań związanych
ze świadczeniami zdrowotnymi, o których mowa w art. 90 ust. 1 pkt 3 -
danych o liczbach studentów, a w przypadku uczelni niepublicznych również
danych o własnej kadrze dydaktycznej i zaangażowaniu własnych środków
finansowych w rozwój uczelni,
2) w zakresie świadczeń pomocy materialnej dla studentów -
danych o liczbach studentów studiów stacjonarnych, informacji o wysokości
dochodów na osobę w rodzinie studentów studiów stacjonarnych ubiegających
się o stypendium socjalne, a także danych o liczbach studentów studiów
stacjonarnych w uczelni publicznej uprawnionych do zakwaterowania w domach
studenckich oraz liczbach studentów studiów stacjonarnych w uczelni
publicznej korzystających z posiłków w stołówkach studenckich,
3) w zakresie finansowania lub dofinansowania kosztów
realizacji inwestycji w uczelni publicznej - danych o zasobach materialnych
uczelni w powiązaniu z liczbami kształconych studentów.
Art. 94
- Przychodami uczelni publicznej są w szczególności:
1) dotacje celowe z budżetu państwa, o których mowa w
art. 90 ust. 1 pkt. 1, 3, 4 i 5,
2) środki przewidziane w budżecie państwa na naukę, o
których mowa w art. 81,
3) odpłatność za świadczone usługi edukacyjne,
4) jednorazowe opłaty wpisowe i za postępowanie
rekrutacyjne,
5) odpłatność za usługi badawcze, doświadczalne,
weterynaryjne oraz opłaty licencyjne,
6) przychody wydzielonych jednostek organizacyjnych
realizujących zadania w zakresie obsługi działalności dydaktycznej i
działalności badawczej, jeżeli statut uczelni przewiduje takie
wydzielenie,
7) przychody z udziałów, akcji, odsetek oraz przychody z
obrotu papierami wartościowymi,
8) przychody ze sprzedaży składników swojego mienia oraz
z odpłatności za korzystanie z tych składników przez osoby trzecie na
podstawie umowy najmu, dzierżawy albo innej umowy,
9) przychody z tytułu darowizn, dziedziczenia, zapisów
oraz ofiarności publicznej,
10) środki, o których mowa w art. 90 ust.5,
11) środki pochodzące ze źródeł zagranicznych, nie
podlegające zwrotowi.
- Wysokość opłat, o których mowa w ust.1 pkt 4 ustala senat uczelni
publicznej na rok akademicki. Maksymalna wysokość każdej z wymienionych
opłat nie może być wyższa niż 5% prognozowanego przeciętnego
wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy,
w którym dokonywane są te opłaty, ustalanego corocznie w ustawie budżetowej.
- Niewykorzystane w danym roku środki finansowe pozostają w dyspozycji
szkoły wyższej.
Art. 95
- Uczelnia publiczna może pobierać opłaty:
1) za świadczone usługi edukacyjne związane z kształceniem
studentów studiów niestacjonarnych,
2) za powtarzanie określonych zajęć z powodu
niezadowalających wyników w nauce, kształcenie na drugim i kolejnym
kierunku studiów, studia prowadzone w języku obcym jako wykładowym, zajęcia
nie objęte planem studiów,
3) w zakresie zadań objętych programem studiów
podyplomowych oraz studiów i kursów specjalnych.
- Wysokość oraz szczegółowe zasady pobierania odpłatności, o której
mowa w ust. 1 ustala senat uczelni publicznej, z tym że odpłatność, o której
mowa w ust. 1 pkt. 1 nie może przekraczać ponoszonych kosztów w zakresie
niezbędnym do uruchomienia i prowadzenia działalności dydaktycznej na
określonym kierunku studiów i poziomie kształcenia.
- Senat uczelni publicznej określi szczegółowe zasady, tryb i warunki
zwalniania w całości lub w części z odpłatności, o której mowa w
ust. 1, z uwzględnieniem częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat
studenta będącego w trudnej sytuacji materialnej.
- Zasady pobierania i wysokość odpłatności w uczelni niepublicznej określa
organ wskazany w jej statucie.
Art. 96
Uczelnia niepubliczna przekazuje na fundusz pomocy materialnej dla studentów
co najmniej 5% przychodów z odpłatności związanej z prowadzeniem studiów
stacjonarnych, o której mowa w art. 95 ust. 4, z przeznaczeniem
na stypendia za wyniki w nauce dla studentów studiów stacjonarnych.
Art. 97
- Uczelnia publiczna pokrywa koszty swej działalności i zaciągniętych
zobowiązań oraz wydatki na rozwój i inne potrzeby, z przychodów
określonych w art. 94 ust.1.
- Szkoła wyższa prowadzi samodzielną gospodarkę finansową na podstawie
planu finansowo-rzeczowego, zgodnie z odrębnymi przepisami.
- Plan finansowo-rzeczowy uczelni publicznej uchwalany jest przez senat. W
uczelni niepublicznej plan finansowo-rzeczowy ustala organ uczelni wskazany
w jej statucie.
- Uczelnia publiczna przekazuje plan finansowo-rzeczowy ministrowi, który
sprawuje nad nią nadzór oraz ministrowi właściwemu do spraw finansów
publicznych, w terminie 14 dni od jego uchwalenia.
- W planie finansowo-rzeczowym obejmującym przychody i koszty szkoły wyższej
w szczególności wyodrębnia się:
1) przychody:
a) dotacje z budżetu państwa oraz środki z budżetów
jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków,
b) pozostałe przychody,
2) koszty w tym wynagrodzeń i naliczonych od wynagrodzeń
składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe i na fundusz pracy
3) wynik finansowy netto,
4) koszty realizacji inwestycji finansowanych z:
a) dotacji celowych z budżetu państwa,
b) innych środków.
- Wynik finansowy, o którym mowa w ust. 5 pkt 3, ustala się zgodnie z
przepisami ustawy o rachunkowości.
- Dodatni wynik finansowy szkoły wyższej stanowi zysk netto do podziału,
a ujemny - stratę netto, która zmniejsza fundusz zasadniczy. Zysk netto
pozostaje w dyspozycji szkoły wyższej i może być przeznaczony na:
1) zwiększenie funduszu zasadniczego,
2) zwiększenie własnego funduszu stypendialnego,
3) zwiększenie własnego funduszu nagród,
4) inne cele szkoły wyższej, określone w jej statucie.
- Szkoła wyższa ustala samodzielnie wysokość środków na wynagrodzenia
w ramach swoich możliwości finansowych.
- Uczelnia publiczna wypłaca pracownikom nagrodę roczną z wyodrębnionych
na ten cel środków na wynagrodzenia. Nagroda roczna obciąża koszty działalności
w roku, za który jest wypłacana.
Art. 98
- Szkoła wyższa tworzy:
1) fundusz zasadniczy,
2) fundusz z aktualizacji wyceny,
3) fundusz pomocy materialnej dla studentów,
4) zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, o którym
mowa w art. 147.
- Fundusz zasadniczy odzwierciedla wartość mienia szkoły wyższej.
- Fundusz zasadniczy szkoły wyższej zwiększa się w szczególności:
1) o odpisy z zysku netto,
2) w uczelni publicznej równowartość środków trwałych
oraz wartości niematerialnych i prawnych otrzymanych nieodpłatnie.
- Fundusz zasadniczy zmniejsza się w szczególności:
1) o straty netto,
2) w uczelni publicznej o równowartość środków
trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych przekazanych nieodpłatnie.
- Fundusz z aktualizacji wyceny odpowiada zwiększeniu wartości mienia szkoły
wyższej powstałej w wyniku dokonanej aktualizacji wyceny środków trwałych,
przeprowadzonej na podstawie odrębnych przepisów. Fundusz podlega
zmniejszeniu o różnicę z aktualizacji wyceny.
- Fundusz pomocy materialnej dla studentów zwiększa się w szczególności
o:
1) dotacje celowe, o których mowa w art. 90 ust. 1 pkt 2,
a w przypadku uczelni niepublicznych - w art. 90 ust. 4,
przeznaczone na zadania związane z bezzwrotną pomocą materialną dla
studentów studiów stacjonarnych,
2) środki przeznaczone na stypendia za wyniki w nauce, o
których mowa w art. 96,
3) środki przeznaczone na stypendia ministra za wybitne
osiągnięcia, o których mowa w art. 163 ust. 1 pkt 5,
4) opłaty za korzystanie z domów studenckich,
5) opłaty za korzystanie ze stołówek i bufetów
studenckich,
6) opłaty za wynajem pomieszczeń w domach i stołówkach
studenckich.
- Fundusz pomocy materialnej dla studentów zmniejsza się w szczególności
o:
1) wypłaty stypendiów i zapomóg,
2) sfinansowanie bonów żywieniowych,
3) koszty prowadzenia domów i stołówek studenckich.
Art. 99
- Szkoła wyższa może tworzyć:
1) własny fundusz stypendialny,
2) własny fundusz nagród,
3) fundusz wdrożeniowy.
- Własny fundusz stypendialny tworzy się z odpisu z zysku oraz wpłat osób
fizycznych i prawnych. Fundusz ten przeznacza się na stypendia dla
pracowników i studentów, na zasadach określonych w statucie szkoły wyższej.
- Własny fundusz nagród tworzy się z odpisu z zysku. Fundusz ten
przeznacza się na wypłatę nagród indywidualnych oraz zespołowych dla
pracowników i studentów za osiągnięcia w badaniach naukowych oraz w
realizacji zadań szkoły wyższej, na zasadach określonych w regulaminie
zatwierdzonym przez rektora, po zasięgnięciu opinii senatu.
- Fundusz wdrożeniowy tworzy się z wpłat przedsiębiorców, przekazanych
na podstawie umów o wdrożenie prac naukowych i organizacyjnych, będących
wynikiem działalności badawczej szkoły wyższej. Fundusz ten przeznacza
się na wypłatę nagród dla pracowników na zasadach określonych w
regulaminie ustalonym przez rektora.
Art. 100
- W uczelni publicznej środki trwałe oraz wartości niematerialne i
prawne, z wyjątkiem budynków i budowli oraz związanych z nimi wartości
niematerialnych i prawnych, podlegają amortyzacji (umorzeniu) na zasadach
określonych w przepisach o rachunkowości.
- Wartość składników majątkowych zakupionych przez szkołę wyższą w
ramach prowadzonych badań naukowych i prac rozwojowych obciąża koszty
tych prac w momencie zakupu. Wartość tych składników majątkowych,
otrzymanych na własność po zakończeniu prac naukowo-badawczych, zwiększa
fundusz zasadniczy szkoły wyższej jeżeli składniki te zostaną zaliczone
do środków trwałych lub do wartości niematerialnych i prawnych zgodnie z
odrębnymi przepisami.
- Szkoła wyższa prowadzi rachunkowość i sporządza sprawozdania
finansowe według zasad określonych w przepisach o rachunkowości.
- Szkoła wyższa otrzymująca dotacje celowe z budżetu państwa sporządza
sprawozdania budżetowe według zasad określonych w odrębnych przepisach.
Art. 101
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady
gospodarki finansowej szkoły wyższej z uwzględnieniem:
1) sposobu ujmowania przychodów i kosztów, w tym rolniczych
i leśnych zakładów doświadczalnych, a także zmian w stanie funduszy,
2) sposobu ujmowania przychodów i kosztów uczelni
wojskowych oraz uczelni służb publicznych, wynikających z odrębnych
przepisów,
3) zasad gospodarowania środkami finansowymi przeznaczonymi
na pomoc materialną dla studentów,
4) zasad podziału wyniku finansowego,
5) sposobu dostosowania dotychczasowych zasad gospodarki
finansowej szkół wyższych do postanowień ustawy.
Art. 102
Świadczenie przez uczelnię publiczną usług i działalności wymienionych
w art. 94 ust. 1 pkt 3, 5 i 6 nie stanowi działalności
gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo o działalności
gospodarczej.
Dział III. Pracownicy szkoły wyższej
Rozdział 1
Nauczyciele akademiccy
Art. 103
- Nauczycielem akademickim może zostać osoba, która:
1) posiada kwalifikacje określone w ustawie,
2) posiada pełną zdolność do czynności prawnych,
3) nie została ukarana prawomocnym wyrokiem sądowym za
przestępstwo popełnione w wyniku motywacji zasługującej na szczególne
potępienie,
4) nie została ukarana karą dyscyplinarną wymienioną w
art.133 ust.1 pkt 4,
5) korzysta z pełni praw publicznych,
6) zachowuje nienaganną postawę etyczną.
- Zatrudnienie w szkole wyższej w charakterze nauczyciela akademickiego
osoby nie będącej obywatelem polskim następuje bez konieczności
uzyskania zezwolenia i zgody organu zatrudnienia. Zezwolenia i zgody nie
wymaga także powierzenie osobie nie będącej obywatelem polskim innej
pracy zarobkowej, w zakresie zadań określonych w art. 106.
- Przy zatrudnieniu osoby, o której mowa w ust. 2 można odstąpić od
warunków określonych w art. 110 i 111.
- Osoba, o której mowa w ust. 2 podlega obowiązkowi ubezpieczeń społecznych,
a także korzysta z uprawnień przewidzianych w ustawie oraz innych
uprawnień - na zasadach obowiązujących obywateli polskich pozostających
w stosunku pracy.
Art. 104
Nauczycielami akademickimi są:
1) pracownicy naukowo-dydaktyczni,
2) pracownicy dydaktyczni,
3) dyplomowani pracownicy biblioteczni, dyplomowani
pracownicy dokumentacji i informacji naukowej.
Art. 105
- Pracownicy naukowo-dydaktyczni są zatrudniani na stanowiskach:
1) profesora zwyczajnego,
2) profesora nadzwyczajnego,
3) adiunkta,
4) asystenta.
- Pracownicy dydaktyczni są zatrudniani na stanowiskach:
1) starszego wykładowcy,
2) wykładowcy,
3) lektora lub instruktora.
Art. 106
- Pracownicy naukowo-dydaktyczni prowadzą badania naukowe i wykonują
zadania związane z kształceniem.
- Pracownicy dydaktyczni są zatrudnieni w szkole wyższej w celu
prowadzenia pracy dydaktycznej.
Art. 107
- Pracownicy naukowo-dydaktyczni są obowiązani:
1) prowadzić badania naukowe, rozwijać twórczość
naukową albo artystyczną,
2) kształcić i wychowywać studentów oraz innych
uczestników studiów i kursów prowadzonych przez szkołę wyższą,
3) uczestniczyć w pracach organizacyjnych szkoły wyższej.
- Do obowiązków nauczycieli akademickich posiadających tytuł profesora
lub stopień doktora habilitowanego należy również kształcenie kadry
naukowej.
- Pracownicy dydaktyczni są obowiązani:
1) kształcić i wychowywać studentów oraz innych
uczestników studiów i kursów prowadzonych przez szkołę wyższą,
2) podnosić swoje kwalifikacje zawodowe,
3) uczestniczyć w pracach organizacyjnych szkoły wyższej.
Art. 108
- Nauczyciele akademiccy zatrudnieni w uczelni medycznej lub innej uczelni
publicznej prowadzącej działalność w dziedzinie nauk medycznych
uczestniczą w sprawowaniu opieki zdrowotnej poprzez wykonywanie zadań
dydaktycznych i badawczych w powiązaniu z udzielaniem świadczeń
zdrowotnych w szpitalach klinicznych lub oddziałach innych zakładów
opieki zdrowotnej (szpitali), udostępnianych tym uczelniom na zasadach określonych
w przepisach o zakładach opieki zdrowotnej.
- Świadczenia zdrowotne, o których mowa w ust. 1 nauczyciele akademiccy
wykonują na podstawie umowy o pracę albo umowy cywilnoprawnej zawartej ze
szpitalem klinicznym albo innym zakładem opieki zdrowotnej (szpitalem).
- Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do podstawowych jednostek
organizacyjnych uczelni publicznych działających w zakresie nauk
weterynaryjnych.
- Nauczyciele akademiccy pełniący służbę w uczelni wojskowej lub będący
funkcjonariuszami uczelni służb publicznych uczestniczą w realizacji zadań
uczelni, jako jednostki organizacyjnej właściwej służby.
Art. 109
Dyplomowani pracownicy biblioteczni oraz dyplomowani pracownicy dokumentacji
i informacji naukowej są zatrudniani na stanowiskach:
1) starszego kustosza dyplomowanego, starszego dokumentalisty
dyplomowanego,
2) kustosza dyplomowanego, dokumentalisty dyplomowanego,
3) adiunkta bibliotecznego, adiunkta dokumentacji i
informacji naukowej,
4) asystenta bibliotecznego, asystenta dokumentacji i
informacji naukowej.
Art. 110
- Na stanowisku profesora zwyczajnego może być zatrudniona osoba posiadająca
tytuł naukowy profesora.
- Na stanowisku profesora nadzwyczajnego może być zatrudniona osoba
posiadająca co najmniej stopień naukowy doktora habilitowanego.
- W uczelni zawodowej, prowadzącej wyłącznie wyższe studia licencjackie
lub inżynierskie na stanowisku profesora nadzwyczajnego może być
zatrudniona również osoba posiadająca stopień naukowy doktora oraz doświadczenie
zawodowe uzyskane poza szkolnictwem wyższym i nauką.
- W wyższej szkole morskiej na stanowisku profesora nadzwyczajnego maże być
zatrudniona także osoba posiadająca stopień naukowy doktora oraz najwyższy
stopień morski.
- Na stanowisku adiunkta może być zatrudniona osoba, która posiada co
najmniej stopień naukowy doktora.
- Na stanowisku asystenta może być zatrudniona osoba, która posiada co
najmniej stopień magistra lub stopień równorzędny.
- Na stanowisku starszego wykładowcy może być zatrudniona osoba, która
posiada stopień naukowy doktora albo stopień magistra lub równorzędny
oraz doświadczenie zawodowe.
Art. 111
- Na stanowisku profesora nadzwyczajnego może być także zatrudniona osoba
nie spełniająca wymagań określonych w art. 110 ust. 2, jeżeli posiada
stopień naukowy doktora oraz wybitne i twórcze osiągnięcia w pracy
zawodowej lub artystycznej, uzyskane poza szkolnictwem wyższym i nauką.
Zatrudnienie tej osoby może nastąpić wyłącznie na podstawie umowy o
pracę.
- W uczelni uniwersyteckiej umowę o pracę z osobami, o których mowa w
ust. 1, zawiera rektor za zgodą senatu oraz właściwej rady wydziału
albo organu kolegialnego wskazanego w statucie i senatu uczelni, a w pozostałych
uczelniach także za zgodą ministra sprawującego nadzór nad uczelnią.
Art. 112
- Statut szkoły wyższej może określać dodatkowe wymagania i
kwalifikacje zawodowe osób zatrudnianych na stanowiskach, o których mowa w
art. 105 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1.
- Kwalifikacje zawodowe, jakie powinny posiadać osoby zatrudnione na
stanowiskach dydaktycznych, o których mowa w art. 105 ust. 2 pkt 2i 3
, określa statut szkoły wyższej.
Art. 113
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze
rozporządzenia, warunki, jakie powinien spełniać kandydat na
dyplomowanego bibliotekarza oraz na dyplomowanego pracownika dokumentacji i
informacji naukowej, szczegółowe zasady i tryb postępowania
kwalifikacyjnego przyznającego uprawnienia bibliotekarza dyplomowanego i
dyplomowanego pracownika dokumentacji i informacji naukowej oraz szczegółowe
zasady awansowania dyplomowanego bibliotekarza i dyplomowanego pracownika
dokumentacji i informacji naukowej, a w szczególności:
1) wymagania w zakresie posiadanego wykształcenia, stażu
pracy i osiągnięć naukowych warunkujące dopuszczenie do postępowania
kwalifikacyjnego,
2) formę postępowania kwalifikacyjnego oraz możliwość
zwolnienia z tego postępowania,
3) wykaz specjalizacji oraz ich zakres tematyczny,
4) tryb powoływania oraz zasady funkcjonowania komisji
egzaminacyjnej,
5) wzór zaświadczenia o uzyskaniu kwalifikacji,
6) wymagania kwalifikacyjne warunkujące awans zawodowy.
- Do nauczycieli akademickich, o których mowa w ust. 1 nie stosuje się
przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 1997r. o bibliotekach (Dz. U.
Nr 85, poz. 539 i z 1998 r. Nr 106, poz. 668)
Dział III. Pracownicy szkoły wyższej
Rozdział 2
Stosunek pracy nauczycieli akademickich
Art. 114
- Nauczyciel akademicki może być zatrudniony na podstawie mianowania lub
umowy o pracę.
- Mianowanie następuje na czas nieokreślony.
Art. 115
- Nawiązanie stosunku pracy z nauczycielem akademickim na stanowisku
profesora zwyczajnego i profesora nadzwyczajnego w uczelni publicznej, która
jest dla niego podstawowym miejscem pracy, następuje na podstawie
mianowania, z zastrzeżeniem art. 111 ust.1.
- Mianowanie, o którym mowa w ust. 1 może nastąpić po zakwalifikowaniu w
drodze konkursu. Zasady i tryb przeprowadzania oraz kryteria kwalifikacyjne
konkursu określa statut uczelni.
- Mianowania nauczyciela akademickiego dokonuje rektor na wniosek dziekana
albo kierownika innej jednostki organizacyjnej, złożony za zgodą
odpowiednio właściwej rady wydziału albo organu kolegialnego wskazanego w
statucie, po uzyskaniu zgody senatu.
Art. 116
- Umowę o pracę z nauczycielem akademickim uczelni publicznej zawiera i rozwiązuje
rektor na wniosek dziekana lub kierownika innej jednostki organizacyjnej
określonej w statucie, z zastrzeżeniem art. 111 ust.2.
- Stosunek pracy z nauczycielem akademickim uczelni niepublicznej nawiązuje
się w drodze umowy o pracę. Umowę o pracę zawiera organ
uczelni wskazany w statucie.
Art. 117
- Stosunek pracy z mianowanym nauczycielem akademickim może być rozwiązany:
1) w drodze porozumienia stron,
2) przez wypowiedzenie dokonane przez jedną ze stron, z
zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia,
3) bez wypowiedzenia.
- Rozwiązanie stosunku pracy z mianowanym nauczycielem akademickim za
wypowiedzeniem następuje z końcem semestru.
Art. 118
Mianowanemu nauczycielowi akademickiemu rektor może wypowiedzieć stosunek
pracy w przypadku:
1) czasowej niezdolności do pracy spowodowanej chorobą, jeżeli
okres tej niezdolności przekracza rok, a w przypadku stwierdzenia przez
lekarza leczącego poprawy stanu zdrowia i możliwości powrotu do pracy,
jeżeli okres ten przekracza dwa lata,
2) zniesienia szkoły wyższej lub przekształcenia jej
struktury uniemożliwiającego dalsze zatrudnienie nauczyciela akademickiego,
3) otrzymania przez nauczyciela akademickiego negatywnej
oceny, o której mowa w art. 124
4) podjęcia dodatkowego zatrudnienia bez uzyskania zgody, o której
mowa w art. 122 ust. 1.
Art. 119
Rektor może rozwiązać stosunek pracy z mianowanym nauczycielem akademickim
bez wypowiedzenia w przypadku:
1) trwałej utraty zdolności do pracy na zajmowanym
stanowisku, stwierdzonej orzeczeniem lekarza prowadzącego badania okresowe
lub kontrolne, jeżeli nie ma możliwości zatrudnienia pracownika na innym
stanowisku, odpowiednim do jego stanu zdrowia i kwalifikacji zawodowych lub
gdy nauczyciel odmawia przejścia do takiej pracy,
2) dwukrotnego nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się
nauczyciela na badanie lekarskie, w celu określenia zdolności do pracy, o którego
przeprowadzenie wniósł rektor,
3) dopuszczenia się plagiatu stwierdzonego prawomocnym
wyrokiem sądowym lub prawomocnym orzeczeniem komisji dyscyplinarnej.
Art. 120
- Stosunek pracy nauczyciela akademickiego wygasa z mocy prawa w przypadku:
1) stwierdzenia, że zatrudnienie nastąpiło na podstawie
fałszywych lub nieważnych dokumentów,
2) prawomocnego orzeczenia przez sąd utraty praw
publicznych,
3) prawomocnego ukarania karą pozbawienia prawa
wykonywania zawodu nauczyciela akademickiego na stałe lub na czas określony,
4) upływu trzymiesięcznego okresu nieobecności w pracy z
powodu odbywania kary pozbawienia wolności.
- Stosunek pracy mianowanego nauczyciela akademickiego wygasa z końcem roku
akademickiego, w którym ukończył 70 rok życia.
- Wygaśnięcie stosunku pracy stwierdza rektor.
Art. 121
Rozwiązanie lub wygaśnięcie umowy o pracę z nauczycielem akademickim następuje
na zasadach określonych w Kodeksie pracy. Przepisy art. 117 ust. 2,
art. 118, art. 119 oraz 120 ust. 1 i 3 , stosuje się
odpowiednio.
Art. 122
- Podjęcie przez mianowanego nauczyciela akademickiego dodatkowego
zatrudnienia w ramach stosunku pracy lub działalności gospodarczej na własny
rachunek wymaga zgody rektora uczelni publicznej będącej podstawowym
miejscem pracy nauczyciela. Rektor wyraża zgodę lub jej odmawia, w
terminie nie dłuższym niż trzydzieści dni od otrzymania wniosku.
- Rektor może cofnąć zgodę, o której mowa w ust. 1, po stwierdzeniu, że
dodatkowe zatrudnienie lub działalność gospodarcza kolidują z obowiązkami
nauczyciela akademickiego w uczelni publicznej.
- Podjęcie przez rektora dodatkowego zatrudnienia, o którym mowa w ust. 1
wymaga zgody senatu i powiadomienia ministra właściwego do spraw
szkolnictwa wyższego.
- Obowiązek uzyskania zgody, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy osób
podejmujących zatrudnienie w ramach stosunku pracy w urzędach
administracji publicznej, w organach towarzystw naukowych i zawodowych,
organach wymiaru sprawiedliwości oraz w zespołach doradczych organów władzy
i administracji publicznej, a także we władzach Polskiej Akademii
Nauk. Osoby te zawiadamiają rektora o podjętym zatrudnieniu.
- Przepis ust. 4 stosuje się także do osób posiadających tytuł naukowy
lub stopień naukowy w zakresie dziedziny sztuki podejmujących zatrudnienie
w instytucjach kultury.
- Warunki udzielania i cofania zgody określa senat uczelni publicznej.
- Nauczyciel akademicki zatrudniony na podstawie umowy o pracę powiadamia
rektora o podjęciu dodatkowego zatrudnienia, w terminie 14 dni od
podpisania umowy o pracę.
Art. 123
- Czas pracy nauczyciela akademickiego, z zastrzeżeniem art. 146, jest określony
wymiarem jego zadań.
- Zadania, wynikające z obowiązków określonych w art. 107, powinny być
ustalone w taki sposób, aby nauczyciel akademicki mógł je wykonać w
czasie 30 godzin tygodniowo.
- Rodzaje zadań, minimalny i maksymalny ich wymiar dla poszczególnych
stanowisk oraz zasady obniżania wymiaru zajęć dydaktycznych określa
senat szkoły wyższej.
- Szczegółowy zakres i wymiar zadań ustala nauczycielowi akademickiemu
kierownik jednostki organizacyjnej, określonej w statucie szkoły wyższej.
Art. 124
- Wszyscy nauczyciele akademiccy podlegają okresowej ocenie.
- Oceny nauczyciela akademickiego dokonuje się co cztery lata lub na
wniosek kierownika jednostki organizacyjnej szkoły wyższej. Oceny dokonuje
się także przed upływem okresu, na który nauczyciel akademicki został
zatrudniony.
- Podstawowe kryteria oceny i tryb okresowego oceniania nauczycieli
akademickich określa statut szkoły wyższej.
Art. 125
- Wynagrodzenie przysługujące rektorowi uczelni publicznej ustala minister
właściwy do spraw szkolnictwa wyższego.
- Nauczyciel akademicki zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas choroby i
innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy. Od tego wynagrodzenia
odprowadzane są składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe określone
w przepisach odrębnych.
- W innych przypadkach niż choroba, o których mowa w przepisach o świadczeniach
pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa,
nauczycielowi akademickiemu przysługuje odpowiednio wynagrodzenie lub zasiłki
na zasadach i w wysokości określonych w tych przepisach.
Art. 126
- Nauczyciele akademiccy mogą otrzymywać nagrody ministra właściwego do
spraw szkolnictwa wyższego, ministra właściwego do spraw wewnętrznych,
Ministra Obrony Narodowej oraz nagrody rektora, za osiągnięcia naukowe,
dydaktyczne lub organizacyjne.
- Środki budżetowe na nagrody ministra właściwego do spraw szkolnictwa
wyższego, o których mowa w ust. 1, określa się w wysokości
0,1% planowanej rocznej dotacji celowej na działalność dydaktyczną.
- Uczelnia publiczna otrzymuje środki na nagrody rektora, o których mowa w
ust. 1 w wysokości nie przekraczającej 1,5% planowanych wynagrodzeń
osobowych.
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze
rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb przyznawania nagród
ministrów, o których mowa w ust. 1, uwzględniając w szczególności:
1) rodzaje nagród oraz ich wysokość, ustalaną w relacji
do minimalnej stawki wynagrodzenia profesora zwyczajnego, określonej na
podstawie art. 144 ust. 1 pkt 1,
2) tryb postępowania kwalifikacyjnego,
3) ustalenie, iż nagrodami mogą być wyróżniane wybitne
osiągnięcia, uzyskane w roku poprzedzającym wnioskowanie o nagrodę.
- Zasady i tryb przyznawania nagród rektora, określa regulamin ustalony
przez senat uczelni publicznej.
Art. 127
- Nauczycielowi akademickiemu przysługuje prawo do urlopu wypoczynkowego w
wymiarze 36 dni roboczych w ciągu roku. Urlop wypoczynkowy powinien być
wykorzystany w okresie wolnym od zajęć dydaktycznych.
- Nauczyciel akademicki uzyskuje prawo do pierwszego urlopu wypoczynkowego w
ostatnim dniu poprzedzającym letnia przerwę w zajęciach dydaktycznych, a
prawo do drugiego i dalszych urlopów - z początkiem każdego następnego
roku kalendarzowego.
- Nauczyciel akademicki zatrudniony w szkole wyższej na czas określony, krótszy
niż dziesięć miesięcy, ma prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze
proporcjonalnym do przepracowanego okresu.
- Dni wolnych od pracy, wynikających z rozkładu czasu pracy w liczbie
odpowiadającej liczbie dodatkowych dni wolnych od pracy, o których mowa w
art. 1291 § 1 Kodeksu pracy, nie wlicza się do urlopu wypoczynkowego.
- W przypadku niewykorzystania urlopu wypoczynkowego z powodu rozwiązania
lub wygaśnięcia stosunku pracy nauczycielowi akademickiemu przysługuje
ekwiwalent pieniężny za okres niewykorzystanego urlopu.
Art. 128
- Nauczycielowi akademickiemu przysługuje w okresie urlopu wypoczynkowego
wynagrodzenie, jakie otrzymywałby, gdyby w tym czasie pracował. Zmienne składniki
wynagrodzenia są obliczane na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z
okresu dziesięciu miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu.
Jeżeli zatrudnienie trwało krócej, to przeciętne wynagrodzenie oblicza
się z całego okresu zatrudnienia z uwzględnieniem stawek
wynagrodzenia obowiązującego w okresie urlopu.
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze
rozporządzenia, sposób ustalania wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy oraz
ekwiwalentu za okres niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego, uwzględniając
w szczególności, iż wysokość ekwiwalentu pieniężnego jest ustalana
zgodnie z zasadami stosowanymi przy obliczaniu wynagrodzenia za okres urlopu
wypoczynkowego.
Art. 129
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, z zastrzeżeniem ust.
2, określa, w drodze rozporządzenia, zasady kierowania osób za granicę w
celach naukowych, artystycznych, dydaktycznych i szkoleniowych oraz ich
szczególne uprawnienia, uwzględniając w szczególności:
1) formy kształcenia, na które mogą być kierowani
obywatele polscy i warunki jakie muszą spełnić, aby ubiegać się o
skierowanie,
2) formy pomocy materialnej dla osób skierowanych za
granicę, w tym stypendiów i kosztów przejazdu,
3) okresy i zasady wypłacania świadczeń osobom
skierowanym za granicę,
4) warunki i tryb odwoływania osób skierowanych za granicę,
5) uprawnienia osób skierowanych za granicę, pozostających
w zatrudnieniu.
- Warunki i tryb kierowania przez szkołę wyższą jej pracowników,
studentów i studentów studiów doktoranckich za granicę w celach, o których
mowa w ust. 1, określa senat.
Art. 130
- Nauczyciel akademicki zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy ma prawo
do urlopu płatnego w wymiarze nie przekraczającym roku oraz urlopu
bezpłatnego, dla celów naukowych lub kształcenia zawodowego.
- Nauczyciel akademicki przygotowujący rozprawę doktorską ma prawo, jeżeli
jest to uzasadnione stopniem przygotowania tej rozprawy, do płatnego urlopu
naukowego w wymiarze nie przekraczającym sześciu miesięcy. W przypadku
przygotowania pracy habilitacyjnej wymiar tego urlopu nie może przekroczyć
roku.
- Mianowany nauczyciel akademicki posiadający tytuł naukowy profesora lub
stopień naukowy doktora habilitowanego ma prawo do korzystania raz na
siedem lat z płatnego urlopu dla celów naukowych, w wymiarze do roku.
- Nauczyciel akademicki zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy, po
przepracowaniu co najmniej pięciu lat w szkole wyższej, ma prawo do płatnego
urlopu dla poratowania zdrowia, w wymiarze nie przekraczającym jednorazowo
roku, jeżeli stan zdrowia nauczyciela akademickiego wymaga powstrzymania się
od pracy w celu przeprowadzenia zaleconego leczenia.
- Do okresu pięcioletniej pracy w szkole wyższej, o którym mowa w ust. 4,
wlicza się okresy czasowej niezdolności do pracy wskutek choroby oraz
urlopu innego niż wypoczynkowy, trwające łącznie nie dłużej niż 6
miesięcy. W przypadku okresu niezdolności do pracy i urlopu trwających dłużej
niż 6 miesięcy wymagany okres pracy w szkole wyższej przedłuża się o
ten okres.
- W przypadku stwierdzenia, iż w okresie płatnego urlopu dla poratowania
zdrowia nauczyciel akademicki wykonuje zatrudnienie lub prowadzi działalność
sprzeczną z celami udzielonego urlopu, rektor odwołuje nauczyciela
akademickiego z urlopu, określając termin, w którym nauczyciel akademicki
obowiązany jest do powrotu do pracy.
- Okres pięcioletniej pracy w szkole wyższej, uzasadniający prawo do
urlopu, powinien przypadać bezpośrednio przed datą rozpoczęcia urlopu
dla poratowania zdrowia. Wymóg pięcioletniego okresu pracy w szkole
wyższej dotyczy udzielenia pierwszego urlopu dla poratowania zdrowia.
- Łączny wymiar urlopu dla poratowania zdrowia nauczyciela akademickiego w
okresie całego zatrudnienia nie może przekraczać 3 lat.
- Nauczyciel akademicki nie ponosi kosztów związanych z orzekaniem o
stanie jego zdrowia w związku z potrzebą udzielenia urlopu dla
poratowania zdrowia.
- Minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw szkolnictwa wyższego, określi, w drodze rozporządzenia, tryb
orzekania o potrzebie udzielenia nauczycielowi akademickiemu urlopu, o którym
mowa w ust. 4, uwzględniając w szczególności:
1) podmiot uprawniony do orzekania o stanie zdrowia i sposób
prowadzenia dokumentacji,
2) rodzaje zatrudnienia i działalności sprzecznych z
celami urlopu.
- Pracownicy korzystający z płatnych urlopów, o których mowa w ust.1 -
4, nie mogą w tym czasie wykonywać pracy w ramach stosunku pracy ani
prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek.
- Wynagrodzenie za czas płatnych urlopów, o których mowa w ust. 1 - 4,
oblicza się jak wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy.
- Szczegółowe zasady i tryb udzielania urlopów, o których mowa w ust. 1
- 3, określa statut szkoły wyższej.
Art. 131
- Mianowany nauczyciel akademicki, z którym rozwiązano stosunek pracy w
związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do
pracy, ma prawo do jednorazowej odprawy w wysokości sześciomiesięcznego
wynagrodzenia przysługującego za ostatni miesiąc zatrudnienia.
- Pozostali nauczyciele akademiccy, z którymi rozwiązano stosunek pracy w
związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do
pracy, mają prawo do jednorazowej odprawy w wysokości trzymiesięcznego
wynagrodzenia przysługującego za ostatni miesiąc zatrudnienia.
Dział III. Pracownicy szkoły wyższej
Rozdział 3
Odpowiedzialność dyscyplinarna nauczycieli akademickich
Art. 132
Nauczyciel akademicki podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za postępowanie
uchybiające obowiązkom nauczyciela akademickiego lub godności zawodu
nauczycielskiego.
Art. 133
- Karami dyscyplinarnymi są:
1) upomnienie,
2) nagana,
3) nagana z pozbawieniem prawa do pełnienia funkcji
kierowniczych w szkole wyższej na okres do pięciu lat,
4) pozbawienie prawa do wykonywania zawodu nauczyciela
akademickiego na stałe lub na czas określony.
- Odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem włącza się do akt osobowych
nauczyciela akademickiego. Prawomocne orzeczenie komisji dyscyplinarnej, o
którym mowa w ust. 1 pkt 4, jest publikowane w dzienniku urzędowym
wydawanym przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego.
Art. 134
- Karę upomnienia, za przewinienia dyscyplinarne mniejszej wagi, nakłada
rektor po uprzednim wysłuchaniu nauczyciela akademickiego.
- Nauczyciel akademicki ukarany przez rektora karą upomnienia może wnieść
odwołanie do uczelnianej komisji dyscyplinarnej do spraw nauczycieli
akademickich, działającej w szkole wyższej. Odwołanie wnosi w terminie
czternastu dni od doręczenia mu zawiadomienia o ukaraniu.
- W przypadku, o którym mowa w ust. 2, komisja nie może wymierzyć kary
surowszej.
Art. 135
- W sprawach dyscyplinarnych nauczycieli akademickich orzekają:
1) w pierwszej instancji - uczelniana komisja dyscyplinarna
do spraw nauczycieli akademickich w składzie:
a) trzech członków, gdy rzecznik wniósł o
zastosowanie kary określonej w art.133 ust.1 pkt 1-3,
b) pięciu członków, gdy rzecznik dyscyplinarny wniósł
o zastosowanie kary określonej w art. 133 ust. 1 pkt 4,
2) w drugiej instancji - komisja dyscyplinarna do spraw
nauczycieli akademickich przy ministrze właściwym do spraw szkolnictwa wyższego
w składzie:
a) trzech członków, gdy rozpatrywana jest sprawa, w której
orzeczono karę określoną w art. 133 ust. 1 pkt 1-3,
b) pięciu członków, gdy rozpatrywana jest sprawa, w której
orzeczono karę określoną w art. 133 ust. 1 pkt 4.
- W składzie orzekającym komisji, o której mowa w ust. 1 pkt 2, co
najmniej jeden z członków powinien mieć wykształcenie prawnicze.
- Przewodniczącym składu orzekającego powinien być nauczyciel akademicki
zatrudniony na stanowisku nie niższym niż obwiniony.
Art. 136
- Komisja dyscyplinarna, o której mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1, pochodzi z
wyboru. Tryb wyboru określa statut szkoły wyższej.
- Komisje dyscyplinarne są niezawisłe w zakresie orzekania.
- Komisje dyscyplinarne rozstrzygają samodzielnie wszelkie zagadnienia
faktyczne oraz prawne i nie są związane rozstrzygnięciami innych organów
stosujących prawo, z wyjątkiem prawomocnego skazującego wyroku sądu.
- Postępowanie dyscyplinarne nie może być wszczęte po upływie sześciu
miesięcy od dnia powzięcia odpowiednio przez rektora lub ministra właściwego
do spraw szkolnictwa wyższego wiadomości o popełnieniu czynu
uzasadniającego nałożenie kary i po upływie pięciu lat od popełnienia
tego czynu. Jeżeli czyn stanowi przestępstwo, okres ten nie może być krótszy
od okresu przedawnienia ścigania tego przestępstwa, z zastrzeżeniem ust.
5.
- Nie stosuje się przedawnienia w odniesieniu do wszczęcia postępowania
dyscyplinarnego wobec nauczyciela akademickiego, któremu zarzuca się popełnienie
plagiatu lub innego oszustwa naukowego
Art. 137
- Rzeczników dyscyplinarnych w szkole wyższej powołuje rektor, a rzeczników
dyscyplinarnych przy komisji, o której mowa w art. 135 ust. 1 pkt 2 -
minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, spośród nauczycieli
akademickich posiadających co najmniej stopień naukowy doktora
habilitowanego.
- Rzecznik dyscyplinarny jest związany poleceniami organu, który go powołał.
Art. 138
- Obwiniony ma prawo do korzystania z pomocy obrońcy wybranego przez
siebie, spośród nauczycieli akademickich. W przypadku, gdy rzecznik
dyscyplinarny wnosi o orzeczenie kary, o której mowa w art. 133
ust. 1 pkt 4, a obwiniony nie ma obrońcy z wyboru, przewodniczący
składu orzekającego wyznacza, za zgodą obwinionego, obrońcę z urzędu
spośród nauczycieli akademickich szkoły wyższej.
- Od orzeczenia uczelnianej komisji dyscyplinarnej do spraw nauczycieli
akademickich rektor i obwiniony mogą się odwołać do komisji, o której
mowa w art. 135 ust. 1 pkt 2, w ciągu czternastu dni od dnia doręczenia
orzeczenia wraz z uzasadnieniem.
- Od prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego komisji dyscyplinarnej, o której
mowa w art. 135 ust. 1 pkt 2, służy odwołanie do Sądu
Apelacyjnego w Warszawie - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, w trybie
i na zasadach określonych w Kodeksie postępowania cywilnego. Od orzeczenia
Sądu Apelacyjnego nie służy kasacja.
Art. 139
- Rektor może zawiesić w pełnieniu obowiązków nauczyciela
akademickiego, przeciwko któremu wszczęto postępowanie karne lub
dyscyplinarne, a także w toku postępowania wyjaśniającego, jeżeli ze
względu na wagę i wiarygodność przedstawionych zarzutów celowe jest
odsunięcie go od wykonywania obowiązków.
- Nauczyciel akademicki zostaje z mocy prawa zawieszony w pełnieniu obowiązków
w przypadku jego tymczasowego aresztowania.
- Zawieszenie w pełnieniu obowiązków nie może trwać dłużej niż sześć
miesięcy, chyba że przeciwko nauczycielowi akademickiemu toczy się nadal
postępowanie karne.
Art. 140
- Wynagrodzenie zasadnicze nauczyciela akademickiego w okresie zawieszenia w
pełnieniu obowiązków może ulec ograniczeniu, a tymczasowo aresztowanego
ulega ograniczeniu, najwyżej do połowy w zależności od stanu
rodzinnego nauczyciela akademickiego, począwszy od pierwszego dnia miesiąca
kalendarzowego, następującego po miesiącu, w którym nastąpiło
zawieszenie. W okresie zawieszenia w pełnieniu obowiązków nie przysługują
dodatki. W okresie odbywania kary pozbawienia wolności nauczycielowi
akademickiemu nie przysługuje wynagrodzenie.
- Jeżeli postępowanie dyscyplinarne lub karne zakończy się umorzeniem z
braku dowodów winy albo wydaniem orzeczenia lub wyroku uniewinniającego,
nauczycielowi akademickiemu należy wypłacić pozostałą część pełnego
wynagrodzenia.
Art. 141
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określa, w drodze rozporządzenia,
tryb wyboru komisji dyscyplinarnej, o której mowa w art. 135 ust. 1 pkt 2 oraz
zasady i tryb postępowania wyjaśniającego i postępowania
dyscyplinarnego, wykonania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia oraz wznawiania
postępowania, uwzględniając w szczególności:
1) wymagania jakim powinni odpowiadać członkowie komisji
dyscyplinarnych i rzecznicy dyscyplinarni,
2) ustalenie, iż kadencja komisji dyscyplinarnych, o których
mowa w art. 135 ust. 1 oraz rzeczników dyscyplinarnych trwa cztery lata i
rozpoczyna się z początkiem kadencji organów szkoły wyższej,
3) przyznanie ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego
w postępowaniu wyjaśniającym uprawnień rektora, jeżeli przewinienie
zarzucane jest rektorowi, prorektorom, przewodniczącemu komisji, o której
mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1 oraz przewodniczącemu i członkom komisji,
o której mowa w art. 135 ust 1 pkt 2 ,
4) ustalenie, iż postanowienia i orzeczenia składu orzekającego
zapadają zwykłą większością głosów, z wyjątkiem głosowania w sprawie
ukarania karą przewidzianą w art. 133 ust. 1 pkt 4
ustawy, przy którym wymagana jest jednomyślność,
5) szczegółowe zasady i tryb wzywania i przesłuchiwania
obwinionego, świadków i biegłych oraz przeprowadzania innych dowodów.
Dział III. Pracownicy szkoły wyższej
Rozdział 4
Pracownicy nie będący nauczycielami akademickimi
Art. 142
Pracownikami szkoły wyższej nie będącymi nauczycielami akademickimi są:
1) pracownicy naukowo-techniczni,
2) pracownicy biblioteczni oraz dokumentacji i informacji
naukowej,
3) pracownicy wydawnictw i poligrafii,
4) pracownicy administracji,
5) pozostali pracownicy szkoły wyższej.
Art. 143
- Pracownicy szkoły wyższej nie będący nauczycielami akademickimi
zatrudniani są na podstawie umowy o pracę. Umowę o pracę
zawiera rektor lub inny organ szkoły wyższej wskazany w statucie.
- Czas pracy pracowników, o których mowa w art. 142, z wyjątkiem
pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych i obsługi, wynosi
czterdzieści godzin tygodniowo, z zastrzeżeniem art. 146.
- Do pracowników nie będących nauczycielami akademickimi stosuje się
odpowiednio art. 131 ust. 2.
Dział III. Pracownicy szkoły wyższej
Rozdział 5
Przepisy wspólne dla pracowników szkoły wyższej
Art. 144
- Warunki wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych
z pracą dla pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej, do czasu objęcia
ich układem zbiorowym pracy lub regulaminem wynagradzania, nie dłuższym
niż pięć lat, określi, w drodze rozporządzenia, minister właściwy do
spraw szkolnictwa wyższego, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
pracy i polityki społecznej, ustalając w szczególności:
1) wysokość minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego
w odniesieniu do poszczególnych stanowisk, tak aby przeciętne
wynagrodzenie asystenta nie było niższe niż przeciętne wynagrodzenie
miesięczne w gospodarce narodowej prognozowane w ustawie budżetowej na
dany rok, z tym że:
a) od pierwszego października 2001r. - nie niższe niż
0,828 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej
prognozowanego ustawie budżetowej na dany rok,
b) od 1 stycznia 2002r. - nie niższe niż 0,914 przeciętnego
wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej prognozowanego
ustawie budżetowej na dany rok,
c) od dnia 1 stycznia 2003r. - nie niższe niż przeciętne
wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej prognozowane w
ustawie budżetowej na dany rok,
2) wysokość i warunki przyznawania innych składników
wynagrodzenia,
3) składniki wynagrodzenia, które wypłacane są
nauczycielowi akademickiemu miesięcznie z góry oraz zasadę, iż prawo do
wypłaconego z góry wynagrodzenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym
ustał stosunek pracy, a pracownik zachowuje wypłacone za ten miesiąc
wynagrodzenie,
4) wykaz podstawowych stanowisk pracy i wymagania
kwalifikacyjne dla pracowników nie będących nauczycielami akademickimi,
5) sposób podziału oraz warunki przyznawania nagród ze
specjalnego funduszu nagród dla pracowników nie będących nauczycielami
akademickimi utworzonego w wysokości 1% planowanych wynagrodzeń osobowych.
- Z dniem wejścia w życie układu zbiorowego pracy lub regulaminu
wynagradzania do pracowników objętych układem lub regulaminem
wynagradzania nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia, o którym
mowa w ust. 1.
Art. 145
- Pracownicy uczelni publicznej mają prawo do nagród jubileuszowych, z tytułu
wieloletniej pracy, w wysokości:
1) za 20 lat pracy - 75% wynagrodzenia miesięcznego,
2) za 25 lat pracy - 100% wynagrodzenia miesięcznego,
3) za 30 lat pracy - 150% wynagrodzenia miesięcznego,
4) za 35 lat pracy - 200% wynagrodzenia miesięcznego,
5) za 40 lat pracy - 300% wynagrodzenia miesięcznego,
6) za 45 lat pracy - 400% wynagrodzenia miesięcznego,
7) skreślony
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze
rozporządzenia, okresy pracy i inne okresy, uprawniające do nagrody
jubileuszowej oraz zasady jej obliczania i wypłacania, uwzględniając
w szczególności:
1) ustalenie, iż pracownikowi pozostającemu jednocześnie
w więcej niż jednym stosunku pracy okresy uprawniające do nagrody ustala
się odrębnie dla każdego stosunku pracy,
2) podstawę do obliczenia wysokości nagrody stanowi
wynagrodzenie przysługujące pracownikowi w dniu jej wypłaty, a jeżeli
dla pracownika jest to korzystniejsze - wynagrodzenie przysługujące w dniu
nabycia prawa do nagrody, przy czym uwzględnia się składniki
wynagrodzenia i inne świadczenia ze stosunku pracy przyjmowane do
obliczania ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy,
3) wypłata nagrody następuje niezwłocznie po nabyciu
przez pracownika do niej prawa,
4) w przypadku rozwiązania stosunku pracy z powodu przejścia
na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy nagrodę tę
wypłaca się w dniu rozwiązania stosunku pracy, jeżeli do nabycia prawa
do nagrody brakuje mniej niż dwanaście miesięcy.
- Pracownikowi uczelni publicznej może być przyznana nagroda roczna w wysokości
jego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Minister właściwy do spraw
szkolnictwa wyższego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe
zasady nabywania prawa, ustalania wysokości i wypłacania nagrody
rocznej, uwzględniając w szczególności:
1) zasadę, iż warunkiem nabycia prawa do nagrody jest
przepracowanie w danej uczelni publicznej całego roku kalendarzowego,
2) warunki nabycia prawa do nagrody mimo nie spełnienia
warunku, o którym mowa w pkt 1,
3) ustalenie, iż przy określaniu wysokości nagrody uwzględnia
się składniki wynagrodzenia i inne świadczenia ze stosunku pracy
przyjmowane do obliczania ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy,
4) wypłata nagrody rocznej następuje w ciągu trzech
miesięcy kalendarzowych następujących po roku, w którym przysługuje
nagroda.
- Regulamin przyznawania nagrody rocznej pracownikom uczelni publicznej
ustala rektor w porozumieniu ze związkami zawodowymi działającymi w uczelni.
Art. 146
Obowiązkowy wymiar czasu pracy pracowników, o których mowa w art. 109
i art. 142 pkt 2, wynosi 36 godzin tygodniowo.
Art. 147
- Dla pracowników szkół wyższych tworzy się odpis na zakładowy fundusz
świadczeń socjalnych w wysokości 6,5% planowanych rocznych
wynagrodzeń osobowych.
- Odpis na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych na każdego byłego
pracownika szkoły wyższej będącego emerytem lub rencistą, na dany rok
kalendarzowy wynosi 5% rocznej sumy przeciętnej emerytury i renty
brutto z roku poprzedniego, ustalonej zgodnie z art. 93 ust 3
pkt 1 lit b ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o
emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U.
Nr 162, poz. 1118, z 1999r. Nr 38, poz. 360, Nr 70,
poz. 774, Nr 72, poz. 801 i 802 i Nr 106, poz. 1215
oraz z 2000r. Nr 2, poz. 26, Nr 9, poz. 118 i Nr 19,
poz. 238).
- Odpisy, o których mowa w ust. 1 i 2, stanowią w szkole wyższej
jeden fundusz.
- W sprawach nie uregulowanych w ust. 1 - 3 stosuje się
przepisy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.
Art. 148
- W sprawach nie uregulowanych w niniejszej ustawie, do stosunku pracy
pracowników szkół wyższych stosuje się przepisy Kodeksu pracy.
- Spory o roszczenia ze stosunku pracy pracownika szkoły wyższej rozpatrują
sądy pracy.
Art. 149
Statut uczelni niepublicznej może uregulować prawa i obowiązki pracowników
odmiennie niż w niniejszej ustawie. Postanowienia statutu nie mogą być
mniej korzystne od przepisów Kodeksu pracy oraz innych ustaw.
Art. 150
W stosunku do żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy pełniących służbę
w uczelni wojskowej lub uczelni służb publicznych w sprawach dotyczących
ich stosunku służbowego, przebiegu służby i odpowiedzialności
dyscyplinarnej stosuje się przepisy odrębne.
Dział IV. Studia i studenci
Rozdział 1
Organizacja studiów
Art. 151
- Organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki
studenta określa regulamin studiów.
- Studia w szkole wyższej są prowadzone według planów studiów i programów
nauczania. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego może, na
wniosek szkoły wyższej, zaopiniowany przez Komisję, wyrazić zgodę
na prowadzenie studiów według planu i programu studiów obejmującego
kilka kierunków studiów.
- Przepis ust.1 stosuje się odpowiednio do regulaminu studiów
doktoranckich.
Art. 152
- Wykłady w szkole wyższej są otwarte, jeżeli jej statut nie stanowi
inaczej.
- Zajęcia dydaktyczne na studiach wyższych i studiach doktoranckich mogą
być prowadzone w języku obcym.
Art. 153
- Studia licencjackie trwają co najmniej trzy lata. Studia inżynierskie
trwają co najmniej trzy i pół roku.
- Studia magisterskie trwają co najmniej cztery i pół roku, a dla osób
posiadających dyplom licencjata lub inżyniera co najmniej dwa lata.
- Okresy studiów, o których mowa w ust. 1 i 2 oznaczają nominalne okresy
wynikające z programu studiów odbywanych w zwykłym trybie.
Art. 154
- Regulamin studiów uchwala senat szkoły wyższej co najmniej na pięć
miesięcy przed początkiem roku akademickiego.
- Regulamin wchodzi w życie z początkiem roku akademickiego, po
uzgodnieniu z uczelnianym organem uchwałodawczym samorządu
studenckiego. Jeżeli w ciągu miesiąca od uchwalenia przez senat
regulaminu studiów senat i uczelniany organ uchwałodawczy samorządu
studenckiego nie dojdą do porozumienia w sprawie treści regulaminu
studiów, regulamin wchodzi w życie z mocy uchwały senatu podjętej
większością co najmniej dwóch trzecich głosów jego statutowego składu.
- W szkołach wyższych innych niż uniwersyteckie, regulamin wchodzi w życie
po zatwierdzeniu przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego.
Minister odmawia zatwierdzenia regulaminu z powodu jego niezgodności z
przepisami ustawowymi lub statutem. Przepisy art. 54 ust. 2 i 3
stosuje się odpowiednio.
- W uczelni wojskowej regulamin studiów wchodzi w życie po zatwierdzeniu
przez Ministra Obrony Narodowej, a w uczelni służb publicznych -
przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Minister odmawia
zatwierdzenia regulaminu z powodu jego niezgodności z przepisami
ustawowymi lub statutem.
- Do zmiany regulaminu studiów stosuje się odpowiednio przepisy ust. 1 - 4.
Art. 155
- Studia w szkole wyższej są prowadzone jako studia stacjonarne i
niestacjonarne. Podstawową formą studiów są studia stacjonarne. Na
kierunkach lekarskim i stomatologicznym prowadzone są wyłącznie
studia stacjonarne.
- Liczba studentów przyjętych na danym kierunku studiów na studia
stacjonarne nie może być niższa od liczby studentów przyjętych na
studia niestacjonarne, z zastrzeżeniem art. 216 ust. 4.
- Do uczelni służb publicznych ust. 2 nie stosuje się.
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego z własnej
inicjatywy lub na wniosek ministra właściwego do spraw: zdrowia, kultury i dziedzictwa
narodowego, transportu i gospodarki morskiej, wewnętrznych lub
Ministra Obrony Narodowej, w drodze rozporządzenia, może określić
limity rekrutacyjne na niektórych kierunkach studiów.
Art. 156
- Program studiów może być, na podstawie porozumienia zainteresowanych
szkół wyższych lub instytucji naukowych, realizowany częściowo w innej
szkole wyższej lub instytucji naukowej, w kraju lub za granicą.
- Zasady i tryb zaliczania studiów, o których mowa w ust. 1,
określa regulamin studiów.
Art. 157
- Do studiowania w szkole wyższej może być dopuszczona osoba, która:
1) posiada świadectwo dojrzałości - w przypadku
ubiegania się o przyjęcie na studia licencjackie, inżynierskie lub
jednolite magisterskie,
2) posiada stopień licencjata lub równorzędny - w
przypadku ubiegania się o przyjęcie na uzupełniające studia
magisterskie,
3) posiada stopień magistra lub równorzędny - przy
ubieganiu się o przyjęcie na studia doktoranckie
oraz spełnia warunki rekrutacji, ustanowione przez szkołę wyższą.
- Jeżeli warunki rekrutacji przewidują egzaminy wstępne z przedmiotów
zdawanych przez kandydata na egzaminie maturalnym, podstawę przyjęcia na
studia, w ramach miejsc dostępnych w danej szkole wyższej, stanowią
wyniki egzaminu maturalnego. W tym przypadku senat ustala, jakie wyniki
egzaminu maturalnego stanowią podstawę przyjęcia na studia.
- Senat uczelni publicznej, co najmniej na dziewięć miesięcy przed
rozpoczęciem następnego roku akademickiego, uchwala warunki i tryb
rekrutacji. Uchwałę przesyła się ministrowi właściwemu do spraw
szkolnictwa wyższego, a następnie podaje do wiadomości publicznej.
- Ustalenie warunków i trybu rekrutacji w uczelniach wojskowych następuje
w uzgodnieniu z Ministrem Obrony Narodowej, a w uczelniach
służb publicznych - z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych.
- Warunki i tryb rekrutacji do uczelni niepublicznej określa organ wskazany
w statucie uczelni.
- Szczegółowe zasady przyjmowania na studia laureatów oraz finalistów
olimpiad stopnia centralnego, określa senat na okres co najmniej trzech
lat.
- W przypadku gdy wstęp na studia nie jest wolny, rekrutację przeprowadzają
komisje rekrutacyjne powołane przez dziekana wydziału lub inny organ
wskazany w statucie szkoły wyższej. Komisje rekrutacyjne podejmują
decyzje w sprawach przyjęcia na studia.
- Od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie, w terminie
czternastu dni od daty otrzymania decyzji o nieprzyjęciu na studia, do
uczelnianej komisji rekrutacyjnej, powołanej w trybie określonym
przez statut szkoły wyższej. Decyzję podejmuje rektor po rozpatrzeniu
wniosku uczelnianej komisji rekrutacyjnej. Decyzja rektora jest ostateczna.
- Wyniki postępowania rekrutacyjnego są jawne.
Art. 158
Przyjęcie w poczet studentów następuje z chwilą immatrykulacji i złożenia
ślubowania, którego treść określa statut szkoły wyższej.
Art. 159
- Osoby niebędące obywatelami polskimi, zwane dalej
"cudzoziemcami", mogą podejmować i odbywać studia wyższe,
studia doktoranckie oraz uczestniczyć w badaniach naukowych i szkoleniach
na zasadach określonych w ustawie, z zastrzeżeniem ust. 2.
- Na zasadach obowiązujących obywateli polskich mogą podejmować i odbywać
studia wyższe, studia doktoranckie oraz uczestniczyć w badaniach naukowych
i szkoleniach:
1) cudzoziemcy posiadający kartę stałego pobytu,
2) pracownicy migrujący, będący obywatelami państwa członkowskiego
Unii Europejskiej, jeżeli są lub byli zatrudnieni w Polsce, a także członkowie
ich rodziny, o ile mieszkają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
3) obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej i ich
rodziny, posiadający środki finansowe niezbędne na pokrycie kosztów
utrzymania podczas studiów wyższych i studiów doktoranckich, przy
czym osobom tym nie przysługuje prawo do pomocy materialnej w formie
świadczeń, o których mowa w art. 163 ust. 1 pkt 1,
3, 6 i 7.
- Cudzoziemcy nie wymienieni w ust. 2 mogą podejmować i odbywać
studia wyższe, studia doktoranckie oraz uczestniczyć w badaniach
naukowych i szkoleniach na podstawie:
1) umów międzynarodowych, na zasadach określonych w tych
umowach,
2) umów zawieranych z partnerami zagranicznymi przez
jednostki prowadzące kształcenie, na zasadach określonych w tych umowach,
3) decyzji ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego,
4) decyzji kierownika jednostki prowadzącej kształcenie.
- Cudzoziemcy, o których mowa w ust. 3, mogą podejmować i odbywać
studia wyższe, studia doktoranckie oraz uczestniczyć w badaniach naukowych
i szkoleniach:
1) jako stypendyści strony polskiej,
2) na zasadach odpłatności,
3) bez odpłatności i świadczeń stypendialnych,
4) jako stypendyści strony wysyłającej, bez ponoszenia
opłat za naukę,
5) jako stypendyści jednostki prowadzącej kształcenie
albo innych osób prawnych lub fizycznych.
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego podaje corocznie do
wiadomości w dzienniku urzędowym ministra limit stypendiów dla osób,
o których mowa w ust. 3 pkt 1 i 3.
Art. 160
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw wewnętrznych i Ministrem Obrony Narodowej, określi, w drodze
rozporządzenia:
1) formy studiów i szkoleń, na które mogą być
przyjmowani cudzoziemcy,
2) wymagania, jakie powinni spełniać cudzoziemcy ubiegający
się o przyjęcie na studia wyższe, studia doktoranckie i szkolenia
lub uczestniczenie w badaniach naukowych, uwzględniając w szczególności
poziom wykształcenia odpowiedni do podjęcia danej formy studiów lub
szkolenia, stopień znajomości języka polskiego, stan zdrowia i
predyspozycje do studiów na określonych kierunkach oraz rodzaje dokumentów,
które są obowiązani przedstawić,
3) sposób ustalania wysokości stypendiów przyznawanych w
ramach limitu, o którym mowa w art. 159 ust. 5,
przyjmując za podstawę stawkę minimalnego wynagrodzenia zasadniczego
asystenta zatrudnionego w uczelni publicznej, tryb ich przyznawania i wypłacania
oraz zawieszania i cofania,
4) sposób ustalania odpłatności za studia wyższe,
studia doktoranckie, szkolenia i uczestniczenie w badaniach
naukowych, uwzględniając planowane koszty kształcenia, możliwość obniżania
i zwalniania z opłat oraz organy uprawnione do podejmowania
decyzji w tych sprawach, sposób wnoszenia opłat oraz przypadki, w których
opłaty podlegają zwrotowi.
- Warunki przyznawania stypendiów, o których mowa w art. 159
ust. 4 pkt 5 oraz ich wysokość ustala przyznający stypendium.
- Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze rozporządzenia, tryb
finansowania świadczeń zdrowotnych na rzecz osób nie posiadających
uprawnień z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego, które nie będąc
obywatelami polskimi mogą podejmować i odbywać studia wyższe, studia
doktoranckie lub uczestniczyć w badaniach naukowych i szkoleniach.
Dział IV. Studia i studenci
Rozdział 2
Prawa i obowiązki studentów
Art. 161
- Student może studiować poza swoim kierunkiem podstawowym, na dowolnej
liczbie kierunków lub dowolne przedmioty, także w różnych szkołach wyższych,
jeżeli wypełnia wszystkie obowiązki związane z tokiem studiów na
kierunku podstawowym. Zasady i tryb podejmowania przez studenta tego rodzaju
studiów określa regulamin studiów.
- Student może studiować według indywidualnego planu i programu studiów
na zasadach ustalonych przez radę wydziału lub inny organ wskazany w statucie
szkoły wyższej.
- Student może się przenieść z innej szkoły wyższej, w tym także
z zagranicznej, za zgodą dziekana wydziału szkoły wyższej przyjmującej,
jeżeli wypełnił wszystkie obowiązki wynikające z przepisów obowiązujących
w szkole wyższej, którą opuszcza.
Art. 162
- Student może uzyskać urlop od zajęć w szkole wyższej w trybie i na
zasadach określonych w regulaminie studiów.
- W okresie korzystania z urlopu student zachowuje prawa studenckie, chyba
że przepisy o pomocy materialnej stanowią inaczej.
Art. 163
- Student studiów stacjonarnych może otrzymać pomoc materialną w formie
następujących świadczeń:
1) stypendium socjalnego,
2) stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych,
3) zapomóg,
4) stypendium za wyniki w nauce,
5) stypendium ministra za wybitne osiągnięcia,
6) stypendium mieszkaniowego na zakwaterowanie w domu
studenckim,
7) bonu żywieniowego do stołówki studenckiej.
- Świadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, przyznaje studentom studiów
stacjonarnych szkoła wyższa ze środków z dotacji funduszu pomocy
materialnej dla studentów, o którym mowa w art. 98 ust. 6.
- Świadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 5 przyznaje studentom studiów
stacjonarnych odpowiednio minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego,
minister właściwy do spraw wewnętrznych lub Minister Obrony Narodowej.
- Świadczenia, o których mowa w ust.1 pkt 6 i 7 przyznaje studentom studiów
stacjonarnych uczelnia publiczna, ze środków funduszu pomocy materialnej
dla studentów, o którym mowa w art. 98 ust. 6.
Art. 164
- Stypendium socjalne może otrzymać student studiów stacjonarnych znajdujący
się w trudnej sytuacji materialnej.
- Stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych może otrzymać student
studiów stacjonarnych, którego niepełnosprawność została ustalona na
podstawie odrębnych przepisów i powoduje konieczność ponoszenia
dodatkowych kosztów związanych ze studiowaniem.
- Zapomogę może otrzymać student studiów stacjonarnych, który z przyczyn
losowych znalazł się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej.
- Stypendium mieszkaniowe może otrzymać student studiów stacjonarnych w uczelni
publicznej uprawniony do zakwaterowania w domu studenckim, któremu
codzienny dojazd z miejsca stałego zamieszkania do uczelni uniemożliwiałby
lub w znacznym stopniu utrudniał studiowanie i który znajduje się w trudnej
sytuacji materialnej.
- Pierwszeństwo w uzyskaniu bonu żywieniowego, uprawniającego do zakupu
posiłku po niższej cenie, mają studenci studiów stacjonarnych w uczelni
publicznej, którzy znajdują się w trudnej sytuacji materialnej.
Art. 165
- Student studiów stacjonarnych, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią
ocen i student posiadający szczególne osiągnięcia w nauce może
otrzymać stypendium za wyniki w nauce.
- Student studiów stacjonarnych szczególnie wyróżniający się w nauce,
posiadający konkretne osiągnięcia naukowe, może po zaliczeniu pierwszego
roku studiów otrzymać stypendium ministra, o którym mowa w art. 163
ust. 1 pkt 5. Stypendium to może otrzymać również student
posiadający inne wybitne osiągnięcia, w tym sportowe, artystyczne, w skali
krajowej lub międzynarodowej.
Art. 166
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw wewnętrznych i Ministrem Obrony Narodowej określi, w drodze
rozporządzenia, warunki, tryb, wysokość i kryteria przyznawania świadczeń
pomocy materialnej dla studentów studiów stacjonarnych.
- Rozporządzenie, o którym mowa w ust.1, uwzględni w szczególności:
1) przyznawanie stypendiów socjalnych na podstawie
jednolitych kryteriów, określonych wysokością dochodu na osobę w
rodzinie studenta,
2) zasady wyznaczania wysokości dochodu na osobę w rodzinie
studenta uprawniającego do ubiegania się o świadczenia przyznawane
na podstawie sytuacji materialnej studenta,
3) tryb składania i rodzaje dokumentów o dochodach
studenta i członków jego rodziny z ostatniego roku podatkowego,
w tym zaświadczeń wystawianych przez urzędy skarbowe,
4) okres przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 163
ust. 1, do dziewięciu miesięcy roku akademickiego i możliwość
jego przedłużenia do 12 miesięcy w przypadku studentów, dla których
świadczenia są jedynym źródłem utrzymania, a także skrócenia do
pięciu miesięcy w przypadku, gdy nauka w roku akademickim trwa
jeden semestr,
5) maksymalną i minimalną wysokość świadczeń, o których
mowa w art. 163 ust. 1 pkt 1-4 i 6 oraz maksymalną
wysokość świadczeń, o których mowa w art. 163 ust. 1
pkt 5, w relacji do wysokości minimalnego wynagrodzenia
zasadniczego asystenta, ustalonego na podstawie art. 144 ust. 1
ust. 1 pkt 1,
6) tryb występowania o świadczenia, o których mowa w art. 163
ust. 1 pkt 5, na podstawie wniosku rady wydziału przedstawianego
przez rektora uczelni odpowiednio ministrowi właściwemu do spraw
szkolnictwa wyższego albo ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych
lub Ministrowi Obrony Narodowej,
7) uzależnienie sposobu wykorzystania studenckiej bazy
socjalnej w uczelni publicznej od decyzji rektora podjętej w
porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego,
8) zasady przyznawania bonów żywieniowych na posiłki w stołówce
studenckiej uczelni publicznej lub w innej stołówce, z którą
uczelnia podpisała umowę dotyczącą żywienia jej studentów.
Art. 167
Studentowi przysługuje prawo do korzystania z 50% ulgi w opłatach za
przejazdy publicznymi środkami komunikacji miejskiej. Uprawnienia do
korzystania z ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu
zbiorowego kolejowego i autobusowego określają odrębne przepisy.
Art. 168
- Student obowiązany jest postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem
studiów.
- Student obowiązany jest w szczególności do:
1) uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i
organizacyjnych, zgodnie z regulaminem studiów,
2) składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania
innych wymogów, przewidzianych w programie studiów,
3) przestrzegania przepisów prawa obowiązujących w szkole
wyższej,
4) zachowywania się zgodnie ze ślubowaniem,
5) wnoszenia na rzecz szkoły wyższej opłat określonych
w ustawie.
Art. 169
Dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadkach określonych
w regulaminie studiów. Od decyzji w tej sprawie służy odwołanie
do rektora w terminie czternastu dni od otrzymania decyzji.
Art. 170
Student ostatniego roku studiów magisterskich może odbywać staż
przygotowujący do podjęcia obowiązków nauczyciela akademickiego i otrzymywać
stypendium stażowe, na zasadach określonych w statucie szkoły wyższej.
Art. 171
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze
rozporządzenia, rodzaje dyplomów i stopni zawodowych oraz wzory
dyplomów i suplementów do dyplomów wydawanych przez szkoły wyższe, w
tym w szczególności nazwy stopni zawodowych oraz rodzaje i kierunki
studiów, na których mogą być nadawane.
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego może, na wniosek
uczelni uniwersyteckiej, wyrazić zgodę na uczelniany wzór dyplomu.
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze
rozporządzenia, sposób prowadzenia przez szkoły wyższe dokumentacji
przebiegu studiów, dokonywania sprostowań i wydawania duplikatów,
legalizacji dokumentów przeznaczonych do obrotu prawnego z zagranicą
oraz wysokość i sposób pobierania opłat za wykonywanie tych czynności,
a także za wydanie indeksu, legitymacji studenckiej, suplementu do
dyplomu i dokumentów stwierdzających ukończenie studiów, określając w szczególności:
1) sposób prowadzenia teczki akt osobowych studenta,
2) sposób prowadzenia albumu studenta i księgi dyplomów,
3) wzór indeksu i legitymacji studenckiej,
4) obowiązek i sposób dokumentowania przebiegu studiów w protokołach
egzaminacyjnych, indeksie, karcie egzaminacyjnej, dzienniku lub kartotece
studentów,
5) sposób sporządzania i wydawania duplikatów dokumentów,
6) sposób dokonywania sprostowań dokumentów oraz zmian
danych osobowych studenta lub absolwenta w dokumentach prowadzonych i wydawanych
przez szkoły wyższe,
7) tryb i sposób legalizacji dokumentów,
8) sposób przechowywania i zasady wydawania dokumentów.
- Zasady uznawania dyplomów ukończenia studiów wyższych uzyskanych za
granicą za równorzędne z dyplomami uzyskiwanymi w kraju określają
umowy międzynarodowe.
- W przypadku braku umów międzynarodowych dyplomy ukończenia studiów wyższych
uzyskane za granicą mogą być uznane, w drodze nostryfikacji, za równorzędne
z dyplomami uzyskiwanymi w kraju, z zastrzeżeniem ust. 6
pkt. 1 i 3.
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze
rozporządzenia:
1) tryb nostryfikacji, w tym możliwość zwalniania z całości
lub części postępowania,
2) organy przeprowadzające postępowanie nostryfikacyjne,
3) warunki, w których dla celów dalszego kształcenia
dyplomy mogą być uznawane bez przeprowadzania postępowania
nostryfikacyjnego.
- Organem właściwym do wznowienia postępowania w sprawie wydania
dyplomu oraz stwierdzenia nieważności dyplomu jest rektor szkoły wyższej.
Dział IV. Studia i studenci
Rozdział 3
Samorząd i organizacje studenckie
Art. 172
- Wszyscy studenci szkoły wyższej tworzą samorząd studencki.
- Organy samorządu studenckiego są jedynym reprezentantem ogółu studentów.
- Samorząd studencki działa na podstawie ustawy, statutu szkoły wyższej
i regulaminu uchwalonego przez uczelniany organ uchwałodawczy samorządu.
Regulamin wchodzi w życie po stwierdzeniu przez senat jego zgodności
z ustawą i statutem szkoły wyższej.
- Samorząd studencki prowadzi na terenie szkoły wyższej działalność w zakresie
spraw studenckich oraz socjalno-bytowych i kulturalnych studentów.
- Organy samorządu studenckiego decydują w sprawach rozdziału środków,
w tym pochodzących w szczególności z dotacji, o której
mowa w art. 90 ust. 1, i przeznaczonych przez rektora na
poszczególne cele studenckie. Organy samorządu przedstawiają władzom
szkoły wyższej sprawozdanie i rozliczenie tych środków nie rzadziej
niż raz w semestrze.
- Rektor uchyla uchwałę organu samorządu studenckiego niezgodną z przepisami
ustawowymi, statutem szkoły wyższej, regulaminem studiów lub regulaminem
samorządu.
- Szkoła wyższa zapewnia niezbędne środki materialne na funkcjonowanie
organów samorządu studenckiego.
Art. 173
- Przedstawiciele samorządów studenckich w szkołach wyższych tworzą
Parlament Studentów Rzeczypospolitej Polskiej, zwany dalej
"Parlamentem Studentów", reprezentujący ogół studentów szkół
wyższych w kraju.
- Parlament Studentów ma prawo do wyrażania opinii i przedstawiania wniosków
w sprawach dotyczących ogółu studentów, w tym także prawo do
opiniowania aktów normatywnych dotyczących studentów. Projekty aktów
normatywnych przedstawia Parlamentowi Studentów minister właściwy do
spraw szkolnictwa wyższego. Termin wyrażenia opinii w sprawie
projektu aktu normatywnego wynosi miesiąc od daty jego przedłożenia.
- Zasady organizacji i tryb działania Parlamentu Studentów określa
statut, uchwalony przez Parlament Studentów. Statut wchodzi w życie
po stwierdzeniu przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego
jego zgodności z przepisami ustawowymi. Pierwszy statut Parlamentu
Studentów nadaje minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego.
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego przydziela corocznie
Parlamentowi Studentów środki finansowe niezbędne do jego funkcjonowania.
Art. 174
- Studenci, oprócz uprawnień wynikających z ustawy z dnia 7 kwietnia
1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. Nr 20, poz. 104,
z 1990r. Nr 14, poz. 86, z 1996r. Nr 27, poz. 118,
z 1997r. Nr 121, poz. 769 oraz z 1998r. Nr 106,
poz. 668) , mają prawo zrzeszania się w uczelnianych organizacjach
studenckich, w szczególności w kołach naukowych oraz zespołach
artystycznych i sportowych, na zasadach określonych w ustawie.
- Uczelniana organizacja studencka, a także stowarzyszenie zrzeszające
wyłącznie studentów lub studentów i nauczycieli akademickich, działające
w szkole wyższej, mają prawo do występowania z wnioskami do organów
szkoły wyższej lub do organów samorządu studenckiego w sprawach
dotyczących studentów szkoły wyższej.
- Organy szkoły wyższej mogą przeznaczać środki materialne dla
organizacji studenckich, o których mowa w ust. 1.
Organizacje te przedstawiają władzom szkoły wyższej sprawozdanie i rozliczenie
z otrzymanych środków nie rzadziej niż raz w semestrze.
Art. 175
- Uczelniana organizacja studencka podlega rejestracji. Rejestr uczelnianych
organizacji studenckich jest jawny.
- Organem rejestrującym i prowadzącym rejestr uczelnianych organizacji
studenckich jest rektor, od którego decyzji w tym zakresie przysługuje
odwołanie do ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego.
- Warunkiem rejestracji uczelnianej organizacji studenckiej jest zgodność
statutu (regulaminu, deklaracji założycielskiej) z przepisami
ustawowymi i statutem szkoły wyższej.
- Rektor uchyla uchwałę organu uczelnianej organizacji studenckiej
niezgodną z przepisami ustawowymi, statutem szkoły wyższej lub
statutem organizacji.
- Senat, na wniosek rektora, rozwiązuje uczelnianą organizację studencką,
jeżeli w jej działalności rażąco lub uporczywie naruszane są
przepisy ustawowe, statut szkoły wyższej lub statut organizacji.
Art. 176
- Samorząd studencki lub stowarzyszenie o zasięgu ogólnokrajowym,
zrzeszające wyłącznie studentów, działające w danej szkole wyższej,
może dla poparcia swoich żądań, gdy są one przedmiotem sporu zbiorowego
i dotyczą istotnych spraw lub interesów studentów, podjąć akcję
protestacyjną, nie naruszającą przepisów obowiązujących w szkole
wyższej.
- Decyzję o przeprowadzeniu akcji protestacyjnej i jej formie
podejmuje bezwzględną większością głosów, odpowiednio do jej zasięgu,
wydziałowy lub uczelniany organ samorządu studenckiego lub stowarzyszenia,
o którym mowa w ust. 1. O decyzji tej właściwy organ
powiadamia rektora lub dziekana nie później niż trzy dni przed rozpoczęciem
akcji protestacyjnej.
- Strajk studencki (powstrzymanie się od uczęszczania na zajęcia z możliwością
pozostania w szkole wyższej) może być podjęty wyłącznie przez
samorząd studencki lub stowarzyszenie, o którym mowa w ust. 1,
jeżeli wcześniejsze negocjacje z rektorem lub inne niż strajk formy
akcji protestacyjnej nie doprowadziły do rozwiązania konfliktu.
- Udział w strajku lub akcji protestacyjnej jest dobrowolny i nie
stanowi naruszenia obowiązków studenta, jeżeli strajk lub akcja
protestacyjna zostały zorganizowane zgodnie z ustawą.
- Organizator strajku lub akcji protestacyjnej jest obowiązany zapewnić
taki ich przebieg, ażeby nie zagrażały życiu lub zdrowiu ludzkiemu,
mieniu szkoły wyższej lub innych osób, ani nie naruszały praw pracowników
szkoły wyższej, a także studentów nie biorących udziału w proteście.
Art. 177
Do decyzji, o których mowa w art. 157 ust. 7, decyzji podjętych
przez organy szkoły wyższej w indywidualnych sprawach studenckich związanych
z tokiem studiów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością
uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego, stosuje się
odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Dział IV. Studia i studenci
Rozdział 4
Odpowiedzialność dyscyplinarna studentów
Art. 178
- Za naruszenie przepisów obowiązujących w szkole wyższej oraz za czyny
uchybiające godności studenta, student ponosi odpowiedzialność przed
komisją dyscyplinarną albo przed sądem koleżeńskim samorządu
studenckiego, zwanym dalej "sądem koleżeńskim".
- Za ten sam czyn student nie może być ukarany przez sąd koleżeński i komisję
dyscyplinarną.
Art. 179
Karami dyscyplinarnymi są:
1) upomnienie,
2) nagana,
3) nagana z ostrzeżeniem,
4) zawieszenie w prawach studenta na okres do jednego roku,
5) wydalenie ze szkoły wyższej.
Art. 180
- W sprawach dyscyplinarnych studentów orzeka komisja dyscyplinarna oraz
odwoławcza komisja dyscyplinarna, powołana spośród nauczycieli
akademickich i studentów szkoły wyższej, w trybie określonym w
statucie.
- Komisje dyscyplinarne są niezawisłe w zakresie orzekania.
- Komisje dyscyplinarne rozstrzygają samodzielnie wszelkie zagadnienia
faktyczne oraz prawne i nie są związane rozstrzygnięciami innych
organów stosujących prawo, z wyjątkiem prawomocnego skazującego
wyroku sądu.
- Komisja dyscyplinarna orzeka w składzie złożonym z przewodniczącego
składu orzekającego, którym jest nauczyciel akademicki oraz, w równej
liczbie, z nauczycieli akademickich i studentów.
Art. 181
- Rektor może, z inicjatywy własnej lub na wniosek organu samorządu
studenckiego, wskazanego w regulaminie samorządu, przekazać sprawę
do sądu koleżeńskiego, zamiast wniesienia jej do komisji dyscyplinarnej.
Sąd koleżeński nie może wymierzać kar wymienionych w art. 179
pkt 4 i 5.
- Za przewinienie mniejszej wagi rektor może, z pominięciem komisji
dyscyplinarnej lub sądu koleżeńskiego, wymierzyć studentowi karę
upomnienia, po uprzednim wysłuchaniu obwinionego lub jego obrońcy.
- Student ukarany przez rektora karą upomnienia może wnieść odwołanie
do komisji dyscyplinarnej lub sądu koleżeńskiego. Odwołanie wnosi się w
terminie czternastu dni od doręczenia zawiadomienia o ukaraniu.
Komisja dyscyplinarna lub sąd koleżeński mogą w tym przypadku
wymierzyć tylko karę upomnienia.
Art. 182
- Postępowanie wyjaśniające przeprowadza rzecznik dyscyplinarny do spraw
studentów, powołany przez rektora spośród nauczycieli akademickich szkoły
wyższej.
- Rzecznik dyscyplinarny pełni funkcję oskarżyciela przed komisją
dyscyplinarną i jest związany poleceniami rektora.
Art. 183
- Rzecznik dyscyplinarny wszczyna postępowanie wyjaśniające na polecenie
rektora, którego informuje o dokonanych ustaleniach.
- Po zakończeniu postępowania wyjaśniającego rzecznik umarza postępowanie
lub kieruje do komisji dyscyplinarnej wniosek o ukaranie.
- Postanowienie o umorzeniu postępowania wyjaśniającego wydaje rzecznik
dyscyplinarny, a zatwierdza rektor. W przypadku odmowy
zatwierdzenia postanowienia, rektor może polecić innemu rzecznikowi
wniesienie wniosku o ukaranie. Powtórne postanowienie rzecznika
dyscyplinarnego o umorzeniu postępowania wyjaśniającego jest
ostateczne.
Art. 184
- Postępowanie dyscyplinarne wszczyna komisja dyscyplinarna na wniosek
rzecznika dyscyplinarnego.
- Wymierzenie studentowi za ten sam czyn kary w postępowaniu karnym lub w
postępowaniu w sprawach o wykroczenia nie stanowi przeszkody do
wszczęcia postępowania przed komisją dyscyplinarną.
- Nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego po upływie sześciu
miesięcy od dnia uzyskania przez rektora wiadomości o popełnieniu
czynu uzasadniającego nałożenie kary lub po upływie trzech lat od jego
popełnienia. Jeżeli czyn stanowi przestępstwo, okres ten pokrywa się z okresem
przedawnienia dla tego przestępstwa, przewidzianym w Kodeksie karnym.
- Nie stosuje się przedawnienia w odniesieniu do wszczęcia postępowania
dyscyplinarnego wobec studenta, któremu zarzuca się popełnienie plagiatu.
- Przedawnienie orzekania następuje również po upływie roku od
opuszczenia szkoły wyższej przez studenta.
Art. 185
- Obwinionemu studentowi służy prawo do korzystania z pomocy wybranego
przez siebie obrońcy spośród studentów lub nauczycieli akademickich szkoły
wyższej.
- W przypadku gdy rzecznik dyscyplinarny wnosi o orzeczenie kary, o której
mowa w art. 179 pkt 5, a obwiniony nie ma obrońcy z wyboru,
przewodniczący składu orzekającego wyznacza, za zgodą obwinionego, obrońcę
z urzędu spośród nauczycieli akademickich lub studentów szkoły wyższej.
Art. 186
- Rozprawa przed komisją dyscyplinarną lub sądem koleżeńskim jest
jawna.
- Komisja dyscyplinarna wyłącza jawność postępowania w całości
lub części, jeżeli jawność mogłaby obrażać dobre obyczaje albo gdy
wymaga tego interes obwinionego, szkoły wyższej lub osób trzecich.
- Komisja dyscyplinarna wydaje orzeczenie po przeprowadzeniu rozprawy,
podczas której wysłuchuje rzecznika dyscyplinarnego i obwinionego lub jego
obrońcę. Ogłoszenie orzeczenia jest jawne.
- Rektor lub komisja dyscyplinarna, po wysłuchaniu rzecznika
dyscyplinarnego, może zawiesić studenta w prawie do studiowania w przypadku
uporczywego nieusprawiedliwionego niestawiennictwa na postępowanie wyjaśniające
lub na posiedzenie komisji dyscyplinarnej, mimo prawidłowego zawiadomienia.
- Przepisy ust. 3 stosuje się również do postępowania przed sądem
koleżeńskim.
Art. 187
- Od orzeczenia komisji dyscyplinarnej i orzeczenia sądu koleżeńskiego
stronom przysługuje odwołanie.
- Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od doręczenia orzeczenia
do odwoławczej komisji dyscyplinarnej.
Art. 188
Od prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego odwoławczej
komisji dyscyplinarnej dla studentów służy skarga do Naczelnego Sądu
Administracyjnego, w trybie i na zasadach określonych w przepisach
o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Art. 189
- Zatarcie kary dyscyplinarnej następuje z mocy prawa po upływie
trzech lat od uprawomocnienia się orzeczenia o ukaraniu.
- Organ, który orzekł karę dyscyplinarną, może orzec o jej
zatarciu na wniosek ukaranego, złożony nie wcześniej niż po upływie
roku od uprawomocnienia się orzeczenia o ukaraniu.
Art. 190
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze
rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb postępowania wyjaśniającego
i dyscyplinarnego, uwzględniając w szczególności:
1) możliwość zawieszania postępowania dyscyplinarnego
przez komisję dyscyplinarną, jeżeli o ten sam czyn wszczęto postępowanie
karne lub postępowanie w sprawach o wykroczenia, a także możliwość
podejmowania przez komisję dyscyplinarną zawieszonego postępowania,
2) przywracanie terminu wniesienia odwołania przez
studenta ukaranego karą upomnienia w ciągu 7 dni od dnia ustania
przyczyny uchybienia terminu,
3) powołanie przez rektora rzecznika dyscyplinarnego na
okres kadencji rektora, a także możliwość powołania przez rektora
kilku rzeczników dyscyplinarnych,
4) podstawy umorzenia postępowania wyjaśniającego przez
rzecznika dyscyplinarnego m.in. na skutek: przedawnienia, jeśli postępowanie
dyscyplinarne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało prawomocnie
ukończone lub wcześniej wszczęte jest w toku, a także znikomej
szkodliwości popełnionego czynu,
5) postępowanie przed komisjami dyscyplinarnymi obejmujące,
między innymi: rozpoznanie wniosku przez skład orzekający na posiedzeniu
niejawnym, rozprawę przed komisją dyscyplinarną oraz rozprawę przed odwoławczą
komisją dyscyplinarną,
6) odrzucenie odwołania przez przewodniczącego odwoławczej
komisji dyscyplinarnej w razie wniesienia odwołania po upływie
terminu przewidzianego w art. 187 ust. 2 albo przez osobę
nieuprawnioną,
7) wznowienie postępowania dyscyplinarnego, jeśli
ujawniono nowe fakty lub dowody, a także gdy w postępowaniu
dopuszczono się przestępstwa mającego wpływ na treść orzeczenia,
8) szczegółowe zasady i tryb wzywania i przesłuchiwania
obwinionego, świadków i biegłych oraz przeprowadzania innych dowodów.
- Organizację i szczegółowy tryb postępowania przed sądem koleżeńskim
określa regulamin samorządu studenckiego.
Dział IV. Studia i studenci
Rozdział 5
Studia doktoranckie w szkole wyższej
Art. 191
- Studia doktoranckie przygotowują do uzyskania stopnia naukowego doktora.
- Jednostki organizacyjne szkół wyższych posiadające uprawnienie do
nadawania stopnia naukowego doktora habilitowanego oraz prowadzenia studiów
magisterskich na danym lub pokrewnym kierunku studiów mogą prowadzić
studia doktoranckie.
- Studia doktoranckie mogą być studiami środowiskowymi prowadzonymi przez
jednostki, o których mowa w ust. 2, przy udziale innych
jednostek organizacyjnych. Zadania poszczególnych jednostek organizacyjnych
oraz sposób finansowania studiów doktoranckich określają umowy zawarte
między tymi jednostkami.
- Studia doktoranckie są prowadzone jako studia stacjonarne i mogą trwać
do czterech lat.
- Studia doktoranckie odbywane są bez wnoszenia opłat.
Art. 192
- Do podstawowych obowiązków studentów studiów doktoranckich należy:
1) uczestnictwo w realizacji programu studiów i składanie
wyznaczonych egzaminów oraz
2) prowadzenie badań naukowych i składanie sprawozdań z
ich przebiegu.
- Student studiów doktoranckich, który nie wywiązuje się z obowiązków,
o których mowa w ust. 1 może zostać skreślony z listy
studentów. Decyzję o skreśleniu podejmuje kierownik studiów. Od tej
decyzji służy odwołanie do rektora w terminie czternastu dni od jej
otrzymania.
Art. 193
- Studenci studiów doktoranckich mają prawo do:
1) corocznej przerwy w okresie wakacji, w wymiarze ośmiu
tygodni,
2) korzystania z 50% ulgi w przejazdach publicznymi środkami
komunikacji miejskiej; uprawnienia do korzystania z ulgowych przejazdów środkami
publicznego transportu kolejowego i autobusowego określają odrębne
przepisy,
3) korzystania z zakładowego funduszu świadczeń
socjalnych,
4) zaliczenia okresu odbywania studiów doktoranckich,
niezależnie od daty ich zakończenia, nie dłuższego niż cztery lata, do
okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze, jeżeli obrona
rozprawy doktorskiej nastąpiła w ciągu roku od daty zakończenia tych
studiów i jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
- Studenci studiów doktoranckich szkoły wyższej mogą utworzyć samorząd.
- Studentki studiów doktoranckich mają prawo do dodatkowego przedłużenia
okresu odbywania studiów doktoranckich o czas trwania urlopu macierzyńskiego
określonego w odrębnych przepisach.
- Do studentów studiów doktoranckich stosuje się odpowiednio przepisy
rozdziału 3, z wyłączeniem art. 172 ust. 1, 2, 4 i 5,
art. 173 oraz przepisy rozdziału 4.
Art. 194
- Student studiów doktoranckich może otrzymać stypendium doktoranckie.
- Minimalna wysokość stypendium, o którym mowa w ust. 1, nie może
być niższa od minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta ustalonego
na podstawie art. 144 ust. 1 pkt 1.
- Studentowi studiów doktoranckich, pobierającemu stypendium, może być
powierzone prowadzenie zajęć dydaktycznych.
Art. 195
- Warunki i tryb organizowania w jednostkach organizacyjnych szkół wyższych
studiów doktoranckich, ich prowadzenia i odbywania oraz przyznawania
stypendiów osobom je odbywającym określi, w drodze rozporządzenia,
minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, z zastrzeżeniem
ust. 2, uwzględniając w szczególności:
1) ustalenie, iż organem uprawnionym do tworzenia studiów
doktoranckich jest rektor, a nadzór merytoryczny nad ich działalnością
sprawuje rada jednostki organizacyjnej,
2) szczegółowe uprawnienia rektora, rady wydziału i kierownika
studiów doktoranckich,
3) szczegółowe zasady powierzania studentom studiów
doktoranckich prowadzenia zajęć dydaktycznych,
4) wzór legitymacji studenta studiów doktoranckich i świadectwa
ich ukończenia.
- Warunki i tryb organizowania studiów doktoranckich, rekrutacji na te
studia, prowadzenia i odbywania oraz zakres uprawnień uczestników
studiów doktoranckich w innych niż szkoły wyższe jednostkach
organizacyjnych regulują przepisy odrębne.
Art. 196
W stosunku do studentów, w tym studentów studiów
doktoranckich, będących żołnierzami w czynnej służbie wojskowej lub
funkcjonariuszami w sprawach dotyczących ich stosunku służbowego,
przebiegu służby i odpowiedzialności dyscyplinarnej stosuje się
przepisy odrębne.
Dział V
Utrzymanie porządku i bezpieczeństwa
na terenie szkoły wyższej
Art. 197
- Rektor dba o utrzymanie porządku i bezpieczeństwa na terenie szkoły wyższej.
- Teren szkoły wyższej określa rektor w porozumieniu z właściwym
organem samorządu terytorialnego.
- Organy porządku i bezpieczeństwa publicznego mogą wkroczyć na teren
szkoły wyższej tylko na wezwanie rektora. Organy te mogą jednak wkroczyć
z własnej inicjatywy na teren szkoły wyższej w sytuacji bezpośredniego
zagrożenia życia ludzkiego lub katastrofy żywiołowej, zawiadamiając o tym
niezwłocznie rektora.
- Organy porządku i bezpieczeństwa publicznego zobowiązane są opuścić
teren szkoły wyższej niezwłocznie po ustaniu przyczyn, które uzasadniały
ich wkroczenie na teren szkoły wyższej lub na żądanie rektora.
Art. 198
- Rektor jest zobowiązany zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki osobom
pobierającym naukę albo odbywającym zajęcia praktyczno - techniczne w
szkole wyższej lub wykonującym prace społecznie użyteczne na rzecz tej
szkoły wyższej.
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, przepisy
bezpieczeństwa i higieny pracy w szkołach wyższych, uwzględniając
w szczególności:
1) zakres obowiązków rektora w zakresie zapewnienia
bezpiecznych i higienicznych warunków pracy i nauki,
2) wymogi dotyczące wyposażenia budynków i pomieszczeń
szkoły wyższej, w tym laboratoriów, warsztatów, pracowni
specjalistycznych oraz domów studenckich, tak aby zapewniły bezpieczeństwo
ich użytkownikom,
3) warunki zawieszania zajęć w szkole wyższej ze względów
bezpieczeństwa.
Art. 199
- Rektor może, w razie powstania okoliczności uniemożliwiających
normalny tok pracy w szkole wyższej, czasowo zawiesić zajęcia w
szkole wyższej lub w jej określonych jednostkach organizacyjnych albo też
zarządzić czasowe zamknięcie szkoły wyższej lub jej jednostki
organizacyjnej.
- Decyzję podjętą na podstawie przepisu ust.1 rektor niezwłocznie
przedstawia senatowi do zatwierdzenia. W przypadku odmowy zatwierdzenia
tej decyzji przez senat, rektor zarządza wznowienie zajęć lub otwarcie
szkoły wyższej albo przedstawia sprawę do rozstrzygnięcia ministrowi właściwemu
do spraw szkolnictwa wyższego, który podejmuje decyzję w ciągu siedmiu
dni.
Art. 200
- Pracownicy szkoły wyższej i studenci mają prawo organizowania zgromadzeń
na terenie szkoły wyższej. Na zorganizowanie zgromadzenia w lokalu
szkoły wyższej niezbędna jest zgoda rektora.
- O zamiarze zorganizowania zgromadzenia organizatorzy powiadamiają rektora
co najmniej na dwadzieścia cztery godziny przed rozpoczęciem zgromadzenia.
W sytuacjach uzasadnionych nagłością sprawy rektor może przyjąć
powiadomienie złożone w krótszym terminie.
- Na zgromadzenie rektor może delegować swego przedstawiciela.
- Statut szkoły wyższej określa przepisy porządkowe dotyczące odbywania
zgromadzeń.
- Organizatorzy zgromadzeń odpowiadają przed organami szkoły wyższej za
ich przebieg.
- Rektor szkoły wyższej albo jego przedstawiciel, po uprzedzeniu
organizatorów, rozwiązuje zgromadzenie, jeżeli przebiega ono z naruszeniem
przepisów prawa.
Dział VI
Zmiany w przepisach obowiązujących,
przepisy przejściowe i końcowe
Art. 201
W ustawie z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2000r. Nr 101,
poz. 1092) w art. 4 po ust. 3 dodaje się ust. 3a i 3b
w brzmieniu:
"3a. Wyższa Szkoła Policji prowadzi kształcenie w zakresie
bezpieczeństwa i porządku publicznego, ochrony granicy państwa i kontroli
ruchu granicznego.
3b. W Wyższej Szkole Policji na stanowiskach nauczycieli
akademickich pełnią służbę policjanci oraz mogą być zatrudniane inne
osoby na podstawie odrębnych przepisów."
Art. 202
W ustawie z dnia 12 września 1990r. o tytule naukowym i stopniach naukowych
(Dz. U. Nr 65, poz. 386, oraz z 1997r. Nr 43, poz. 272)
wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 18 dodaje się ust. 5 w brzmieniu:
"5. Promotorem w przewodzie doktorskim oraz
recenzentem rozprawy doktorskiej lub habilitacyjnej może być również
osoba będąca pracownikiem zagranicznej uczelni lub instytucji naukowej,
nie posiadająca polskiego stopnia doktora habilitowanego lub tytułu
profesora, jeżeli jest ona wybitnym znawcą problematyki, której dotyczy
rozprawa doktorska lub habilitacyjna.";
2) w art. 25 ust. 4 otrzymuje brzmienie:
"4. Przepisy ust. 1 - 3 stosuje się odpowiednio do
pracy artystycznej i dorobku artystycznego.";
3) w art. 36
a) ust. 2 otrzymuje brzmienie:
"2. Zasady organizowania studiów doktoranckich w
innych niż szkoły wyższe jednostkach organizacyjnych określi, w drodze
rozporządzenia, Rada Ministrów ustalając w szczególności sposób
prowadzenia i odbywania studiów doktoranckich oraz uprawnień osób
je odbywających zgodnie z przepisami ustawy z dnia .................Prawo
o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr , poz. ).",
b) skreśla się ust. 3;
4) skreśla się art. 37;
5) w art. 41 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
"2. Kwalifikacje I i II stopnia przyznane w wyniku
przeprowadzonych przewodów kwalifikacyjnych w zakresie sztuki i dyscyplin
artystycznych, stają się odpowiednio stopniami naukowymi doktora i doktora
habilitowanego w zakresie sztuki i dyscyplin artystycznych, określonymi
w niniejszej ustawie.";
6) dodaje się art. 41 a w brzmieniu:
"Art. 41a. 1. Uprawnienia jednostek organizacyjnych do
przeprowadzania przewodów kwalifikacyjnych I i II stopnia w zakresie sztuki
i dyscyplin artystycznych na podstawie dotychczasowych przepisów stają się
uprawnieniami do nadawania stopni naukowych w zakresie sztuki i dyscyplin
artystycznych, jeżeli spełniają wymagania określone w niniejszej
ustawie.
2. Jednostkom organizacyjnym uprawnionym do przeprowadzania
przewodów kwalifikacyjnych I i II stopnia w zakresie sztuki i dyscyplin
artystycznych, które nie spełniają wymagań co do liczby pracowników,
określonych w art. 3 ust 2, 4 i 5 ustawy uprawnienia, o
których mowa w ust. 1 przysługują w okresie roku. Jeżeli w tym
okresie jednostka organizacyjna nie spełni wymagań określonych w ustawie,
utraci uprawnienia.
3. Nie rozpatrzone do dnia wejścia w życie ustawy wnioski
o przyznanie uprawnień do przeprowadzania przewodów kwalifikacyjnych I i
II stopnia w zakresie sztuki i dyscyplin artystycznych rozpatruje się na
podstawie przepisów tej ustawy.
4. Przewody kwalifikacyjne I i II stopnia w zakresie sztuki
i dyscyplin artystycznych, nie zakończone do dnia wejścia w życie
ustawy, są prowadzone w dalszym ciągu na podstawie przepisów
dotychczasowych, jednakże w ich wyniku nadaje się stopnie naukowe
odpowiednio doktora i doktora habilitowanego w zakresie sztuki i dyscyplin
artystycznych.".
Art. 203
W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U.
z 2000r. Nr 14, poz. 176, Nr 22, poz. 270, Nr 60,
poz. 703, Nr 70, poz. 816 i Nr 104, poz. 1104) w art. 21
w ust. 1 pkt 40 otrzymuje brzmienie:
"40) świadczenia pomocy materialnej dla uczniów, studentów, studentów
studiów doktoranckich i osób uczestniczących w innych formach kształcenia,
pochodzące z budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu
terytorialnego oraz ze środków własnych szkół i uczelni - przyznane
na podstawie odrębnych przepisów o systemie oświaty, o szkolnictwie wyższym
oraz tytule naukowym i stopniach naukowych,".
Art. 204
W ustawie z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U.
Nr 91, poz. 408, z 1992r. Nr 63, poz. 315, z 1994r.
Nr 121, poz. 591, z 1995r. Nr 138, poz. 682, z 1996r.
Nr 24, poz. 110, z 1997r. Nr 104, poz. 661, Nr 121,
poz. 769, Nr 158, poz. 1041, z 1998r. Nr 106, poz. 668,
Nr 117, poz. 756, Nr 162, poz. 1115, z 1999r. Nr 28,
poz. 255 i 256 oraz z 2000r. Nr 3, poz. 28 ) w art. 6
skreśla się ust. 2.
Art. 205
W ustawie z dnia 20 czerwca 1992r. o uprawnieniach do bezpłatnych i ulgowych
przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz. U. Nr 54, poz. 254,
z 1994r. Nr 40, poz. 150, Nr 80, poz. 368 i Nr 113, poz. 547, z 1995r. Nr 50,
poz. 261, z 1996r. Nr 100, poz. 460, z 1998r. Nr 162, poz. 1126 oraz z 2000r. Nr
12, poz. 136) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 4 w ust. 4 dodaje się pkt. 3 w brzmieniu:
"3) studenci studiów doktoranckich do ukończenia 30
roku życia.",
2) w art. 5 w ust. 1 dodaje się pkt 3 w brzmieniu:
"3) studenci studiów doktoranckich do ukończenia 30
roku życia."
Art. 206
W ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach
pokrewnych (Dz. U. z 2000r. Nr 80, poz. 904) wprowadza się
następujące zmiany:
1) po art. 15 dodaje się art. 15 a w brzmieniu:
"Art. 15a. 1. Autorskie prawo majątkowe do utworu, z
wyjątkiem rozprawy doktorskiej i z zastrzeżeniem ust. 2, wykonanego
przez studenta uczelni w toku studiów i w związku z nim, przysługuje
uczelni.
2. Prawo autorskie majątkowe do pracy dyplomowej studenta
przysługuje wspólnie, w częściach równych, uczelni i studentowi,
który ją przygotował. Uczelni przysługuje pierwszeństwo w opublikowaniu
pracy dyplomowej studenta. Jeżeli uczelnia nie opublikowała pracy
dyplomowej, student, który ją przygotował, może opublikować ją, za
zgodą uczelni wyrażoną w formie pisemnej. Uczelnia może bez odrębnego
wynagrodzenia korzystać z materiału zawartego w pracy dyplomowej.";
2) w art. 93 wyraz "przepis" zastępuje się
wyrazami "przepisy art. 15 a oraz".
Art. 207
W ustawie z dnia 17 lipca 1998r. o pożyczkach i kredytach studenckich (Dz. U.
Nr 108, poz. 685 oraz z 2000r. Nr 48, poz. 550)
wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 7:
a) w ust.2 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje
wyrazy "z zastrzeżeniem ust.2.",
b) po ust.2 dodaje się ust.2a w brzmieniu:
"2a. Okres na jaki udzielane są pożyczki i kredyty
studenckie, o których mowa w ust.2, może być w przypadku studentów
studiów doktoranckich przedłużony o okres studiów doktoranckich, przy
czym ten dodatkowy okres nie może przekroczyć 4 lat.";
2) w art. 8 w ust.1 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
"1) całą kwotę odsetek należnych w okresie studiów,
w tym również studiów doktoranckich, oraz w okresie ustalonym zgodnie z
art.9 ust.1,";
3) w art.15 w ust.22 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
"1) okres na jaki może być udzielony kredyt
studencki lub pożyczka studencka, nie dłuższy niż 6 lat, a w przypadku
studentów studiów doktoranckich nie dłuższy niż łącznie 10
lat,".
Art. 208
W ustawie z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U.
Nr 28, poz. 153 i Nr 75, poz. 468, z 1998r. Nr 117,
poz. 756, Nr 137, poz. 887, Nr 144, poz. 929 i Nr 162,
poz. 1116, z 1999r. Nr 45, poz. 439, Nr 49, poz. 483,
Nr 63, poz. 700, Nr 70, poz. 777, Nr 72, poz. 802,
Nr 109, poz. 1236 i Nr 110, poz. 1255 i 1256 oraz
z 2000r. Nr 12, poz. 136 i Nr 18, poz. 230)
wprowadza się następujące zmiany:
1) art. 2 otrzymuje brzmienie:
"Art. 2. Ubezpieczonymi na podstawie przepisów ustawy
są osoby posiadające obywatelstwo polskie i zamieszkujące na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej oraz cudzoziemcy przebywający na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie karty stałego pobytu albo karty
czasowego pobytu, wydanej im w związku z udzieleniem statusu
uchodźcy, albo przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku
z zatrudnieniem w charakterze nauczyciela akademickiego lub nauczyciela,
albo nauką odbywaną na zasadach określonych w odrębnych przepisach, jeżeli:
1) podlegają obowiązkowi ubezpieczenia
zdrowotnego,
2) ubezpieczają się dobrowolnie,
3) są członkami rodziny osób, o których
mowa w pkt 1 i 2.";
2) w art. 7w pkt 21 lit. a otrzymuje brzmienie:
"a) dziecko własne, dziecko drugiego małżonka,
dziecko przysposobione oraz wnuka i dziecko obce przyjęte na
wychowanie, również w ramach rodziny zastępczej, do ukończenia
przez nie 18 lat, a jeżeli kształci się dalej - do ukończenia
nauki, natomiast jeżeli jest niepełnosprawne w znacznym stopniu - bez
ograniczenia wieku,";
3) w art. 8 pkt 21 otrzymuje brzmienie:
"21) cudzoziemcy przebywający na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie karty stałego pobytu albo karty
czasowego pobytu, wydanej im w związku z udzieleniem statusu
uchodźcy, w związku z zatrudnieniem w charakterze
nauczyciela akademickiego lub nauczyciela, albo nauką odbywaną na zasadach
określonych w odrębnych przepisach.";
4) art. 10 otrzymuje brzmienie:
"Art. 10. W Kasach Chorych nie mogą ubezpieczać się
obywatele państw obcych, przebywający na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej na innej podstawie niż karta stałego pobytu albo karta czasowego
pobytu, wydana im w związku z udzieleniem statusu uchodźcy, a
także którzy są zatrudnieni w obcych przedstawicielstwach
dyplomatycznych, urzędach konsularnych, misjach, misjach specjalnych, międzynarodowych
instytucjach, w charakterze nauczyciela akademickiego lub nauczyciela, albo
odbywający naukę na zasadach określonych odrębnymi przepisami, chyba że
umowy międzynarodowe ratyfikowane przez Rzeczpospolitą Polską stanowią
inaczej.";
5) w art. 15:
a) w pkt 1 po wyrazach "w art. 8 pkt 11"
dodaje się wyrazy "i 21",
b) w pkt 3 wyrazy "w art. 8 pkt 12 i 13" zastępuje
się wyrazami "w art. 8 pkt 12, 13 i 21",
6) w art. 16 ust. 4 otrzymuje brzmienie:
"4. Osoby wymienione w art. 8 pkt 11, 2 i 21
zgłaszają do ubezpieczenia zdrowotnego szkoły, zakłady kształcenia
nauczycieli, szkoły wyższe, jednostki prowadzące studia doktoranckie i inne
formy kształcenia, placówki opiekuńczo-wychowawcze, resocjalizacyjne i domy
pomocy społecznej.";
7) w art. 25 ust. 1:
a) w pkt 5 po wyrazach "w art. 8 pkt 11" dodaje
się wyrazy "i 21",
b) pkt 6 otrzymuje brzmienie:
"6) studentowi studiów doktoranckich i innych form
kształcenia, o których mowa w art. 8 pkt 12 i 21,
opłaca szkoła wyższa lub jednostka organizacyjna prowadząca studia
doktoranckie i inne formy kształcenia, w której osoby te
odbywają studia, jeżeli nie podlegają one obowiązkowi ubezpieczenia
zdrowotnego z innego tytułu,".
Art. 209
W ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
(Dz. U. Nr 137, poz. 887 i Nr 162, poz. 1118 i 1126
i z 1999r. Nr 26, poz. 228, Nr 60, poz. 636, Nr 72,
poz. 802, Nr 78, poz. 875 i Nr 110, poz. 1256 oraz
z 2000r. Nr 9, poz. 118):
1) (skreślony)
2) w art. 18 w ust. 2 na końcu dodaje się wyrazy "z wyłączeniem
nauczycieli akademickich".
3) w art. 110 dodaje się ust. 6 w brzmieniu:
"6. Postanowienia ust. 5 nie dotyczą planowanych
rocznych środków przeznaczonych na wynagrodzenia osobowe w szkołach
wyższych.".
Art. 210
W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118, z 1999r.
Nr 38, poz. 360, Nr 70, poz. 774, Nr 72, poz. 801
i poz. 802 i Nr 106, poz. 1215 oraz z 2000r. Nr 2,
poz. 26, Nr 9, poz. 118, Nr 19, poz. 238, Nr 56,
poz. 678 i Nr 84, poz. 948) w art. 7 po pkt 9
dodaje się pkt 9a i 9b w brzmieniu:
"9a) studiów doktoranckich i aspirantury naukowej w
wymiarze określonym w decyzji o ich utworzeniu,
9b) asystenckich studiów przygotowawczych,".
Art. 211
W ustawie z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej
sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 110,
poz. 1255 oraz z 2000r. Nr 19, poz. 239)
1) w art. 2 w pkt 1 skreśla się wyrazy: "oraz państwowe
szkoły wyższe i inne jednostki prowadzące gospodarkę finansową na
zasadach określonych w art. 30 ustawy z dnia 12 września
1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385,
z 1992r. Nr 54, poz. 254 i Nr 63, poz. 314, z 1994r.
Nr 1, poz. 3, Nr 43, poz. 163, Nr 105, poz. 509
i Nr 121, poz. 591, z 1996r. Nr 5, poz. 34 i Nr 24,
poz. 110, z 1997r. Nr 28, poz. 153, Nr 96, poz. 590,
Nr 104, poz. 661, Nr 121, poz. 770 i Nr 141,
poz. 943 oraz z 1998r. Nr 50, poz. 310, Nr 106, poz. 668
i Nr 162, poz. 1115 i 1118), zwanej dalej "ustawą o szkolnictwie
wyższym",";
2) w art. 9 w ust. 3 skreśla się wyrazy: "a także
w państwowych szkołach wyższych i innych jednostkach prowadzących
gospodarkę finansową na zasadach określonych w ustawie o szkolnictwie
wyższym" oraz pkt 3.
Art. 212
Istniejące w dniu wejścia w życie ustawy uczelnie państwowe i niepaństwowe
stają się odpowiednio uczelniami publicznymi i niepublicznymi w rozumieniu
ustawy.
Art. 213
Z dniem wejścia w życie ustawy grunty państwowe pozostające w użytkowaniu
wieczystym uczelni publicznej stają się jej własnością. Wartość tych
gruntów zwiększa fundusz zasadniczy uczelni publicznej.
Art. 214
- Szkoły wyższe, które w dniu wejścia w życie ustawy nie spełniają
warunków określonych w art. 10 pkt 5, stają się
uczelniami zawodowymi w rozumieniu ustawy.
- Studia zawodowe, prowadzone w dniu wejścia w życie ustawy, stają
się studiami licencjackimi lub inżynierskimi w rozumieniu ustawy.
- Studia dzienne, prowadzone w dniu wejścia w życie ustawy, stają się
studiami stacjonarnymi w rozumieniu ustawy, a pozostałe formy
studiów stają się studiami niestacjonarnymi.
- Studia doktoranckie, prowadzone przez jednostki organizacyjne szkół wyższych
w dniu wejścia w życie ustawy, stają się studiami
doktoranckimi w rozumieniu ustawy, a uczestnicy studiów
doktoranckich stają się studentami studiów doktoranckich. Uczestnicy
zaocznych studiów doktoranckich odbywają je i kończą w dotychczasowym
trybie.
- Tytuły zawodowe magistra, lekarza, magistra inżyniera, inżyniera,
licencjata i inne równorzędne nadane na podstawie dotychczasowych
przepisów stają się stopniami zawodowymi określonymi w ustawie.
Art. 215
W publicznych uczelniach zawodowych, w ciągu roku od dnia wejścia w życie
ustawy, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, na wniosek właściwego
organu uczelni, dokona przyporządkowania specjalności kształcenia do kierunków
studiów, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 34
ust. 1 pkt 2.
Art. 216
- Do wniosków o utworzenie uczelni niepaństwowych, wniosków o uruchomienie
kierunków studiów lub zezwolenia na prowadzenie studiów magisterskich, złożonych
na zasadach i w trybie określonym w ustawach, o których
mowa w art. 222 pkt 1 i 2, które uzyskały przed dniem
wejścia w życie niniejszej ustawy opinie odpowiednio Komisji
Akredytacyjnej Wyższego Szkolnictwa Zawodowego lub Rady Głównej
Szkolnictwa Wyższego, stosuje się przepisy dotychczasowe.
- Do pozostałych wniosków, złożonych przed dniem wejścia w życie
ustawy, stosuje się przepisy niniejszej ustawy.
- W niepublicznych uczelniach zawodowych, w ciągu roku od dnia wejścia
w życie ustawy, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, na
wniosek założyciela i właściwego organu uczelni, dokona przyporządkowania
specjalności kształcenia do kierunków studiów, o których mowa w przepisach
wydanych na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 2.
- W uczelniach niepublicznych liczba studentów przyjętych na studia
niestacjonarne w roku akademickim ..............nie może stanowić więcej
niż 200% liczby studentów przyjętych na studia stacjonarne, a roku
akademickim .............- nie więcej niż 150% tej liczby.
Art. 217
- Wnioski zgłoszone, a nie rozpatrzone do dnia wejścia w życie
ustawy, dotyczące zmiany struktury wewnętrznej szkoły wyższej, podlegają
rozpatrzeniu w trybie i na zasadach określonych w niniejszej
ustawie.
- Filie uczelni oraz wydziały zamiejscowe, utworzone zgodnie z dotychczasowymi
przepisami i istniejące w dniu wejścia w życie ustawy działają
w dotychczasowych formach organizacyjnych. Przekształcanie i znoszenie
tych jednostek należy do właściwości senatu szkoły wyższej.
- Oddziały zamiejscowe i punkty konsultacyjne istniejące w dniu wejścia w życie
ustawy stają się zamiejscowymi ośrodkami dydaktycznymi w rozumieniu
ustawy.
Art. 218
- Do stosunków pracy powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy
stosuje się jej przepisy.
- Osoba zajmująca stanowisko profesora zwyczajnego oraz osoba posiadająca
przed dniem wejścia w życie ustawy tytuł naukowy i zajmująca
stanowisko profesora nadzwyczajnego na podstawie mianowania na stałe,
pozostają mianowane na tych stanowiskach.
- Osoba posiadająca przed dniem wejścia w życie ustawy stopień naukowy
doktora habilitowanego i zajmująca stanowisko profesora nadzwyczajnego
na podstawie mianowania na czas nieokreślony pozostaje mianowana na tym
stanowisku.
- Mianowani nauczyciele akademiccy zajmujący stanowisko docenta pozostają
mianowani na tym stanowisku. Organem właściwym w sprawach dotyczących
stosunku pracy docenta jest rektor szkoły wyższej. Stosunek pracy z
docentem wygasa z końcem roku akademickiego, w którym ukończył
on 65 lat życia, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia nabycie prawa
do emerytury. Jeżeli z ukończeniem 65 lat życia osoba zajmująca
stanowisko docenta nie nabyła prawa do emerytury, wygaśnięcie stosunku
pracy następuje z końcem roku akademickiego, w którym nabyła to prawo
lub w którym ukończyła 70 lat życia.
- Osoba zajmująca stanowisko starszego wykładowcy i nie spełniająca
wymagań określonych w art. 110 ust. 7 zachowuje to
stanowisko, z zastrzeżeniem ust. 7.
- Kanclerze państwowych wyższych szkół zawodowych stają się
dyrektorami administracyjnymi.
- Stosunek pracy pozostałych mianowanych nauczycieli akademickich oraz
innych pracowników mianowanych przekształca się w stosunek pracy na
podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony.
- Rektorzy szkół wyższych, z zastrzeżeniem ust. 9, w terminie trzech
miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy dostosują do przepisów
ustawy dokumenty dotyczące nawiązania stosunku pracy z nauczycielami
akademickimi oraz pozostałymi mianowanymi pracownikami.
- Pracownicy dydaktyczni zatrudnieni na podstawie umowy o pracę
zgodnie z przepisami ustawy, o której mowa w art. 230
pkt 2 oraz pracownicy naukowo - dydaktyczni i dydaktyczni uczelni
niepaństwowych zachowują dotychczasowe stanowiska, do czasu dostosowania
ich stosunków pracy do przepisów niniejszej ustawy, nie dłużej jednak niż
pięć lat.
- Do czasu dostosowania stosunków pracy, o którym mowa w ust. 9,
uczelnia zawodowa może być uznana przez nauczyciela akademickiego za
podstawowe miejsce pracy niezależnie od mianowania w innej uczelni
uniwersyteckiej lub akademickiej.
Art. 219
Senat, działając w trybie przewidzianym dla uchwalenia statutu uczelni, może
przyznać uprawnienia określone w art. 69 ust. 1 pkt 3
nauczycielom akademickim zajmującym stanowisko docenta, posiadającym stopień
naukowy doktora.
Art. 220
Nauczyciel akademicki zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy urodzony
przed dniem 1 stycznia 1949 roku może, na swój wniosek, przejść na
emeryturę jeżeli ukończył 60 lat życia i przepracował 30 lat, w tym
20 lat w szkolnictwie lub instytucjach naukowych - w przypadku mężczyzny,
a w przypadku kobiety - po ukończeniu 55 lat życia i przepracowaniu
25 lat, w tym 20 lat w szkolnictwie lub instytucjach naukowych.
Art. 221
Nauczyciel akademicki, który podjął dodatkowe zatrudnienie przed dniem wejścia
w życie ustawy wykonuje je do czasu rozwiązania lub wygaśnięcia umowy o pracę,
bez konieczności uzyskania zgody, o której mowa w art. 122 ust. 1.
Art. 222
- Do spraw dyscyplinarnych nauczycieli akademickich i studentów, wszczętych
przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się dotychczasowe
przepisy, chyba że przepisy tej ustawy są korzystniejsze dla obwinionego.
- Rewizje nadzwyczajne wniesione do komisji dyscyplinarnej prze Radzie Głównej
Szkolnictwa Wyższego i nie rozpatrzone do dnia wejścia w życie
ustawy nie podlegają rozpoznaniu.
- Od orzeczeń, których dotyczyły rewizje nadzwyczajne, ukarany nauczyciel
akademicki może wnieść odwołanie do Sądu Apelacyjnego w Warszawie
- Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, a student - skargę do
Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 30 dni od dnia wejścia
w życie ustawy.
Art. 223
- Odpłatność za świadczone usługi edukacyjne, o której mowa w art. 95,
ponoszą studenci rozpoczynający studia w roku
akademickim................
- Studenci przyjęci na studia przed dniem wejścia w życie ustawy
wnoszą opłaty za zajęcia dydaktyczne na dotychczasowych zasadach, do końca
okresu przewidzianego w programie.
Art. 224
- Kadencja organów uczelni publicznych rozpoczynająca się w dniu 1 września
1999 r. upływa z dniem 31 sierpnia 2003 r.
- Z dniem wejścia w życie ustawy Rada Główna Szkolnictwa Wyższego staje
się Radą, w rozumieniu przepisów ustawy z tym, że w okresie od dnia
w życie ustawy do powołania Komisji, nie dłuższym niż trzy miesiące,
wykonuje także czynności, o których mowa w art. 43 ust. 1
pkt 1. Kadencja tej Rady upływa z dniem 31 grudnia 2003 r.
- Z dniem wejścia w życie ustawy organ przedstawicielski wyższego
szkolnictwa artystycznego - Rada Wyższego Szkolnictwa Artystycznego
przestaje wykonywać funkcje wynikające z ustawy, o której mowa
w art. 222 pkt 1. Kadencja Rady upływa z dniem 31 grudnia
2002 r. Do czasu zakończenia kadencji środki finansowe na działalność
Rady zapewnia minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego.
- Rozporządzenie, o którym mowa w art. 48 ustawy, pierwszy raz po wejściu
w życie ustawy wyda minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego
po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego.
- Przez Konferencję, o której mowa w art. 49 ust. 1, rozumie się
istniejącą w dniu wejścia w życie ustawy Konferencję Rektorów
Akademickich Szkół Polskich, utworzoną w dniu 7 czerwca 1997 r.
- Obowiązujący w dniu wejścia w życie ustawy regulamin Konferencji
Rektorów Akademickich Szkół Polskich zachowuje swoją moc do chwili przyjęcia
statutu Konferencji, który powinien zostać uchwalony w okresie sześciu
miesięcy od chwili wejścia w życie ustawy.
Art. 225
- Samodzielne placówki typu naukowo - dydaktycznego, utworzone przed dniem
wejścia w życie ustawy działają na podstawie nadanych im statutów.
- Placówki, o których mowa w ust. 1, przekształca, łączy i znosi
minister kierujący danym działem zgodnie z ustawą z dnia 4 września
1997r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 1999r. Nr 82,
poz. 928 oraz z 2000r. Nr 12, poz. 136 i Nr 48,
poz. 550).
Art. 226
- W okresie trzech lat od dnia wejścia w życie ustawy, uczelnie wojskowe
oraz uczelnie służb publicznych nabywają własność i inne prawa majątkowe,
o których mowa w rozdziale 4 działu II.
- Nabycie, o którym mowa w ust. 1 następuje na wniosek rektora
uczelni wojskowej albo uczelni służb publicznych.
Art. 227
Przepisów działu III ustawy nie stosuje się do żołnierzy w czynnej służbie
wojskowej, wyznaczonych do wykonywania zadań poza wojskiem, na stanowiskach
nauczycieli akademickich w studium wojskowym uczelni albo w innych
jednostkach organizacyjnych szkół wyższych.
Art. 228
Właściwe organy szkoły wyższej, w okresie roku od dnia wejścia w życie
ustawy, uchwalą wymagane jej przepisami wewnętrzne akty normatywne.
Art. 229
- Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie,
nie dłużej jednak niż do dnia 1 października ............ r.,
pozostają w mocy przepisy dotychczasowych aktów wykonawczych, jeżeli
nie są sprzeczne z ustawą.
- Do dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii
Europejskiej cudzoziemcy, o których mowa w art. 159 ust. 2
pkt 2 i 3, mogą podejmować i odbywać studia wyższe, studia
doktoranckie lub uczestniczyć w badaniach naukowych i szkoleniach na
zasadach określonych w art. 159 ust. 4.
Art. 230
Tracą moc:
1) ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym
(Dz. U. Nr 65, poz. 385, z 1991r. Nr 104, poz. 450,
z 1992r. Nr 54, poz. 254, Nr 63, poz. 314, z 1994r.
Nr 1, poz. 3, Nr 43, poz. 163, Nr 105, poz. 509,
Nr 121, poz. 591, z 1996r. Nr 5, poz. 34, Nr 24,
poz. 110, z 1997r. Nr 28, poz. 153, Nr 96, poz. 590,
Nr 104, poz. 661, Nr 121, poz. 770, Nr 141, poz. 943
oraz z 1998r. Nr 50, poz. 310, Nr 106, poz. 668, Nr 162,
poz. 1115 i 1118),
2) ustawa z dnia 26 czerwca 1997 r. o wyższych szkołach
zawodowych (Dz. U. Nr 96, poz. 590 oraz z 1998r. Nr 106,
poz. 668),
3) ustawa z dnia 31 marca 1965r. o wyższym szkolnictwie
wojskowym (tekst jednolity Dz. U. Nr 10 z 1992r., poz. 40
z 1996r. Nr 7 poz. 44, z 1997r. Nr 96 poz. 590,
Nr 107 poz. 688, Nr 115 poz. 741 i Nr 121 poz. 770,
z 1998r. Nr 106 poz. 668).
Art. 231
Ustawa wchodzi w życie z dniem ................, z wyjątkiem:
1) art. 80 ust. 1 - 3, art. 85 ust. 6,
art. 86 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia.......,
2) art. 153 - 156, które wchodzą w życie z dniem
.............,
3) art. 149 ust. 2 pkt. 2 i 3, który wchodzi w życie z dniem
uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.